پرش به محتوا

پیش‌نویس:ایونلی فاکس کلر

از ایران‌پدیا

ایونلی فاکس کلر[۱] فیزیکدان، نویسنده و فمینیست آمریکایی.

ایونلی فاکس کلر در حال حاضر استاد بازنشسته تاریخ و فلسفه علم در موسسه فناوری ماساچوست است. کار اولیه کلر در تقاطع فیزیک و زیست شناسی متمرکز بود. تحقیقات بعدی او بر تاریخ و فلسفه زیست شناسی مدرن و جنسیت و علم متمرکز شده است.

زندگی نامه

ایونلی فاکس کلر در «جکسون هایتز کویینز» از والدین یهودی مهاجر از روسیه به دنیا آمد و در «وودساید کویینز» بزرگ شد.[۲] او در ۱۹۵۷م مدرک کارشناسی خود را در فیزیک از دانشگاه براندایس دریافت کرد و سپس مطالعاتش را در فیزیک نظری در دانشگاه هاروارد ادامه داد و در ۱۹۶۳م با اخذ مدرک دکترا فارغ‌التحصیل شد. علاقه‌او به زیست‌شناسی مولکولی در حین تکمیل رساله دکترایش و طی بازدیدی از آزمایشگاه کولد اسپرینگ هاربر در او شکل گرفت. کلر در دانشگاه‌های نورث ایسترن، کرنل، مریلند، نورث وسترن، پرینستون، دانشگاه ایالتی نیویورک در پورچیس، دانشگاه نیویورک و همچنین در بخش رتوریک دانشگاه کالیفرنیا، برکلی تدریس کرده است.[۳] کار اولیه او در علم با تشویق برادرش موریس سانفورد فاکس همراه بود.[۴]

وی در ۲۰۰۷م در هیئت مشورتی ایالات متحده سازمان FFIPP (استادان برای صلح اسرائیلی-فلسطینی - آمریکا) عضویت داشت. این شبکه‌ای متشکل از اساتید و دانشجویان فلسطینی، اسرائیلی و بین‌المللی است که برای پایان‌دادن به اشغال سرزمین‌های فلسطینی توسط اسرائیل و تحقق صلح عادلانه فعالیت می‌کند.[۵] ایونلی فاکس کلر در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۳ در کمبریج، ماساچوست در سن ۸۷ سالگی درگذشت.[۶]

فعالیت‌های علمی

اِولین فاکس کِلِر فعالیت خود را به عنوان منتقد فمینیست علم با تدریس اولین دوره مطالعات زنان در سال ۱۹۷۴ و ارائه یک سلسله سخنرانی‌های شخصی و تأثیرگذار درباره تجربه زیستۀ خود به عنوان یک زن در علم آغاز کرد. او با تألیف مقاله‌ای کلیدی در کتاب «خوانش جنسیت و علم» و انجام پژوهش‌های تاریخی عمیق، به تحلیل ریشه‌های تصویرسازی جنسیتی از طبیعت در انقلاب علمی پرداخت. فعالیت بعدی او معطوف به نقد حوزه‌های خاص علمی مانند ژنتیک جمعیت و اکولوژی ریاضی از این منظر بود. در مراحل بعدی کار خود، در کتاب «معنا بخشیدن به زندگی» به بررسی فلسفی نقش مدل‌ها، استعاره‌ها و ماشین‌ها در تبیین زیست‌شناسی تکاملی پرداخت و موضع «کثرت‌گرایی تبیینی» را تبلیغ کرد.

دیدگاه‌ها

ایونلی فاکس کلر معتقد بود که علم مدرن در بستری تاریخی شکل گرفت که طبیعت را با صفاتی زنانه و منفعل تصویر کرد تا مشروعیت سلطۀ مردانه بر آن را فراهم کند. او استدلال می‌کند که این استعاره‌های جنسیتی در گفتمان علمی نفوذ پایدار یافته‌ است تا جایی که حتی در زیست‌شناسی تکاملی مدرن، دوگانۀ حوزه عمومی (مردانه/رقابتی) و خصوصی (زنانه/همکارانه) بر مدل‌سازی‌ها تأثیر گذاشته است. به باور او، مدل‌های مسلط در ژنتیک جمعیت با تمرکز افراطی بر «فرد» به مثابۀ واحد بنیادین، واقعیت پیچیدۀ تولیدمثل جنسی و تفاوت را حذف می‌کنند. کِلِر این فردگرایی را متأثر از ایدئولوژی لیبرال غرب می‌داند و در نهایت، با انکار وجود یک شیوۀ واحد برای تبیین علمی، از «کثرت‌گرایی تبیینی» دفاع می‌کند. او تاریخ علم را آزمایشگاهی برای نشان‌دادن تعامل شکل‌دهندۀ نظریه با عوامل زبانی، تکنولوژیک و سیاسی می‌داند و معتقد است زن دانشمند برای همسازی با تصویر مردانه از عالم، ممکن است مجبور به یک «عدم شناسایی رادیکال» از هویت خود شود.

نقد دیدگاه‌ها

نظریات کِلِر با انتقادات متعددی روبه‌رو شده‌است. منتقدانی مانند آن هینبر کوبلیتز استدلال می‌کنند که تحلیل او تنوع چشمگیر موقعیت زنان در علوم را در فرهنگ‌ها و دوره‌های تاریخی مختلف نادیده می‌گیرد و بسیار کلی و محدود به بستر غرب است. برخی از دانشمندان زن در رشته‌های دقیقه، مانند فیزیکدان ماری بت روسکای، نگران هستند که تأکید رادیکال کِلِر بر ذات جنسیت‌زدۀ علم و ضرورت «عدم شناسایی» ممکن است انگیزۀ عملی زنان برای ورود به عرصۀ علم را تضعیف کند. این منتقدان بر تمایز بین نقد گفتمان علم و تحلیل موانع نهادی و ساختاری برای حرفه‌ای شدن زنان تأکید دارند و برخی از اظهارات کِلِر را به ذات‌انگاری نوین تفاوت‌های جنسی متهم می‌کنند. در کل، مجادلۀ حول کار او تفاوت بنیادین بین پروژۀ افزایش حضور زنان در علم و پروژۀ نقد فلسفی-تاریخی ماهیت علم را برجسته ساخته است.

نقد

برخی از محققانی که مطالعات جنسیت و علم دارند، نسخه‌ای از نظریه جنسیت و علم را که توسط کلر ارائه شده بود، مورد انتقاد قرار داده‌اند. آن هیبنر کوبلیتز[۷] استدلال کرده است که نظریه کلر در توضیح تنوع زیاد میان فرهنگ‌ها و دوره‌های زمانی مختلف ناکام است.[۸] به عنوان مثال، اولین نسل از زنانی که مدارک دانشگاهی پیشرفته را در اروپا دریافت کردند تقریباً به طور کامل در علوم طبیعی و پزشکی بودند - تا حدی به این دلیل که آن رشته‌ها در آن زمان بسیار بیشتر از علوم انسانی استقبال می کردند.[۹] کوبلیتز و دیگرانی که علاقه مند به افزایش تعداد زنان در علم هستند، ابراز نگرانی کرده‌اند که برخی از اظهارات کلر می تواند این تلاش ها را تضعیف کند، به ویژه موارد زیر:

همان طور که بی اصالتی هزینه‌ای است که یک زن با پیوستن به مردان در شوخی‌های زن ستیز متحمل می شود، به همان اندازه هزینه زنی است که خود را با تصویری از دانشمند الگوبرداری شده از شوهر مردسالار متحمل می شود. تنها در صورتی که او دستخوش یک تفکیک رادیکال از خود شود، می‌تواند در تسلط بر طبیعتی که در تصویر زن منفعل، بی‌تفاوت و نابینا است، در لذت مردانه سهیم باشد.[۱۰]

آثار ایونلی فاکس کلر

1983 A Feeling for the Organism: The Life and Work of Barbara McClintock. Freeman ISBN 0-805-07458-9[16]

1985 Reflections on Gender and Science. Yale University Press ISBN 0-300-06595-7(تأملاتی در مورد جنسیت و علم)

1989 Three cultures : fifteen lectures on the confrontation of academic cultures, The Hague : Univ. Pers Rotterdam

1992 Secrets of Life/Secrets of Death: Essays on Language, Gender and Science. Routledge(رازهای زندگی/رازهای مرگ: مقالاتی درباره زبان، جنسیت و علم)

1995 Refiguring Life: Metaphors of Twentieth-century Biology. The Wellek Library Lecture Series at the University of California, Irvine. Columbia University Press ISBN 0-231-10205-4

1998 Keywords in Evolutionary Biology (co-edited with Elisabeth Lloyd). Harvard University Press (reprinted 1998 ISBN 0-674-50313-9). 2000 The Century of the Gene. Harvard University Press ISBN 0-674-00825-1[17][18]

2002 Making Sense of Life : Explaining Biological Development with Models, Metaphors, and Machines. Harvard University Press ISBN 0-674-01250-X

2010 The Mirage of a Space between Nature and Nurture. Duke University Press ISBN 0-822-34731-8 A

جستارهای وابسته

پانویس

منابع

  • «اولین فاکس کلر»، در ویکی پدیا، بازدید 25 بهمن 1401ش.
  • «معرفت‌شناسی فمینیستی(1): انتقادات فمینیسم بر معرفت‌شناسی معاصر»، پایگاه خبری فارس، بازدید 25بهمن 1401ش.
  • Dean, Cornelia, "Theorist Drawn Into Debate 'That Will Not Go Away'", The New York Times, April 12, 2005. Accessed November 27, 2017.
  • "Evelyn Fox Keller To Join STS Faculty". MIT News. Massachusetts Institute of Technology. 15 July 1992. Retrieved 7 February 2013.
  • Keller, Evelyn Fox. (2014). "Conversations with Evelyn Fox Keller". Method Quarterly: Science in the Making.
  • "Who is FFIPP – Faculty For Israeli-Palestinian Peace". Faculty For Israeli-Palestinian Peace. 2 December 2007. Archived from the original on 23 January 2013. Retrieved 1 January 2013.
  • Risen, Clay (30 September 2023). "Evelyn Fox Keller, Who Turned a Feminist Lens on Science, Dies at 87". The New York Times. Retrieved 8 October 2023.