روز جهانی حجاب

روز جهانی حجاب

کمپین روسری پوشیدن همه زنان در روز جهانی حجاب

پادکست مقاله | 🡇 noicon

روز جهانی حجاب؛ روز بین‌المللیِ گرامی‌داشت پوشش بانوان مسلمان.

آیین بزرگداشت روز جهانی حجاب در یک فوریه با هدف توانمندسازی زنان مسلمان، رفع تبعیض علیه آنان و تقویت همبستگی میان زنان در کشورهای مختلف برگزار می‌شود. در این روز، از زنان تمامی ادیان دعوت می‌شود حجاب را برای یک روز تجربه کنند تا به پذیرش و عادی‌سازی حجاب کمک شود. این مراسم نشان می‌دهد که حجاب نمادی از قدرت، استقلال و هویت زن مسلمان است.

مفهوم‌شناسی

برگزاری روز جهانی حجاب در آمریکا؛ تجربه حجاب توسط زنان غیرمسلمان آمریکایی

روز جهانی حجاب، برای ادای احترام مردم جهان به پوشش بانوان است. این روز، در سال ۲۰۱۳م به ابتکار نظمه خان، بانوی مسلمان بنگلادشی‌آمریکایی، برای نخستین‌بار برگزار شد. از آن زمان تاکنون این رویداد، در راستای از بین بردن تصورات نادرست در مورد حجاب در اول فوریه ۱۲ بهمن در بیش از ۱۹۰ کشور برگزار می‌شود. برخی صاحب‌نظران، انتخاب تاریخ «اول فوریه» به‌عنوان روز «حجاب» را به بازگشت آیت‌الله روح‌الله خمینی از فرانسه به ایران مرتبط می‌دانند؛ چرا که پس از این رویداد، حجاب در ایران و سایر جوامع گسترش یافت.

تاریخچه

ریشهٔ شکل‌گیری روز جهانی حجاب، به اهانت غرب به زنان مسلمان و آزادی آنها در انتخاب پوشش بازمی‌گردد. زنان مسلمان در آمریکا و اروپا به‌دلیل سبک پوشش خود، آزار می‌دیدند و اجازه نداشتند با پوشش دلخواه در محافل عمومی حاضر شوند. این زنان، به‌دلیل ابراز عقاید خود، متحمل محرومیت‌های اجتماعی می‌شدند. پس از رویداد ۱۱ سپتامبر، واکنش‌های اسلام‌هراسانه در جوامع غربی افزایش چشم‌گیری یافت؛ در همین راستا، پوشش زنان مسلمان به‌عنوان یکی از آشکارترین نمادهای مسلمانی، مورد هجوم قرار گرفت. گزارش سالانهٔ ۲۰۱۷ میلادی توسط «Tell MAMA» که میزان حملات ضد مسلمانان را سنجیده بود، نشان داد که زنان محجبه به‌طور ویژه‌ای با آزار و اذیت مواجه می‌شوند. در این شرایط، زنان مسلمان کوشیدند تا نشان دهند که حجاب با تروریسم برابر نیست و نگاه تبعیض‌آمیز به زنان محجبه کاهش یابد.

نظمه خان (Nazma Khan) که در سن یازده سالگی از بنگلادش به ایالات متحده مهاجرت کرد، به‌دلیل پوشش اسلامی‌اش در دوران دانش‌آموزی با توهین‌ها و برخوردهای نادرستی روبرو شد. او این تجربیات را به‌عنوان دوران دشوار زندگی خود یاد می‌کند. او به این باور رسید که تنها راه پایان دادن به این مشکلات، تجربهٔ حجاب توسط زنان در سراسر دنیا است. نخستین بار در سال ۲۰۱۳م ناظمه خان پیشنهاد کرد که برای فروکاستن از موج اسلام‌هراسی در غرب، یک روز به‌نام روز حجاب معرفی شود. کمپین روز جهانی حجاب، در سال ۲۰۱۷م به یک سازمان غیرانتفاعی تبدیل شد. این سازمان، مأموریت خود را مبارزه با تبعیض علیه زنان مسلمان از طریق آگاهی‌بخشی و آموزش اعلام کرد.

زنان شرکت‌کننده در مراسم روز جهانی حجاب در نیویورک در سال ۲۰۱۹م، پلاکاردهایی در دست داشتند که بر روی آنها شعارهایی مانند «حجاب، نشانه حیا و افتخار ما است» و «حجاب، حق شخصی من است» نوشته شده بود. شعار روز جهانی حجاب در سال ۲۰۲۱م، پایان دادن به حجاب‌هراسی بود. روز جهانی حجاب در سال ۲۰۲۲م با شعار «حجاب، تاج ما است، نه جُرم»، در ۱۵۰ کشور جهان گرامی داشته شد. پویش روز جهانی حجاب، امروزه گسترش چشم‌گیری در سطح جهانی یافته و هر سال، توجه فزاینده کشورها و رسانه‌ها را به خود، معطوف می‌کند. این رویکرد، نشانهٔ تقویت جریان هویت‌گرای اسلامی در گسترهٔ جهانی است.

دانشجویان مسیحی آمریکایی در چهارشنبه‌های باحجاب

هدف از برگزاری روز جهانی حجاب

نظمه‌خان، بنیان‌گذار روز جهانی حجاب، این مناسبت را فرصتی برای رفع نگرش‌های منفی دربارهٔ حجاب، تقویت تفاهم و تسامح دینی از طریق افزایش آگاهی در این زمینه و مبارزه با اسلام‌هراسی می‌داند. زنان سراسر جهان در روز جهانی حجاب گرد هم می‌آیند تا همبستگی میان زنان را تقویت، اعتماد به زنان محجبه را افزایش و کلیشه‌های منفی دربارهٔ حجاب را بشکنند. علاوه بر این، افزایش آگاهی دربارهٔ حجاب از طریق آشنا کردن مردم با فلسفه و اهمیت آن در اسلام، گامی اساسی در پذیرش و عادی‌سازی حجاب است. به همین منظور، دعوت از زنان تمامی ادیان برای پوشیدن حجاب به مدت یک روز می‌تواند به همبستگی جهانی با زنان مسلمان کمک کند. این حرکت همچنین بر توانمندسازی زنان مسلمان تأکید دارد و نشان می‌دهد که حجاب می‌تواند نمادی از قدرت و استقلال آنان باشد. در این راستا، مبارزه با تبعیض و برچسب‌های ظالمانه به زنان محجبه نیز اهمیت دارد.

پوشیدگی زن در برابر دیدگان جنس مخالف، یک میل سرشتی زنانه است که فراتر از آئین‌ها، ادیان و مذاهب در طول تاریخ بشر، بازنمایی شده است. از این‌رو در آموزه‌های اسلامی به‌دلیل سازگاری کامل با فطرت و سرشت آدمی، توجه ویژه‌ای به پوشش و حجاب زنان دیده می‌شود. پویش بازنمایی پوشش کامل زنانه در روز جهانی حجاب، تلاشی برای جلب توجه همگانی به این میل سرشتی زنانه است.

در روز جهانی حجاب، برخی از زنان غیرمسلمان نیز حجاب اسلامی را به‌کار می‌گیرند و تجربه خود را برای دیگران بیان می‌کنند. در سال‌های اخیر، زنان غیرمسلمانی که در این پویش شرکت داشتند عکس‌های باحجاب خود را در شبکه‌های اجتماعی مانند فیس‌بوک و یوتیوب منتشر کرده‌اند.

پرونده:روزحجاب.jpg

پویش روز جهانی حجاب در سال ۲۰۲۲م

هدف از تعیین روز جهانی حجاب، یادآوری حق زنان مسلمان برای استفاده از حجاب بدون تبعیض و سخت‌گیری بوده و در فعالیت‌های این روز، به شبهات مطرح شده دربارهٔ اسلام و زنان مسلمان پاسخ داده می‌شود. همچنین در این روز، سرگذشت زنان آمریکایی و اروپایی که به دین اسلام گرویده‌اند و چگونگی بهبود زندگی آن‌ها با گرویدن به دین اسلام، تبیین می‌گردد.

وسعت جغرافیایی

حجاب دانشجویان مسیحی آمریکایی در چهارشنبه‌های باحجاب در حمایت از مسلمانان

با تلاش‌های زنان مسلمان روز حجاب در بسیاری از کشورهای جهان به رسمیت شناخته شده است. برخی از این کشورها عبارتند از:

• آمریکا؛ تلاش‌های نظمه‌خان و دیگر زنان مسلمان در این کشور باعث شد مجلس سنای ایالت میشیگان در سال ۲۰۲۲م با تصویب قطعنامه‌ای این روز را به رسمیت بشناسد. این روز در ایالت نیویورک در سال ۲۰۱۷م توسط سنای ایالتی به رسمیت شناخته و اول فوریه، به‌عنوان روز جهانی حجاب در این مجلس ثبت شد.
• فیلیپین؛ مجلس نمایندگان فیلیپین روز اول فوریه را به‌عنوان روز ملی حجاب تعیین کرده است تا درک و پذیرش سنت اسلامی را تسهیل کند. این اقدام نشان دهندهٔ تلاش برای افزایش آگاهی دربارهٔ حجاب و ترویج همبستگی میان فرهنگ‌ها است.

روز جهانی حجاب در کشور کانادا

• کانادا؛ در یکم فوریه، مسلمانان کانادایی در فرودگاه فورت مک‌موری، مراسمی به‌مناسبت روز جهانی حجاب برگزار کردند. در این رویداد، غیرمسلمانان فرصتی برای آشنایی با حجاب اسلامی پیدا کردند و با کمک زنان مسلمان روسری‌های رنگارنگ و زیبا را بر سر گذاشتند. هدف از برگزاری این مراسم، افزایش آگاهی و پاسخگویی به سوالات دربارهٔ حجاب و دین اسلام بود. برگزارکنندگان به اهمیت چنین رویدادهایی برای مقابله با ناآگاهی در جامعه اشاره کردند و یکی از سخنرانان، زنان محجبه را زنانی باهوش و قدرتمند دانست.
• نیجریه؛ در ابوجای نیجریه به‌مناسبت روز جهانی حجاب، کنفرانس مطبوعاتی با عنوان «حجاب تاج من است و جنایت نیست» برگزار شد. این رویداد، به‌منظور حمایت از حقوق زنان محجبه و مقابله با تبعیض علیه آنها ترتیب داده شد. در این مراسم، بیش از بیست سازمان مختلف به هم پیوستند تا از حقوق زنان و دختران مسلمان دفاع کنند و بر اهمیت حجاب به‌عنوان نشانه‌ای از ایمان و هویت زنان مسلمان تأکید کنند.

مشارکت بین‌المللی و سفیران همبستگی

برگزاری روز جهانی حجاب در انگلیس

رویداد روز جهانی حجاب تاکنون در ۴۵ کشور با بیش از ۷۰ سفیر برگزار شده و زنان از ۱۹۰ کشور در آن شرکت کرده‌اند. بسیاری از زنان غیرمسلمان نیز با تجربهٔ حجاب در این روز، بازخوردی مثبت داشته و تصاویر خود را در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک می‌گذارند در روز جهانی حجاب، از سفیران کشورهای مختلف با نژادها و مذاهب گوناگون دعوت می‌شود تا با اتحاد، به حملات ضدمذهبی پایان دهند و شرایطی فراهم سازند که مسلمانان بدون ترس از تبعیض، از پوشش مذهبی خود استفاده کنند.

سفیرانی از کشورهای غنا، انگلیس، عراق، استرالیا، اتیوپی، کانادا، آرژانتین، اسپانیا و ایالات متحده در این روز، برای مقابله با تبعیض علیه زنان فعالیت می‌کنند. زنان در کشورهای مختلف دنیا، با پوشیدن لباس‌های پوشیده و به سر کردن روسری به ابراز برابری خود با زنان مسلمان می‌پردازند. پس از تجربهٔ حجاب، زنان بسیاری تصمیم دائمی به رعایت حجاب می‌گیرند و بسیاری از شبهات آنها در مورد حجاب برطرف می‌شود. زنان غربی در این روز با احترام کامل و بدون ترس از مورد تمسخر قرار گرفتن، لباس‌های پوشیده به تن می‌کنند.

در دانشگاه‌های جهان

• دانشگاه علوم پو پاریس؛ دانشجویان مسلمان در روز «حجاب» از همکلاسی‌های خود خواستند تا برای یک روز حجاب اسلامی بپوشند. هدف این رویداد، احترام به انتخاب پوشش، افزایش آگاهی و نشان دادن مشکلات زنان محجبه در مواجهه با اسلام‌هراسی در فرانسه بود. این برنامه فرصتی برای گفتگو دربارهٔ حجاب و چالش‌های زنان محجبه در جامعهٔ فرانسه ایجاد کرد. در همین راستا، اظهارات وزیر امور زنان فرانسه که زنان محجبه را با سیاه‌پوستانی که به برده‌داری رضایت داده‌اند مقایسه کرده بود، با واکنش شدید و محکومیت گسترده مواجه شد.
• دانشگاه میامی آمریکا؛ روز جهانی حجاب با شعار «ایستادن در کنار او برای حق انتخاب پوشش» در دانشگاه میامی برگزار شد. در این روز غرفه‌های اطلاعاتی برای معرفی عقاید و سنت‌های اسلامی برپا شده بود و به شرکت‌کنندگان فرصتی داد تا حجاب را از نزدیک تجربه کنند.
• مؤسسهٔ فناوری واترفورد ایرلند؛ به مناسبت روز جهانی حجاب نشستی در مؤسسهٔ فناوری واترفورد ایرلند برگزار شد که در آن زنان مسلمان و محجبه دربارهٔ تجربهٔ زندگی و انتخاب حجاب خود با دانشجویان و کارکنان مؤسسه گفتگو کردند. کولت کولفر، یکی از سخنرانان، بر اهمیت شناخت زندگی زنان محجبه و برطرف کردن سوءبرداشت‌ها دربارهٔ اسلام تأکید کرد. همچنین، بریجیت ایلوارد، که به‌تازگی مسلمان شده بود، از تجربهٔ خود در پذیرش اسلام و حجاب گفت و محبت و مهربانی زنان مسلمان را عاملی مهم در گرایش خود به اسلام دانست.

دیدگاه‌ها

مدیر اجرایی CAIR (شورای روابط آمریکایی‌اسلامی) در نیویورک از برگزاری روز جهانی حجاب استقبال کرده و آن را فرصتی برای مقابله با کلیشه‌های نادرست دانست. او امیدوار بود که این رویداد به کاهش تعصب علیه زنان کمک کند و از حمایت افراد تأثیرگذار در سراسر جهان برخوردار شود.

سناتور پرسائود از ایالت نیویورک نیز از این رویداد حمایت کرده و بر این نکته تأکید کرد که آگاهی، قدرت است و باید در برابر نفرت و تعصب مذهبی به صورت یکپارچه عمل کنیم.

گالری تصاویر

• 
  برگزاری روز جهانی حجاب در بوسنی و هرزگوین
• 
  معرفی حجاب به زنان غیرمسلمان اوکراینی در روز جهانی حجاب
• 
  تجربه حجاب در روز جهانی حجاب در آمریکا
• 
  روز جهانی حجاب در فیلیپین

منابع

• «۱۱ سپتامبر بهانه‌ای برای یک جنگ ساختگی با دشمن خیالی بود»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۰ شهریور ۱۴۰۰ش.
• «آغاز روز جهانی حجاب در کشورهای دنیا»، در وب‌سایت خبرگزاری شبستان، تاریخ انتشار: ۱۳ بهمن ۱۳۹۹ش.
• «برگزاری نشست روز جهانی حجاب در دانشگاهی در ایرلند»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۱۱ بهمن ۱۳۹۵ش.
• «تصویب قانون گرامیداشت روز جهانی حجاب در ایالت میشیگان آمریکا»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن، تاریخ درج مطلب: ۱۳ بهمن ۱۴۰۰ش.
• «روز جهانی حجاب با هشتگ پایان دادن به حجاب‌هراسی»، در وب‌سایت خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ انتشار: ۶ بهمن ۱۳۹۹ش.
• «روز جهانی حجاب در دانشگاه میامی آمریکا»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۱۰ بهمن ۱۳۹۵ش.
• «روز جهانی حجاب در کانادا»، خبرگزاری حوزه، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۳۹۵ش.
• «روز جهانی حجاب در لندن»، وب‌سایت جهان‌نیوز، تاریخ درج مطللب: ۱۳ بهمن ۱۳۹۷ش.
• «روز جهانی حجاب و به رسمیت شناختن حقوق زنان مسلمان»، در وب‌سایت معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، تاریخ انتشار: ۱۳ بهمن ۱۳۹۹ش.
• «روز جهانی حجاب و تداوم شناسایی بین‌المللی هویت اسلامی در دنیا»، در وب‌سایت خبرگزاری رضوی، تاریخ انتشار: ۱۴ بهمن ۱۴۰۰ش.
• «روز جهانی حجاب، روز همبستگی با بانوان محجبه»، در وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ انتشار: ۱۳ بهمن ۱۳۹۵ش.
• «علت شکل‌گیری روز حجاب چه بود»، وب‌سایت جهان‌بانو، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۱ش.
• «نگاهی به روز جهانی حجاب در نیجریه»، پایگاه تخصصی و تحلیلی جامعه و فرهنگ ملل»، تاریخ درج مطلب: ۱۹ بهمن ۱۴۰۰ش.
• «یازدهمین کمپین سالانه روز جهانی حجاب، تلاش برای از بین بردن حجاب‌هراسی»، وب‌سایت رهیافته‌ها، تاریخ بازدید: ۵ بهمن ۱۴۰۳.
• «یکم فوریه، روز جهانی حجاب»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۱ش.
• ایمنا «روز حجاب در دانشگاه پاریس»، وب‌سایت مگ‌ایران، تاریخ درج مطلب: ۶ اردیبهشت ۱۳۹۵ش.
• چیذری، زهرا، «تجربهٔ یک روز با حجاب در «روز جهانی حجاب»»، وبسایت جوان‌آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۰ بهمن ۱۴۰۱ش.
• مطهری، مرتضی، مسئله حجاب، تهران، صدرا، ۱۳۸۷ش.