تنب بزرگ؛ جزیرهای در شمال شرقی جزیره ابوموسی.
تنب بزرگ جزیرهای در نزدیکی تنگه هرمز است. این جزیره با جمعیت محدود و کمبود پوشش گیاهی کاربری نظامی و مسکونی دارد.
موقعیت
تنب بزرگ در فاصلهٔ ۱۵۶ کیلومتری از شهر بندرعباس، ۴۳٫۵ کیلومتری از شمال شرقی جزیره ابوموسی،[۱] این جزیره در شرق تنب کوچک، شمال ابوموسی و رأسالخیمه، حدود پنجاه کیلومتری بندرلنگه و ۳۱ کیلومتری جنوب جزیرهٔ قشم قرار دارد.[۲] همچنین ۷۰ کیلومتر تا جزیرهٔ الحمرا و حدود ۱۰۰ کیلومتر تا بندر شارجه در امارات متحدهٔ عربی فاصله دارد.[۳] این جزیره بین ۵۵/۱۶ و ۵۵/۱۹ درجه طول شرقی نسبت به نصفالنهار گرینویچ و بین ۲۶/۱۵ و ۲۶/۱۹ درجهٔ عرض شمالی واقع شده است.[۴]
تاریخچه
اهمیت
اگرچه تنب بزرگ بهدلیل فاصلهٔ نسبتاً زیاد از تنگهٔ هرمز، ارزش استراتژیک مستقیم چندانی ندارد؛ اما حلقهای حیاتی در زنجیرهٔ دفاعی ایران در این تنگه محسوب میشود[۵] و در شکلدهی بخشی از خط دفاعی ایران در ورودی تنگه هرمز اهمیت دارد.[۶]
جمعیتشناسی
طبق سرشماری مرکز آمار در سال 1390ش، این منطقه جمعیتی حدود ۳۸۰ نفر و شامل ۵۸ خانوار، از توابع شهرستان ابوموسی در استان هرمزگان محسوب میشود.[۷] جمعیت کمشمار این جزیره از ایرانیان با اصالت بندرلنگهای و عربهایی از قبیلهٔ بنییاس دبی تشکیل شده است.[۸]
نامهای جزیره
تنب بزرگ به نامهای تنب مار، تنب مار بزرگ و تلمار نیز شناخته میشود.[۹]
مساحت
شکل این جزیره تقریباً دایرهای با قطری نزدیک به ۴٫۶ کیلومتر و با وسعت تقریبی ۱۰.۳ کیلومتر مربع است.[۱۰]
جزیره تنب بزرگ، در فاصله ۱۷ مایلی جنوب غربی جزیره قشم و در بخش شمالی خط میانی خلیج فارس قرار گرفته است. این جزیره بین طولهای جغرافیایی ۵۵.۱۶ تا ۵۵.۱۹ درجه شرقی و عرضهای جغرافیایی ۲۶.۱۵ تا ۲۶.۱۹ درجه شمالی واقع شده است. فاصله تنب بزرگ تا بندرلنگه حدود ۳۰ مایل و تا سواحل رأسالخیمه (جزیره حمرا) بیش از ۴۶ مایل است. نیمه شمالی جزیره نسبت به نیمه جنوبی آن ارتفاع بیشتری دارد و زمین آن عمدتاً پوشیده از سنگ و صخره است.[۷]
موقعیت راهبردی تنب بزرگ، بهدلیل نزدیکی به تنگه هرمز، آن را به یکی از نقاطی کلیدی برای پایش و کنترل تردد کشتیها در این آبراه تبدیل کرده است.[۱۱] تنب بزرگ زیرمجموعهٔ ابوموسی است[۱۲] و مردم بومی در کنار نیروهای نظامی سکونت دارند[۱۳] و از صید ماهی و مروارید امرار معاش میکنند.[۱۴]
فرهنگ مردم
پوشش گیاهی و جانوری
تنب بزرگ با پوششی از شنزار، سرزمینی تقریباً خشک و فاقد پوشش گیاهی قابل توجه است. در بخش شمالی جزیره، رشتهتپههایی دیده میشود که بلندای برخی از آنها به ۵۳ متر میرسد. این جزیره تقریباً فاقد منابع آب شیرین است و آب آشامیدنی آن از جزیرهٔ قشم تأمین میشود. در گذشته چند حلقه چاه با آب نیمهشور در جنوب جزیره وجود داشت که همگی خشک شدهاند. بخش جنوبی جزیره هموار و مناسبترین لنگرگاه جزیره است.[۱۵] مارهای کوچک و سمی در این جزیره فراوان هستند.[۱۶]
امکانات
در سال ۱۴۰۲ش مدیرکل دفتر سیاسی، انتخابات و تقسیمات کشوری استانداری هرمزگان از ارتقای روستای جزیره تنب بزرگ به شهر خبر داد. امکانات و خدمات جزیرهٔ تنب بزرگ شامل ساختمان بخشداری، بیمارستان ندسا، مرکز بهداشتی-درمانی، مراکز آموزشی، کتابخانهٔ عمومی، کانون فرهنگی-مذهبی، پنج باب مسجد، پارک و فضای سبز، پایگاه مقاومت بسیج، سالن ورزشی چندمنظوره، زمین فوتبال چمن مصنوعی و خاکی، زمین والیبال ساحلی، شبکهٔ برق و مرکز مخابرات است.[۱۷]
پانویس
- ↑ «آشنایی با جزیره تنب بزرگ - هرمزگان»، وبسایت آوش.
- ↑ جالینوسی و رستمی، «بررسي دلایل سياسي و تاريخي ادعاهاي امارات متحده عربي و استدلال ايران در مورد مالکيت ايران بر جزاير سهگانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسي»، 1395ش، ص78.
- ↑ وثوقی، «تنب، جزایر»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.
- ↑ «اهمیت دو تنب بزرگ و کوچک»، وبسایت دنیای اقتصاد.
- ↑ مجتهدزاده، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، 1371ش، ص4.
- ↑ حیدری موصلو و کاویانیراد، «تأثير چالش ژئوپليتيك بر همبستگي ملي (مطالعه موردي: جزاير سهگانه)»، 1393ش، ص70.
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ حیدری موصلو و کاویانیراد، «تأثير چالش ژئوپليتيك بر همبستگي ملي (مطالعه موردي: جزاير سهگانه)»، 1393ش، ص70.
- ↑ مجتهدزاده، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، 1371ش، ص4.
- ↑ جالینوسی و رستمی، «بررسي دلایل سياسي و تاريخي ادعاهاي امارات متحده عربي و استدلال ايران در مورد مالکيت ايران بر جزاير سهگانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسي»، 1395ش، ص78.
- ↑ وثوقی، «تنب، جزایر»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.
- ↑ «تنب بزرگ و تنب کوچک کجا هستند؟»، وبسایت سفرمارکت.
- ↑ «شرایط زندگی در جزایر ابوموسی، تنب بزرگ و کوچک چگونه است؟»، تیننیوز.
- ↑ «شرایط زندگی در جزایر ابوموسی، تنب بزرگ و کوچک چگونه است؟»، تیننیوز.
- ↑ «آشنایی با جزیره تنب بزرگ - هرمزگان»، وبسایت آوش.
- ↑ «اهمیت دو تنب بزرگ و کوچک»، وبسایت دنیای اقتصاد.
- ↑ «آشنایی با جزیره تنب بزرگ - هرمزگان»، وبسایت آوش.
- ↑ «جزیره تنب بزرگ به شهر ارتقا یافت»، خبرگزاری تابناک.
دیدگاههای ارزیابان
منابع
- «آشنایی با جزیره تنب بزرگ - هرمزگان»، وبسایت آوش، تاریخ درج مطلب: ۸ فروردین ۱۴۰۵ش.
- «اهمیت دو تنب بزرگ و کوچک»، وبسایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۲۴ آبان ۱۳۸۹ش.
- «تنب بزرگ و تنب کوچک کجا هستند؟»، وبسایت سفرمارکت، تاریخ درج مطلب: ۱۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
- «جزیره تنب بزرگ به شهر ارتقا یافت»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۴ اسفند ۱۴۰۲ش.
- «شرایط زندگی در جزایر ابوموسی، تنب بزرگ و کوچک چگونه است؟»، تیننیوز، تاریخ درج مطلب: ۴ آبان ۱۴۰۳ش.
- وثوقی، محمدباقر، «تنب، جزایر»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۳ اسفند ۱۴۰۴ش.