شهادت سید علی خامنه‌ای

شهادت سید علی خامنه‌ای؛ کشته‌شدن دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل.

در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، سیدعلی خامنه‌ای، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، در حملات موشکی مشترک آمریکا و اسرائیل به بیت رهبری در تهران کشته شد. در این عملیات شماری از مقامات ارشد و اعضای خانواده وی نیز جان باختند. پس از ساعاتی ابهام، شورای عالی امنیت ملی ایران شهادت او را تأیید و ۴۰ روز عزای عمومی اعلام کرد. شورای موقت رهبری بر اساس اصل ۱۱۱ قانون اساسی تشکیل شد. مسعود پزشکیان و رؤسای جمهور پیشین پیام تسلیت صادر کردند. مراجع تقلید از جمله عبدالله جوادی آملی و حسین نوری همدانی انتقام از آمریکا و اسرائیل را واجب شرعی دانستند. میلیون‌ها ایرانی در ایران به سوگواری پرداختند، هرچند گزارش‌هایی از واکنش‌های شادی نیز منتشر شد. روسیه، چین، ترکیه، عراق، لبنان، یمن و پاکستان حمله را محکوم کردند. آمریکا و اسرائیل آن را موفقیت تاریخی خواندند. انگلستان اعلام کرد سوگواری نمی‌کند. مریم رجوی و رضا پهلوی از این رویداد برای اعلام پایان جمهوری اسلامی استفاده کردند. مردم پاکستان، هند، عراق، یمن و لبنان همبستگی خود با ایران را نشان دادند.

ترورهای سیدعلی خامنه‌ای

ترور نافرجام ۱۳۶۰ش

سید علی خامنه‌ای در ۶ تیر ۱۳۶۰ش و در حال سخنرانی در مسجد ابوذر، واقع در یکی از مناطق جنوب تهران، در اثر انفجار بمبی که در ضبط صوت کار گذاشته شده بود، به شدت زخمی شد. بر اثر این سوءقصد، وی از ناحیه سینه، کتف و دست راست آسیب جدی دید. گزارش‌ها مسبب این حادثه را سازمان مجاهدین خلق ایران دانستند. او اولین فردی بود که در حوادث و جریانات پس از عزل بنی‌صدر از فرماندهی کل قوا و ریاست جمهوری ترور شد. سیدعلی خامنه‌ای در ۱۸ مرداد ۱۳۶۰ش از بیمارستان مرخص شد.

ترور اسفند ۱۴۰۴ش

بر پایه گزارش وال‌استریت ژورنال، عملیات مشترک اسرائیل و ایالات متحده آمریکا برای هدف قرار دادن رهبر جمهوری اسلامی، سید علی خامنه‌ای، صبح ۹ اسفند ۱۴۰۴ش (۲۸ فوریه ۲۰۲۶) در تهران انجام شد. این عملیات که «عملیات پیدایش» نام داشت، مجموعه بیت رهبری در خیابان پاستور را هدف قرار داد.

طبق این گزارش، حدود ساعت ۷:۳۰ صبح به وقت ایران جنگنده‌های اف-۱۵ اسرائیلی برای اجرای حمله به پرواز درآمدند. برنامه‌ریزی این عملیات بیش از دو دهه طول کشیده بود و واحد اطلاعاتی یگان ۸۲۰۰ اسرائیل با رهگیری ارتباطات، تحلیل داده‌ها و استفاده از هوش مصنوعی، الگوهای رفتاری و برنامه‌های روزانه مقام‌های ارشد ایران را بررسی کرده بود. همچنین بخشی از اطلاعات توسط سازمان سیا در اختیار اسرائیل قرار گرفته و از جاسوسان میدانی و نفوذ به دوربین‌های ترافیکی تهران برای پایش لحظه‌ای استفاده شده بود.

در حدود ۹:۴۰ صبح ده‌ها مهمات هدایت‌شونده، از جمله موشک‌های «بلو اسپارو»، از جنگنده‌ها به سوی اهداف شلیک شد. این موشک‌ها از فاصله دور پرتاب شدند و پس از طی مسیر قوسی و خروج موقت از جو زمین به هدف اصابت کردند؛ به‌گونه‌ای که حدود ۹:۴۵ صبح دود و آتش از مجموعه بیت رهبری در تهران مشاهده شد.

تصاویر ماهواره‌ای که در ساعت ۱۷:۴۷ همان روز منتشر شد نشان می‌داد چندین ساختمان در مجموعه بیت رهبری، از جمله بخش‌هایی از محل اقامت رهبر ایران و سازه‌های ارتباطی میان ساختمان‌ها، دچار خسارت شدید شده‌اند.

بر اساس گزارش خبرگزاری تسنیم، در نخستین موج حملات، علاوه بر سیدعلی خامنه‌ای، شماری از مقامات ارشد جمهوری اسلامی نیز جان خود را از دست دادند که از جمله آن‌ها می‌توان به علی شمخانی، عزیز نصیرزاده، محمد پاکپور و عبدالرحیم موسوی اشاره کرد.

گزارش‌های اولیه

گزارش‌های متناقض

در ساعات اولیه پس از حمله، خبرهایی در شبکه‌های اجتماعی درباره کشته شدن سیدعلی خامنه‌ای رهبر ایران منتشر شد؛ اما مقامات رسمی کشور این خبر را تکذیب کردند. با این حال، آن‌ها اصل وقوع حمله با هدف ترور را تأیید کرده و انتشار خبر شهادت را «شایعه‌ای از سوی دشمنان برای تضعیف روحیه نیروهای انقلاب» دانستند.

در همان زمان، برخی تحلیلگران سیاسی معتقد بودند تأخیر در اطلاع‌رسانی رسمی می‌تواند به منظور آماده‌سازی فضای سیاسی و اجتماعی کشور پیش از اعلام خبر قطعی باشد.

هم‌زمان با گسترش این خبر در رسانه‌ها و فضای مجازی، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در گفت‌وگویی با ان‌بی‌سی نیوز اظهار کرد: «ما احساس می‌کنیم این روایت درست است.» این اظهارنظر اگرچه نشانه‌ای از احتمال صحت خبر بود، اما به معنای تأیید قطعی آن تلقی نشد.

در سوی دیگر، شبکه 12 اسرائیل،گزارش داد که پیکر رهبر ایران از زیر آوار خارج شده است. اندکی بعد، ترامپ نیز در شبکه اجتماعی تروث مدعی شد که رهبر ایران ترور شده و خبر را تأیید کرد.

تأیید

پس از چند ساعت انتشار اخبار ضد و نقیض، سرانجام شورای عالی امنیت ملی ایران با انتشار اطلاعیه‌ای رسمی اعلام کرد که سید علی خامنه‌ای در حمله مشترک ایالات متحده آمریکا و اسرائیل در صبح دوشنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ به شهادت رسیده است. به‌دنبال این رویداد، مقامات رسمی کشور ۴۰ روز عزای عمومی و ۷ روز تعطیلی رسمی در سراسر ایران اعلام کردند.

خبرگزاری فارس، گزارش داد که در جریان این حملات، دختر سیدعلی خامنه‌ای، هدی خامنه‌ای، دامادش مصباح باقری‌کنی، نوه‌اش زهرا محمدی گلپایگانی و عروسش زهرا حدادعادل نیز به شهادت رسیده‌اند.

به گزارش خبرگزاری ایسنا، منصوره خجسته باقرزاده، همسر سیدعلی خامنه‌ای نیز که در جریان حمله آمریکا و اسرائیل مجروح و به کما رفته بود، به شهادت رسید. با این حال، ۱۳ روز پس از این حمله، سید مجتبی خامنه‌ای در پیام خود هیچ اشاره‌ای به درگذشت مادرش نکرد. خبرگزاری فارس اعلام کرد که گزارش‌های اولیه دربارۀ شهادت وی نادرست بوده است.

پیامدها

شورای موقت رهبری

پس از تایید خبر کشته شدن سیدعلی خامنه‌ای در روز ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، شورای موقت رهبری جمهوری اسلامی ایران بر اساس اصل ۱۱۱ قانون اساسی تشکیل شد. این شورا از سه نفر شامل رئیس‌جمهور، رئیس قوه قضاییه و یک نماینده فقهای شورای نگهبان تشکیل می‌شود. این شورا تا زمان تعیین رهبر جدید توسط مجلس خبرگان رهبری، زمام امور کشور را به طور موقت بر عهده دارد، اما اختیارات آن محدود است.

انتخاب رهبر جدید

با انتخاب سید مجتبی خامنه‌ای از سوی مجلس خبرگان به‌عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، شورای موقت رهبری به کار خود پایان داد.

واکنش‌ها

داخلی

رئیس جمهور ایران، مسعود پزشکیان، این حادثه را «جنایتی تاریخی» خواند و وعده پاسخ داد. همچنین پیام‌های تسلیت از سوی شخصیت‌ها و نهادهای سیاسی و حکومتی، شامل محمود احمدی‌نژاد، سیدمحمد خاتمی و حسن روحانی (رؤسای جمهور پیشین ایران)، هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری، شورای عالی حوزه‌های علمیه جامعه مدرسین، شورای نگهبان و زهرا مصطفوی، دختر بنیان‌گذار انقلاب اسلامی، صادر شد.

پس از اعلام خبر شهادت سیدعلی خامنه‌ای، پرچم عزای سرخ در تاریخ ۱۰ اسفند ۱۳۹۹ش بر فراز برج پرچم تهران به اهتزاز درآمد. این برج با ۱۵۰ متر ارتفاع، در بوستان طالقانی، واقع در منطقه فرهنگی گردشگری عباس‌آباد قرار دارد.

دولت ایران اعلام کرد که حملات تلافی‌جویانه‌ای علیه اهداف آمریکایی و اسرائیلی در خلیج فارس و کشورهای همسایه، از جمله قطر، امارات متحده عربی، کویت، بحرین، اردن، عربستان سعودی، عراق و عمان انجام شده است. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی وعده داد که به ۲۷ پایگاه آمریکایی مستقر در خاورمیانه ضربه بزند و از هرگونه اقدام تلافی‌جویانه دفاعی دریغ نخواهد کرد.

در حالی که به گزارش رسانه‌های خبری ایرانی، میلیون‌ها نفر از مردم خشمگین پس از اعلام شهادت رهبر ایران در میادین اصلی شهرهای سراسر کشور گرد آمدند و به سوگواری پرداختند. برخی گزارش‌های معتبر بین‌المللی اشاره می‌کنند که برخی شهروندان نسبت به کشته شدن رهبر ایران واکنش‌های شادی یا جشن داشته‌اند.

اهالی فرهنگ و هنر

در پی اعلام خبر کشته‌شدن سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، شماری از چهره‌های فرهنگی و هنری با انتشار پیام‌هایی به این رویداد واکنش نشان دادند:

• کمال تبریزی، کارگردان ایرانی، تأکید کرد که برخلاف شاهان گذشته که اغلب در برابر دشمنان سرسپرده بودند، رهبر انقلاب با شجاعت تمام ایستاد و این مقاومت الگویی برای نسل‌های آینده ایران شد.
• رضا میرکریمی، کارگردان و تهیه‌کننده سینما، در پیامی نوشت که وی «نه فرار کرد، نه پنهان شد و نه ترسید»، و تا آخرین لحظه از استقلال و سربلندی ایران سخن گفت.
• آرمان درویش، بازیگر سینما و تلویزیون، در بخشی از پیام خود نوشت که در برابر «کسی که شکوه قدرت نه گفتن به حرامیان را پیش چشم جهانیان گسترد» سر تعظیم فرود می‌آورد.
• لیلی عاج، نویسنده و کارگردان، در یادداشتی با عنوان «امام شهید» از شهادت رهبر انقلاب یاد کرد و نوشت که اکنون «خطی که جهان را به دو سوی حسینی و یزیدی تقسیم می‌کند» در برابر چشم‌ها آشکار شده است.
• علی غفاری، کارگردان سینما، از رهبر انقلاب ایران به‌عنوان شخصیتی یاد کرد که «با شهامت در کنار مردم ایستاد و سمت درست تاریخ را نشان داد».
• مجتبی راعی، نویسنده و کارگردان، در یادداشتی تأکید کرد که «نحوه شهادت رهبر انقلاب عالی‌ترین تفسیر از شخصیت وی است».
• سالار بحیرایی، خواننده و آهنگساز، در پیامی نوشت که رهبر ایران «در طوفان دشمنی‌ها قامتش خم نشد و صدایش نلرزید»
• پیربد، خواننده، در واکنش خود نوشت که رهبر ایران در زمان تهدیدها «کوهی از اطمینان بود».
• جلیل سامان، کارگردان و نویسنده تلویزیون، در واکنش به شهادت سید علی خامنه‌ای با بیانی ادبی و استعاری نوشت که او «دیکتاتوری بود که دل‌ها را اسیر می‌کرد؛ با یک نگاه، یک لبخند و یک کرشمه». وی همچنین افزود که با نبود او «پیروان شیاطین شادی می‌کنند».
• احسان یاسین، خواننده، نیز رهبر انقلاب را شخصیتی دانست که حتی مخالفانش نیز روزی دلتنگ او خواهند شد.

بین‌المللی

رسانه‌ها

• سی‌ان‌ان گزارش داد که آیت‌الله خامنه‌ای «دهه‌ها در برابر آمریکا و اسرائیل ایستادگی کرد».
• بی‌بی‌سی با اذعان به شجاعت رهبر معظم انقلاب نوشت که او «در دفتر کار خود هدف حمله قرار گرفت».
• خبرگزاری فرانسه او را برای غرب «دشمنی سرسخت» توصیف کرد.
• رویترز نقش او را در تبدیل ایران به یک قدرت ضدآمریکایی طی بیش از سه دهه رهبری برجسته دانست.
• الجزیره هشدار داد که این ترور می‌تواند به گسترش دامنه جنگ در منطقه منجر شود.
• آسوشیتدپرس این رویداد را دور تازه‌ای از تنش و دخالت آمریکا در ایران ارزیابی کرد و افزود که واشنگتن برای دومین بار، همزمان با مذاکرات، به ایران حمله کرده است.

مقامات جهانی و منطقه‌ای

ترور رهبر ایران واکنش‌های گسترده‌ای را از سوی مقامات کشورهای مختلف به دنبال داشت:

• ایالات متحده آمریکا: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور سابق آمریکا، در شبکه اجتماعی خود، ترور خامنه‌ای را موفقیتی تاریخی توصیف و او را «یکی از شرورترین افراد تاریخ» خواند. ترامپ هشدار داد که در صورت واکنش ایران، آمریکا با قدرتی بی‌سابقه پاسخ خواهد داد. مارک کیمیت، مقام پیشین وزارت خارجه و دفاع در دولت جورج بوش، در واکنش به گزارش‌هایی درباره طرح ترور رهبر ایران، این ایده را «احمقانه» خواند و گفت هدف قرار دادن او هیچ سودی برای آمریکا یا جهان ندارد و حتی می‌تواند خطرناک‌تر باشد.

• اسرائیل: اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، اقدامات منجر به ترور خامنه‌ای را تبریک گفت و آن را اجرای عدالت علیه «محور شرارت» توصیف کرد. اسرائیل اعلام نمود که با تمام قوا به اقدامات نظامی خود ادامه خواهد داد.

• روسیه: ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، ترور خامنه‌ای را «قتل خودخواهانه و نقض تمام موازین اخلاق انسانی و قوانین بین‌المللی» توصیف کرد. او تسلیت خود را به ایران و خانواده خامنه‌ای ابراز و خامنه‌ای را دولتمردی برجسته خواند که در توسعه روابط راهبردی ایران و روسیه نقش کلیدی داشته است. «دیمیتری مدودف»، نایب رئیس شورای امنیت روسیه، در پیامی ترور رهبر ایران را جنایتی وحشیانه و نقض قوانین بین‌الملل دانست.

• چین: دولت چین ترور رهبر ایران را «به شدت محکوم» کرد و آن را «نقض جدی حاکمیت و امنیت ایران، و پایمال کردن اهداف منشور سازمان ملل» دانست. وزارت خارجه چین خواستار توقف فوری عملیات نظامی شد.

• اتحادیه اروپا: کاجا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، مرگ خامنه‌ای را «لحظه‌ای تعیین‌کننده در تاریخ ایران» خواند و بر ضرورت کاهش تنش‌ها تأکید کرد. دیپلمات‌های ارشد ۲۷ کشور اتحادیه اروپا، پس از نشست شورای امنیت سازمان ملل، جلسه اضطراری برگزار کردند.

• انگلستان: جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، اعلام کرد که حفاظت از پرسنل نظامی و غیرنظامیان بریتانیایی در برابر «حملات کورکورانه» ایران اولویت است. او تأکید کرد که هیچ‌کس برای مرگ خامنه‌ای سوگواری نخواهد کرد.

• افغانستان: ملا محمد حسن آخند رئیس وزرای دولت افغانستان و امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، شهادت رهبر ایران را به دولت و ملت ایران تسلیت گفتند و تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی را محکوم کردند. عبدالله عبدالله رییس پیشین شورای عالی مصالحه ملی افغانستان، نیز نقش رهبر ایران در هدایت کشور و حفظ استقلال و منافع ملی را برجسته خواند و این ضایعه را اندوه‌بار دانست.

• کوبا: میگل دیاز-کانل، رئیس‌جمهور کوبا، ترور علی خامنه‌ای را نقض آشکار قوانین بین‌المللی و ارزش‌های انسانی دانست و از او به عنوان رهبر برجسته‌ای که در تقویت روابط ایران و کوبا نقش داشت یاد کرد.

• ترکیه: رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که از درگذشت علی خامنه‌ای در پی حملات اخیر عمیقاً متأثر شده است. مردم ترکیه نیز با حضور گسترده در خیابان‌ها، مراسم عزاداری برای شهادت رهبر انقلاب ایران برگزار کردند. در استانبول نیز، عزاداران پرچم‌های آمریکا و اسرائیل را به آتش کشیدند.

• نیجریه: شیخ ابراهیم زکزاکی، رهبر شیعیان نیجریه شهادت آیت‌الله خامنه‌ای را جنایتکارانه و بزدلانه خواند. همچنین شیعیان لاگوس در نیجریه با حضور در خیابان‌ها و در دست داشتن تصاویر رهبر انقلاب و پرچم ایران، علیه دولت آمریکا شعار دادند.

• عراق: عبداللطیف رشید رئیس‌جمهور عراق و نیچروان بارزانی رئیس اقلیم کردستان عراق با اعلام تسلیت، همبستگی خود را با مردم ایران ابراز کردند. نخست‌وزیر عراق، محمد الحلبوسی السودانی، نیز تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل را خلاف اصول بین‌المللی و اخلاقی خواند. او تأکید کرد که دولت عراق اجازه نخواهد داد مرزهای کشورش تهدیدی علیه جمهوری اسلامی ایران باشد. سید عمار حکیم، رهبر جریان حکمت ملی عراق، او را «نمادی از صبر و استقامت» دانست. مقتدی صدر، رهبر جریان صدر در عراق، سه روز عزای عمومی اعلام کرد. فالح الفیاض، رئیس سازمان الحشد الشعبی، رهبر ایران را نماد ثبات، مقاومت و رهبری استوار در مقابله با پروژه‌های سلطه و استعمار خواند.

• یمن: عبدالملک الحوثی، رهبر جنبش انصارالله یمن تاکید کرد: اقدام آمریکا و اسرائیل، در ارتکاب این جنایت وحشیانه، با هدف رهایی از نقش مهم آیت الله خامنه‌ای در مقابله با طغیانگری آن‌ها و شکست توطئه‌هایشان صورت گرفته است.

• لبنان: رئیس مجلس لبنان، نبیه بری، شهادت آیت‌الله خامنه‌ای را به ملت ایران و امت اسلامی تسلیت گفت و او را رهبری مجاهد و وفادار توصیف کرد. نعیم قاسم دبیرکل حزب‌الله لبنان ترور رهبر ایران را محکوم و وعده تلافی داد.

• کره شمالی: کره شمالی ترور را «اقدام تجاوزکارانه و غیرقانونی» دانست و آمریکا و متحدانش را به سوءاستفاده از قدرت نظامی متهم کرد.

• پاکستان:شهباز شریف، نخست‌وزیر، اعلام کرد که اسلام‌آباد در کنار مردم ایران ایستاده و این حادثه را تسلیت گفت.

• هند: کنگره ملی هند ترور رهبر ایران را محکوم کرد و آن را «حمله نظامی بدون اعلان رسمی جنگ» توصیف نمود. دولت هند هنوز موضع رسمی نگرفته است.

• مالزی: انور ابراهیم، نخست‌وزیر مالزی، ترور علی خامنه‌ای را «بدون قید و شرط» محکوم کرد و هشدار داد که این اقدام منطقه را در آستانه بی‌ثباتی شدید و پایدار قرار می‌دهد.

• چاد: محمد ادریس دبی، رئیس‌جمهور چاد، با دولت و مردم ایران ابراز همدردی کرد و «صمیمانه‌ترین تسلیت» خود را به مناسبت کشته شدن علی خامنه‌ای اعلام نمود.

• بنگلادش: دولت بنگلادش ترور هدفمند سید علی خامنه‌ای، رهبر ایران، را نقض آشکار قوانین و هنجارهای بین‌المللی دانست و نسبت به آن ابراز تأسف کرد.

واکنش‌های مردمی

• واکنش مردمی در پاکستان: به گزارش الجزیره، در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و کشته شدن رهبر ایران، اعتراضات گسترده‌ای در پاکستان به‌ویژه در کراچی و اسلام‌آباد رخ داد. در کراچی، گروهی از معترضان وارد محوطه کنسولگری آمریکا شدند و شیشه‌ها را شکستند که با واکنش نیروهای امنیتی مواجه شد. در اسلام‌آباد نیز هزاران نفر نزدیک منطقه قرمز تجمع کردند و نیروهای امنیتی مانع ورود آن‌ها شدند. در این درگیری‌ها دست‌کم ۲۰ نفر کشته و بیش از ۹۵ نفر زخمی شدند. بازیگران و چهره‌های سرشناس پاکستانی از جمله نعمان اعجاز، مایا علی، بلال عباس، یومنا زیدی، هیبا قدیر، خاقان شهنواز و بلال قریشی با انتشار پیام‌هایی در شبکه‌های اجتماعی، شهادت رهبر انقلاب را تسلیت گفتند و همدردی خود را با ملت ایران ابراز کردند.

• واکنش مردمی در هند: به گزارش رویترز، در جامو و کشمیر هزاران نفر از مردم، به‌ویژه مسلمانان شیعه، در واکنش به کشته شدن آیت‌الله خامنه‌ای به خیابان‌ها آمدند و شعارهای ضدآمریکایی و ضداسرائیلی سر دادند؛ این تجمعات چند روز ادامه داشت. انجمن شریعت شیعیان کشمیر ۴۰ روز عزای عمومی اعلام کرد و مدارس و دانشگاه‌ها تعطیل شدند. به گفته فرانس ۲۴، پلیس کشمیر در جریان درگیری با تظاهرکنندگان از گاز اشک‌آور استفاده کرد. این اعتراض‌ها یک روز پس از تظاهرات گسترده علیه حملات آمریکا و اسرائیل برگزار شد و مقامات نیز مدارس و دانشگاه‌ها را تعطیل و برخی جاده‌ها را مسدود کردند.

• واکنش مردمی در عراق: در پی انتشار خبر شهادت رهبر ایران، در بغداد تظاهراتی شکل گرفت و گروهی از معترضان به سمت سفارت ایالات متحده آمریکا حرکت کردند. هم‌زمان چند استان عراق از جمله کربلا، نجف و بصره عزای عمومی اعلام کردند. منابع عراقی و خبرگزاری فرانسه گزارش دادند که معترضان در تلاش برای حمله به سفارت بودند و نیروهای امنیتی برای متفرق کردن آنها اقدام به شلیک کردند، در حالی که تدابیر امنیتی در اطراف سفارت تشدید شده بود و شعارهای سوگ توسط مردم سر داده شد.

• واکنش مردمی در یمن: میلیون‌ها نفر از مردم یمن در اعتراض به ترور رهبر انقلاب اسلامی و حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، به خیابان‌ها آمدند. آن‌ها با سردادن شعارهایی این اقدام را محکوم کردند.

• واکنش مردمی در لبنان: هزاران نفر از مردم ضاحیه در جنوب لبنان هم به خیابان‌ها آمدند و کشته شدن رهبر ایران را محکوم کردند.

مراجع و شخصیت‌های دینی

در پی ترور سیدعلی خامنه‌ای، مراجع و شخصیت‌های مذهبی پیام‌هایی در واکنش به این رویداد منتشر کردند:

• سید موسی شبیری زنجانی، رهبر انقلاب را شاگرد برجسته امام خمینی و مجاهدی با صلابت و اراده قوی توصیف کرد.
• عبدالله جوادی آملی با تسلیت شهادت رهبر انقلاب، انتقام از ترامپ و صهیونیست‌ها را واجب دانست.
• حسین نوری همدانی، رهبر ایران را مردی دانست که نزدیک به چهار دهه در کنار ملت ایستاده و تأکید کرد که گرفتن انتقام از عاملان شهادت وی واجب است. سیدعلی سیستانی، نقش منحصر به فرد وی در هدایت جمهوری اسلامی را ستود و خواستار حفظ انسجام ملی در مقابل دشمنان شد.
• ناصر مکارم شیرازی در پیامی تأکید کرد که گرفتن انتقام خون رهبر ایران بر ملت ایران و مسلمانان جهان واجب است و مقابله با عاملان این جنایت، یعنی آمریکا و اسرائیل، وظیفۀ دینی همگان است.
• جعفر سبحانی، رهبر انقلاب را مصداق جمله «إنما الحیاة عقیدة و جهاد» دانست و نوشت که از جوانی تا واپسین لحظات عمر، با قلم، بیان و جان در راه تبیین تعالیم اسلام و مدیریت کشور تلاش نمود و به فیض شهادت رسید.
• حسن خمینی رهبر انقلاب اسلامی را خلف شایسته امام خمینی و شخصیتی کم‌نظیر در شجاعت، سلامت نفس و تقوا معرفی کرد و بر ادامه راه وی تأکید کرد.
• محمداسحاق فیاض، از علمای افغانستان مقیم نجف، آیت‌الله خامنه‌ای را رهبری خردمند و دلسوز برای ملت ایران و مسلمانان توصیف کرد.
• شیخ عبدالله الصالح، روحانی بحرینی، شهادت آیت‌الله خامنه‌ای را نقطه‌ای الهام‌بخش برای مردم بحرین دانست و گفت که این رویداد، عزم مردم برای اخراج نیروهای آمریکایی از کشورشان را تقویت کرده است.
• اساتید برجسته حوزه‌های علمیه ایران، از جمله محمدجواد فاضل لنکرانی، علیرضا اعرافی و ابوالقاسم علیدوست، شهادت رهبر انقلاب اسلامی را تسلیت گفتند.

اپوزسیون

مریم رجوی، از رهبران سازمان مجاهدین خلق (منافقین)، ترور سیدعلی خامنه‌ای را «پایان استبداد مذهبی» خواند و خواستار تشکیل دولت انتقالی بدون رهبران فعلی و سلطنت‌طلبان شد.

رضا پهلوی، اندکی پس از مرگ خامنه‌ای، یک‌جانبه «پایان جمهوری اسلامی» را اعلام کرد، اما بعداً تصریح کرد که این مرگ پایان نیست و از مردم خواست با حضور گسترده در خیابان‌ها برای سرنگونی جمهوری اسلامی ایران آماده شوند.

منابع

• «اجتماع مردم ضاحیه جنوبی لبنان پس از اعلام خبر شهادت امام خامنه‌ای (ره)»، وب‌سایت Aparat. تاریخ بازدید: 23 اسفند 1404ش.
• «اجتماع مردم عزادار و سوگوار رهبر شهید انقلاب/آخرین تحولات در کشور»، وب‌سایت تابناک. تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• «اردوغان، شهادت رهبر معظم انقلاب را به ملت ایران تسلیت گفت»، خبرگزاری پانا. تاریخ درج مطلب: 10 اسفند 1404ش.
• «آیت الله خامنه‌ای به شهادت رسید/ اعلام 40 روز عزای عمومی و یک هفته تعطیلی»، وب‌سایت عصر ایران. تاریخ درج مطلب: 10 اسفند 1404ش.
• «بازتاب شهادت رهبر معظم انقلاب در رسانه‌های جهان»، خبرگزاری مهر. تاریخ درج مطلب: 10 اسفند 1404ش.
• «پیام تسلیت آیت‌الله فیاض در پی شهادت رهبر عظیم الشأن انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ابنا. تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش
• «پیام تسلیت پزشکیان در پی شهادت رهبر انقلاب»، خبرگزاری ایلنا. تاریخ درج مطلب: 10 اسفند 1404ش.
• «پیام تسلیت حضرت آیت الله مکارم شیرازی درپی شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی»، وب‌سایت بلیغ نیوز. تاریخ درج مطلب: 10 اسفند 1404ش.
• «پیام تسلیت رئیس‌جمهور عراق در پی شهادت رهبر انقلاب اسلامی ایران»، وب‌سایت ابنا. تاریخ درج مطلب: 10 اسفند 1404ش.
• «پیام تسلیت محمود احمدی‌نژاد در پی شهادت رهبری انقلاب»، خبرگزاری موج. تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• «پیام حضرت آیت‌الله نوری همدانی به مناسبت شهادت رهبر انقلاب اسلامی ایران»، وب‌سایت نورى همدانى. تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• «پیام مدودف به پزشکیان در پی شهادت رهبر انقلاب»، وب‌سایت تابناک. تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• «پیام مراجع تقلید، علما و شخصیت ها در پی شهادت رهبر انقلاب اسلامی»، وب‌سایت شفقنا. تاریخ درج مطلب: 10 اسفند 1404ش.
• «پیام‌های تسلیت مراجع و روحانیون در پی شهادت رهبر انقلاب»، وب‌سایت اقتصاد نیوز. تاریخ درج مطلب: 10 اسفند 1404ش.
• «تأیید خبر شهادت خبر شهادت دختر و داماد و نوه رهبر انقلاب»، خبرگزاری فارس. تاریخ درج مطلب: 10 اسفند 1404ش.
• «تبیین فتوای جهاد آیت‌الله نوری همدانی؛ انتقام از عاملان شهادت امام خامنه‌ای واجب است»، خبرگزاری مهر. تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• «تجمع شیعیان لاگوس نیجریه در پی شهادت رهبر معظم انقلاب»، وب‌سایت ابنا. تاریخ درج مطلب: 13 اسفند 1404ش.
• «تجمع عزاداران رهبر شهید انقلاب در استانبول؛ پرچم‌های آمریکا و اسرائیل به آتش کشیده شد»، وب‌سایت ابنا. تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• «تجمع و حضور گسترده مردم در سوگ حماسی رهبر انقلاب»، وب‌سایت دانشجو. تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• «ترور نافرجام آیت‌الله خامنه‌ای توسط منافقین»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه. تاریخ درج مطلب: ۹ اردیبهشت ۱۳۹۵ ش.
• «تسلیت نهادهای فرهنگی و هنری پس از شهادت رهبر انقلاب»، وب‌سایت شرق آنلاین. تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• «جمعی از فرماندهان نیروهای مسلح به همرزمان شهیدشان پیوستند»، خبرگزاری تسنیم. تاریخ درج مطلب: 10 اسفند 1404ش.
• «چه کسانی عضو شورای موقت رهبری هستند؟»، وب‌سایت فردا. تاریخ درج مطلب: 10 اسفند 1404ش.
• «درگیری پلیس هند با عزاداران شهادت رهبر انقلاب اسلامی در کشمیر»، خبرگزاری شفقنا.
• «روحانی بحرینی: شهادت امام خامنه‌ای، مردم بحرین را مصمم به اخراج آمریکایی‌ها کرد»، خبرگزاری ابنا. تاریخ درج مطلب: ۱4 اسفند ۱۴۰۴ش
• «رئیس الحشد الشعبی: رهبر شهید انقلاب اسلامی نماد ثبات و مقاومت در مقابله با پروژه‌های سلطه و استعمار بود»، وب‌سایت شفقنا. تاریخ بازدید: 22 اسفند 1404ش.
• «رئیس مجلس لبنان شهادت رهبر معظم انقلاب را تسلیت گفت»، وب‌سایت Shia News. تاریخ درج مطلب: ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• «رئیس وزرای دولت افغانستان شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی را تسلیت گفت»، خبرگزاری مهر. تاریخ درج مطلب: 14 اسفند 1404ش.
• «رئیس‌جمهور کوبا ترور رهبر ایران را محکوم کرد»، وب‌سایت ILKHA. تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• «شهادت همسر رهبر انقلاب»، خبرگزاری ایسنا. تاریخ درج مطلب: 11 اسفند 1404ش.
• «شهروندان عراقی در اعتراض به شهادت رهبر انقلاب اسلامی ایران به سمت سفارت آمریکا در بغداد حرکت کردند»، وب‌سایت تابناک. تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• «شیخ ابراهیم زکزاکی شهادت رهبر معظم انقلاب را تسلیت گفت»، وب‌سایت شبکه العالم. تاریخ درج مطلب: 13 اسفند 1404ش.
• «عراق: تهدیدی از جانب مرزهای ما متوجه ایران نمی‌شود»، وب‌سایت اقتصادآنلاین. تاریخ درج مطلب: ۱۴ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• «غافلگیری خامنه‌ای در «عملیات پیدایش»؛ جزئیات تازه‌ از حمله برای کشتن رهبر جمهوی اسلامی»، وب‌سایت یورونیوز فارسی. تاریخ درج مطلب: ۴ مارس ۲۰۲۶.
• «فتوای جهاد آیت‌الله العظمی جوادی آملی؛ ریختن خون ترامپ و صهیونیست‌ها واجب اعلام شد»، وب‌سایت ابنا. تاریخ درج مطلب: ۱۳ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• «متن کامل نخستین پیام رهبر معظم انقلاب آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای»، وب‌سایت خبرگزاری تسنیم. تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• «موج خشم و اعتراض کشمیری‌ها پس از شهادت آیت‌الله خامنه‌ای»، خبرگزاری پانا. تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• «میلیون‌ها نفر از مردم یمن ترور رهبر انقلاب اسلامی را محکوم کردند»، وب‌سایت افکار نیوز. تاریخ درج مطلب: ۱۴ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• «واکنش اهالی فرهنگ و هنر به شهادت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای و حمله به ایران/ روز ششم جنگ (+عکس)»، وب‌سایت عصر ایران. تاریخ درج مطلب: 14 اسفند 1404ش.
• «واکنش رهبر انصارالله به شهادت رهبر معظم انقلاب»، وب‌سایت فردا نیوز. تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• «واکنش سلبریتی‌های پاکستانی در سوگ رهبر شهید انقلاب»، وب‌سایت تابناک. تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• «واکنش کمال تبریزی به شهادت رهبر انقلاب: الگویی شجاعانه برای ایران»، وب‌سایت خبرفوری. تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• «واکنش مقامات سیاسی جهان به خبر شهادت رهبر انقلاب»، وب‌سایت آوش. تاریخ درج مطلب: 10 اسفند 1404ش.
• «واکنش مقامات و شخصیت‌های جهان به خبر شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی»، وب‌سایت شهرآرا نیوز. تاریخ درج مطلب: 10 اسفند 1404ش.
• «واکنش هنرمندان در پی شهادت رهبر معظم انقلاب؛ شأن تو چیزی جز شهادت نبود»، وب‌سایت خبرگزاری مهر. تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• «واکنش اهالی فرهنگ و هنر به شهادت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای و حمله به ایران / جدید (+عکس)، وب‌سایت عصر ایران. تاریخ درج مطلب: 12 اسفند 1404ش.
• «ویدیو | عزاداری مردم ترکیه برای شهادت آیت‌الله خامنه‌ای»، وب‌سایت شیعه نیوز. تاریخ درج مطلب: 11 اسفند 1404 ش.
• «هشدار نظامی ارشد آمریکایی درباره ترور رهبر انقلاب»، وب‌سایت افکارنیوز. تاریخ درج مطلب: ۴ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• «همسر رهبر شهید انقلاب در قید حیات هستند»، وب‌سایت خبرگزاری فارس. تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ ش.
• "Anger on Pakistan streets, 20 dead, after US-Israel strike kills Khamenei", website Al Jazeera. Date published: 2 March 2026.
• "Dhaka Condemns Khamenei Assassination, Offers Condolences, rtvonline website. 02 March 2026
• "Maryam Rajavi Declares Ali Khamenei's Death the End of Religious Despotism in Iran". Website IranFreedom. 1 March 2026.
• "Protests Kashmir Following The Killing Of Iranian Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei", Reuters Connect. Date published: March 6, 2026.
• "Reza Pahlavi Declares End of Islamic Republic After Khamenei's Death". The Chosun Daily. 2026-03-01.
• "Tehran Warns It Will Confiscate Property of Iranians Abroad Who Back U.S. Strikes», TIME. Date published: March 9, 2026.
• "Three US service members killed in Iran operation as Israeli rescuers say nine dead in Iran strike". BBC News. 2026-03-01
• "World reacts to killing of Iran’s Khamenei by US and Israeli forces", website Al Jazeera. Published on 1 Mar

2026.