ربابه الهی

ربابه الهی؛ بانوی فقیه و نویسندهٔ حوزهٔ اخلاق و معنویت.

ربابه الهی (۱۴۰۰-۱۳۳۵ ق)، از بانوان عالم، نویسنده و مدرس حوزه علمیه خواهران اصفهان در قرن ۱۴ قمری، و از شاگردان مجتهده بانو امین بود. «اللؤلؤ و المرجان» و «کشکول الهی» از جمله آثار اوست.

زندگی‌نامه

بانو ربابه الهی در سال ۱۲۹۴ش در شهر اصفهان و در خانواده‌­ای مذهبی دیده به جهان گشود. او فرزند عالم فاضل زاهد، آقا میرزا محمّد رضا الهی از شاگردان آیت­ الله العظمی آقا سیّد محمّد باقر درچه‌ای بود. بیشترین عامل پیشرفت این بانو، تشویق و ترغیب پدرش بود که خود از مدرسین حوزه علمیه اصفهان در زمینه فقه و اصول بوده است. خانم الهی بیشتر تحصیلات مقدماتی را در محضر پدر گذراند. از دیگر اساتید وی، بانو مجتهده امین و حجة‌الاسلام شیخ مرتضی اردکانی (م، ۱۴۱۷ق) بوده‌اند.

بانو ربابه الهی در طول حیات خود ازدواج نکرد و زندگی خود را وقف آموزش، تحقیق و نوشتن کتاب کرد. او مدتی را در مشهد و تهران زندگی کرد و دوباره به اصفهان بازگشت. بانو الهی مدرس حوزهٔ علمیه خواهران اصفهان و از سامان‌دهندگان آن بود و شاگردان بسیاری تربیت کرد.

ویژگی‌ها

از جمله ویژگی‌های این بانو را اخلاص، تقوا، راست‌پیشگی، نیکومنشی و بذله‌گویی گفته‌اند.

آثار

از خانم الهی آثار و تألیفات متعددی باقی مانده است و بیشتر آن‌ها جنبه اخلاقی و معنوی دارند و مشتمل بر توضیح آیات، روایات و حکایات‌اند. وی همچنین دو بار قرآن کریم را با دست خط خود به رشته تحریر درآورد. از جمله کتاب‌های ایشان که به طبع رسیده عبارتند از:

• اللؤلؤ و المرجان: مؤلف در این کتاب پس از توصیف انواع توحید (توحید ذاتی، توحید صفاتی، توحید افعالی و توحید عبادی)، اشعاری در ذیل مطالب نقل شده، سروده و حکایت های زیبایی بیان کرده است؛
• کشکول الهی: او در این کتاب وصایای رسول اکرم (صلی الله علیه وآله) به امام علی (علیه السلام) و کلام امام حسین (علیه السلام) در دعای عرفه به همراه اشعاری در ذیل آن یاد کرده است؛
• الهی نامه: این کتاب احادیث، کلمات قصار و اشعار مذهبی را در بر دارد؛
• الدرّ و الیاقوت: با موضوع کشکول دینی، اخلاقی و اجتماعی؛
• الجنة و الرضوان؛
• توحید؛
• چهل حدیث

درگذشت

ربابه الهی در ۱۷ خرداد ۱۳۵۹ش بر اثر بیماری سرطان درگذشت و در تخت فولاد اصفهان به خاک سپرده شد.

منابع

• «بانو ربابه الهی که بود؟ او چه ارتباطی با بانو امین داشت؟»، جماران نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۸ اسفند ۱۳۹۹ش.
• «بانوان فرزانه؛ بانویی که دو بار قرآن کریم را با دست‌خط خویش تحریر کرد»، خبرگزاری حوزه، تاریخ درج مطلب: ۶ اردیبهشت ۱۳۹۵ش.
• حوزه علمیهٔ قم، بانوان عالمه و آثار آنها، قم، حوزه علمیه، ۱۳۷۹ش.
• «ربابه الهی شهرکی»، وب‌سایت تخت فولاد، تاریخ بازدید: ۹ اسفند ۱۴۰۱ش.
• «ربابه الهی»، ویکی‌جنسیت، تاریخ درج مطلب: ۵ فوریه ۲۰۲۳م.
• ریاحی، محمدحسین، مشاهیر زنان اصفهان از گذشته تا عصر حاضر، اصفهان، روابط عمومی ادارهٔ کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۷۵ش.
• غروی نایینی، نهله، «زنان ایرانی و نقش آنان در گسترش حدیث و علوم آن»، نشریهٔ تحقیقات علوم قرآن و حدیث، شمارهٔ ۱، بهار ۱۳۸۳ش.

• ویکی شیعه
• جی پلاس
• دانشنامه اسلامی
• تخت فولاد
• راسخون
• خبرگزاری رسمی حوزه