خودارضایی؛ تحریک اندام حساس و خصوصی بدن برای کسب لذت جنسی.
پادکست مقاله | 🡇
|
خودارضایی در صورتی رخ میدهد که فرد بدون ارتباط با فرد دیگر، اندام جنسی خود را تحریک کرده و به اوج لذت جنسی برسد. تکرار این عمل منجر به نوعی اعتیاد میشود. اگر فرد برای درمان آن اقدام نکند، در معرض انواع آسیبهای جسمی، روانی و معنوی قرار خواهد گرفت. فرد مبتلا میتواند با شناسایی دلایل و انگیزههای خودارضایی و مدیریت آنها اقدام به ترک این عمل کند تا از خسارتهای آن نجات یابد.
مفهومشناسی
خودارضایی (masturbation) که با اصطلاح جلق،[۱] یا استمنا در لغت[۲][۳][۴] و در فقه[۵] بهمعنای خارج کردن منی، بدون مقاربت است. این اصطلاح دربارهٔ مردان بهکار میرود و خودارضایی زنان در فقه اسلامی با عنوان «استشها» شناخته میشود.[۶] به عبارتی دیگر خودارضایی بهمعنای تحریک اندام جنسی برای رسیدن به لذت جنسی است. فرد با روشهای نابهنجار مثل تصور صحنههای شهوتزا اقدام به تحریک اندامهای حساس بدن خود میکند تا به اوج لذت جنسی برسد.[۷][۸] اندیشمندان مسلمان نیز در دانش اخلاق، بیرون کردن منی از راه غیرطبیعی، مانند مالیدن به دست یا سایر اعضای خود یا به اعضای شخص دیگری غیر از همسر را خودارضایی تعریف کردهاند.[۹]
پژوهشها حاکی است خودارضایی در هر دو جنس دختر و پسر وجود دارد ولی در پسران هم زودتر شروع میشود و هم شایعتر است.[۱۰] البته خودارضایی دختران مخربتر از پسران است. علم پزشکی، خودارضایی ابتدایی (Fonic) و پیشرفته (Metic) را در زنان تفکیک کرده است. در روش ابتدایی که در دختران رایجتر است، فرد از طریق تحریک خارجیِ پایانههای عصبیِ موجود در اندام جنسی خود، به حالت انزال میرسد برخلاف روش پیشرفته که با تحریکِ داخلیِ پایانههای عصبی ناحیهٔ تناسلی صورت میگیرد. پزشکان متخصص، هر دو روش را برای سلامت جسم و روان زن، زیانبار دانسته و دستور به اجتناب میدهند.[۱۱]
در ادیان
یهودیت و تائوئیسم
در برخی شاخههای یهود خودارضایی جنس مذکر ممنوع است. در تائوئیسم که یک آیین قدیمی چینی است، مردان از خودارضایی منع شدهند و اعتقاد بر این است که خودارضایی باعث تخلیه انرژی از بدن و مانع ادامه حیات هارمونیک میشود. همچنین اعتقاد بر این است که خودارضایی زنان، عمرشان را کاهش میدهد و بیماریهای ناعلاج در آنان ایجاد میکند.[۱۲]
اسلام
قرآن، رفتار جنسی فراتر از ازدواج و روابط زناشویی را تجاوز از حدود الهی میداند.[۱۳] از منظر فقهی، خودارضایی عمل حرامی است که موجب «تعزیر» میشود[۱۴] و گناهی است که بر آن وعده عذاب داده شده است.[۱۵] در نگاه پیشوایان دینی، فاعل این گناه همانند کسی است که با خودش آمیزش میکند؛ آنها با چنین شخصی معاشرت نکرده و غذا نمیخورند.[۱۶]
در فقه اسلامی با استفاده از روایات، خودارضایی حرام دانسته شده[۱۷] و تنها استمنا بهوسیله همسر جایز است.[۱۸] البته برای کسی که به نیت حج خانه خدا، مُحرِم شده است استمنا بهوسیله همسر حرام است و موجب کفاره میشود.[۱۹] این عمل از لحاظ شرعی حرام بوده[۲۰] و گناه کبیره محسوب میشود[۲۱] و توبه از آن نیز واجب است.[۲۲] این عمل باعث بطلان روزه هم میشود.[۲۳] در فقه اسلامی، استمنا سبب ترک برخی از اعمال و نیز باطلکننده تعدادی از واجبات است. با استمنا و خروج منی، شخص خودارضا «جُنُب» میشود که در این صورت انجام «غسل جنابت» بر او واجب است[۲۴] و لمس کلمات قرآن بر او حرام میشود.[۲۵] همچنین استمنا، «روزه» را باطل میکند[۲۶] و هر چیزی که روزه در آن شرط صحت باشد، مانند اعتکاف را باطل میکند.[۲۷]
مواجهه اسلام با خودارضایی متناسب با هستی و نیاز جنسی انسان است. در دین اسلام طبیعت و جسم انسان حیکمانه و هدفمند و نیازمند حراست، تکریم و احترام است. نیاز جنسی و ارگانهای جنسی نیز بهگونهای طراحی شدهاند که زن و مرد با هم تعامل داشته باشند؛ از این رو خودارضایی با توجه به اینکه رفتاری فردی و فارغ از تعامل زناشویی است، با فلسفه وجودی نیاز جنسی (مثل توالد) منافات دارد. خودارضایی به تشکیل و تحکیم خانواده نیز آسیب میزند و زمینهساز آسیبهای فردی، خانوادگی و اجتماعی است. بدین جهت جزو انحرافات و رفتارهای آسیبزا محسوب میشود و از نظر آموزههای دینی حرام و ترک آن واجب است.[۲۸]
در فرهنگ و ملل
در برخی از فرهنگها رفتاری به اسم خودارضایی وجود ندارد. برخی از پژوهشگران با بررسی میدانی در قبیله آکاها و انگاندو درکنگو که فارغ از تبلیغات رسانهای جنسی رشد کرده بودند، به این نتیجه رسیدند که هیچکدام از افراد انتخاب شده قبل از ازدواج خودارضایی نداشتهند و بعد از ازدواج هم فقط معنی رابطه جنسی با همسر را تجربه کرده بودند.[۲۹]
کیفر
برای استمنا کیفر خاصی در قوانین مطرح نشده و در ذیل تعزیرات قرار گرفته است؛ لذا مقدار تعزیر و چگونگی انجام آن بر عهده قاضی گذاشته شده است.
درمان خودارضایی
علائم اعتیاد
خودارضایی در نسخههای قبلی DSM (مجموعه راهنمای تشخیصی اختلالات روانی) نوعی اختلال روانی محسوب میشد؛ ولی در سال ۱۳۷۳ش، این فعالیت نابهنجار جنسی از لیست اختلالات این مجموعه حذف شد؛[۳۰] از این رو خودارضایی در این منبع یک اختلال روانی قابل تشخیص نیست و معیارهای دقیقی برای تشخیص اعتیاد به خودارضایی وجود ندارد.[۳۱] البته این رفتار زمانی که شروع به ایجاد مشکل میکند یا بهعنوان مکانیزم مقابلهای استفاده میشود، یک اختلال رفتاری محسوب خواهد شد[۳۲] و روانشناس میتواند با بررسی علایم تشخیص دهد که فرد برای حل مشکل نیاز به درمان دارد یا خیر. برخی از علایم اعتیاد به خودارضایی عبارت است از:
- صرف وقت زیاد بابت خودارضایی؛
- آسیب به زندگی شخصی یا شغلی؛
- ترجیح خودارضایی بر کارهای دیگر؛
- اقدام به خودارضایی در مکانهای عمومی یا مکانهای غیرمعمول؛
- استفاده از خودارضایی برای مقابله با احساسات منفی خود مثل اضطراب؛
- فکر کردن به خودارضایی در اغلب موارد؛[۳۳]
- احساس شرمندگی نسبت به خودارضاییهای مکرر؛
- لذت نبردن از سرگرمیهای قبلی.[۳۴]
راهکارهای کنترل خودارضایی
تقویت ایمان و حیا، خویشتنداری جنسی، ازدواج و توجه به آسیبها و عواقب خودارضایی چهار عامل مؤثر در پیشگیری و درمان استمنا است.[۳۵] همچنین توجه به نکات زیر میتواند در درمان استمنا مؤثر باشد: نپوشیدن لباسهای تنگ و چسبان، خودداری از دیدن تصاویر و فیلمهای تحریککننده، مطالعه نکردن مباحث و مطالب جنسی، خودداری از دستورزی با اندام جنسی، دوری از خیالپردازی، سرگرم کردن خود با کارهای مفید و تفریحات سالم مانند مطالعه و ورزش، دوری از مکانهای خلوت و تنهایی، عریان نشدن بهصورت کامل.[۳۶] در آموزههای اسلامی، برای پیشگیری و درمان انحرافات جنسی و خودارضایی به کنترل نگاه،[۳۷] کنترل حس لامسه،[۳۸] کنترل قوه خیال،[۳۹] رعایت اعتدال در خوراک،[۴۰] پرهیزگاری و ترس از عذاب الهی[۴۱] اشاره شده است. در کنترل حس لامسه نیز به لمس نکردن برخی نقاط بدن خود و لمس نکردن بدن دیگری با بوسیدن،[۴۲] یا بغل کردن و معانقه،[۴۳] یا در یک بستر خوابیدن،[۴۴] اشاره شده است. علم روانشناسی نیز برای درمان خودارضایی؛ سرزنش نکردن خود، پرمشغله بودن، ورزش کردن، زمان بیشتری را با اطرافیان گذراندن، لباس تنگ نپوشیدن و کمک گرفتن از متخصص روانشناس را پیشنهاد میدهد.[۴۵] برای مدیریت و کنترل خودارضایی راهکارهایی وجود دارد از جمله:
- تقویت حیا از خداوند؛[۴۶]
- ازدواج؛ از طریق ازدواج فرد میتواند غریزه جنسی خود را به صورت مشروع ارضا کند.[۴۷]
- ورزش؛ غریزه جنسی میل سرکشی است و برای کنترل بهینه آن لازم است فرد بر روی جسم و روح خود کار کند. وقتی فرد انرژی ذهنی و جسمی خود را صرف امور مفید در طول روز کند، کمتر تحت تأثیر فشار جنسی قرار خواهد گرفت. در ضمن چون بر اثر ورزش سوخت و ساز بدن بالا رفته و در پایان روز فرد خسته میشود، کمتر دچار بیخوابی در شب خواهد شد و این تخلیه انرژی فرصت توجه و تمایل به خودارضایی را میگیرد.[۴۸]
- دوری از محتوای جنسی؛ دوری از محتوای جنسی (صداها، فیلمها، تصاویر جنسی) کمک میکند فرد احساس نیاز کمتری به خودارضایی داشته باشد.[۴۹]
- اجتناب از دوستیهای نامشروع با جنس مخالف؛
- دوری از تنهایی؛
- روزه گرفتن؛
- پرهیز از خوردن غذاهایی که تحریک جنسی میکنند؛ مانند پیاز، فلفل و گوشت قرمز.
- دوری از خیالپردازی و مشغول شدن به فعالیتهای مفید؛[۵۰]
- خودداری از پوشیدن لباسهای تنگ و جذاب؛
- مراجعه به متخصص؛ اگر فرد به تنهایی نمیتواند این عادت را ترک کند، نیاز به کمک یک متخصص روانشناس دارد.[۵۱]
پروتکل روانشناسی کنترل خودارضایی
برخی از محققان برای کنترل خودارضایی پروتکل ویژهای با تأکید بر رویکرد اسلامی طراحی کردهاند. این پروتکل در قالب شش جلسه طراحی شده که ساختار و محتوای کلی آن عبارت است از:
- در جلسه اول به اجرای پرسشنامههای اضطراب و افسردگی، بررسی شرایط مراجع برای استفاده از برنامه درمانی، برقراری رابطه درمانی، آشنا کردن مراجع با پروتکل کنترل خودارضایی و ارائه تکلیف پرداخته میشود.
- در جلسه دوم «هدفشناسی» بهعنوان مؤلفه اصلی در نظر گرفته میشود. در این جلسه به بررسی اهداف مراجع، وضعیت فعلی او، قاطعیت مراجع برای ترک خودارضایی و ارائه تکلیف پرداخته میشود.
- در جلسه سوم، مؤلفه اصلی شناخت حوزههای خودکنترلی (افکار و هیجان در موقعیت مشکلساز) است. موضوعاتی که در این جلسه به آن پرداخته میشود، عبارتند از: بررسی عناصر و حوزههای خودکنترلی، ارائه شیوههای اسلام در ارتقای حوزههای خودکنترلی، شناسایی موقعیتهای مشکلساز منتهی به خودارضایی و ارائه تکلیف.
- در جلسه چهارم به شناسایی روشهای بازدارنده مانند مهار هیجان، افکار و رفتار در موقعیت مشکلساز پرداخته میشود. در این جلسه اقدام به بررسی عوامل ضعف خودکنترلی، توصیف مراحل چهارگانه خودکنترلی اسلامی (مشارطه، مراقبه، محاسبه و مقابله)، ارائه راهکارهای عملی اسلام برای کنترل خودارضایی، شناسایی روشهای مقابله با موقعیت۲های مشکلساز و ارائه تکلیف میشود.
- در جلسه پنجم مؤلفه اصلی «شناخت دشواریهای خودکنترلی» است. در این جلسه در مورد احتمال بازگشت به خودارضایی، بررسی راههای جلوگیری از آن، عملی کردن راهحلهای مقابله با موقعیتهای مشکلساز، بررسی احتمال بروز و شیوههای مقابله با موقعیتهای جدید مشکلساز و ارائه تکلیف صحبت میشود.
- در جلسه ششم اقدام به جمعبندی میشود. در این جلسه وضعیت فعلی مراجع با اجرای پرسشنامههای اضطراب و افسردگی و همچنین میزان دسترسی به اهداف بررسی میشود. سپس جلسات جمعبندی شده و بررسی میشود که آیا مراجع نیاز به پیگیری مجدد دارد یا خیر.[۵۲]در صورت ابتلا کودک به خودارضایی مناسب است به نکات ذیل توجه شود:
- سرزنش نکردن؛
- مشغول کردن کودک به فعالیتهای دیگر؛ والدین باید تلاش کنند کودک خود را به فعالیتهای دیگری وادار کنند. لذت بردن کودک از فعالیتهای دیگر مانع از تمایل مجدد او به خودارضایی میشود.[۵۳] از جمله فعالیتهایی که میتوان کودک را تشویق به آنها کرد، ورزش، بازی، مطالعه و گفتوگو است.[۵۴]
- ایجاد محیط امن و صمیمی در خانه.[۵۵]
عوامل و دلایل خودارضایی
رشد اعضای تناسلی،[۵۶] پرخوری یا مصرف غذاهای شهوتزا[۵۷] و محیط خواب و بستر نامناسب از زمینههای خودارضایی در نوجوانان است.[۵۸] تربیت جنسی نادرست در خانواده، بیکاری و نداشتن برنامه مناسب برای اوقات فراغت، چشمچرانی، رفاقت با همسالان ناباب، مشاهده عکسها و فیلمهای تحریککننده و ضعف فرهنگی از عوامل و زمینههای رویآوری به استمناء است.[۵۹] دلایل متعددی میتواند زمینهساز ابتلا به خودارضایی شود که عبارت است از:
- دلایل محیطی و اجتماعی: دلایل محیطی متعددی میتوانند عامل خودارضایی شوند؛ از قبیل چالش ارتباطی نوجوان با والدین، فشارهای روانی در خانواده و روابط بیحد و مرز با جنس مخالف، رفاقت با افراد ناباب و تهاجم فرهنگی و فضای مجازی.
- دلایل روانشناختی: برخی از دلایل روانشناختی نیز سوقدهنده فرد به سمت خودارضایی هستند؛ از قبیل تخیلات جنسی، باورهای نادرست در مورد خودارضایی، اعتیاد به پورنوگرافی و عقده حقارت.
پیامدهای خودارضایی
آسیبهای جسمی
از جمله ضررهای جسمی ناشی از خودارضایی عبارت است از: ریزش مو، خستگی، تأثیرمنفی بر حافظه و تمرکز، تاری دید، زودانزالی، بیاختیاری ادرار و بدتر شدن وضعیت واریکوسل. با توجه به اینکه خودارضایی رفتار جنسی بدون تعامل با همسر است و از منظر روانشناختی نیز عادتی آسیبزا است، میتواند آینده دختران در مقام همسری و مادری را تحت تأثیر قرار دهد.[۶۰] افراد خودارضا غالباً رنگ چهرهشان پریده است. تندخو و حساساند و زود عصبانی میشوند. سستی و ضعف عمومی بر آنها حاکم است. غمگین، افسرده و مضطرباند. به دیگران بدبیناند و با مشکلات سازگاری دارند. دستشان میلرزد. شورونشاط بازی و تحرک در آنها دیده نمیشود.[۶۱] خسته و خوابآلودهاند و دور چشمشان حلقهای سیاه است. شرم اغراقآمیز و کاذب، گوشهگیری و آشفتگی در خواب دارند. از جنون، کوری، عقیم شدن و ناتوانی جنسی میترسند. احساس نفرت از خویش و احساس گناه دارند.[۶۲]
از دیدگاه پزشکی استمنا آثار و عوارض سوئی بر جسم افراد میگذارد. کمخونی، کماشتهایی و مشکلات گوارشی، کمخوابی و اختلال در خواب، تنگی نفس، سردرد و سرگیجه، پیدایش تغییرات در نخاع و ستون فقرات و تأثیر بر دستگاه تناسلی از عوارض استمنا شمرده شده است.[۶۳] بسیاری از ناراحتیهای مربوط به دستگاه تناسلی از آثار خودارضایی است؛ برخی از این آثار عبارتاند از: تورم غدد وَذی، تورم کانال نطفه، تورم قسمت پایینی و عقب کانال ادرار، شل شدن عضلات تناسلی، خروج بیاختیار منی با کوچکترین تحریک، ایجاد قاعدگی نامنظم و خروج ترشحات چرکی و احساس درد هنگام قاعدگی در دختران، از بین رفتن پرده بکارت، ناکامی جنسی و از دست دادن لذّت مقاربت بعد از ازدواج، ناتوانی و تأخیر تولید مثل به خاطر ضعف مکرّر دستگاه تناسلی و انزال زودهنگام و بیماریهای مقاربتی.[۶۴] ضعیف شدن بینایی، پیری زودرس، ضعف مفاصل و لرزش دست نیز از آثار استمنا بر بدن انسان است.
آسیبهای روانی
در نگاه روانشناسی، خودارضایی صرفاً ارضای جسم است و فرد را به آرامش نمیرساند. شخص خودارضا، در خود حس گناه و حقارت، کم شدن اعتمادبهنفس، افسردگی، تنش و تعارضهای ذهنی و وابستگی به پورن را میبیند. از دیدگاه پزشکی نیز اعتیاد به خودارضایی عوارض جسمی زیادی دارد. کاهش وزن، به هم ریختن سیستم سوختوساز، عفونت یا آسیب به اندام تناسلی، زود انزالی، مشکلات پوستی و دردهای کمر از عواقب این کار است.[۶۵] آثار روانی استمنا را چنین گزارش کردند:
- ضعف حافظه، حواسپرتی و ناتوانی در تمرکز فکری؛ خودارضایی، هیپوتالاموس را دچار آسیب میکند لذا مغز و مراکز حساس دچار کاهش نسبی جریان خون میشوند. کاهش جریان خون باعث اختلال در عملکرد سیستم مغز و اعصاب شده و قوای جسمی را تحلیل میبرد و این امر موجب ضعف حافظه میشود. همچنین خودارضایی بهدلیل متمرکز کردن دائمی شخص بر موضوعات جنسی، تمرکز فکری او را از بین میبرد.
- اضطراب؛ وجود برخی دغدغهها و وسوسههای فکری در فرد خودارضا موجب میشود تا همواره اضطراب فکری، او را بهخود مشغول کند. ترس از آشکار شدن خودارضایی و از بین رفتن آبرو، دغدغه زمان و مکان مناسب برای تکرار خودارضایی، سرزنش و تحقیر خود بهدلیل پشیمانی بعد از انجام عمل، امکان یا عدم امکان ترک استمنا و دغدغههای بعد از ترک، مسائلی است که فرد خودارضا را دچار اضطرابهای دائمی میکند.
- پرخاشگری و بداخلاقی؛
- از بین رفتن خلاقیتها، تواناییها و سرکوب شدن استعدادها؛
- عدم میل به تحصیل، مطالعه، تحقیقات علمی و فعالیتهای فکری؛
- بیبندوباری و اعتیاد به ارضای جنسی نامشروع؛
- کمرویی و خجالت؛
- عدم اعتماد به نفس[۶۶]
- وسواس بیاختیاری؛ برخی از پژوهشگران در بررسی میدانی به این نتیجه رسیدند که بین وسواس بیاختیاری و خودارضایی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد.
- کاهش عزتنفس؛
- تبدیل شدن به یک راهحل اشتباه جهت فرار از مشکلات؛
- افسردگی؛ یکی از اثرات استمنا ایجاد افسردگی در شخص خودارضا است. برخی از نشانههای افسردگی که در افراد مبتلا به استمنا مشاهده میشود عبارتاند از بیاحساسی و بیتفاوتی، بینشاطی و بیذوقی، سستی و گوشهگیری.[۶۷]
آسیبهای اجتماعی
خودارضایی میتواند منجر به سستی روابط اجتماعی، انزوای اجتماعی، بیمیلی به ازدواج، تأخیر ازدواج و افت تحصیلی شود. همچنین خودارضایی آثاری منفی بر رابطه زناشویی دارد از جمله:
- کاهش رضایت جنسی در رابطه زناشویی؛ برخی از پژوهشگران در یک مطالعه مروری با بررسی ۲۲ مقاله در مورد رابطه بین خودارضایی انفرادی و رضایت جنسی به این نتیجه رسیدند که حدود ۷۱درصد مطالعات حاکی از رابطه منفی بین خودارضایی و رضایت جنسی در مردان است.[۶۸]
- پیشبینی خودارضایی بیشتر در صورت نارضایتی جنسی از تعامل با همسر؛ در مطالعهای گسترده که برخی از پژوهشگران در میان ۷۶۴۸ مرد و ۸۰۹۰ زن انجام دادند، در مردان ۶۴درصد و در زنان ۳۵درصد احساس نارضایتی از رابطه جنسی با همسر، پیشبینی میکرد خودارضایی بیشتری انجام خواهند داد.[۶۹]
- ایجاد احساس ناکافی بودن در همسر فرد مبتلا؛ خودارضایی فرد میتواند حس ناکافی بودن را در همسر وی ایجاد کند. اگر همسرش متوجه شود که او خودارضایی میکند، ممکن است این حس را پیدا کند که برای او کافی نیست یا اینکه همسرش از ارتباط جنسی با او خسته شده است و به حد کافی خشنودی جنسی را ایجاد نمیکند.[۷۰]
آسیبهای معنوی
فرد مبتلا در روز قیامت از نگاه الهی محروم شده و دچار عذابی دردناک میشود.[۷۱] در برخی منابع دینی از چنین فردی بهعنوان ملعون یاد شده است.[۷۲] برخی پژوهشگران بهصورت میدانی به بررسی رابطه بین سلامت معنوی و عزتنفس با خودارضایی جنسی پرداختند و به این نتیجه دست یافتند که بین آنها رابطه منفی و معناداری وجود دارد.[۷۳]
پانویس
- ↑ خداپرستی، فرهنگ جامع واژگان مترادف و متضاد زبان فارسی، ذیل واژه جلق.
- ↑ عمید، فرهنگ عمید، ذیل واژه استمنا.
- ↑ واژههای مصوب فرهنگستان، ذیل واژه خودارضایی، وبسایت واژهیاب.
- ↑ مشارکتکنندگان واژههای مصوب، «Masturbation»، واژههای مصوب.
- ↑ فیومی، المصباح المنیر، 1418ق، ج ۱، ص300.
- ↑ فقیهی، «تربیت جنسی: مبانی، اصول و روشها از منظر قرآن و حدیث»، 1387ش، ص303.
- ↑ مرعشی، «نقد حذف خودارضایی و همجنسگرایی از فهرست اختلالات جنسی در DSM»، 1395ش، ص9.
- ↑ محمدخانی و ابراهیمزاده، مشکلات روانی و رفتاری دانشآموزان: شناسایی و مداخله، 1392ش، ص212.
- ↑ دستغیب، گناهان کبیره، 1386ش، ص332.
- ↑ محمدخانی و ابراهیمزاده، مشکلات روانی و رفتاری دانشآموزان: شناسایی و مداخله، 1392ش، ص214.
- ↑ «دلایل خودارضایی زنان و عوارض آن»، وبسایت ستاره.
- ↑ «حکم استمنا و همجنسبازی در مذاهب و ادیان دیگر»، وبسایت تبیان.
- ↑ سوره مؤمنون، آیه 5-7.
- ↑ شهید ثانی، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، 1412ق، ج2، ص390.
- ↑ دستغیب، گناهان کبیره، 1386ش، ص332.
- ↑ محدث نوری، مستدرک الوسائل، 1408ق، ج14، ص356.
- ↑ توضیح المسائل مراجع، بخش مسائل متفرقه، مسئله 38.
- ↑ توضیح المسائل مراجع، بخش مسائل متفرقه، مسئله 38.
- ↑ نجفی، جواهر الکلام، ج۲۰، ص368.
- ↑ «پرسش و پاسخ استمناء (خود ارضایی)»، وبسایت رسمی دفتر مرجع عالیقدر آیتالله سیستانی.
- ↑ فاضل لنکرانی، محمد، تفصیل الشریعة- الحدود، 1381ش، ج1، ص728؛ نجفیجواهری، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، 1361ش، ج41، ص647؛ «حکم استمناء»، وبسایت جامع المسایل آیت الله مکارم.
- ↑ «پرسش و پاسخ استمناء (خودارضایی)»، وبسایت دفتر مرجع عالیقدر آیتالله سیستانی.
- ↑ سیستانی، توضیح المسائل، 1415ق، ج1، ص332. ؛ خوئی، توضیح المسائل، 1412ق، ج1، ص274.
- ↑ توضیح المسائل مراجع، بخش جنابت، مسئله 345.
- ↑ توضیح المسائل مراجع، بخش جنابت، مسئله 355.
- ↑ توضیح المسائل مراجع، بخش روزه، مسئله 1572.
- ↑ توضیح المسائل مراجع، بخش اعتکاف، مسئله 18.
- ↑ اصغرینکاح و مهاجر بعد، «کاوشی کیفی در عوامل سوقدهنده دختران نوجوان به خودارضایی از منظر الگوی تربیت جنسی خانواده محور مبتنی بر رشد»، 1399ش، ص8.
- ↑ «افشاگری: عدم وجود خودارضایی در قبایل بدوی»، وبسایت مس به طلا.
- ↑ مرعشی، «نقد حذف خودارضایی و همجنسگرایی از فهرست اختلالات جنسی در DSM»، 1395ش، ص9.
- ↑ «۷ نشانه اعتیاد به خودارضایی»، وبسایت مجله سلامت دکتر بهشتیان.
- ↑ [https://recovered.org/addiction/behaviors/masturbation-addiction Cozma & Langdon, "Masturbation Addiction",] Recovered website
- ↑ «۷ نشانه اعتیاد به خودارضایی»، وبسایت مجله سلامت دکتر بهشتیان.
- ↑ «خودارضایی (علل، عوارض، پیشگیری)»، وبسایت سلامت و مهر.
- ↑ احمدپور، «استمناء؛ علل و عوامل و راههای پیشگیری و درمان»، 1398ش، ص8-9.
- ↑ بشیری، اختلالات رفتاری، 1390 ش، ص219-221.
- ↑ مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج72، ص199.
- ↑ متقیفر، درآمدی بر نظام اخلاق جنسی در اسلام، 1389ش، ص136.
- ↑ ثابت، تربیت جنسی در اسلام، 1387ش، ص223.
- ↑ کلینی، الفروع من الکافی، 1367ش، ج4، ص180.
- ↑ سوره طلاق، آیه (2 و 4).
- ↑ ثابت، تربیت جنسی در اسلام، 1387ش، ص254.
- ↑ مجموعه نویسندگان، مجموعه مقالات جنسیت از منظر دین و روانشناسی، 1390ش، ص135.
- ↑ شیخ صدوق، الخصال، 1403ق، ج2، ص632.
- ↑ «مشاوره ترک خودارضایی»، وبسایت مرکز مشاوره شکرانه.
- ↑ احمدپور، «استمناء؛ علل و عوامل و راههای پیشگیری و درمان»، 1398ش.
- ↑ «پرسش و پاسخ استمناء (خود ارضایی)»، وبسایت رسمی دفتر مرجع عالیقدر آیتالله سیستانی.
- ↑ «ورزش و ترک خودارضایی»، وبسایت زندگی ما.
- ↑ ارا%20تحت%20تاثیر%20قرار%20ده عتیاد به خودارضایی چیست؟»، وبسایت مجله ایسنج.
- ↑ «راه خلاصی از استمناء را توضیح دهید؟»، وبسایت اسلام کوئیست.
- ↑ «مشاوره ترک خودارضایی»، مرکز مشاوره شکرانه.
- ↑ آذربادکان و دیگران، «تدوین پروتکل خودارضایی؛ با تأکید بر رویکرد اسلامی و امکانسنجی آن: تک آزمودنی»، 1399ش، ص73 و 85.
- ↑ «علت خودارضایی در کودکان و راههای درمان آن»، وبسایت پذیرش 24.
- ↑ علل و راههای درمان خودارضایی در کودکان چیست؟»، وبسایت مهمید.
- ↑ «علت خودارضایی در کودکان و راههای درمان آن»، وبسایت پذیرش 24.
- ↑ ثابت، تربیت جنسی در اسلام، 1387ش، ص152.
- ↑ فرهادیان، والدین و مربیان مسئول، 1392ش، ص141.
- ↑ ثابت، تربیت جنسی در اسلام، 1387ش، ص156.
- ↑ احمدپور، «استمناء؛ علل و عوامل و راههای پیشگیری و درمان»، 1398ش، ص4-7.
- ↑ اصغرینکاح و مهاجر بعد، «کاوشی کیفی در عوامل سوقدهنده دختران نوجوان به خودارضایی از منظر الگوی تربیت جنسی خانواده محور مبتنی بر رشد»، 1399ش، ص12.
- ↑ محمدخانی و ابراهیمزاده، مشکلات روانی و رفتاری دانشآموزان: شناسایی و مداخله، 1392ش، ص214.
- ↑ احمدی، روانشناسی نوجوانان و جوانان، 1373ش، ص121.
- ↑ «خودارضائی آسیبها و درمانها»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ بازدید: 6 شهریور 1400ش.
- ↑ «خودارضائی آسیبها و درمانها»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ بازدید: 6 شهریور 1400ش.
- ↑ «مشاوره ترک خودارضایی»، وبسایت مرکز مشاوره شکرانه.
- ↑ «خودارضائی آسیبها و درمانها»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ بازدید: 6 شهریور 1400ش.
- ↑ Husted & Edwards, "Personality correlates of male sexual arousal and behavior", Arch Sex Behav 5: (56).
- ↑ Cervilla et al, "Relationship between Solitary Masturbation and Sexual Satisfaction: A Systematic Review", Healthcare 12: (1).
- ↑ Ley & Ma, "Masturbation and Marriage", Psychology Today.
- ↑ «رابطه بین خودارضایی و رابطه زناشویی چیست؟»، وبسایت دکتر سوشا مرجع تخصصی پزشکی و سلامت.
- ↑ صدوق، خصال، 1362ش، ص106.
- ↑ خودارضایی»، پایگاه کتابخانه احادیث شیعه.
- ↑ مرعشی و محرابیان، «بررسی همبستگی وسواس ـ بیاختیاری، تکانشگری، سلامت معنوی و عزتنفس با خودارضایی جنسی در دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز در سال ش۱۳۹۵»، 1396ش، ص1138.
منابع
- قرآن کریم
- «ورزش و ترک خودارضایی»، وبسایت زندگی ما، تاریخ بازدید مطلب: ۲۱ فروردین ۱۴۰۳ش.
- واژههای مصوب فرهنگستان، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: ۲۳ اسفند ۱۴۰۲ش.
- «۷ نشانه اعتیاد به خودارضایی»، وبسایت مجله سلامت دکتر بهشتیان، تاریخ درج مطلب: ۲ اردیبهشت ۱۴۰۱ش.
- «استمناء»، ویکی شیعه، تاریخ بازدید: ۵ دی ۱۴۰۱ش.
- «اعتیاد به خودارضایی چیست؟»، وبسایت مجله ایسنج، تاریخ درج مطلب: ۴ آبان ۱۴۰۰ش.
- «افشاگری: عدم وجود خودارضایی در قبایل بدوی»، وبسایت مس به طلا، تاریخ بازدید: ۱۳ فروردین ۱۴۰۳ش.
- «پرسش و پاسخ «استمناء (خودارضایی)»، وبسایت رسمی دفتر مرجع عالیقدر آیت الله سیستانی، تاریخ بازدید: ۲۲ اسفند ۱۴۰۲ش.
- «حکم استمناء و همجنسبازی در مذاهب و ادیان دیگر»، وبسایت تبیان، تاریخ درج مطلب: ۳ بهمن ۱۳۹۶ش.
- «حکم استمناء»، وبسایت جامع المسایل آیتالله مکارم، تاریخ بازدید: ۲۲ اسفند ۱۴۰۲ش.
- «خودارضایی (علل، عوارض، پیشگیری)»، وبسایت سلامت و مهر، تاریخ درج مطلب: ۹ مهر ۱۳۹۸ش.
- «خودارضایی آسیبها و درمانها»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۶ مرداد ۱۳۹۶ش.
- «خودارضایی»، پایگاه کتابخانه احادیث شیعه، تاریخ بازدید: ۲۴ اسفند ۱۴۰۲ش.
- «دلایل خودارضایی زنان و عوارض آن»، وبسایت ستاره، تاریخ انتشار: ۶ اردیبهشت ۱۴۰۱ش.
- «راه خلاصی از استمناء را توضیح دهید؟»، وبسایت اسلام کوئیست، تاریخ درج مطلب: ۲۱ بهمن ۱۳۹۹ش.
- «علت خودارضایی در کودکان و راههای درمان آن»، وبسایت پذیرش ۲۴، تاریخ بازدید: ۱۰ فروردین ۱۴۰۳.
- «علل و راههای درمان خودارضایی در کودکان چیست؟»، وبسایت مهمید، تاریخ بازدید: ۱۰ فروردین ۱۴۰۳.
- «عوارض خودارضایی از نظر علمی و مذهبی (از خرافات تا واقعیت)»، وبسایت تحول آنلاین، درج مطلب: ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «عوارض خودارضایی بیش از حد چیست؟»، خبرگزاری برنا، تاریخ درج مطلب: ۲۱ آذر ۱۳۹۶ش.
- «مشاوره ترک خودارضایی»، مرکز مشاوره شکرانه، تاریخ بازدید: ۲۴ اسفند ۱۴۰۲ش.
- «مشاوره ترک خودارضایی»، وبسایت مرکز مشاوره شکرانه، تاریخ بازدید: ۸ دی ۱۴۰۱ش.
- آذربادکان، فاطمه و دیگران، «تدوین پروتکل خودارضایی؛ با تأکید بر رویکرد اسلامی و امکانسنجی آن: تک آزمودنی»، روانشناسی و دین، سال ۱۳، شماره ۴، ۱۳۹۹ش.
- احمدپور، علی، «استمناء؛ علل و عوامل و راههای پیشگیری و درمان»، دومین همایش ملی آسیبهای اجتماعی، اردبیل، ۱۳۹۸ش.
- احمدی، سید احمد، روانشناسی نوجوانان و جوانان، قم، نهضت، ۱۳۷۳ش.
- اصغرینکاح، سید محسن و مهاجر بعد، زهرا، «کاوشی کیفی در عوامل سوقدهنده دختران نوجوان به خودارضایی از منظر الگوی تربیت جنسی خانوادهمحور مبتنی بر رشد»، خانواده و سلامت جنسی، دوره ۲، شماره ۱، ۱۳۹۹ش.
- بشیری، ابوالقاسم، اختلالات رفتاری، قم، نشر معارف، چاپ پنجم، ۱۳۹۰ش.
- بنیهاشمی خمینی، محمدحسن، رساله توضیح المسائل مراجع، قم، دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ بیستم، ۱۳۹۲ش.
- ثابت، حافظ، تربیت جنسی در اسلام، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ۱۳۸۷ش.
- خداپرستی، فرجالله، فرهنگ جامع واژگان مترادف و متضاد زبان فارسی، شیراز، دانشنامه فارس، ۱۳۷۶ش.
- خوئی، سید ابوالقاسم، توضیح المسائل، قم، مهر، ۱۴۱۲ق.
- دستغیب، عبدالحسین، گناهان کبیره، قم، جامعه مدرسین، ۱۳۸۶ش.
- سیستانی، سیدعلی، توضیح المسائل، قم، مهر، ۱۴۱۵ق.
- شهید ثانی، زینالدین بن علی، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۴۱۲ق.
- شیخ صدوق، محمد بن علی، الخصال، قم، جامعه مدرسین، ۱۴۰۳ق.
- صبور اردوبادی، احمد، نگاه پاک زن و نگاههای آلوده به او، تهران، امیرکبیر، ۱۳۶۷ش.
- صدوق، محمد بن علی، خصال، قم، جامعه مدرسین، ۱۳۶۲ش.
- عمید، حسن، فرهنگ عمید، سایت کتابسرای اشجع، تاریخ بازدید: ۸ شهریور ۱۴۰۰ش.
- عمید، حسن، فرهنگ فارسی، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: ۲۳ اسفند ۱۴۰۲ش.
- فاضل موحدی لنگرانی، محمد، تفصیل الشریعه-الحدود، قم، مرکز فقه الائمه الاطهار (ع)، ۱۳۸۱ش.
- فرهادیان، رضا، والدین و مربیان مسئول، قم، بوستان کتاب، ۱۳۹۲ش.
- فقیهی، علینقی، «تربیت جنسی: مبانی، اصول و روشها از منظر قرآن و حدیث»، قم، مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، چاپ اول، ۱۳۸۷ش.
- فیومی، احمد بن محمد، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی، محقق یوسف الشیخ محمد، بیجا، المطبعة العصریّة، چاپ دوم، ۱۴۱۸ق.
- کرمی، حسین، «پاسخهای علمی دکتر کرمی دربارهٔ خودارضایی»، وبسایت دکتر حسین کرمی، تاریخ بازدید: ۲۲ اسفند ۱۴۰۲ش.
- کلینی، محمد بن یعقوب، «الفروع من الکافی»، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۷ش.
- متقیفر، غلامرضا، درآمدی بر نظام اخلاق جنسی در اسلام، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ۱۳۸۹ش.
- مجلسی، محمدباقر، بحار الأنوار، بیروت، مؤسسه الوفاء، ۱۴۰۳ق.
- مجموعه نویسندگان، مجموعه مقالات جنسیت از منظر دین و روانشناسی، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ۱۳۹۰ش.
- محدث نوری، میرزا حسین، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، بیروت، مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۸ق.
- محمدخانی، شهرام و ابراهیمزاده، ناهید، مشکلات روانی و رفتاری دانشآموزان: شناسایی و مداخله، تهران، ورای دانش، ۱۳۹۲ش.
- مرعشی، سیدعلی، «نقد حذف خودارضایی و همجنسگرایی از فهرست اختلالات جنسی در DSM»، مطالعات تحول در علوم انسانی، سال ۴، شماره ۷، ۱۳۹۵ش.
- مرعشی، علی و محرابیان، طاهره، «بررسی همبستگی وسواس ـ بیاختیاری، تکانشگری، سلامت معنوی و عزت-نفس با خودارضایی جنسی در دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز در سال ۱۳۹۵ش»، مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، دوره ۱۶، شماره ۱۲، ۱۳۹۶ش.
- مشارکتکنندگان واژههای مصوب، «Masturbation»، واژههای مصوب، تاریخ بازدید: ۵ دی ۱۴۰۱ش.
- نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، محقق محمود قوچانی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ هفتم، ۱۳۶۲ش.
- نجفیجواهری، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، محقق: محمود قوچانی، بیروت، داراحیاء التراث العربی، ۱۳۶۲ش.
- Cervilla Oscar et al. 2024. "Relationship between Solitary Masturbation and Sexual Satisfaction: A Systematic Review". Healthcare (Basel) 12.
- Cozma, Ioana & Langdon, Kimberly, "Masturbation Addiction", Recovered website, Last updated: 12 February 2024.
- Husted JR & Edwards AE. 1976. "Personality correlates of male sexual arousal and behavior", Arch Sex Behav 5.
- ley, David & Ma, Lybi , " Masturbation and Marriage", Psychology Today, Data of Upload: 17 May 2017.