مانکن (ابزار)

برای دیگر کاربردها، مانکن (ابهام‌زدایی) را ببینید.

مانکن؛ پیکره‌ای انسان‌نما برای تبلیغ پوشاک.

مانکن پیکره‌ای به شکل انسان است که برای نمایش پوشاک، طراحی لباس و تبلیغ محصولات در خیاط‌خانه‌ها، فروشگاه‌های پوشاک و ویترین‌ها به‌کار می‌رود. مانکن‌ها از سده‌های گذشته در صنعت پوشاک مورد استفاده بوده‌اند و با پیشرفت طراحی و تولید، از نمونه‌های ساده به انواع مدرن و متحرک تحول یافته‌اند. امروزه مانکن‌ها از ابزارهای اصلی نمایش و عرضهٔ پوشاک در صنعت مد و لباس به‌شمار می‌روند.

مفهوم‌شناسی

مانکن به‌معنای پیکره‌ای به شکل انسان است که اغلب درخیاط‌خانه‌ها و مغازه‌های لباس فروشی نمونه‌های لباس را تن آنها کرده و در معرض تماشا می‌گذارند. این مانکن‌های خیاطی در قرن ۱۶ و ‌۱۷م اغلب از جنس ماچ کاغذی، چوب، حصیر، سیم و پارچه ساخته می‌شد.

تاریخچه

ساخت مانکن‌های لباس در سدۀ هجدهم میلادی مرسوم بوده است. در آن دوران اغلب از حصیر و چرم برای ساخت این گونه مانکن‌های لباس استفاده می‌کردند. در سال ۱۸۳۵میلادی، مانکن هایی با قاب سیمی ساخته شدند که بسیار مورد توجه و استفاده قرار گرفتند. برخی معتقدند ساخت اولین مانکن خیاطی در صنعت مد به اوایل قرن بیستم بر می‌گردد. در آن زمان پیکره‌هایی به شکل انسان از جنس چوب یا نوعی وکس (موم جامد) تولید می‌کردند و برای نمایش دادن تن‌خور و پرو لباس از آن در کارهای خیاطی و صنعت پوشاک استفاده می‌کردند. با وقوع انقلاب صنعتی، مغازه‌هایی برای فروش لباس شکل گرفت و سبب شد مانکن‌های لباس به عرصۀ بازار فروش برای تبلیغ مدل‌های مختلف لباس در ویترین مغازه‌ها وارد شوند و امروزه همچنان از آنها برای تبلیغ مدل لباس استفاده می‌کنند.

سیر تحول مانکن‌ها

در گذر زمان ظاهر و شکل مانکن‌ها دچار تغییرات عمده‌ای شد. مانکن‌های خیاطی ابتدا به شکل نیم‌تنه‌هایی با کمر‌های بسیار باریک از جنس چوب و کاغذ فشرده بودند. با گذر زمان طراحی آنها به شکل نیمه‌متحرک درآمد که از آنها برای نمایش دادن پوشاک با نوعی فیگور خاص استفاده می‌شد. در دهه‌های اخیر به‌خصوص در کشورهای اروپایی استفاده از مانکن انسانی به‌جای مانکن خیاطی مورد توجه صنعت مد و فشن قرار گرفته است.

کاربرد

استفاده از مانکن‌های خیاطی در نمایش لباس و افزایش فروش آن تأثیر مستقیم دارد. بسیاری از خریداران پوشاک با دیدن مدل و نوع لباس در تن مانکن خیاطی بهتر می‌توانند مدل لباس را مشاهده کرده و به سرعت لباس مورد نظر خود را انتخاب کنند. استفاده از مانکن‌های خیاطی و غیر‌زنده منجر به افزایش فروش پوشاک و جذب خریدار می‌شود.

منابع

• «تاریخچه مانکن‌های خیاطی»، وب‌سایت خسروی مانکن، تاریخ بازدید: 29 آذر 1402ش.
• دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: 29 آذر 1402ش.
• «مانکن کیست و باید چه شرایطی را دارا باشد؟»، وب‌سایت پرشین وی، تاریخ بازدید: 29 آذر 1402ش.