سید علی خامنه‌ای

سیدعلی حسینی خامنه‌ای؛ دومین رهبر نظام جمهوری اسلامی ایران و از مراجع تقلید شیعه.

سیدعلی حسینی خامنه‌ای(۱۳۱۸-۱۴۰۴ش) از فقیهان، مفسران و دومین رهبر نظام جمهوری اسلامی ایران و از مراجع تقلید شیعه دوازده‌امامی در ایران است. خامنه‌ای از حدود سن چهار سالگی در مکتب‌خانه علاوه بر خواندن و نوشتن، قرائت و تجوید قرآن را یاد گرفت. بعد از پایان تحصیلات ابتدایی، تحصیل علوم حوزوی را از سنین کودکی آغاز کرد و در حوزه‌های مشهد، نجف و قم به تحصیل پرداخت و از سیدمحمدهادی میلانی اجازه تدریس گرفت.

فعالیت‌های مبارزاتی و سیاسی او پیرامون انقلاب اسلامی در نوجوانی، از طریق آشنایی با سیدمجتبی نواب صفوی ب وجود آمد. او از فعالان نهضت سیدروح‌الله خمینی در سال ۱۳۴۱ش بود و پیش از انقلاب اسلامی ایران به‌علت فعالیت‌های سیاسی، توسط حکومت پهلوی شش مرتبه بازداشت و به زندان رفت و حتی در سال ۱۳۵۶ش، ابتدا به ایرانشهر و بعد از آن به جیرفت تبعید شد.

همزمان با پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ش،  سیدعلی خامنه‌ای از تبعید آزاد شد و ابتدا در مشهد فعال و بعد از آن به تهران سفر کرد و به‌ نماینده شورای انقلاب، معاون وزارت دفاع و امامت جمعه تهران منصوب شد. قبل از اینکه او براساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، بعد از رحلت سیدعلی خمینی، عالی‌ترین مقام کشور و فرمانده کل نیروهای مسلح محسوب شود، یک دوره نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی و دو دورة ریاست جمهور از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۸ش را برعهده داشت. او در دوره نمایندگی مجلس، در ششم تیرماه ۱۳۶۰ش در مسجد ابوذر تهران توسط منافقین مورد ترور نافرجام قرار گرفت که بر اثر آن دست راستش را از دست داد. در دوران ریاست‌جمهوری، مسئولیت رئیس شورای عالی پشتیبانی جنگ، ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام و نائب رئیس اول شورای بازنگری قانون اساسی را برعهده داشت. مجلس خبرگان با اکثریت آراء در سال ۱۳۶۸ش، او را به‌عنوان دومین رهبر ایران معرفی کرد و مردم با او بیعت کردند.

علاوه بر مسئولیت‌های سیاسی در دوران‌های مختلف، می‌‌توان به دیدگاه‌های سیاسی، اجتماعی و فقهی که در سخنرانی‌ها، پیام‌ها، فتواها و آثار مکتوب او بیان شده است، اشاره کرد. از دیدگاه‌های مشهور سیاسی او، دیدگاه ضد امپریالیسمی، ضد آمریکایی و  ضد صهیونیستی است. بنابر فتوای او، افزون بر استفاده از سلاح هسته‌ای، دیگر انواع سلاح‌های کشتار جمعی مانند بمب اتم، سلاح شیمیایی و سلاح میکروبی، از نظر اسلام ممنوع و حرام است.

سازمان‌های ایجادشده با حمایت سیدعلی خامنه‌ای شامل جامعه المصطفی العالمیه، مجمع جهانی اهل‌بیت، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، مؤسسة دائرةالمعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل‌بیت، مرکز خدمات حوزه‌های علمیه، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس، شورای عالی فضای مجازی، شورای عالی قرآن می‌باشد. سیدعلی خامنه‌ای در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش در ماه رمضان در جریان حمله جنایتکارانه مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی به بیت رهبری در محل کارش، به همراه جمعی از بستگان نزدیک مانند همسر، پسر، عروس، داماد، نوه و جمعی از فرماندهان نظامی به شهادت رسید. در واکنش به شهادت او، جمع عظیمی از مردم در تمام شهرهای ایران و برخی کشورهای دیگر از جمله عراق، پاکستان و هند تجمع کردند. دولت ایران به این مناسبت ۴۰ روز عزای عمومی و ۷ روز تعطیل عمومی اعلام کرد.

خانواده

سیدعلی خامنه‌ای فرزند سیدجواد حسینی خامنه‌ای و سیده‌خدیجه میردامادی در چهارشنبه ۲۹ فروردین سال ۱۳۱۸ش مطابق با ۲۸ صفر ۱۳۵۸ق/ ۱۹ آوریل ۱۹۳۹م)، فرزند به‌عنوان دومین فرزند، در شهر مشهد در خانواده‌ای ساده و مذهبی به دنیا آمد. نسب او به سادات افطسی و سلطان سیداحمد می‌رسد که با پنج واسطه از نوادگان امام سجاد است.

پدرش، مجتهد و تحصیل‌کرده حوزه علمیه نجف، از امامان جماعت مسجد گوهرشاد، مسجد صدیقی‌های بازار مشهد و مدرس علوم حوزوی بود. نسب او از طرف مادر نیز به محمد دیباج، فرزند امام صادق نسبت داده شده است.

همسر و فرزندان

سیدعلی خامنه‌ای در سال ۱۳۴۳ش در شهر مشهد با منصوره خجسته باقرزاده از خانواده‌ای پیشه‌ور و اصیل در خراسان ازدواج کرد و صاحب چهار فرزند پسر به نام‌های مصطفی، مجتبی، مسعود و میثم و دو دختر، هدی و بشری بوده است.

تحصیلات

او از سن چهار سالگی در مکتب‌خانه علاوه بر خواندن و نوشتن، قرائت و تجوید قرآن را یاد گرفت و سپس دوره ابتدائی را در اولین مدرسه اسلامی مشهد که دارالتعلیم دیانتی نام داشت، گذراند. همزمان با تحصیلات کلاس پنجم دبستان شروع به فراگیری دروس حوزوی در سال‌های اول دهه ۱۳۳۰ش، در مدرسه سلیمان‌خان مشهد کرد و دوره دبیرستان را به صورت متفرقه خواند و دیپلم گرفت. بخشی از معارف را نزد پدر خود و شیخ‌هاشم قزوینی (شرح لمعه، فرائدالاصول، مکاسب و کفایه الاصول) و بخشی از آن را نزد عالمانی مانند سیدجلیل حسینی شبستانی (شرح لمعه و معالم الاصول)، میرزا احمد مدرّسی یزدی و سیدمحمدهادی میلانی (درس خارج فقه) فرا گرفت.

سیدعلی خامنه­‌ای سال ۱۳۳۶ش به نجف سفر کرد و از دروس اساتید حوزۀ علمیه نجف مانند سیدمحسن حکیم، سیدابوالقاسم خویی، سیدمحمود حسینی شاهرودی، میرزا باقر زنجانی و میرزا حسین بجنوردی بهره برد. به علت عدم تمایل پدر برای اقامت در نجف، به مشهد برگشت و در این سال و قبل از رفتن به قم، سیدمحمدهادی میلانی به او اجازه تدریس و روایت داد. او در ۱۹ سالگی در سال ۱۳۳۷ش برای ادامۀ تحصیل در دروس خارج فقه و اصول به حوزۀ علمیۀ قم رفت. او در مدرسه حجتیه در یک حجره سکونت داشت و مدتی در درس سیدحسین بروجردی، شرکت کرد. بعد از آن نزد سیدحسین طباطبایی بروجردی، سیدروح‌الله خمینی، شیخ‌مرتضی حائری یزدی، سیدمحمد محقق داماد و سیدکاظم شریعتمداری بهره برد. همچنین قسمتی از کتاب شفای بوعلی‌سینا و اسفار ملاصدرا را نزد سیدمحمدحسین طباطبایی و حسینعلی منتظری یاد گرفت. او بعد از چند سال تحصیل در حوزۀ علمیۀ قم در سال ۱۳۴۳ش به علت عارضۀ بینایی پدر به مشهد بازگشت. در این زمان علاوه بر شرکت در درس سیدمحمدهادی میلانی، از سال ۱۳۴۷ش تا سال ۱۳۵۶ش و قبل از تبعید به ایران‌شهر، درس تخصصی تفسیر را برای طلاب علوم دینی تدریس می‌کرد.

خط مقدم مبارزات انقلابی

سابقه فعالیت‌های سیاسی سیدعلی خامنه‌ای تاحدی برگرفته از سابقه سیاسی و مذهبی خاندان او است. او از فعالان انقلاب اسلامی ایران و مبارزان قاطع علیه حکومت پهلوی بود. آغاز فعالیت‌های مبارزاتی و سیاسی او براساس آشنایی و دیدار با سیدمجتبی نواب صفوی در خرداد ۱۳۳۲ش در مشهد بوده است. تنها دیدار او با نواب صفوی در سال ۱۳۳۲ش و به دنبال سفر نواب به مشهد و سخنرانی او در مدرسۀ سلیمان‌خان بوده است که سیدعلی خامنه‌ای در آن درس می‌خواند.

او در سال ۱۳۳۴–۱۳۳۵ش به واسطه سیدمصطفی خمینی و سایر طلاب قم با شخصیت و راه سید رو‌الله خمینی آشنا شد. نخستین دیدار او با خمینی در سال ۱۳۳۶ش اتفاق افتاد و تحت تأثیر گفتار و رفتار و کردار قرار گرفت.

در سال ۱۳۴۱ش، همزمان با شروع مبارزات سیدروح‌الله خمینی علیه مصوبه انجمن‌های ایالتی و ولایتی رژیم پهلوی، به این قیام ملحق شد. او از نخستین افرادی است که قبل از قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ش با تکثیر و پخش اطلاعیه‌ها با سیدروح‌الله خمینی همراه شد. در همین سال، پس از طرح لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی، او و برادرش سیدمحمد خامنه‌ای مأموریت رساندن گزارش و نامه سیدمحمدهادی میلانی به سیدروح‌الله خمینی دربارۀ واکنش مردم مشهد به این لایحه را برعهده داشتند.

در سال ۱۳۴۲ش، از طرف سیدروح‌الله خمینی مأمور رساندن پیام‌های حساس و مهم در راستای ترسیم خط‌مشی مبارزه به علما، خطبا و هیئت‌های مذهبی در مشهد شد. در یکی از این پیام‌ها، علما و روحانیون مأمور شدند تا از روز هفتم محرم، به منظور تبیین رفتار رژیم پهلوی، واقعۀ مدرسۀ فیضیه را برای عموم مردم بازگو کنند. سخنرانی‌های او در مورد موضوعات مدرسۀ فیضیه و سلطه اسرائیل بر جوامع اسلامی در شهر بیرجند منجر به زندانی شدنش در همین سال توسط رژیم پهلوی شد. بعد از آزادی و ملاقات با سیدمحمدهادی میلانی به حوزه علمیه قم برگشت و به سازمان‌دهی مجدد فعالیت‌های سیاسی ادامه داد. به منظور حمایت از سیدروح‌الله خمینی تلگرافی به سیدمحمود طالقانی، مهدی بازرگان و یدالله سحابی و نامه‌ای به حسنعلی منصور نخست‌وزیر وقت ارسال کرد. با سخنرانی در زاهدان دوباره توسط رژیم پهلوی بازداشت و در قزل قلعه زندانی شد.

در سال ۱۳۴۳ش، طرح تشکیلاتی نوین حوزه و ایجاد یک سازمان سیاسی پنهان را به همراه عبدالرحیم ربانی شیرازی، محمد حسینی بهشتی، علی فیض مشکینی، احمد آذری قمی، علی قدوسی، اکبر هاشمی رفسنجانی، محمد خامنه‌ای و محمدتقی مصباح یزدی بنا کرد. در اواخر همین سال، با بازگشت به مشهد و ادامه تحصیل و تدریس، به فعالیت‌های پایه‌ای و تشکیلات جلساتی اقدام کرد. همچنین وی به‌علت سخنرانی‌های بیدارگرانه و انتقادی و تکاپوهای فکری و عقیدتی چندین بار از سال‌های ۱۳۴۲ تا ۱۳۴۸ش بازداشت شد. بعد از آزادی فعالیت‌های عمومی و مخفیانه او گسترش بیشتری یافت و در سال‌های ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۳ش، پایگاه جلسات تفسیری او در سه مسجد کرامت، امام حسین و میرزا جعفر بود. تا اینکه در دی ۱۳۵۳ش، ششمین و سخت‌ترین مرحله بازداشت اتفاق افتاد. در سال ۱۳۵۶ش، در مشهد هسته اولیه بنیان جامعه روحانیت مبارز با رهبری سیدروح‌الله خمینی و جمعی از روحانیان قم و تهران را بنا نهاد.

با درگذشت سیدمصطفی خمینی، رژیم پهلوی با وجود اعلام سیاست فضای باز سیاسی، به سرکوب مبارزان پرداخت. او در آذر ۱۳۵۶ش به‌دلیل فعالیت سیاسی برای مدت ۳ سال، به ایرانشهر تبعید شد. گسترش فعالیت‌های انقلابی و مردمی خامنه‌ای در ایرانشهر سبب شد گروه ساواک، محل تبعید او را به جیرفت تغییر دهد. سیدعلی خامنه‌ای همچنان در دوران تبعید به فعالیت‌های سیاسی بر علیه رژیم پهلوی از جمله سخنرانی‌هایی در مسجد جامع و ارائه راهکارها از طریق  نوشتن نامه به علی‌محمد دستغیب پیرامون حوادث کشور و مبارزه با رژیم پهلوی ادامه داد و سپس به صورت مخفیانه جهت ادامه فعالیت مبارزاتی راهی کهنوج شد.

آستانه انقلاب اسلامی

همزمان با شروع ماه مهر ۱۳۵۷ش، سیدعلی خامنه‌ای از کهنوج ابتدا به چندشهر و نهایتاْ به مشهد بازگشت و فعالیت‌های سیاسی و مبارزاتی خود را ادامه داد. در زمان اقامت سیدروح‌الله خمینی در فرانسه، به همراه چندنفر از روحانیون مشهد، اقامت او را عاملی برای زنده شدن موجی از امید و قاطعیت در جان مردم و نشانه‌ای از عزم و اراده استوار سیدعلی ‌خمینی در راستای نجات امت مسلمان ایران دانست و خواستار بازگشت او از فرانسه بود. در این زمان فعالیت انقلابی او اوج گرفت و سخنرانی‌هایی افشاگرانه‌ را در جهت سازماندهی تظاهرات و حرکت‌های مردمی و بازگشت سیدروح‌الله خمینی بیان می‌کرد. سیدروح‌الله خمینی نیز با او از طریق سیداحمد خمینی در تماس بود و خواستار ملاقات با وی و صدوقی شد.

به دنبال سخنرانی‌ها و فعالیت‌ها و تظاهرات سیاسی او با سفر به شهرستان‌های مختلف، در گزارش‌های ساواک از او به‌عنوان یکی از پرچمداران برجسته انقلاب در خراسان یاد شده است.

در همین سال اقدامات او عبارت از سخنرانی در اجتماع بزرگ راه‌پیمایان مشهد در تاسوعا و عاشورا، خواندن خطبه شب عاشورا در حرم امام‌رضا به نام سیدروح‌الله خمینی، تأکید بر پیروزی در جمع روسا و افراد ادارات، استانداری و سازمان‌ها، طرح تحصن بیمارستان امام‌رضا در مشهد به علت حمله مأموران رژیم پهلوی، خواندن اعلامیه‌های سیدروح‌الله خمینی ازجمله اعلامیه ایشان دربارۀ کمک به کارکنان شرکت نفت، صدور اعلامیه‌ای در راستای تشریح جنایات عوامل رژیم پهلوی و سرنگونی آنان و بازگشت سیدروح‌الله خمینی و همراهی با جمعیت تظاهرات‌کنندگان برای همراه ساختن کارکنان استانداری خراسان با جریان انقلاب است. در جریان حادثه آخر، رژیم پهلوی با قتل‌عام مردم تظاهرکننده به استانداری جریان یکشنبه خونین ۱۰ دی ۱۳۵۷ش را رقم زدند.

با فرمان سیدروح‌الله خمینی از فرانسه، او به‌عنوان یکی از اعضای شورای انقلاب اسلامی انتخاب شد و به تهران رفت و با حضور در مدرسه رفاه و در کنار سیّدمحمد حسینی بهشتی، مرتضی مطهری و محمد مفتح برای پیروزی انقلاب اسلامی نقش مهمی را در کمیته تبلیغات برای استقبال از سیدروح‌الله خمینی برعهده داشت. وی همچنین در تحصن‌ها در دانشگاه تهران، سخنرانی‌ها، انتشار اعلامیه و انتشار نشریه‌ای به نام «تحصن» که علیه بسته شدن فرودگاه مهرآباد توسط بختیار، صادر شده بود، نقشی مؤثری ایفا کرد.

پیروزی انقلاب اسلامی

سیدروح‌الله خمینی در ۲۳ دی سال ۱۳۵۷ش با خروج شاه و عدم موفقیت دولت شاپور بختیار، شورای انقلاب اسلامی ایران را برای رسیدن به انقلاب پایه‌گذاری کرد و در ۱۲ بهمن از تبعید در فرانسه به ایران بازگشت. در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ش انقلاب به پیروزی رسید.

مسئولیت‌های سیاسی سیدعلی خامنه‌ای بعد از پیروزی انقلاب اسلامی را می‌توان این‌گونه تقسیم‌بندی کرد.

مسئولیت‌های سیاسی بعد از انقلاب اسلامی

مسئولیت سال توضیحات عضویت و فعالیت در شورای انقلاب ۱۳۵۷-۱۳۵۹ش مسئول تصمیم‌گیری‌های مهم از جمله مذاکره با مقامات رژیم پهلوی و مقامات کشورهای خارجی. فعالیت در تأسیس حزب جمهوری اسلامی ۱۳۵۷ش تهیه مرام‌نامه و تبلیغات حزب و انتخاب به‌عنوان سومین دبیرکل حزب سفر استانی به سیستان و بلوچستان ۱۳۵۸ش مأمور رسیدگی به اوضاع سیستان و بلوچستان به فرمان سیدروح‌الله خمینی. نماینده شورای انقلاب در وزارت دفاع ۱۳۵۸ش عضویت کمیسیون وزرای امنیتی مسئولیت مرکز اسناد و نیز سرپرستی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ۱۳۵۸ش سرپرستی و مسئولیت کلیۀ امور انتظامی، نظامی و امنیتی نماینده مردم تهران در نخستین دوره انتخابات مجلس شوراى اسلامى. ۱۳۵۸ش عضو و رئیس کمیسیون امور دفاعی امامت جمعه تهران به فرمان سیدروح‌الله خمینی. ۱۳۵۹ش بیش از ۲۴۰ بار اقامه نماز جمعه. امامت جمعه او در طول ۴۰ سال به ۳ دوره تقسیم می‌شود: ۱) از اولین خطبه‌ نماز جمعه‌ از ۲۸ دی ۱۳۵۸ش تا مجروحیت او در ترور در مسجد ابوذر در ۶ تیر سال ۱۳۶۰ش ۲) پس از ترور و انتخاب به‌عنوان رئیس‌جمهور تا انتخاب او به‌عنوان رهبر انقلاب ۳) دوره‌ رهبری نماینده سیدروح‌الله خمینی در شوراى عالى دفاع ۱۳۵۹ش اعلام اولین اطلاعیه در مورد حمله ارتش عراق به ایران از رادیو، عهده‌دار کلیۀ امور جنگ، حضور فعّال در جبهه‌هاى جنوب و غرب در سال ۱۳۵۹ و  با شروع جنگ تحمیلى از سوی عراق با حمایت آمریکا و شوروى سابق. سومین ریاست جمهوری اسلامی ایران ۱۳۶۰ش دوره اول: در ۱۰ مهر ۱۳۶۰ش، با ۱۵ میلیون و ۹۰۵ هزار و ۹۸۷ رأی (۹۵٪) دوره دوم: در ۲۵ مرداد ۱۳۶۴ش، نیز با  ۱۲ میلیون و ۲۰۳ هزار و ۸۷۰ رأی (۸۵.۶۷٪) ریاست شورای عالی انقلاب فرهنگی ۱۳۶۲-۱۳۶۳ش و ۱۳۷۵ش اولین، دومین و سومین ترمیم عمده در ستاد انقلاب فرهنگی و تقویت آن با حضور مسئولان اجرایی با پیشنهاد خود براساس حکم سیدروح‌الله خمینی ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام ۱۳۶۶ش عهده‌دار بودن این سمت تا پایان دورۀ ریاست جمهوری ریاست شوراى بازنگرى قانون اساسى ۱۳۶۸ش اصلاح قانون اساسی انتخاب رهبرى جمهوری اسلامی ایران ۱۳۶۸-۱۴۰۴ش -

دوران ریاست جمهوری

پس از ترور و شهادت محمدعلی رجایی و محمدجواد باهنر شورای مرکزی حزب جمهوری اسلامی، نخبگان کشور، اقشار مختلف مردم و شخصیت‌های انقلابی و روحانی از نامزدی او در انتخابات ریاست‌جمهوری حمایت کردند. سیدروح‌الله خمینی که تا آن زمان نسبت به ورود روحانیت به این عرصه نظر مساعدی نداشت، با نامزدی او موافقت کرد. بعد از برگزاری انتخابات و کسب حد نصاب آراء مردم، در ۱۷ مهر ۱۳۶۰ش مصادف با عید قربان، مراسم تنفیذ حکم ریاست جمهورى در حسینیه جماران توسط سیدروح‌الله خمینی برگزار شد.

سیدعلی خامنه‌ای در ۴ آبان ۱۳۶۰ش در دور اول، میرحسین موسوی را به‌عنوان نخست‌وزیر به مجلس معرفی کرد و موسوی به این سمت منصوب شد. در دور دوم ریاست جمهوری، سیدعلی خامنه‌ای به دنبال اختلاف نظرها در چهارساله اول، تصمیم گرفت به جای موسوی فرد دیگری را برای نخست وزیری انتخاب كند که در این زمینه با سیدروح‌الله خمینی مشورت کرد. در این شرایط سیدعلی خامنه‌ای که از رأی حقیقی و مطلوب سیدروح‌الله خمینی مطلع بود با فعال شدن تحمیل‌گران و فشار و چانه‌زنی آنان با سیدروح‌الله خمینی، برای حفظ مصالح عالی امت، اتحاد نیروهای انقلابی و حفظ وحدت كشور در شرایط جنگ، به گونه‌ای دیگر تصمیم گرفت و میرحسین موسوی را به مجلس معرفی کرد. ۹۹ نفر از نمایندگان به نخست‌وزیری موسوی رای منفی دادند و سیدعلی خامنه‌ای نیز در سخنرانی‌ای گفت این‌ها ۹۹ نفر نیستند و با من صد نفر هستیم. سرانجام در دور دوم نیز موسوی به‌عنوان نخست وزیر منصوب شد. این مسئله در تاریخ به‌گونه‌ای بیان شد که سیدعلی خامنه‌ای با نظر سیدروح‌الله خمینی مخالف است و متهم به ولایت‌گریزی است.

او در دوره ریاست‌جمهوری فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی انجام داد.

1. رئیس شورای عالی پشتیبانی جنگ: به‌کارگیری ‌بهتر امکانات کشور در خدمت جنگ و انجام اقدامات مؤثر در بسیج نیروها و امکانات برای رفع نیازمندی‌های جبهه‌های جنگ.
2. ترمیم تشكیلات انقلاب فرهنگی: در ۸ شهریور ۱۳۶۲ش و در ۱۹ آذر ۱۳۶۳ش، به ترتیب نخستین، دومین و سومین ترمیم عمده در ستاد انقلاب فرهنگی به حکم سیدروح‌الله خمینی اتفاق افتاد و ستاد انقلاب فرهنگی به شورای عالی انقلاب فرهنگی تغییر نام داد و سیدعلی خامنه‌ای رئیس این شورا شد.
3. فعال كردن دستگاه سیاست خارجی: در دوره‌ اول ریاست جمهوری سفر به كشورهای سوریه، لیبی و الجزایر شروع شد و در دوره‌ دوم به كشورهای آسیایی و آفریقایی و دیگر نقاط ازجمله پاكستان، تانزانیا، زیمبابوه، آنگولا، موزامبیك، یوگسلاوی، رومانی، چین و كره ‌شمالی سفر کرد. در چهل و دومین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد دربارۀ دیدگاه‌ها و مواضع اصولی جمهوری اسلامی ایران برای سران دولت‌های جهان سخنرانی کرد که با استقبال ایرانیان و مسلمانان مقیم نیویورک و مطبوعات بین‌المللی مواجه شد. همچنین برقراری ارتباط قدرتمند با گروه‎های سیاسی شیعی در افغانستان، عراق و لبنان، ایجاد تفاهم بین آنها، تشكیل مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق و حمایت از مبارزان، احزاب و گروه‌های اسلامی در لبنان، فلسطین، عراق و افغانستان از جمله برنامه‌های دستگاه سیاست خارجی و دیپلماسی او بوده است.
4. بازدیدها، دیدار و سفرهای استانی: ابتکارات، برنامه‌‌ها و فعالیت‌های او در این دوران شامل دیدار با اقشار مختلف مردم، بازدید از مؤسسات و سازمان های گوناگون، شركت در مراسم افتتاح طرح ها، شركت در همایش ها و سفرهای استانی با هدف ملاقات با اقشار مختلف مردم (قشر محروم)، آشنایی با مشكلات و شرایط آنها از نزدیك، رفع اختلافات مقامات محلی، پیگیری مسائل مربوط به جنگ و همكاری سپاه و ارتش، دیدار با روحانیون و بزرگان شهرها و روستاها، بررسی مسائل و مشكلات اقتصادی و نظایر آن بوده است.
5. نامه سیدروح‌الله خمینی به سیدعلی خامنه‌‌ای: پیرامون حدود اختیارات حكومت اسلامی و ولایت فقیه.
6. اولین رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام: تشکیل مجمع تشخیص مصلحت نظام براساس نظر سیدروح‌الله خمینی برای حل اختلافات مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان در تصویب لوایح مختلف که ریاست آن برعهده سیدعلی خامنه‌‌ای بود.
7. محول شدن مأموریت ‌های متعدد از سوی سیدروح‌الله خمینی: تمشیت امور ارتش و سپاه، پیگیری مطالبات ایران از امریكا و سایر كشورها، تشكیل اداره‌ حفاظت اطلاعات ارتش، مأمور بررسی مجدد لایحه‌ تعریزات، شرکت از اعضای شورای ‌عالی قضایی جلسه‌ سران سه ‌قوه، موافقت با طرح مورد بررسی در جلسه‌ سران سه‌قوه و مسئول رسیدگی به مشكلات عراقی های مقیم ایران.
8. حضور در شورای بازنگری قانون اساسی: سیدعلی خامنه‌ای به‌عنوان نایب رئیس اول شورا به همراه۲۰ نفر دیگر در طول ۴۱ جلسه در مورد پنج موضوع اصلی شرایط رهبری، تمركز در قوای مجریه و قضائیه، تمركز در مدیریت صدا و سیما، چگونگی بازنگری احتمالی قانون اساسی در آینده و تعداد نمایندگان مجلس شورای اسلامی تصمیم‌گیری کردند.
9. تأسیس بنیاد دایرة المعارف اسلامی: نهادی عمومی و غیر دولتی است كه در سال ۱۳۶۲ش به تصمیم سیدعلی خامنه‌ای در تهران تأسيس شد. برنامه دانشنامه جهان اسلام شامل ۶۰ جلد است و برنامه دانشنامه جهان اسلام شامل ۶۰ جلد است و تا اسفند ۱۴۰۳ش، ۳۳ جلد آن منتشر شده است.

دوران رهبری

۶ فروردین ماه سال ۱۳۶۸ش سیدروح‌الله خمینی به سبب درگیری حسینعلی منتظری با سران نظام، او را از قائم مقامی رهبری عزل کرد. بعد از رحلت سیدروح‌الله خمینی در ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ش، در مجلس خبرگان رهبری موضوع‌ رهبری سیدعلی خامنه‌ای به رأی گذاشته شد. او ابتدا در علل مخالفت خود مطالبی را بیان كرد كه مورد قبول خبرگان قرار نگرفت و سرانجام انتخاب او با ۶۰ رأی از ۷۴ عضو حاضر در جلسه یعنی با اكثریت بیش از دو سوم و با حذف شرط مرجعیت به تصویب رسید.

در زمینة مسائلی در دوران رهبری بر علیه او استفاده شد.

۱) جامعه مدرسین حوزة علمیه با تایید اعلمیت سیدعلی خامنه‌ای او را به‌عنوان یکی از مراجع تقلید شیعیان معرفی کرد.

۲) ریاست جمهوری محمد خاتمی و اصلاح‌طالبان و آغاز فشار و تنش، به علت موافقت خاتمی برای ایجاد رابطه نزدیک با آمریکا و همچنین توقیف گسترده نشریات اصلاح‌طلبان.

۳) قتل‌های زنجیره‌ای ایران در دهة ۱۳۷۰ش که بر علیه نیروهای وزارت اطلاعات تمام شد.

۴) تظاهرات اعتراض‌آمیز دانشجویان در سال ۱۳۷۸ش به درگیری و خشونت کشیده شد و کار به دخالت سپاه رسید. سیدعلی خامنه‌ای حمله به کوی دانشگاه تهران را اشتباه دانست و معتقد بود این مسئله سوءاستفاده دشمن از اختلاف گرایش‌های سیاسی بوده است.

۵) نخستین بار اصطلاح حکم حکومتی در ادبیات سیاسی ایران در سال ۱۳۷۹ش مطرح شد و طیف گسترده‌ای از نشریات اصلاح‌طلبان کمی پس از آغاز ریاست جمهوری محمد خاتمی توقیف شد.

۶) انتخابات سال ۱۳۸۸ش و جنبش سبز که با اعتراض به نتیجه انتخابات ریاست جمهوری، مخالفان نتیجه را رد کردند و برای اعتراض در خیابان‌ها تجمع کردند.

۷) دوره دوم ریاست جمهوری احمدی‌نژاد که برخلاف دوره اول بود.

۸) مهمترین بحث میان نامزدهای دهمین انتخابات ریاست جمهوری ایران، برنامه هسته‌ای، تحریم‌های غرب و مذاکره با گروه ۱+۵ بود. با پیروزی حسن روحانی در انتخابات، مذاکرات برای دستیابی به توافق هسته‌ای، منجر به توافقی بین‌المللی با نام توافقنامه برجام شد و این توافق کوتاه‌مدت از طرف آمریکا لغو شد. سیدعلی خامنه‌ای مذاکره را «سمی مهلک» خواند و مجدداً تاکید کرد که سیاست جمهوری اسلامی ایران در مقابل فشارهای آمریکا مقاومت است.

۹) درگذشت اکبر هاشمی رفسنجانی چالش‌های دیگری در مقابل جمهوری اسلامی ایران قرار داد.

۱۰) در سال ۱۳۹۷ش رویدادهای مهم و سرنوشت‌سازی مثل نقض برجام توسط آمریکا تا حوادث تروریستی، ممنوع شدن خرید و فروش اسکناس ارز، رسیدگی به پرونده‌های فساد و حوادث دیگری اتفاق افتاد.

۱۱) افزایش قیمت بنزین در آبان ۱۳۹۸ش، تظاهرات گسترده‌ای در چندین شهر را به همراه داشت.

۱۲) در سال ۱۳۹۸ش قاسم سلیمانی مهمترین و مشهورترین فرمانده نظامی ایران با حمله پهپادی آمریکا در نزدیکی فرودگاه بغداد به شهادت رسید و ایران در راستی انتقام سخت به پایگاه عین‌الاسد در عراق حمله موشکی کرد و در ایران تظاهرات در دی سال ۱۳۹۸ش روی داد.

۱۳) سیدعلی خامنه‌ای در سال ۱۳۹۹ش. واردات واکسن کرونا از آمریکا و انگلیس را ممنوع کرد و به دلیل پرونده خون‌های آلوده از فرانسه نیز خوشبینانه ندانست و از ساخت واکسن در ایران حمایت کرد.

۱۴) خیزش اعتراضی مهسا امینی از پاییز ۱۴۰۱ش که در بیش از 150 شهر ایران نمود یافت.

۱۵) در سال ۱۴۰۳ش ابراهیم رئیسی در پی سقوط هلی‌کوپتر در شمال غربی ایران به شهادت رسید.

۱۶) وعده صادق ۱ در فروردین ۱۴۰۳ش در پاسخ به حمله به کنسولگری ایران در دمشق آغاز شد.

۱۷) آغاز ریاست جمهوری مسعود پزشکیان همزمان اوج رویارویی ایران و اسرائیل بود. به دنبال شهادت اسماعیل هنیه از رهبران ارشد حماس در ایران و حسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله و عباس‌ نیلفروشان، از فرمانده سپاه در لبنان با حمله موشکی اسرائیل، عملیات «وعده صادق ۲» انجام شد.

۱۸) به دنبال حمله ۱۲ روزه اسرائیل به ایران در خرداد ۱۴۰۴ش تعداد زیادی از مهمترین فرماندهان نظامی در کنار دانشمندان هسته‌ای ایران به شهادت رسیدند و عملیات «وعده صادق ۳» محقق شد.

۱۹) افزایش قیمت کالاهی اساسی در دی ۱۴۰۴ش، تظاهرات گسترده‌ای در چندین شهر را به همراه داشت.

۲۰) حمله مجدد اسرائیل به ایران در ۹ اسفند سال ۱۴۰۴ش اتفاق افتاد و بلافاصله وعده صادق ۴ در پاسخ به حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران و ترور رهبر جمهوری اسلامی ایران شکل گرفت. برخی تحلیلگران این تحولات را نشانه‌ای از افزایش چالش‌های امنیتی برای اسرائیل و کاهش کارآمدی نسبی سامانه‌های پدافندی آن، از جمله گنبد آهنین، فلاخن داوود، تاد و پیکان، ارزیابی کرده‌اند.

وظایف و اختیارات رهبر را می‌توان در سه حیطه هدایت، نظارت و حمایت دسته‌بندی کرد. در دوران رهبری اقدمات سیدعلی خامنه‌ای مبنی بر تداوم راه سیدروح‌الله خمینی در راستای حفظ وحدت ملی، ایجاد اعتماد متقابل بین مسئولین نظام و آحاد مردم، اصرار بر ارزش‌ها و موازین قرآنی و روایی، حمایت از محرومان و مظلومان و ایجاد همبستگی با آنان در قالب عدالت اجتماعی، عزت‌بخشی به امت مسلمان، نترسیدن از تهدیدات اسکتبار جهاني، خنثی‌کردن فتنه‌های داخلی و خارجی از سوی جریان‌های مدعی اصلاحات و ملی‌گرایان براساس رهنمودها و تدابیر خاص، توجه و تأکید بر اقتصاد مقاومتی، محور مقاومت، هشدارهای بیدارگرایانه در مورد جنگ نرم و خیانت و خباثت دشمن و نامگذاری سال‌های شمسی در کار بوده است.

سازمان‌های ایجاد شده زیر نظر سیدعلی خامنه‌ای

نام سازمان سال تأسیس رویکرد اهداف مکان جامعة المصطفی العالمیه ۱۳۶۸ش آموزشی و پژوهشی گسترش علوم اسلامی و تربیت طلاب غیرایرانی قم، اصفهان و مشهد و ۶۰ کشور دیگر مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی ۱۳۶۸ش رایانه‌ای و نرم‌افزاری پژوهش‌های رایانه‌ای و تولیدات نرم‌افزاری قم مجمع جهانی اهل‌بیت ۱۳۶۹ش تقریب مذاهب اسلامی و ترویج مکتب اهل‌بیت معرفی اسلام، نشر معارف قرآن و اهل‌بیت، تقریب مذاهب اسلامی و حمایت از پیروان اهل‌بیت در جهان. - مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ۱۳۶۹ش تقریب مذاهب اسلامی گسترش معارف اسلامی، دفاع از قرآن و سنت پیامبر، آشنایی و تفاهم بین عالمان مذهبی جهان اسلام، رفع بدبینی‌ها و شبهات بین پیروان مذاهب اسلامی. تهران مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل‌بیت ۱۳۶۹ش آموزشی و پژوهشی دایرة المعارف فقه اسلامی، تحقیق و انتشار کتب مرتبط با شیعه قم مرکز خدمات حوزه‌های علمیه ۱۳۷۰ش ارائة خدمات بیمه استقلال معیشتی طلاب و روحانیون سراسر کشور و حمایت از این قشر قم ستاد اقامه نماز - نهاد ویژه توسعه و ترویج اقامه نماز - شورای عالی فضای مجازی شورای عالی قرآن

دیدگاه‌های سیدعلی خامنه‌ای

دیدگاه اقتصادی

سیدعلی خامنه‌ای معتقد است هر روش اقتصادی، هر توصیه و نسخة‏ اقتصادی چنانچه بر دو پایة اصلی «افزایش ثروت ملی و توزیع عادلانه و رفع محرومیت در درون جامعة اسلامی» قرار گیرد، معتبر است. او در سال ۱۳۸۹ش اقتصاد مقاومتی را راهکاری برای مقابله با تحریم‌ها و استفاده از توان داخلی ایران معرفی کرده است. او گام‌های تحقق اقتصاد مقاومتی را کاهش وابستگي بودجه به نفت، حمايت از توليد ملی و مردمی کردن اقتصاد، برنامه‌ريزي، تلاش و مديريت صحيح و مدبرانه و استفاده ازروش‌هاي علمي در اقتصاد، کاهش شکاف موجود بين دانشگاه‌ها با صنعت و زندگي مردم، صادرات و رقابت در بازارهاي جهاني در شرايط تحریم‌های استکبار جهاني می‌داند. همچنین از نظر او عدالت، اساس کار اقتصاد در اسلام است.

دیدگاه سیاسی و اجتماعی

شامل مبارزه سیاسی و جهاد، دیدگاه ضد امپریالیسمی، ضد آمریکایی و ضد اسرائیلی، حمایت از وحدت مسلمانان در جهان اسلام، مسائل فرهنگی و منطقه‌ای از جمله تهاجم فرهنگی، به‌کارگیری اصلاح غرب آسیا و بیداری اسلامی، مسئله فلسطین از طریق همه‌پرسی، اقتصاد و مدیریت داخلی، حوزه علمیه و تمدن اسلامی، مخالفت با صلح تحمیلی، پیام سیاسی-عبادی سالیانه به حجاج، دعوت جوانان غربی برای شناخت بدون واسطه اسلام، ابراز همبستگی با دانشجویان حامی مردن فلسطین در آمریکا، ارسال پیام به اجلاس هزاره رهبران روحانی ادیان، حمایت از محور مقاومت، دستور مقابله نظامی ایران با اسرائیل، دستور عملیات نظامی علیه پایگاه‌های آمریکا در غرب آسیا، امنیت اجتماعی، اخلاق کارگزاران و دیدگاه‌های بسیار دیگری است.

مهمترین دیدگاه‌هاى او در عرصه کلام سیاسى عبارت از مبانى کلام سیاسى، نبوت و رسالت، امامت، مهدویت، عدالت اجتماعی و ولایت فقیه است.

دیدگاه فرهنگی

سیدعلی خامنه‌ای فرهنگ را جزو اساسی‌ترین مسائل کشور می‌داند. او معتقد است دشمن از راه اشاعة ‌فرهنگ غلط یعنی فرهنگ فساد و فحشا جوانان را تهدید می‌کند که تهاجم فرهنگی را با عناوینی مانند شبیخون فرهنگی، غارت فرهنگی و یک قتل عام فرهنگی معرفی کرده است. سیدعلی خامنه‌ای بر ضرورت حیاتی جهاد تبیین، به‌عنوان یک حرکت فرهنگی، اجتماعی و فکری عمیق تأکید دارد که هدف اصلی آن، روشنگری صادقانه، مقابله با شبهه‌افکنی‌ها و تحریف‌ها و در نهایت، ارتقای سطح بصیرت و آگاهی جامعه در تمامی ابعاد است.

دیدگاه فقهی

در کنار تمام سخنانی که سیدعلی خامنه‌ای در حوزه دین و فقه از جمله اسلامی‌سازی علوم انسانی، اقتصاد مقاومتی، جهاد تبیین، فتوای حرمت اهانت به مقدسات اهل‌سنت و نظایر آن بیان کرده است، مهمترین فتوا، فتوای حرمت ساخت و به‌کارگیری سلاح هسته‌ای در پاسخ به ادعاها درباره ساخت سلاح هسته‌ای در ایران می‌باشد. متن این فتوا به صورت رسمی در تاریخ ۲۸ فروردین سال ۱۳۸۹ش در «کنفرانس بین‌المللی خلع سلاح و عدم اشاعه سلاح‌های هسته‌ای» توسط علی‌اکبر ولایتی خوانده شد.

«به اعتقاد ما افزون بر سلاح هسته‌ای، دیگر انواع سلاح‌های کشتار جمعی، نظیر سلاح شیمیایی و سلاح میکروبی نیز تهدیدی جدی علیه بشریت تلقی می‌شوند... ما کاربرد این سلاح‌ها را حرام... می‌دانیم».

فعالیت‌های فرهنگی

سیدعلی ‌خامنه‌ای در معارف گوناگون اسلامی اعم از معقول و منقول، علم اصول، شناخت رجال، حوزه الهیات با رویکرد اجتماعی و کاربردی، مباحث تاریخی، اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، ادبی و ذوقی صاحب نظر و دیدگاه است. سیدعلی خامنه‌ای به زبان و ادبیات عربی مسلط است و سروده‌های سخنوران عرب را به خوبی می‌شناسد. خطبه‌های او به زبان عربی به‌سبب جنبه‌های ادبی، لحن خوش و صوت زیبا در جهان عرب مخاطبان خاص و بسیاری دارد. در مقوله فرهنگ اسلامی-ایرانی و سبک زندگی صاحب نظر است. بسیاری از رمان‌ها و داستان‌های کوتاه در سطح جهانی مانند آثار رومن رولان و استاندال تا آثار جین اوستین، آنتوان چخوف، شولوخف، آلکسی تولستوی، روژه مارتین دوگار، زاهاریا استانکو، ویکتور هوگو، اشتاین بک و امیل زولا را مطالعه کرده و درباره آنها نظرات فنی بیان کرده است. در 18 مرداد 1376ش در دیدار با مسئولان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان پیشنهاد دادند ۲ الی ۳ عنوان رمان بلند قابل قبول در کشور می‌تواند تولید شود و خلا را پر کند. او حاشیه‌هایی بر این مجموعه‌های ادبی نوشته و در قالب کتاب به چاپ رسیده است.

در شناخت فنون شعر، وزن، قافیه و صنایع شهری تسلط دارد و خود شعر می‌سراید و «امین» تخلص می‌کند. دیدار شاعران با خامنه‌ای که هرساله در نیمه ماه رمضان برگزار می‌شد، در این سال‌ها دیگر تبدیل به یک آیین فرهنگی شده است. رسانه‌های خارجی نیز درباره علاقه او به شعر و ادبیات سخن گفته‌اند. در مقاله Who Is Ali Khamenei، اکبر گنجی متنی هم برای علاقه‌مندی سیدعلی خامنه‌ای به شعر و ادبیات و رمان نوشته است. رسانه انگلیسی ضمن معرفی حساب توئیتری دفتر نشر آثار او، گزارش خود را این‌چنین آغاز کرد که این رهبر دینی 75 ساله تعداد زیادی کتب رمان و شعر خوانده است! هرچند اجازه نداد تصویری مثبت از سیدعلی خامنه‌ای مخابره شود. همچنین رسانه سعودی  الشرق‌الاوسط سعی کرد رهنمودهای همدلانه سیدعلی خامنه‌ای را دیکته به شعرا تعبیر کند و گزارش کرد که به عقیده او، شعرای انقلابی باید شعر خود را به‌عنوان یک سلاح جنگی در جنگ حق و باطل استفاده کنند. این موضوع حتی از نگاه نیویورکر هم در مورد ملاقات سیدعلی خامنه‌ای با در تعدادی از شعرای ایرانی، افغانستانی، تاجیکستانی، هندی، آذربایجانی و پاکستانی پنهان نماند. او  در ۳۰ اردیبهشت سال ۱۳۹۸ش راجع به زبان فارسی ابراز نگرانی کرد و گفت زبان فارسی در حال فرسایش است. صدا و سیما به جای ترویج زبان صحیح، معیار، صیقل‌خورده و درست گاهی از زبان بی‌هویت، تعابیر غلط و بدتر از همه تعابیر خارجی استفاده می‌کند.

او در زمینه جنبه‌های هنری، به‌خصوص در عرصه سینما و تلویزیون، در مورد بسیاری از برنامه‌ها، براساس اظهارات کارگردانان و هنرپیشیه‌های باسابقه، نظرات کارشناسانه و دقیق بیان کرده است.

تدریس

او با تلسط و تخصص در خارج فقه، ابواب جهاد، قصاص، مکاسب محرمه و نماز مسافر، علم رجال، شناخت احادیث و توالی آنها، علم کلام، مقتضیات زمان و مسائل مستحدثه، دقت نظر و ظرافت‌های ویژه در تحلیل و نقد و ارزیابی دیدگاه‌های قدما، تدریس نظریه علمی و فکری خویش را مستدل و مستند از سال ۱۳۶۹ش آغاز و تا زمان شهادت در اسفندماه ۱۴۰۴ش ادامه داد.

آثار

مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، مجموعه آثار سیدعلی خامنه‌ای را با عنوان حدیث ولایت و به‌صورت نرم‌افزار و مجموعه بیانات و پیام‌ها از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۹۹ش، به‌ همراه متن ۱۲۱ عنوان کتاب در ۲۰۸ جلد از آثار انتشارات انقلاب اسلامی به زبان‌های مختلف، منتشر کرده ‌است.

آثار او شامل تألیف و ترجمه‌ها، متن درس‌ها و سخنرانی‌ها در قالب محورهای عبادی و اخلاقی، فقهی، کلامی و تفسیری، سیره اهل‌بیت، اجتماعی و سیاسی و همچنین بیانیة گام دوم انقلاب، مقاله نامه‌ای برای تو، کتاب مصاحبه‌ها و کتاب راه امام راه ما است. در برخی آثار مختصر اما دقیق، منسجم و ساختارمند، در بررسی سیره ائمه اطهار، بر عنصر مبارزه و موضع‌گیری‌های سیاسی آنان تأکید زیادی داشته است.

تألیف و ترجمه‌ها

صلح امام حسن پرشکوه‌ترین نرمش قهرمانانه تاریخ، چهار کتاب اصلی علم رجال، ثلاث رسائل فی‌الجهاد، پژوهشی در زندگی امام سجاد(ع)، آینده در قلمرو اسلام، مسلمانان در نهضت آزادی هندوستان، گزارشی از سابقه تاریخی و اوضاع کنونی حوزه علمیه مشهد، مناسک حج، اجوبة الاستفتائات به زبان فارسی.

متن درس‌ها و سخنرانی‌ها

1. عبادی و اخلاقی: خلوت انس، از ژرفای نماز، درس اخلاق، بدان ایدک‌الله، گفتاری در باب صبر، معیشت مؤمنانه، معیشت پرهیزکارانه.
2. فقهی، کلامی و تفسیری: تفسیر قرآن، رساله آموزشی، غناء، درس‌هایی از نهج البلاغه، طرح کلی اندیشة اسلامی در قرآن، نبوتها در نهج البلاغه.
3. سیره اهل‌بیت: پیشوای صادق، آفتاب در مصاف، سیری در زندگی امام صادق(ع)، انسان ۲۵۰ ساله، همرزمان حسین(ع)، قبسات النور، دو امام مجاهد، عنصر مبارزه در زندگی ائمه(ع)، بازگشت به نهج البلاغه، گفتاری دربارة حکومت علوی.
4. اجتماعی: خون دلی که لعل شد، پرسش و پاسخ، جهاد تبیین، مرگ تاجرانه، حدیث ولایت، عطر شهادت، کتاب حوزه و روحانیت، هنر از دیدگاه مقام معظم رهبری، راه روشن مدیران، مرد عمل، جهاد و شهادت؛ دکتر مصطفی چمران.
5. سیاسی: فلسطین از منظر سیدعلی خامنه‌ای(کتاب)، گروه‌های معارض در نهضت‌های انبیا و در انقلاب اسلامی ایران، گفتاری در وحدت و تحزّب، درست فهمیدن اسلام، دشمن‌شناسی، دوران جدید عالم، اندیشه مقاومت، منشور حکومت علوی.

مرجعیت

او در ۵۵ سالگی پس از درگذشت محمدعلی اراکی با تأیید چندین مرجع و مجتهد مسلم از جمله اکبر هاشمی رفسنجانی، علی‌اکبر مشکینی، محمدعلی اراکی، محمدفاضل لنکرانی، عبدالله جوادی عاملی، سیدرضا بهاءالدینی، محمد مؤمن، محمدرضا مهدوی‌کنی، محمد یزدی، محمدتقی مصباح یزدی، ابراهیم امینی و  محی‌الدین حائری شیرازی جوان‌ترین مرجع عصر بود. هرچند برخی از علما مانند حسینعلی منتظری، محمدحسین فضل‌الله و احمد آذری قمی مرجعیت او را قبول نداشتند. در سال ۱۴۰۱ش، کاظم حائری از مراجع شیعه عراق به دلیل بیماری از مرجعیت کناره‌گیری کرد و از مقلدین خود تقاضا کرد، به دلیل اینکه خامنه‌ای «بهترین و شایسته‌ترین شخص برای رهبری امت و اداره مبارزه با نیرو‌های ستمگر و مستکبر» است از او پیروی کنند.

اولین اثر مدون فتوایی منتشرشده از او کتاب «اجوبة الاستفتائات» است که شامل پاسخ‌ها به استفتاءات شیعیان است.

دارایی‌

سفارت ایالات متحده آمریکا در بغداد در گزارشی دارایی و سرمایه سیدعلی خامنه‌ای را 200 میلیارد دلار برآورد کرده است. براساس گزارش وب‌سایت اسرائیلی «ینت نیوز» چون خامنه‌ای کنترلی بلامنازع بر این امپراتوری اقتصادی دارد، با جرات می‌توان گفت که او ثروتمندترین فرد جهان است.

خبرگزاری رویترز در سال ۲۰۱۳م، درباره روحانیون ثروتمند، از جمله سیدعلی خامنه‌ای به‌عنوان شخصیتی ثروتمند گزارش کرد که او از طریق سازمان «ستاد اجرایی فرمان امام» با 95 میلیارد دلار در صدر این فهرست قرار می‌گیرد. این سازمان از طریق مالکیت، سرمایه‌گذاری، داشتن سهام تقریباْ در تمام شاخه‌های اقتصادی ایران مانند نفت، بانک‌ها، مخابرات، کنترل جمعیت و مزارع شترمرغ در بازار اقتصاد ایران و جهان فعالیت دارد. این مقدار ۳۰ برابر بیشتر از دارایی‌های محمدرضا پهلوی شاه سابق ایران است. همچنین بر اساس گزارش صندوق بین‌المللی پول، اساس دارایی‌های ستاد از راه مصادره املاک و دارایی‌های افراد عادی شیعه، اقلیت‌های مذهبی مثل بهاییان، اهل‌حق، اهل‌سنت و ایرانیان مقیم خارج از کشور به دست می‌آید. همچنین، نهادهایی مانند «بنیاد مستضعفان»، «سازمان اقتصادی قدس» و «آستان قدس رضوی» نیز از جمله سازمان‌هایی هستند که با خرید سهام بانک‌ها و شرکت‌های بزرگ توسط این نهادها که وابسته به دفتر رهبر جمهوری اسلامی می‌باشد، ثروت ایران را به خود اختصاص داده است. البته بنا بر گزارش رویترز، این خبرگزاری مدرک مستندی ندارد که نشان دهد سیدعلی خامنه‌ای از این سازمان‌ها برای دارایی شخصی خود استفاده کرده است.

با این حال، به گفته احمد مروی و محمدحسن رحیمیان، اعضای سابق دفتر و بیت رهبری، سطح زندگی شخصی سیدعلی خامنه‌ای بیشتر با استفاده از حداقل نذورات مردمی می‌گذرد و از بیت‎المال و از دفتر، حقوق نمی‌گیرند. مستنداتی مانند انتشار تصویری از دیدار قاسم سلیمانی با سیدعلی خامنه‌ای در دفتر کار او برای نخستین بار به مناسبت هفته دفاع مقدس، سخنان سیدعلی اکبری، سیدرحیم صفوی، غلامعلی حداد عادل، محمد محمدی‌گلپایگانی، سیداحمد خمینی، محمدتقی مصباح یزدی و سیدعلی‌اکبر طاهایی نیز سطح زندگی وی را پایین‌تر از حد متوسط ایران توصیف کرده است.

نظر شخصیت‌ها در مورد سیدعلی خامنه‌ای

شخصیت‌های مهم و متعدد دینی، فرهنگی و سیاسی جهان نیز از جمله سیدروح‌الله خمینی، شیخ محمد فاضل لنکرانی، شیخ حسین نوری همدانی، سیدرضا بهاءالدینی، شیخ محمدتقی مصباح یزدی، سیدمحمود هاشمی شاهرودی، شیخ علی مشکینی، حسن حسن زاده آملی، سیدحسن نصرالله، خاویر پرز دکوئیار و کوفی عنان (دبیر کل سازمان ملل متحد) با رویکردهای متنوع، او را مورد تکریم و احترام قرار دادند. خاویر پرز دکوئیار، دبیرکل سابق سازمان ملل متحد در دوران ریاست جمهوری سیدعلی خامنه‌ای می‌گوید تا کنون شخصیتی سیاستمدارتر و هوشمندتر از رئیس‌جمهور شما ندیده‌ام. کوفی عنان هفتمین دبیرکل سازمان ملل متحد نیز معتقد است «احساس کردم که کسی را مثل او ندیده‌ام. شخصیت معنوی ایشان چنان مرا گرفت که از خود پرسیدم چرا شخصیتی مثل من دبیرکل سازمان ملل باشد و از معنویات چیزی نداشته باشد؟».

در سال ۱۳۹۳ش/۲۰۱۴م نشریه «شارلی ابدو» در پاریس به خاطر انتشار تصاویری موهن از محمد رسول‌خدا هدف حمله تروریستی قرار گرفت. سیدعلی خامنه‌ای دو هفته از طریق نامه‌ای از جوانان غربی خواست شناخت مستقیم و بی‌واسطه از اسلام به دست بیاورند. یکسال بعد حادثة‌ تروریستی دیگری در فرانسه رخ داد و سیدعلی خامنه‌ای در طی نامه دوم به جوانان گفت حوادث تلخی که تروریسم کور در فرانسه رقم زد، بار دیگر مرا به گفتگو با شما جوانان برانگیخت. متن دو نامه که با ایام پیروزی جبهه مقاومت بر تروریسم تکفیری و پایان سیطره داعش در منطقه مقارن شده است،‌ از نظر کارشناسان بین‌المللی، اساتید دانشگاه‌ها و شخصیت‌های سیاسی و فرهنگی جهان مانند فیل ویلایتو، مایکل برگ، ریچارد فالک، سارا فلاندرز، دریک فورد، آلیسون ویر، تیزینا کاواردینی، برندن هریس، ابوذر محمدهاشمی، مصطفی مصدق‌پور، محسن صلاح، شیخ حسن طریکی، زینب الصفار، بسام هاشم، اسماعیل احمداف، دنیس رنکورت، بثینه شعبان، الهامی الملیجی، محمود حیدر، طلال عتریسی، عادل العرداوی، امین حطیط و آدام گری جالب توجه است.

شهادت

سیدعلی خامنه‌ای در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، در ماه رمضان در حمله مشترک آمریکای و رژیم صهیونیستی اسرائیل به بیت رهبری در تهران به همراه چند تن از اعضای خانواده خود ترور و به شهادت رسید. شهید سیدعبدالرحیم موسوی رئيس ستاد كل نيروهاى مسلح، شهید محمد پا کپور فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، شهید علی شمخانی مشاور فرمانده معظم کل قوا و دبیر شورای دفاع و شهید عزیز نصیرزاده وزير دفاع و پشتيبانى نيروهاى مسلح از جمله شهدایی بودند که در حین جلسه شورای دفاع به شهادت رسیدند. در پی این حادثه ۴۰ روز عزای عمومی و ۷ روز تعطیل رسمی در ایران اعلام شد.

منابع

• آشنایی با مجمع جهانی اهل بیت(ع)، قم، مجمع جهانی اهل بیت(ع)، ۱۳۹۴ش.
• «آغاز حمله اسرائیل به ایران امروز ۹ اسفند ۱۴۰۴ش / تهران مورد اصابت قرار گرفت»، وب‌سایت شهر خبر، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش.
• آوردی، حسین، آشنایی با ستارگان هدایت، قم، برگزیده، ۱۳۷۶ش.
• «آیت‌الله خامنه‌ای از نگاه خاویر پرز»، وب‌سایت ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۴ بهمن ۱۳۹۹ش.
• «استقبال شیخ الازهر از فتوای رهبر انقلاب»، روزنامه رسالت، وب‌سایت مگ‌ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۱ مهر ۱۳۸۹ش.
• «اقتصاد اسلامی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۳۰ بهمن ۱۳۸۵ش.
• «اقتصاد مقاومتي چيست؟»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۱۹ مرداد ۱۳۹۱ش.
• ««اقدامات راهبردیِ رهبری» برای رفع مشکلات اقتصادی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۳ فروردین ۱۳۹۸ش.
• «امام خامنه‌ای، رهبر و پیشوای شیعیان جهان به شهادت رسید»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
• امام خمینی، صحیفه امام، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۹ش.
• «انتخابات ۶۴؛ دومین تنفیذ حکم یک رئیس‌جمهور»، وب‌سایت ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۵ خرداد ۱۴۰۳ش.
• «انتشار سی و سومین جلد دانشنامه جهان اسلام»، وب‌سایت دانشنامه جهان اسلام، تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۳ش.
• «بازخواني يك واقعه تاريخي / رييس جمهوري كه مظلوم بود و به مخالفت با ولايت متهم شد»، وب‌سایت ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۶ خرداد ۱۳۹۲ش.
• «بازخوانی نامه عزل آیت‌الله منتظری در ۶ فروردین سال ۱۳۶۸/ والله قسم از ابتدا با انتخاب شما مخالف بودم»، وب‌سایت خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۸ فروردین ۱۴۰۲ش.
• بهبودی، هدایت‌الله، شرح اسم زندگی نامه آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای (۱۳۱۸-۱۳۵۷)، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش.
• بهروزلک، غلامرضا، «کلام سیاسی در اندیشه مقام معظم رهبری»، حصون، سال۳، شماره۱۰، ۱۳۸۵ش.
• «بیوگرافی و سن آیت‌الله خامنه‌ای+همسر، فرزندان، عروس و دامادها»، وب‌سایت نمناک، تاریخ درج مطلب: ۷ تیر ۱۴۰۴ش.
• «بیوگرافی سید علی خامنه‌ای – Seyyed Ali Khamenei»، وب‌سایت لیگ جزیره، تاریخ بازدید: 21 اسفند 1404ش.
• «پایگاه نواتیم؛ طعمه موشک‌های ایران/ شکست تاریخی پدافند 4 لایه اسرائیل رقم خورد»، وب‌سایت اقتصاد نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۱ مهر ۱۴۰۳ش.
• «پیام به نخستین کنفرانس بین‌المللی خلع سلاح هسته‌ای و عدم اشاعه»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۲۸ فروردین ۱۳۸۹ش.
• «تاریخ دشمنی آمریکا با ایران»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۷ش.
• «تأیید رهبری آیت‌الله خامنه‌ای از سوی علمای بزرگ»، وب‌سایت خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۶ خرداد ۱۳۹۷ش.
• «تصویر اولین حضور آیت‌الله خامنه‌ای در نماز جمعه تهران | ۲۴۰ بار اقامه نماز در ۴۰ سال»، وب‌سایت همشهری، تاریخ درج مطلب: ۲۷ دی ۱۳۹۸ش.
• «تهاجم فرهنگی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۲۲ تیر ۱۳۷۱ش.
• ثبت پیام رهبر انقلاب به‌عنوان سند در سازمان ملل»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۲۸ فروردین ۱۳۸۹ش.
• جزوه آشنایی با سازمان حوزه‌ها و مدارس علمیه خارج از کشور، قم، سازمان مدارس خارج از کشور، ۱۳۸۵ش.
• جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، اصفهان، معروف، ۱۳۸۵ش.
• جلالی، غلامرضا، مشهد در بامداد نهضت امام‌خمینی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۷۸ش.
• جلانی‌پور، حمیدرضا، «خیزش اعتراضی مهسا از پاییز ۱۴۰۱ تاکنون»، وب‌سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۷ تیر ۱۴۰۲ش.

* ««جهاد تبیین» راهبرد دقیق روشنگری و تحقق آرمان‌های انقلاب اسلامی»، وب‌سایت خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۹ شهریور ۱۴۰۴ش.

• «چرا خبرگان آیت‌الله خامنه‌ای را به عنوان رهبر انتخاب کرد؟»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۱۳ خرداد ۱۳۹۸ش.
• حائری، علی، روزشمار شمسی، قم، دفتر عقل، ۱۳۸۶ش.
• حدیث ولایت؛ مجموعه بیانات و پیام‌های رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله العالی) و آثار انتشارات انقلاب اسلامی، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، تاریخ بازدید از سایت: ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ش.
• «حقوق رهبر انقلاب به روایت اطرافیان چقدر است؟»، وب‌سایت خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۵ تیر ۱۳۹۵ش.
• «حمایت 95 درصدی از یک نامزد انتخابات»، وب‌سایت شورای نگهبان، تاریخ درج مطلب: ۱۰ مهر ۱۳۹۵ش.
• خامنه‌ای، سیدعلی، جهاد تبیین، تحقیق سعید صلح ‌میرزایی، تهران، انقلاب اسلامی، ۱۴۰۰ش.
• خامنه‌ای، سیدعلی، نرم‌افزار حدیث ولایت، بیانات و مکتوبات؛ خامنه‌ای، سیدمحمد، خاطرات آیت‌الله سیدمحمد خامنه‌ای، تدوین جواد کامور بخشایش و جواد عربانی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۹۲ش.
• «درباره ما»، وب‌سایت دانشنامه جهان اسلام، تاریخ بازدید از سایت: ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ش.
• «دیدار رهبر انقلاب در نوجوانی با نواب صفوی/ تصورات آقاسیدعلی نسبت به نواب در هم ریخت...»، وب‌سایت خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۷ دی ۱۴۰۲ش.
• «راهبرد رهبر انقلاب در مدیریت فتنه ۸۸ چگونه بود؟/ مفهوم سرمایه رای و سرمایه آشوب در انتخابات‌ها»، وب‌سایت وطن امروز، تاریخ درج مطلب: ۹ دی ۱۳۹۴ش.
• ربانی شیرازی، عبدالرحیم، «زندگی‌ نامه آیت‌الله ربانی شیرازی به قلم خودش»، پانزده خداد، سال۶، شماره۶، ۱۳۸۴ش.
• «رسانه‌های خارجی درباره علاقه آیت‌الله خامنه‌ای به شعر و ادبیات چه می‌گویند؟»، وب‌سایت نسیم آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱ خرداد ۱۳۹۵ش.
• ««رمان‌»‌های خارجی که آیت الله خامنه‌ای آنها را خوانده است / از آثار رومن رولان و استاندال تا آثار چخوف، تولستوی و امیل زولا»، وب‌سایت جماران، تاریخ درج مطلب: ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷ش.
• روزبه، محمدحسین، «زندگی‌نامه مقام معظم رهبری»، حصون، سال۳، شماره۱۰، ۱۳۸۵ش.
• «رهبر معظم انقلاب اسلامی: راجع به زبان فارسی نگرانم نگذارید زبان فارسی فرسوده و ویران شود»، وب‌سایت پاسداشت زبان فارسی، تاریخ بازدید از سایت: 21 اسفند 1404ش.
• «زندگی سیاسی آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران چگونه گذشت؟»، وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی، تاریخ بازدید: ۱ مارچ ۲۰۲۶م
• زنگنه‌قاسم‌آبادی، ابراهیم، مشاهیر مدفون در حرم رضوی: عالمان دینی، زیرنظر غلامرضا جلالی، مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، ۱۳۸۷ش.
• «سفارت آمریکا در بغداد: خامنه‌ای 200 میلیارد دلار ثروت دارد»، وب‌سایت العربیه فارسی، تاریخ روزرسانی: 26 آوریل 2019م.
• سلیمی بنی، صادق؛ مظفری، آیت، جامعه روحانیت مبارز، قم، زمزم هدایت، ۱۳۸۸ش.
• «سیدعلی خامنه‌ای»، وب‌سایت ویکی خمینی، تاریخ درج مطلب: ۱۵ مهر ۱۴۰۴ش.
• «سید علی خامنه‌ای کیست؟»، وب‌سایت سازمان مجاهدین خلق ایران، تاریخ درج مطلب: 31 فروردین 1403ش.
• «سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت ویکی شیعه، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ش.
• شایگان، فریبا، «راهکارهای ارتقای «امنیت اجتماعی» از دیدگاه مقام معظم رهبری»، بصیرت و تربیت اسلامی، سال۱۳، شماره۳۹، ۱۳۹۵ش.
• «شاهدی دیگر از ساده زیستی رهبر انقلاب»، وب‌سایت خبرگزاری رسا، تاریخ درج مطلب: ۱۴ مهر ۱۴۰۲ش.
• شجاعی، محمدهادی، «نگاهی به زندگی ساده و زاهدانه رهبر معظم انقلاب»، وب‌سایت کرمان‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۳ تیر ۱۳۸۹ش.
• «شخصیت‌های جهان درباره نامه رهبر انقلاب به جوانان غرب چه می‌گویند؟»، وب‌سایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۱۱ آذر ۱۳۹۶ش.
• شریف‌رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران، کتابفروشی اسلامیه، ۱۳۵۴ش.
• شمس‌آبادی، حسن، نقش علمای مشهد در انقلاب اسلامی، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی، ۱۳۸۹ش.
• شیرازی، علی، پرتویی از خورشید، قم، بوستاان کتاب، ۱۳۸۲ش.
• طالقانی، سیدمحمود، یاران امام به روایت اسناد ساواک، آیت‌الله سیدمحمود طالقانی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۸۲ش.
• عبایی خراسانی، محمد، مصاحبه، چاپ‌شده در خاطرات ۱۵ خرداد، به کوشش علی باقری، تهران، سوره مهر، ۱۳۸۸ش.
• عبدی، عباس، «بنزین و اعتراضات»، وب‌سایت ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۴ آذر ۱۴۰۴ش.
• «فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی در دوران ریاست جمهوری»، وب‌سایت پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۹ اردیبهشت ۱۳۹۵ش.
• «فوری/ حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی به شهادت رسیدند»، وب‌سایت خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
• «فهرست آثار سید علی حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت ویکی شیعه، تاریخ درج مطلب: ۱۶ دی ۱۴۰۴ش.
• قاسم‌پور، داوود، دهه سرنوشت ساز از ۱۲ بهمن ۵۷ تا ۲۲ بهمن ۵۷، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۸۵ش.
• قطبی، هادی، در سایه خورشید، قم، احمدیه، ۱۳۸۳ش.
• «کارنامه ربع قرن مدیریت جهادی رهبر معظم انقلاب»، وب‌سایت دیدبان، تاریخ درج مطلب: ۱۵ خرداد ۱۳۹۳ش.
• «گزارش‌ها: مؤسسه دایرة المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل‎بیت(ع)»، فرهنگ کوثر، شماره۱۳، ۱۳۷۷ش.
• گلی زواره، غلامرضا، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»، مبلغان، سال۲۱، شماره۲۴۰، ۱۳۹۸ش.
• «ماجرای ازدواج حضرت آیت‌الله خامنه‌ای از زبان خودشان در مصاحبه تلویزیونی »، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۷مرداد ۱۴۰۴ش.
• «مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی»، وب‌سایت ویکی شیعه، تاریخ درج مطلب: ۷ اسفند ۱۴۰۴ش.
• مجموعه ۲۲ جلدی دائره المعارف بزرگ اسلامی، تهران، نشر مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی.
• مرندی، سیدعلی، ««وظایف و اختیارات رهبری» از نگاه آیت‌الله خامنه‌ای مبتنی بر روش تحلیل مضمون»، مطالعات راهبردی، سال۲۶، شماره۹۹، ۱۴۰۲ش.
• «معرفی کتاب: اخلاق کارگزاران در بیانات مقام معظم رهبری معرفی و نقد»، تحول اداری، سال۷، شماره۲۱، ۱۳۷۸ش.
• «معرفی مرکز تحقیقات علوم اسلامی»، وب‌سایت مرکز تحقیقات کامپیوتری نور، تاریخ بازدید از سایت: ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ش.
• «معرفی مرکز خدمات حوزه‌های علمیه»، وب‌سایت مرکز خدمات حوزه علمیه، تاریخ بازدید از سایت: ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ش.
• «مقتدی صدر کیست و ماجرای ناآرامی ها در عراق چیست؟»، وب‌سایت روزیاتو، تاریخ درج مطلب: ۸ شهریور ۱۴۰۱ش.
• موحد ابطحی، محمدتقی، تحلیل بر اندیشه‌های علم دینی در جهان اسلام، قم، مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی، ۱۳۹۵ش.
• مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی، سیر مبارزات امام‌خمینی در آینه اسناد به روایت ساواک، تهران، ۱۳۸۶ش.
• مهاجرنیا، محسن، فلسفه سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، ۱۳۹۳ش.
• «مهمترین رویدادهای سال ۹۷»، وب‌سایت ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اسفند ۱۳۹۸ش.
• «نظر کوفی عنان درباره رهبر انقلاب»، وب‌سایت شهر خبر، تاریخ درج مطلب: ۲۹ مرداد ۱۳۹۷ش.
• نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی حسینی خامنه‌ای، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۱ فروردین ۱۳۹۳ش.
• «وعده‌های صادق؛ سلسله عملیاتی که در دو سال چهاربار انجام شده است / درباره بزرگ‌ترین عملیات پهپادی و بالستیکی چه می‌دانیم»، وب‌سایت تحلیلی-خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش.
• هاشمی رفسنجانی، اکبر، کارنامه و خاطرات، سال ۱۳۶۰، عبور از بحران، به اهتمام یاسر هاشمی، تهران، دفتر نشر معارف انقلاب، ۱۳۷۸ش.
• هاشمی رفسنجانی، اکبر، کارنامه و خاطرات، سال ۱۳۶۸، بازسازی و سازندگی، به اهتمام علی لاهوتی، تهران، دفتر نشر معارف انقلاب، ۱۳۹۱ش.
• یعقوب، احمدحسین، اندیشه‌های سیاسی اجتماعی امام خامنه‌ای، ترجمه محس زارع‌پور و همکاران، قم، مؤسسه مطالعاتی و انتشاراتی صادق آل محمد(ص)، ۱۳۶۳ش.
• یوسفی، احمدعلی، نظام اقتصادی مقاومتی، قم، نگاه فارسی، ۱۳۹۵ش.