پیشنویس:شهلا اعزازی
شهلا اعزازی؛ جامعهشناس، استاد دانشگاه، پژوهشگر، مترجم و نویسندهٔ ایرانی در حوزهٔ مطالعات زنان.
شهلا اعزازی جامعهشناس ایرانی، استاد دانشگاه علامه طباطبایی، نویسنده، مترجم و پژوهشگر حوزههای جامعهشناسی خانواده، مطالعات زنان، جنسیت، آموزش و آسیبهای اجتماعی است. او با تمرکز بر مسائل اجتماعی مانند خشونت خانگی و الگوهای خانوادگی، نقش مهمی در جامعهشناسی ایران ایفا کرده است و از چهرههای تأثیرگذار در توسعهٔ رویکردهای جنسیتی در علوم اجتماعی ایران بهشمار میرود.
تولد و تحصیلات
شهلا اعزازی سال ۱۳۲۸ش در تهران متولد شد. وی تحصیلات ابتدایی خود را در رشتهٔ علوم طبیعی آغاز کرد و سپس برای ادامه تحصیل در رشته جامعهشناسی و اقتصاد به کشور اتریش رفت. او مدرک دکترای خود را از دانشگاه وین دریافت کرد و پس از بازگشت به ایران، فعالیت علمی خود را در حوزهٔ علوم اجتماعی گسترش داد.[۱]
فعالیتها
اعزازی عضو انجمن جامعهشناسی ایران و مدیر گروه علمی-تخصصی مطالعات زنان این انجمن، عضو انجمن محققان مستقل مسائل زنان و داور جایزهٔ کتاب صدیقه دولتآبادی بوده است. پژوهشهای وی بر موضوعاتی مانند بهبود کیفیت آموزش عالی، الگوهای خانوادگی و خشونت علیه زنان در خانه تمرکز دارد و مقالات متعددی در نشریات تخصصی منتشر کرده است.[۲] او همچنین در نشستها و میزگردهایی مانند بحثهای فضاهای شهری و خشونت ساختاری علیه زنان شرکت داشته است.[۳] اعزازی از دههٔ ۱۳۶۰ش عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی بوده[۴] و دروس مرتبط با جامعهشناسی خانواده، مطالعات زنان، جامعهشناسی، ارتباطات جمعی و آموزش و پرورش را تدریس کرده است.[۵]
شهلا اعزازی در فیلم هیس! دخترها فریاد نمیزنند، به کارگردانی پوران درخشنده، در نقش یک جامعهشناس و کارشناس اجتماعی حضور داشته است. ماهیت نقش او بیشتر کارشناسی و تحلیلی است و به بررسی پیامدهای اجتماعی آسیب به کودکان، افزایش آگاهی خانوادهها و جامعه و تأکید بر ضرورت حمایت از قربانیان و پیشگیری اجتماعی میپردازد. حضور وی در این فیلم در راستای تخصص واقعی او در حوزهٔ تخصصیاش بوده و جنبهای آموزشی و آگاهیبخش به فیلم افزوده است.[۶]
حوزههای پژوهشی و اندیشه
تمرکز علمی شهلا اعزازی بر موضوعاتی چون:
- نقش و جایگاه زنان در جامعه؛
- تحولات خانواده در دوران معاصر؛
- خشونت خانگی و اجتماعی علیه زنان؛
- نابرابری جنسیتی؛
- نقد مردسالاری در علوم اجتماعی؛
- نقش آموزش در بازتولید یا کاهش تبعیض اجتماعی است.[۷]
او از پیشگامان رویکرد جنسیتی در پژوهشهای علوم اجتماعی در ایران است و معتقد است بسیاری از نظریههای کلاسیک جامعهشناسی، تجربه و مسائل زنان را نادیده گرفتهاند و بر ضرورت عدالت جنسیتی، اصلاح ساختارهای فرهنگی و آموزشی و افزایش آگاهی اجتماعی دربارهٔ خشونت و تبعیض تأکید دارد. وی همچنین با نگاهی انتقادی به ساختارهای مردسالار، خشونت را نه صرفاً فردی، بلکه قانونی و عرفی در ایران میداند و بر نقش قدرت مردانه در تضعیف زنان تأکید دارد. اعزازی فمینیسم را ابزاری برای تحلیل نابرابریهای ساختاری میبیند و در آثارش مانند خشونت خانوادگی و مقالات مرتبط، بر لزوم تغییرات اجتماعی و حمایتی اصرار میورزد.[۸] اندیشهٔ او بر پایهٔ پژوهشهای تجربی و نقد فرهنگی استوار است و به بازتولید هویت مردانگی از طریق خشونت جنسی اشاره دارد. او در همین زمینه در رسانهها و گفتوگوهای عمومی دربارهٔ موضوعاتی چون خشونت خانوادگی، قتلهای ناموسی و بحرانهای اجتماعی اظهارنظرهای تخصصی داشته است.[۹]
آثار
اعزازی نویسنده، مترجم و تنظیمکنندهٔ مجموعه مقالات است و کتابهایش اغلب بهعنوان منابع دانشگاهی استفاده میشوند.[۱۰]
| عنوان کتاب | سال انتشار | نوع |
|---|---|---|
| والدین و کودک | ۱۳۶۳ | ترجمه |
| خانواده و تلویزیون (بررسی نقش زن در سریالهای تلویزیونی) | ۱۳۷۳ | تألیف |
| جامعهشناسی خانواده: با تأکید بر نقش، ساختار و کارکرد خانواده در دوران معاصر | - | تألیف |
| خشونت خانوادگی (زنان کتکخورده) | ۱۳۸۶ | تألیف |
| فمینیسم و دیدگاهها (مجموعه مقالات) | ۱۳۸۵ | تنظیم |
| دگرگونی در نقش زنان (مجموعه مقالات) | ۱۳۸۹ | تنظیم |
| نیمه پنهان مادری | - | تألیف |
از او مقالات مختلفی مانند: زنان، قربانیان خاموش، روند نمایش خانواده در تلویزیون و کودکان خیابانی منتشر شده است.[۱۱] همچنین برخی آثار وی مانند جامعهشناسی خانواده بهعنوان کتاب درسی دانشگاهی مورد استفاده قرار گرفته و در نقدهای آکادمیک ارجاع داده میشود.[۱۲]
پانویس
- ↑ «شهلا اعزازی»، وبسایت کلمهجو.
- ↑ «مصاحبه علمی; مفهومشناسی خشونت در گفتوگو با دکتر شهلا اعزازی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- ↑ «شهلا اعزازی»، وبسایت چهارراه.
- ↑ «شهلا اعزازی»، وبسایت دانشگاه علامه طباطبایی.
- ↑ «شهلا اعزازی»، وبسایت ایرانکتاب.
- ↑ «فیلم هیس دخترها فریاد نمیزنند»، وبسایت آپارات.
- ↑ «شهلا اعزازی»، وبسایت مگایران.
- ↑ اعزازی، «زنان قربانیان خاموش»، 1390ش، ص31-33.
- ↑ «مصاحبه علمی; مفهومشناسی خشونت در گفتوگو با دکتر شهلا اعزازی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- ↑ «شهلا اعزازی»، وبسایت ایرانکتاب.
- ↑ «اعزازی، شهلا، 14 مقاله»، وبسایت نورمگز.
- ↑ «شهلا اعزازی»، وبسایت کلمهجو.
منابع
- اعزازی، شهلا، «زنان قربانیان خاموش»، نشریه گزارش، شماره ۲۳۰، ۱۳۹۰ش.
- «اعزازی، شهلا، ۱۴ مقاله»، وبسایت نورمگز، تاریخ بازدید: ۹ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «شهلا اعزازی»، وبسایت ایرانکتاب، تاریخ بازدید: ۹ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «شهلا اعزازی»، وبسایت چهارراه، تاریخ بازدید: ۹ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «شهلا اعزازی»، وبسایت دانشگاه علامه طباطبایی، تاریخ بازدید: ۹ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «شهلا اعزازی»، وبسایت کلمهجو، تاریخ بازدید: ۹ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «شهلا اعزازی»، وبسایت مگایران، تاریخ بازدید: ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «فیلم هیس دخترها فریاد نمیزنند»، وبسایت آپارات، تاریخ بازدید: ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «مصاحبه علمی؛ مفهومشناسی خشونت در گفتوگو با دکتر شهلا اعزازی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۸ آبان ۱۳۹۰ش.