پیش‌نویس:حمله هوایی به مدرسه میناب

حمله هوایی به مدرسه میناب؛

شرح رویداد

صبح روز شنبه ۹ اسفند 1404، هم‌زمان با آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران، مدرسه شجره طیبه در شهر میناب، استان هرمزگان، هدف حمله قرار گرفت. بر اساس گزارش رئیس کل دادگستری هرمزگان، پنج حمله هوایی در ساعت ۱۱:۳۰ به مدرسه انجام شد و در ساعت ۱۵:۴۰ نیز حمله دیگری به درمانگاه مجاور آن صورت گرفت.این حملات در شرایطی انجام شد که مدرسه در حال فعالیت آموزشی بود و شمار زیادی از دانش‌آموزان و کارکنان در آن حضور داشتند. براساس گزارش‌های صورت گرفته، حمله به مدرسه در دو مرحله انجام شده و موشک دوم محل تجمع دانش‌آموزانی را که پس از اصابت نخستین موشک به سالن نماز پناه برده بودند، هدف قرار داده است. بر اساس این گزارش، مدیر مدرسه پس از حمله نخست از والدین خواسته بود برای انتقال فرزندانشان به مدرسه مراجعه کنند، اما حمله دوم پیش از خروج آنان رخ داد. با آغاز عملیات امداد و آواربرداری، شمار تلفات به‌تدریج افزایش یافت. آمار اولیه رسمی، ۱۶۸ کشته و ۹۶ زخمی اعلام شد. در میان کشته‌شدگان، شمار زیادی از دانش‌آموزان دختر و پسر و همچنین معلمان و والدین دانش‌آموزان قرار داشتند. این آمار در مراحل بعدی مورد بازبینی قرار گرفت و رقم نهایی جان‌باختگان به ۱۵۶ نفر اعلام شد. بررسی تصاویر و شواهد موجود نشان می‌دهد این حمله با موشک کروز تاماهاوک ساخت آمریکا انجام شده است. تاماهاوک از موشک‌های کروز مادون‌صوت مورد استفاده نیروی دریایی ایالات متحده است و با سامانه‌های هدایت و ناوبری، از جمله GPS و TERCOM، برای اصابت دقیق به اهداف طراحی شده است.

مسئولیت حمله

نیویورک‌تایمز در گزارشی، با بررسی تصاویر ماهواره‌ای، ویدئوهای تأییدشده و داده‌های منتشرشده، حمله به مدرسه شجره طیبه را هم‌زمان با حمله به یک پایگاه دریایی سپاه در مجاورت مدرسه دانست. این روزنامه با توجه به تأیید عملیات هوایی آمریکا در منطقه و الگوی اصابت‌های دقیق به ساختمان‌های پایگاه، احتمال انجام حمله توسط نیروهای آمریکایی را مطرح کرد. با این حال، مقام‌های آمریکایی در آن زمان مسئولیت حمله به مدرسه را نه تأیید و نه رد کردند و تحقیقات درباره حادثه را ادامه‌دار اعلام کردند. شبکۀ اسکای‌نیوز در مستندی تحقیقی با عنوان «بمباران مدرسه ایران؛ جست‌وجو برای حقیقت»، یافته‌های تحقیقات چندماهه خود درباره حمله به مدرسه شجره طیبه میناب را منتشر کرد. این شبکه با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای، ویدئوها، بازسازی سه‌بعدی محل حادثه، اظهارات شاهدان و ارزیابی هفت کارشناس مستقل، مسئولیت نیروهای آمریکایی در حمله را محتمل دانست و ادعای اصابت تصادفی یا انحراف موشک را با تردید مواجه کرد. اسکای‌نیوز همچنین احتمال استفاده از اطلاعات قدیمی در فرایند هدف‌گیری را مطرح کرد؛ با این حال، دولت آمریکا مسئولیت حمله را نپذیرفت و تحقیقات رسمی درباره این حادثه را ادامه‌دار اعلام کرد.

قربانیان و آسیب‌دیدگان

در گزارش‌های اولیه، شمار جان‌باختگان ۱۶۸ نفر اعلام شد، اما پس از بررسی و با توجه به آخرین آمار رسمی که توسط دادستان عمومی و انقلاب شهرستان میناب اعلام گردید، شمار جان‌باختگان این حادثه، از ۱۶۸ نفر به ۱۵۶ نفر رسید. بر اساس این آمار، قربانیان شامل ۱۲۰ دانش‌آموز، ۲۶ معلم، ۷ نفر از والدین دانش‌آموزان، یک راننده سرویس مدرسه، یک تکنسین داروخانه درمانگاه مجاور مدرسه و یک جنین شش‌ماهه بودند. از میان ۱۲۰ دانش‌آموز جان‌باخته، ۷۳ نفر پسر و ۴۷ نفر دختر بودند. ۲۶ معلم نیز همگی زن بودند. همچنین، هفت نفر از والدین دانش‌آموزان، شامل چهار مرد و سه زن، در این حادثه جان باختند. به گفتۀ دادستان میناب، یکی از معلمان جان‌باخته، زهره شهریاری، در زمان حادثه شش‌ماهه باردار بود و جنین او نیز در شمار جان‌باختگان این حادثه قرار گرفت. از مجموع ۱۵۶ جان‌باخته، هویت ۱۵۵ نفر شناسایی و احراز شد و پس از صدور مجوز دفن از سوی پزشکی قانونی، به خاک سپرده شدند. در این میان، هویت یکی از دانش‌آموزان، به نام ماکان نصیری، حتی با انجام آزمایش DNA نیز احراز نشده و وضعیت او همچنان نامشخص باقی مانده است.

واکنش‌ها

داخلی

مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران در پیامی، ضمن محکومیت قاطع این حادثه، این اقدام وحشیانه را صفحه سیاه دیگری در کارنامه جنایات بی‌شمار متجاوزان به این سرزمین دانست که هرگز از حافظه تاریخی ملت ایران زدوده نخواهد شد.

محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی با انتشار فیلم سخنان حماسی مادر یکی از دانش آموزان شهید در مدرسه دخترانه میناب، در پستی در شبکه ایکس با هشتگ «دختران میناب» تاکید کرد: تا روزی که این مادران سربلند و شیرزنان ایران‌زمین زنده‌اند، راه امام شهید انقلاب بر هر متجاوز و خیانتکار و وطن‌فروشی پیروز است. ما تا آخرین نفس منتقم خون فرزندان بی‌گناه و مظلوم ایرانیم.

سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه در واکنش به این حمله گفت: این جنایت بدون پاسخ نخواهد ماند.

نمایندۀ دائمی ایران در سازمان ملل در نشست سالانه شورای امنیت سازمان ملل متحد بیان کرد: یالات متحده آمریکا و رژیم اسرائیل در جریان اقدامات تجاوزکارانه اخیر خود علیه ایران، به طورعامدانه غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی را هدف قرار دادند.هولناک‌ترین جنایت در مدرسه ابتدایی میناب، استان هرمزگان، رخ داد. وی تاکید کرد، اینها کودکانی بودند که از حق اساسی خود برای آموزش در مکانی که باید امن می‌بود، استفاده می‌کردند. آنها غیرنظامیانی بودند که تحت حمایت قوانین بین‌المللی بشردوستانه قرار داشتند. ایران به صراحت این جنایات فجیع جنگی را محکوم می‌کند و خواستار پاسخگویی کامل همه عاملان، طراحان و فرماندهان است.

فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت چهاردهم به نمایندگی از هیات دولت به شهرستان میناب سفر کرد و با حضور در مزار شهدای دانش‌آموز میناب، به مقام شامخ جان‌باختگان این حادثه ادای احترام کرد. علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش با محکوم کردن حمله به مدرسه میناب و شهادت دانش‌آموزان و معلمان گفت: فاجعه میناب تنها یک حادثه تلخ نیست، بلکه سندی ماندگار از مظلومیت ملت ایران و جنایت علیه کودکان است که با بهره‌گیری از ظرفیت‌های فرهنگی، حقوقی، رسانه‌ای و آموزشی در حافظه تاریخی کشور و افکار عمومی جهان ثبت خواهد شد. هنرمندان و فعالان فرهنگی نیز همچون پرویز پرستویی، افشین هاشمی، ایرج طهماسب، شهرام کرمی،رضا میرکریمی، محمدرضا شفیعی، سوگل طهماسبی، محمد سرشار، بابک خواجه پاشا، پرواز همای، میکائیل دیانی، محمود رضوی، محمدجواد موحد، رضا کاظمی، سیدعلی احمدی، محمدرضا رضائیان، محمدرضا شفاه، علی داودی،  امیرعباس ربیعی، دانش اقباشاوی، عباس نادران، سعید مستغاثی، محمدرضا شهیدی‌فر و حمیدرضا لوافی واکنش‌هایی را در فضای مجازی نشان دادند.

بین‌المللی

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، در واکنش به حمله به مدرسه شجره طیبه میناب اعلام کرد که در زمان اظهارنظر، گزارش کاملی درباره حادثه دریافت نکرده و از جزئیات آن اطلاع ندارد. او احتمال نقش داشتن نیروهای آمریکایی در حمله را رد کرد و گفت در جریان وقوع حادثه، موشک‌های متعددی در منطقه شلیک می‌شد و بعید است موشک آمریکایی عامل اصابت به مدرسه بوده باشد. ترامپ همچنین اظهار کرد که شواهدی در اختیار ندارد که استفاده از موشک آمریکایی در این حمله را تأیید کند.

دموکرات‌های سنای آمریکا در نامه‌ای به پیت هگست، وزیر دفاع آن کشور، خواستار پاسخگویی در مورد حمله به مدرسه ابتدایی میناب در ایران شده‌اند که بر اثر آن ۱۶۸ نفر، از جمله ۱۱۰ کودک کشته شدند.

یونسکو در بیانیه‌ای، بمباران مدرسه ابتدایی در ایران را نقض فاحش حقوق بشردوستانه دانست.

سازمان عفو بین الملل با انتشار گزارشی تاکید کرد که آمریکا در خصوص اقدامات پیشگیرانه برای ممانعت از آسیب غیر نظامیان اهمال کاری کرده و قوانین بشردوستانه بین المللی را نقض کرده است. عاملان برنامه ریزی و انجام عملیات غیرقانونی آمریکا علیه مدرسه دخترانه میناب ایران باید پاسخگو باشند.

شورای حقوق بشر سازمان ملل جلسه اضطراری در مورد حمله آمریکا به مدرسه دخترانه ایرانی در میناب برگزار کرد. وولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل در این نشست بیان کرد، بمباران مدرسه ابتدایی شجره طیبه در میناب باعث شوک عمیقی شده است؛ عمیق‌ترین مراتب تسلیت خود را به خانواده‌های قربانیان حمله به مدرسه ابتدایی در میناب ابراز می‌کنم. از آمریکا می‌خواهم که تحقیقات خود را در مورد بمباران مدرسۀ ایرانی در اسرع وقت به پایان برساند و یافته‌های خود را منتشر کند.

ملاله یوسف‌زی، سفیر صلح سازمان ملل متحد و برندۀ جایزۀ صلح نوبل، اعلام کرد که از بمباران این مدرسه دل‌شکسته و به‌شدت متأثر و خشمگین شده است.

حمله به مدرسه شجره طیبه میناب با واکنش شماری از هنرمندان و چهره‌های فرهنگی در کشورهای مختلف روبه‌رو شد. عمر حمد، شاعر فلسطینی ساکن غزه، لیام کانینگهام، بازیگر ایرلندی، نیکول جنس، بازیگر اسپانیایی، لورا هرینگ و ونسا واسکز، بازیگران آمریکایی هالیوود و خاویر باردم، بازیگر اسپانیایی برندۀ اسکار، در پیام‌ها و مطالب منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، حمله به مدرسه و کشته‌شدن دانش‌آموزان را محکوم کردند. جیان لوکا کونستانتینی، کارتونیست ایتالیایی، نیز با انتشار تصویری از یک کوله‌پشتی صورتی خون‌آلود به این حادثه واکنش نشان داد. آنی لنکس، خواننده اسکاتلندی، نیز تصویری از مراسم خاکسپاری قربانیان را در حساب خود منتشر کرد.

مراسم تشییع و یادبودها

مراسم تشییع و تدفین شهدای مدرسه میناب، سه‌شنبه ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ برگزار شد. پس از ۴ ماه مجدد محل شهادت دانش آموزان مدرسۀ شجرۀ طیبه میناب تفحص شد که ۶۸ پارۀ تن متعلق به ۳۴ شهید که پیش از این به خاک سپرده شده بودند شناسایی شد و در روز چهارشنبه 31 تیر 1405 تشییع و خاکسپاری شد.مرتضی آخوندی، عکاس هرمزگانی با ثبت و ارائۀ یک تصویر هوایی از زمان تشیع و تدفین شهدای دانش آموزان میناب، موفق شد در رقابتی بین‌المللی مقام نخست بخش «عکاسی خبری» مسابقه معتبر Golden Shot Photography Awards ۲۰۲۶ را از آن خود کند.

پس از حمله به مدرسۀ شجرۀ طیبه میناب، مراسم‌ها و برنامه‌های یادبود متعددی در شهرهای مختلف ایران برگزار شد. از جمله، مراسمی با حضور شماری از سینماگران در خانه سینما در ۱۸ فروردین ۱۴۰۵ برگزار شد و در خرداد همان سال نیز برنامه‌ای با عنوان «حضور غیاب» با همکاری خانه سینما، خانه تئاتر و خانه موسیقی به مدت یک هفته در محوطه خانه هنرمندان ایران برگزار شد که شامل اجرای موسیقی، پرفورمنس و نمایش خیابانی بود. همچنین در میدان تجریش تهران، چیدمان هنری «چشمان میناب» با هدف گرامی‌داشت قربانیان مدرسه برپا شد. این اثر با نمایش تصاویر بزرگ چشم‌های کودکان، با سفارش سازمان زیباسازی شهرداری تهران و اجرای رضا گلپایگانی، به یاد قربانیان حادثه و با هدف ایجاد فضایی برای یادآوری و همدلی با آنان طراحی شده بود.

منابع

«آمار نهایی شهدای حمله به مدرسه شجره طیبه میناب ۱۵۶ نفر است». خبرگزاری دفاع مقدس. ۲۰ فروردین ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۵.

«آمار واقعی شهدای فاجعه میناب چه بود؟ ابهام‌زدایی از عدد ۱۶۸». قدس آنلاین. ۸ اردیبهشت ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۵.

«تحقیقات رسانه انگلیسی، آمریکا را عامل جنایت مدرسه میناب معرفی کرد». خبرگزاری جمهوری اسلامی. ۲۶ تیر ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۵.

«تشریح جزئیات جنایت متجاوزان آمریکایی صهیونیستی در میناب توسط رئیس کل دادگستری هرمزگان». خبرگزاری ایسنا. ۱۲ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۵.

«کدام موشک آمریکایی دانش‌آموزان مدرسه میناب را به خاک و خون کشید؟». خبرگزاری فارس. ۱۷ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۵.

«دختران مدرسه میناب در حملات «دو مرحله‌ای» شهید شدند». خبرگزاری ایسنا. ۱۴ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۵.

«نتایج راستی‌آزمایی‌ رسانه‌های بین‌المللی: چه کسی دختران میناب را کشت؟». خبرگزاری جمهوری اسلامی. ۱۶ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۵.

«نیویورک تایمز: حمله موشکی به مدرسه‌ای در میناب کار ارتش آمریکا بود». خبرگزاری تسنیم. ۱۵ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۵.

«ایران خواستار اجرای عدالت در قبال عاملان جنایت مدرسه میناب شد». خبرگزاری ایرنا. ۳ تیر ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«پیام رئیس‌جمهور در پی شهادت دانش‌آموزان میناب». باشگاه خبرنگاران جوان. ۹ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«رئیس مجلس: تا آخرین نفس، منتقم خون فرزندان مظلوم ایران هستیم». ایران آن‌لاین. ۱۲ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«ادای احترام سخنگوی دولت به شهدای مدرسه شجره طیبه میناب + فیلم». خبرگزاری ایرنا. ۱۷ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«فاجعه میناب را به سند ماندگار مظلومیت کودکان ایران در جهان تبدیل می‌کنیم». خبرگزاری ایرنا. ۱۷ خرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«حمله به دبستان میناب؛ سناتورهای دموکرات از وزیر دفاع آمریکا خواستند که پاسخ مشخص دهد». BBC فارسی. ۲۱ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«واکنش پرستویی، طهماسب و... به جنگ». خبرگزاری ایسنا. ۱۲ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«واکنش جامعه فرهنگی و هنری کشور به حمله به مدرسه‌ای در میناب». خبرگزاری ایسنا. ۱۰ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«واکنش به جنگ تحمیلی آمریکایی_صهیونیستی؛ هنرمندان دنیا کشتار دانش‌آموزان مینابی را محکوم کردند». سازمان تبلیغات اسلامی. ۱۹ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«واکنش عفو بین الملل به جنایت آمریکا علیه مدرسه میناب». جوان آنلاین. ۲۷ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«دونالد ترامپ: حادثه مدرسه میناب وحشتناک بود؛ هنوز مشخص نیست موشک کدام طرف باعث آن شد». صدای آمریکا. ۴ تیر ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«مقام سازمان ملل: بمباران مدرسه میناب شوکه‌کننده است». خبرگزاری دانشجو. ۷ فروردین ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

"Deadly bombing of Iran primary school 'a grave violation of humanitarian law': UNESCO". UN News (به انگلیسی). 1 March 2026. Retrieved 19 August 2026.

«عراقچی در واکنش به شهادت دختران دانش‌آموز در میناب: این جنایت بی‌پاسخ نخواهد ماند». وب‌سایت ایراف. ۹ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«تشییع پیکر شهدای مدرسه میناب». خبرگزاری ایرنا. ۱۲ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«داغ میناب تازه شد؛ تشییع پیکر شهدای تازه شناسایی شده مدرسه شجره طیبه + فیلم». باشگاه خبرنگاران جوان. ۳۱ تیر ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«تشییع ۶۲ قطعه از پیکر شهدای دانش‌آموز میناب/بازگشت پیکرهای تفحص‌شده به آغوش خاک». خبرگزاری ایسنا. ۳۱ تیر ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«درخشش عکاس ایرانی در رقابت جهانی Golden Shot ۲۰۲۶». خبرگزاری مهر. ۳۰ خرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«مراسم یادبود کودکان شهید مدرسه میناب». خبرگزاری ایسنا. ۱۸ فروردین ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«آیین یادبود شهدای مدرسه میناب در خانه هنرمندان». خبرگزاری صدا و سیما. ۴ خرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«یادبود هنری مظلومیت و بی‌گناهی ۱۶۰ دانش‌آموز شهید میناب». خبرگزاری پانا. ۲۳ فروردین ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«عنوان مقاله در سایت به طور کامل». خبرگزاری تسنیم. ۲ خرداد ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۱ بهمن ۱۴۰۴.

«عنوان مقاله در سایت به طور کامل». خبرگزاری تسنیم. ۲ خرداد ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۱ بهمن ۱۴۰۴.