ایرانپدیا:Featured articles/2026/10
خودباوری، ادراک فرد یا اجتماع از تواناییها و شایستگیهای خویش بهعنوان منشأ رفتار و عملکرد مؤثر.
خودباوری یک سازهٔ بنیادین روانشناختی است که به اطمینان فرد به ظرفیتهای درونی خود برای رویارویی با چالشها و دستیابی به اهداف اشاره دارد. این مفهوم که در روانشناسی با خودکارآمدی و در انسانشناسی اسلامی با کرامت نفس تبیین میشود، پیششرط سلامت روان و تابآوری فردی است. اگرچه اصالت این مفهوم به لایههای شخصیتی بازمیگردد، اما در سطح کلان، تجمیع خودباوریهای فردی منجر به شکلگیری خودباوری عمومی میشود. تحلیلگران تاریخ معاصر ایران بیان کردهاند که ایرانیان، گذار از دوران تضعیف اعتماد به نفس ملی در عصر استعمار به تلاش برای احیای خودباوری پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران را تجربه کردهاند؛ تحولی که آثار و چالشهای آن در سبک زندگی، از الگوی مصرف تا معماری، قابل بررسی است. خودباوری در لغت بهمعنای باور داشتن به خود است، اما در اصطلاح علوم رفتاری فراتر از خوشبینی و به معنای ارزیابی شناختی فرد از تواناییهایش برای انجام یک عمل خاص است. برخلاف عزتنفس که به احساس ارزشمندی کلی اشاره دارد، خودباوری ناظر به توانمندی در عمل است. در روانشناسی شناختی، این مفهوم به اعتقاد فرد به قابلیتهایش برای سازماندهی و اجرای اقدامات لازم جهت مدیریت موقعیتهای پیش رو تعریف میشود. در اندیشهٔ اسلامی خودباوری بهمعنای باور به سرمایههای وجودی اعطا شده از سوی خداوند و مسئولیتپذیری برای شکوفایی آنها است. در این رویکرد، خودباوری، اعتماد به نفسِ متصل به مبدأ هستی است.
پادکست مقاله با استفاده از هوش مصنوعی| 🡇
|
دیگر مقالات منتخب: خودباوری – الگوی مصرف مردانه – مجسمه والرین