نرگس محمدی
نرگس محمدی؛ روزنامهنگار و فعال حقوق بشر در ایران.
نرگس محمدی فعال سیاسی، روزنامهنگار و عضو تشکل غیرقانونی کانون مدافعان حقوق بشر است. وی بهدلیل ارتکاب جرایم امنیتی و فعالیت علیه نظام جمهوری اسلامی ایران، چندین دوره محکومیت حبس را سپری کرده است. در سال ۲۰۲۳م، اعطای جایزهٔ صلح نوبل به وی با واکنشهای تند مقامات رسمی و رسانههای داخلی ایران مواجه شد که آن را ابزاری سیاسی برای فشار بر ایران و حمایت از جریانهای رادیکال توصیف کردند.
تولد و تحصیلات
نرگس محمدی متولد ۱۳۵۱ش در زنجان و بزرگشدهٔ شهرهای کرج و قروه است. او مدرک کارشناسی خود را در رشتهٔ فیزیک کاربردی از دانشگاه بینالمللی امام خمینی در قزوین، دریافت کرده است.[۱] محمدی فعالیتهای اجتماعی خود را از دوران دانشجویی با تأسیس تشکل روشنگران در دانشگاه آغاز کرد. او از سال ۱۳۷۵ش بهصورت حرفهای روزنامهنگاری را در نشریاتی مانند پیام هاجر دنبال نمود، که در آنها به موضوعات مرتبط با حقوق بشر، حقوق زنان و مسائل دانشجویی میپرداخت.[۲]
گرایش سیاسی
فعالیتهای سیاسی نرگس محمدی را برخی تحلیلگران، متأثر از گرایشهای سیاسی خاصی دانستهاند که ریشه در ارتباط بستگان خانوادگی او با بعضی جریانهای معاند جمهوری اسلامی دارد؛ از جمله پسرخالهها و پسرعمههای نرگس محمدی، از اعضای عملیاتی سازمان مجاهدین خلق بودند که اعدام شدند.[۳] همچنین تقی رحمانی، همسر محمدی، نیز از فعالان سیاسی و دارای سابقه محکومیتهای امنیتی است.[۴] تقی رحمانی از سال ۱۳۹۰ش به فرانسه مهاجرت کرد و برخی فعالیتهای تبلیغاتی و رسانهای علیه نظام جمهوری اسلامی ایران را از آنجا هدایت میکند.[۵]
فعالیتها و پروندههای قضایی
نرگس محمدی در طول حیات حرفهای خود چندین بار بازداشت و محکوم شده است. بر اساس احکام صادره از دادگاههای انقلاب اسلامی، عمدهترین اتهامات وی «اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت ملی» و «تبلیغ علیه نظام» عنوان شده است.[۶] اولین حکم حبس قابل توجه او، محکومیت ششسالهای بود که پس از حوادث سال ۱۳۸۸ش صادر شد. وی پس از تحمل بخشی از این حکم و دریافت آزادی مشروط، مجدداً در سال ۱۳۹۳ بازداشت و در سال ۱۳۹۵ به ۱۶ سال حبس محکوم شد. او در سال ۱۳۹۹ش آزاد شد، اما در خرداد ۱۴۰۰ش به ۳۰ ماه حبس تعزیری دیگر محکوم گردید.[۷]
دریافت جایزه صلح نوبل
در سال ۲۰۲۳م نرگس محمدی جایزه صلح نوبل را دریافت کرد. این اقدام با واکنشهای متفاوتی روبرو شد. از یک سو، نهادهای اعطاکنندهٔ جایزه و برخی نهادهای حقوقبشری بینالمللی، این انتخاب را بهعنوان تقدیر از فعالیتهای مداوم او در زمینهٔ حقوق بشر و آزادی بیان دانستند. از سوی دیگر، مقامات رسمی جمهوری اسلامی ایران این اقدام را سیاسی، مداخلهجویانه دانستند[۸] و تحلیلگران رسانههای داخلی، این اقدام را در چارچوب یک جنگ نرم ضدایرانی توصیف کردند[۹] که میتواند به تشویش اذهان عمومی برای بازتولید آشوب منجر شود.[۱۰]
رفتارهای هنجارشکنانه در زندان
رسانههای داخلی ایران در گزارشهای خود به مجموعهای از رفتارهای تقابلی نرگس محمدی در داخل زندان اشاره کردهاند که شامل هنجارشکنی، ایجاد آشوب و تمرد از قوانین انضباطی است. بر اساس این گزارشها، وی متهم است که با ایجاد درگیری در محیط بند و تحریک سایر زندانیان به اعتراض، نظم عمومی زندان را مختل کرده و با انتقادات سایر زندانیان مواجه شده است.[۱۱] سازمان زندانها اعلام کرده است که إعمال برخی محدودیتها در تماسهای تلفنی و ملاقاتهای نرگس محمدی بر اساس آییننامهٔ انضباطی زندان و بهدلیل اقدام او به اخلال در نظم داخلی بند زنان،[۱۲] تحریک سایر زندانیان به تمرد و استفاده از امکانات ارتباطی زندان برای ارسال بیانیههای سیاسی بوده است.[۱۳]
پروندهٔ پزشکی نرگس محمدی نشاندهندهٔ اعزامهای متعدد او به بیمارستانهای خارج از زندان جهت درمان بیماریهای قلبی و تنفسی است. طبق مستندات ارائه شده، وی تحت نظارت پزشکان متخصص قرار داشته و در موارد نیاز، معاینات دورهای و عملهای جراحی لازم برای او انجام شده است.[۱۴]
مواضع نرگس محمدی در قبال تحریمها
یکی از محورهای مورد نقد در فعالیتهای سیاسی محمدی، مواضع وی در قبال فشارهای بینالمللی است.[۱۵] منتقدان و رسانههای ایران معتقدند اقدامات و بیانیههای وی در ترغیب دولتهای غربی برای اعمال و تشدید تحریمهای اقتصادی علیه ایران نقش داشته است.[۱۶]
بازداشت در آذر ۱۴۰۴
در آذر ۱۴۰۴ش و در جریان مراسم ختم خسرو علیکردی در مشهد، نرگس محمدی بار دیگر بازداشت شد. مقامات قضایی دلیل این بازداشت را بروز رفتارهای هنجارشکنانه و سر دادن شعارهای ساختارشکنانه اعلام کردند.[۱۷]
پانویس
- ↑ «نرگس محمدی زندانی سیاسی کیست؟»، وبسایت تابناک.
- ↑ «نرگس محمدی زندانی سیاسی کیست؟»، وبسایت تابناک.
- ↑ «خانواده مادری نرگس اکثراً از منافقین بودند که اعدام شدند»، مشرقنیوز.
- ↑ «مورد عجیب همسر نرگس محمدی در قاچاق انسان»، جوان آنلاین
- ↑ «حلقه پاریس استراتژی جریان فتنه برای انتخابات را ابلاغ کرد»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «حکم محکومیت نرگس محمدی تأیید شد»، خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا.
- ↑ «خانواده مادری نرگس اکثراً از منافقین بودند که اعدام شدند»، مشرقنیوز.
- ↑ «موضع وزارت خارجه در خصوص اعطای جایزه صلح نوبل به یک از شهروند ایرانی»، پایگاه اطلاعرسانی دولت.
- ↑ «ابعاد ناگفته اعطای جایزه صلح نوبل به نرگس محمدی»، مشرقنیوز.
- ↑ «ابعاد ناگفته اعطای جایزه صلح نوبل به نرگس محمدی»، مشرقنیوز.
- ↑ «روایت یک شاهد عینی از باندبازی در بند زنان زندان اوین»، وبسایت خبری تحلیلی الف.
- ↑ «توضیح سازمان زندانها درباره ناآرامی در بند زنان زندان اوین»، وبسایت فرارو.
- ↑ «توضیحات سازمان زندانها درباره انتشار بیانیهها، مصاحبهها و یا نقلقول برخی زندانیان پرحاشیه»، خبرگزاری میزان.
- ↑ «توضیحات سازمان زندانها درباره وضعیت جسمانی نرگس محمدی | زندانی به زندان بازگردانده شد»، وبسایت همشهری آنلاین.
- ↑ «نوبل را معمولاً قالتاقها و ضدوطنها میگیرند»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «واکنش وزارت خارجه به اعطای جایزه صلح نوبل به یکی از شهروندان ایرانی»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «بازداشت 39 نفر در جریان رفتار هنجارشکنان در ختم مرحوم «علیکردی» در مشهد»، خبرگزاری تسنیم.
منابع
- «ابعاد ناگفته اعطای جایزه صلح نوبل به نرگس محمدی»، مشرقنیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مهر ۱۴۰۲ش.
- «بازداشت ۳۹ نفر در جریان رفتار هنجارشکنان در ختم مرحوم «علیکردی» در مشهد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۲ آذر ۱۴۰۴ش.
- «توضیح سازمان زندانها دربارهٔ ناآرامی در بند زنان زندان اوین»، وبسایت فرارو، تاریخ درج مطلب: ۱۹ مرداد ۱۴۰۳ش.
- «توضیحات سازمان زندانها دربارهٔ انتشار بیانیهها، مصاحبهها یا نقلقول برخی زندانیان پرحاشیه»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۲۳ شهریور ۱۴۰۲ش.
- «توضیحات سازمان زندانها دربارهٔ وضعیت جسمانی نرگس محمدی | زندانی به زندان بازگردانده شد»، وبسایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۷ آبان ۱۴۰۲ش.
- «حکم محکومیت نرگس محمدی تأیید شد»، خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۰ خرداد ۱۳۸۲ش.
- «حلقه پاریس استراتژی جریان فتنه برای انتخابات را ابلاغ کرد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اردیبهشت ۱۳۹۲ش.
- «خانواده مادری نرگس اکثراً از منافقین بودند که اعدام شدند»، مشرقنیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۴ مهر ۱۴۰۲ش.
- «روایت یک شاهد عینی از باندبازی در بند زنان زندان اوین»، وبسایت خبری تحلیلی الف، تاریخ درج مطلب: ۴ اسفند ۱۴۰۳ش.
- «مورد عجیب همسر نرگس محمدی در قاچاق انسان»، وبسایت جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۰ شهریور ۱۴۰۳ش.
- «موضع وزارت خارجه در خصوص اعطای جایزه صلح نوبل به یک از شهروند ایرانی»، پایگاه اطلاعرسانی دولت، تاریخ درج مطلب: ۱۵ مهر ۱۴۰۲ش.
- «نرگس محمدی زندانی سیاسی کیست؟»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۵ مهر ۱۴۰۲ش.
- «نرگس محمدی فعال سیاسی کیست؟ | علت بازداشت نرگس محمدی چیست؟»، وبسایت پویا مگ، تاریخ درج مطلب: ۲۱ آذر ۱۴۰۴ش.
- «نوبل را معمولاً قالتاقها و ضدوطنها میگیرند»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱۵ مهر ۱۴۰۲ش.
- «واکنش وزارت خارجه به اعطای جایزه صلح نوبل به یکی از شهروندان ایرانی»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۴ مهر ۱۴۰۲ش.