تجزیه ایران؛
تجزیۀ ایران و تقسیم آن به چند کشور کوچکتر، همواره از اهداف تاریخی دولتهای استعمارگر برای تضعیف توان و اقتدار این سرزمین پهناور بوده است.
تاریخچۀ تجزیۀ ایران
ایران کنونی تنها بخش کوچکی از سرزمین پهناوری است که در تاریخ با نام ایران بزرگ شناخته میشد. در دورۀ قاجار، بر اثر بیکفایتی پادشاهان و دسیسههای بیگانه، حدود ۳٫۵ میلیون کیلومتر مربع از خاک ایران، شامل مناطقی در قفقاز، ورارود (ماوراءالنهر) ، افغانستان و بخشهایی از بلوچستان جدا شد. همچنین بر اساس قرارداد ۱۹۰۷، بریتانیا و روسیۀ تزاری ایران را به مناطق نفوذ خود تقسیم کردند. [۲] در دورۀ پهلوی نیز بخشهایی نظیر بحرین، کوه آرارات کوچک و دهکدۀ فیروزه از ایران جدا شدند. [۳] پس از جنگ جهانی دوم، جیمز برنز، وزیر خارجۀ وقت آمریکا، طرحی برای تجزیۀ ایران به هفت کشور بر پایۀ قومیتها ارائه داد که با آغاز جنگ سرد ناکام ماند. [۴]
موانع تجزیه ایران
انسجام ملی و بافت درهمتنیدۀ جامعۀ ایرانی از مهمترین موانع در برابر طرحهای تجزیهطلبانه بهشمار میآیند. اقوام گوناگون ایرانی طی قرنها در کنار یکدیگر زیسته و از طریق پیوندهای فرهنگی و ازدواجهای بینقومی، جامعهای یکپارچه ساختهاند که تفکیک آن ناممکن است. [۵] افزون بر این، هویت تاریخی پیوسته و همچنین پیوندهای عمیق معنوی و مذهبی، بهویژه محبت به اهلبیت، روحی واحد را در کالبد ملت ایران دمیده است. [۶] حضور علمای آگاه و اقتدار حکومت مرکزی نیز در طول تاریخ بهعنوان سدی در برابر نفوذ بیگانگان و حفظ تمامیت ارضی عمل کرده است. [۷]
عوامل تجزیه ایران
ضعف حکومت مرکزی همواره عامل اصلی در عملیشدن نقشههای تجزیهطلبانۀ قدرتهای جهانی بوده است؛ هرگاه حکومت مرکزی دچار سستی شده، بخشی از خاک ایران بهیغما رفته است. [۸] دخالتهای قدرتهای خارجی با هدف فعالسازی گسلهای قومی و مذهبی و ایجاد احساس تبعیض از طریق عملیات روانی و رسانهای، از دیگر عوامل زمینهساز تجزیه بهشمار میروند. [۹] افزون بر این، تحریمهای اقتصادی و فشارهای معیشتی نیز بهعنوان ابزاری برای ایجاد شکاف میان ملت و حاکمیت و فرسودهکردن انسجام داخلی مورد استفاده قرار میگیرند. [۱۰]
اقدامات تجزیهطلبانه پس از پیروزی انقلاب اسلامی
با پیروزی انقلاب اسلامی، استکبار جهانی با فعالکردن شبکههای جاسوسی خود، طرحهای تجزیهطلبانهای را در مناطق مرزی مانند خوزستان، کردستان، ترکمنصحرا و بلوچستان بهاجرا درآورد. در خوزستان، ایجاد سازمان خلق عرب و در کردستان، فعالیت احزابی چون دموکرات و کومله، بخشهایی از این توطئه بودند. [۱۱] تهاجم صدام به ایران نیز ادامۀ همین پروژۀ بزرگ بود که با هدف جداسازی خوزستان و فروپاشی نظام صورت گرفت، اما با مقاومت همهجانبۀ ملت ناکام ماند. [۱۲]
نقشههای دشمنان در سالهای اخیر
در سالهای اخیر، اندیشکدههای آمریکایی و صهیونیستی راهبرد بالکانیزهکردن و تجزیۀ ایران را با شدت بیشتری پیگیری میکنند. دشمنان تلاش کردند در جریان اغتشاشات، با تمرکز بر تنوع قومیتی ایران و بهرهگیری از کلیدواژههایی چون فدرالیسم، جبههای علیه یکپارچگی ایران بگشایند. [۱۳] در جریان جنگ دوازدهروزۀ اسرائیل علیه ایران نیز، صهیونیستها با جنگ ترکیبی و عملیات روانی قصد داشتند نارضایتیهای داخلی را به شورشهای قومی در مناطق مرزی تبدیل کنند تا با براندازی حکومت مرکزی، فروپاشی و تجزیۀ کشور محقق شود؛ سناریویی که با هوشیاری مردم و همبستگی ملی خنثی شد. [۱۴]