روز مجلس
روز مجلس؛ سالروز شهادت سیدحسن مدرس و یادبود جایگاه مجلس شورای اسلامی در قانونگذاری و نمایندگی مردم.
روز مجلس (روز مجلس شورای اسلامی)، از مناسبتهای تقویمی جمهوری اسلامی ایران و همزمان با 10 آذرماه است که با سالروز شهادت سیدحسن مدرس پیوند دارد. این روز افزون بر یادبود مدرس، به جایگاه مجلس شورای اسلامی در قانونگذاری، نظارت و نمایندگی مردم و نیز سابقه فعالیتهای پارلمانی مدرس در تاریخ معاصر ایران مربوط است.
معرفی
روز مجلس در ۱۰ آذر هر سال در تقویم جمهوری اسلامی ایران گرامی داشته میشود. این مناسبت با سالروز شهادت سیدحسن مدرس مرتبط است. مجلس شورای اسلامی در ۲۳ تیر ۱۳۷۲ش با تصویب ماده واحدهای، ۱۰ آذر را بهعنوان روز مجلس تعیین کرد. انتخاب این تاریخ به فعالیتهای سیاسی و پارلمانی مدرس در مجلس شورای ملی و مخالفت او با استبداد و مداخله بیگانگان ارتباط دارد. پاسداشت میراث سیاسی مدرس و توجه به نقش مجلس شورای اسلامی در قانونگذاری و دفاع از منافع عمومی نیز از زمینههای این نامگذاری عنوان شده است.
جایگاه روز مجلس
روز مجلس در کنار یادبود سیدحسن مدرس، به جایگاه مجلس شورای اسلامی در ساختار سیاسی و قانونگذاری کشور نیز ارتباط دارد. مجلس نهادی برخاسته از رأی مردم و دارای وظایف قانونگذاری و نظارت بر اجرای قوانین است. عملکرد نمایندگان، توجه به منافع عمومی و ارتباط مجلس با مطالبات مردم نیز از موضوعات مرتبط با این مناسبت بهشمار میرود.
سیدحسن مدرس در این مناسبت بهعنوان الگویی برای نمایندگی و فعالیت پارلمانی یاد میشود. استقلال رأی، شجاعت، قانونمداری، مردمداری و مخالفت با استبداد از ویژگیهایی است که در منابع مرتبط با روز مجلس به او نسبت داده شده است. در سالهای مختلف نیز برخی مسئولان و نمایندگان با اشاره به این ویژگیها، بر اهمیت توجه به جایگاه مجلس و مسئولیت نمایندگان در برابر مردم تأکید کردهاند.
گرامیداشت
روز مجلس هر سال با انتشار پیامها و بیانیههای رسمی و برگزاری برنامههای مرتبط با مجلس شورای اسلامی گرامی داشته میشود. در این پیامها، ضمن یادکرد از سیدحسن مدرس، بر موضوعاتی مانند قانونگذاری، نظارت، منافع ملی، پاسخگویی به مطالبات مردم و همکاری میان نهادهای حکومتی تأکید شده است.
در برخی پیامهای مناسبتی، از مجلس بهعنوان نهادی برای بیان خواستهها و مسائل مردم و از نمایندگان بهعنوان واسطۀ ارتباط جامعه با ساختار اجرایی کشور یاد شده است. همچنین همکاری مجلس با دستگاههای اجرایی در حوزههایی مانند بهداشت و درمان، نظم و امنیت عمومی و امور اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است.
برخی گزارشها و اظهارنظرهای منتشرشده به مناسبت روز مجلس نیز به چالشهای فعالیت پارلمانی پرداختهاند. شتابزدگی در تدوین برخی طرحها و لوایح، تعارض میان منافع محلی و تصمیمات ملی، لابیگری و فاصله گرفتن از نگاه ملی از جمله موضوعات مطرحشده در این گزارشها هستند. در همین زمینه، رعایت آییننامۀ داخلی مجلس و توجه به تخصص و منافع عمومی از عوامل مؤثر بر عملکرد مجلس دانسته شده است.