هنری کیسینجر
هنری کیسینجر؛
هنری آلفرد کیسینجر سیاستمدار، دیپلمات و مشاور امنیت ملی ایالات متحده آمریکا بود. او یکی از چهرههای بحثبرانگیز تاریخ معاصر به شمار میرود که برخی او را معمار دیپلماسی و برخی دیگر وی را جنایتکار جنگی میدانند.
زندگی و تحصیلات هنری کیسینجر
کیسینجر در ۲۷ مه ۱۹۲۳م در شهر فورت (Fürth) در ایالت بایرن آلمان و در خانوادهای یهودی زاده شد. او در سال ۱۹۳۸م برای گریز از رژیم نازی به همراه خانوادهاش به ایالات متحده آمریکا مهاجرت کرد. کیسینجر پس از دریافت تابعیت آمریکا، در دوران جنگ جهانی دوم در ارتش این کشور خدمت کرد. پس از پایان دوران خدمت نظامی به تحصیل در دانشگاه هاروارد پرداخت و در سال ۱۹۵۴م مدرک دکترای خود را از این دانشگاه دریافت کرد و در همان دانشگاه به عنوان استاد مشغول به کار شد.[۱] او سرانجام در ۲۹ نوامبر ۲۰۲۳م (۸ آذر ۱۴۰۲ش) در خانهٔ خود در ایالت کنتیکت آمریکا در ۱۰۰ سالگی درگذشت.[۲]
سمتهای سیاسی هنری کیسینجر
کیسینجر بین سالهای ۱۹۶۹م تا ۱۹۷۷م در دوران ریاست جمهوری ریچارد نیکسون و جرالد فورد سمتهای مهمی از جمله مشاور امنیت ملی و وزیر امور خارجه آمریکا را بر عهده داشت.[۳] او نخستین فردی بود که بهصورت همزمان هر دو مقام مشاور امنیت ملی و وزارت امور خارجه را در اختیار داشت و همچنین اولین وزیر خارجه آمریکا بود که در کشوری دیگر متولد شده بود.[۴]
دیپلماسی و سیاست خارجی
رویکرد کیسینجر بر پایه سیاست واقعگرایانه استوار بود.[۵] او با اجرای دیپلماسی پینگپنگ توانست زمینه عادیسازی روابط میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری خلق چین را فراهم کند.[۶] در رابطه با اتحاد جماهیر شوروی، کیسینجر سیاست تنشزدایی را پیش گرفت که به امضای توافقنامه محدودسازی سلاحهای استراتژیک معروف به پیمان سالت انجامید.[۷] او همچنین برای پایان دادن به مداخله آمریکا در جنگ ویتنام مذاکراتی را هدایت کرد که به امضای توافق صلح پاریس منجر شد و جایزه صلح نوبل را برای او به همراه آورد؛ هرچند طرف ویتنامی از پذیرش این جایزه خودداری کرد.[۸]
نقش در خاورمیانه
پس از جنگ یوم کیپور، کیسینجر با استفاده از دیپلماسی رفتوبرگشت موفق شد توافقهایی را میان اسرائیل با مصر و سوریه برقرار کند تا نظم و ثبات را در خاورمیانه تثبیت کند. در منطقه خلیج فارس، او سیاست حمایت بیقیدوشرط و فروش گسترده تسلیحات نظامی به محمدرضا پهلوی را در پیش گرفت تا ایران بهعنوان نگهبان خلیج فارس منافع آمریکا را تأمین کند. وی همچنین روابط استراتژیک عمیقی با عربستان سعودی برقرار کرد که به شکلگیری سیستم دلار نفتی در اقتصاد جهانی کمک شایانی کرد.
جنجالها و انتقادها
عملکرد کیسینجر با انتقادهای تند فعالان حقوق بشر مواجه بوده است و بسیاری او را به دلیل پیامدهای ویرانگر سیاستهایش جنایتکار جنگی میدانند. نقش او در بمباران گسترده غیرنظامیان در کامبوج، حمایت از سرنگونی دولت منتخب سالوادور آلنده در شیلی، سکوت در برابر نسلکشی در بنگلادش و حمایت از اشغال تیمور شرقی از مهمترین نقاط تاریک کارنامه سیاسی او محسوب میشود.
آثار و دیدگاهها
کیسینجر پس از خروج از مناصب دولتی به نگارش کتابهای متعددی در زمینه سیاست خارجی و نظم بینالملل پرداخت که کتابهای نظم جهانی، چین و عصر هوش مصنوعی از جمله آنها هستند. او تا پایان عمر طولانی خود بهعنوان یک استراتژیست به اظهارنظر درباره تحولات جهانی مانند روابط با روسیه، مهار چین و توافقات هستهای خاورمیانه میپرداخت و در نهایت در کهولت سن درگذشت.
پانویس
- ↑ «هنری کیسینجر که بود و چرا یک چهره تاثیرگذار بود؟»، وبسایت فرارو.
- ↑ «هنری کیسینجر که بود و چرا یک چهره تاثیرگذار بود؟»، وبسایت فرارو.
- ↑ «هنری کیسینجر که بود؛ «پدر دیپلماسی یانکیها» یا «جنایتکار جنگی»»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «هنری کیسینجر؛ از تولد در آلمان تا تاثیرگذاری در سیاست خارجی آمریکا»، وبسایت رهاورد نیوز.
- ↑ «هنری کیسینجر که بود؛ «پدر دیپلماسی یانکیها» یا «جنایتکار جنگی»»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «هنری کیسینجر که بود؛ «پدر دیپلماسی یانکیها» یا «جنایتکار جنگی»»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «هنری کیسینجر که بود؛ «پدر دیپلماسی یانکیها» یا «جنایتکار جنگی»»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «هنری کیسینجر که بود و چرا یک چهره تاثیرگذار بود؟»، وبسایت فرارو.
منابع
«هنری کیسینجر که بود و چرا یک چهره تاثیرگذار بود؟»، وبسایت فرارو، تاریخ درج مطلب: ۸ خرداد ۱۴۰۴ش.
«هنری کیسینجر؛ از تولد در آلمان تا تاثیرگذاری در سیاست خارجی آمریکا»، وبسایت رهاورد نیوز، تاریخ بازدید: ۲۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
«هنری کیسینجر که بود؛ «پدر دیپلماسی یانکیها» یا «جنایتکار جنگی»»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۹ آذر ۱۴۰۲ش.