مجید کاظمی، خلبان نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و فرمانده جنگنده بمبافکن سوخو ۲۴.
| نام | مجید |
|---|---|
| نام خانوادگی | کاظمی |
| زادهٔ | |
| درگذشت | ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش |
| ملیت | ایرانی |
مجید کاظمی نظامی اهل ایران بود که پس از گذراندن دورههای تخصصی هوانوردی نظامی به یگانهای عملیاتی ارتش جمهوری اسلامی ایران پیوست. او با تخصص در ناوبری پیشرفته و جنگ الکترونیک، هدایت بمبافکن راهبردی سوخو-۲۴ را بر عهده داشت. این خلبان در سومین روز از رویارویی نظامی ایران با ایالات متحده آمریکا و اسرائیل که به نام جنگ رمضان شناخته میشود، فرماندهی یکی از دو جنگنده اعزامی برای بمباران پایگاه هوایی العدید در قطر را بر عهده گرفت. جنگنده کاظمی پس از اجرای موفقیتآمیز مأموریت و انهدام زیرساختهای نظامی، در مسیر بازگشت مورد اصابت موشکهای پدافند هوایی قرار گرفت و در آبهای خلیج فارس سقوط کرد. پیکر او پس از ماهها تفحص و آزمایشهای ژنتیکی شناسایی و در زادگاهش شیراز به خاک سپرده شد.
تحصیلات
مجید کاظمی در شهر شیراز متولد شد و در سال ۱۳۷۷ش با قبولی در آزمون ورودی، به جمع دانشجویان رشته خلبانی در دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری پیوست.[۱]
کاظمی دورههای مقدماتی آموزش خلبانی را در این دانشگاه سپری کرد و پس از طی مراحل پایه، برای گذراندن دورههای تکمیلی به پایگاه هشتم شکاری شهید بابایی در اصفهان منتقل شد.[۲]
سوابق نظامی
کاظمی پس از پایان دورههای آموزشی، خدمت عملیاتی خود را در پایگاه هوایی شهید دوران آغاز کرد. او در طول سالهای خدمت، علاوه بر آموزشهای تخصصی خلبانی، دورههای مرتبط با جنگ الکترونیک، ناوبری و مأموریتهای رزمی را پشت سر گذاشت.[۳]
تخصص اصلی او هدایت جنگنده بمبافکن سوخو-۲۴ (شناخته شده با نام فنسر در ناتو) بود که توسط کشور روسیه برای عملیاتهای تهاجمی و نفوذ در عمق خاک کشورها طراحی شده است.[۴] این هواپیما مجهز به بالهای متحرک است و وظیفه اصلی آن رخنه به عمق استحکامات دشمن ارزیابی میشود.[۵]
کاظمی در تکنیک پرواز در ارتفاع بسیار پایین (Terrain-following) یا پنهانسازی در پستی و بلندیهای زمین مهارت بالایی داشت.[۶] در این نوع پرواز، او قادر بود هواپیمایی با وزن بیش از ۳۰ تن را در ارتفاع ۲۰ تا ۵۰ متری از سطح زمین یا دریا هدایت کند.[۷]
این پروازها با سرعتهای نزدیک به صوت انجام میشد تا جنگنده از دید رادارهای پدافندی به دلیل محدودیت افق راداری و تداخل امواج با عوارض زمین پنهان بماند.[۸] مهارت او در ناوبری پیشرفته و ایجاد هماهنگی در کابین جلو و عقب سوخو-۲۴، وی را به یکی از فرماندهان یگانهای عملیاتی نیروی هوایی ارتش تبدیل کرد.[۹]
عملیات پایگاه العدید
در تاریخ ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش، همزمان با سومین روز از رویارویی نظامی میان ایران با ایالات متحده آمریکا و اسرائیل (موسوم به جنگ رمضان)، عملیاتی تهاجمی از سوی ایران آغاز شد.[۱۰]
دو فروند بمبافکن سوخو-۲۴ از پایگاه شهید دوران شیراز به پرواز درآمدند که مجید کاظمی هدایت یکی از این جنگندهها را بر عهده داشت.[۱۱] مجموعاً چهار خلبان در این دو هواپیما حضور داشتند و این مأموریت در زمره عملیاتهای با ریسک بسیار بالا ارزیابی میشد.[۱۲]
این جنگندهها با استفاده از تکنیک پرواز در ارتفاع پست، از سد سامانههای شناسایی پیشرفته و مواضع راداری متعدد عبور کردند.[۱۳] مأموریت آنها بمباران پایگاه العدید در قطر بود که به عنوان یکی از مهمترین مراکز استقرار نیروهای آمریکایی در منطقه شناخته میشود.[۱۴]
این هواپیماها موفق شدند اهداف تعیینشده در پایگاه العدید را بمباران کنند که منجر به وارد آمدن خسارات سنگین به این تأسیسات گردید.[۱۵] تصاویر مربوط به این خسارات بعدها از طریق منابع مختلف منتشر شد.[۱۶] در جریان این روز، عملیات دیگری نیز توسط جنگندههای اف-۵ در کویت انجام گرفت.[۱۷]
سانحه سقوط
جنگندههای ایرانی پس از اجرای مأموریت در پایگاه العدید، در مسیر بازگشت به سمت فضای هوایی ایران حرکت کردند.[۱۸] در فاصله ۳۰ کیلومتری از هدف، این هواپیماها توسط جنگندههای اف-۱۵ قطری رهگیری شدند.[۱۹]
هنگام خروج از منطقه عملیات و بر فراز خلیج فارس، جنگندهها هدف سامانههای پدافند هوایی دشمن قرار گرفتند و ارتباط با خدمه آنها قطع شد.[۲۰] اصابت رهگیرهای پدافند منجر به سقوط هواپیمای مجید کاظمی و کشته شدن وی گردید.[۲۱]
از زمان وقوع این سانحه در اسفند ۱۴۰۴ش، مأموریت کاملاً در سکوت خبری قرار گرفت و وضعیت دقیق سرنشینان در هالهای از ابهام بود.[۲۲] هیچ اطلاع موثقی از سرنوشت چهار خلبان حاضر در این جنگندهها منتشر نشده بود.[۲۳]
احراز هویت
پس از گذشت چندین ماه از مفقود شدن خلبانان، قطعاتی از هواپیماهای ساقط شده یافت شد و فرآیند احراز هویت آغاز گردید.[۲۴] این فرآیند به دلیل گذشت زمان و شرایط خاص محل سقوط در آبهای خلیج فارس، با دشواریهای فنی متعددی همراه بود.[۲۵]
در نهایت از طریق انجام آزمایشهای تخصصی و بررسی دیانای در مرکز ژنتیک ارتش، هویت کاظمی به صورت قطعی محرز شد.[۲۶] روابط عمومی ارتش در بیانیهای رسمی شناسایی پیکر او را تأیید کرد.[۲۷]
با وجود شناسایی قطعی کاظمی، وضعیت سه خلبان دیگر حاضر در این عملیات همچنان نامشخص اعلام شد و نهادهای مربوطه اعلام کردند که روند بررسیها برای تعیین سرنوشت آنان ادامه دارد.[۲۸]
مراسم تشییع
پیکر مجید کاظمی در صبح روز چهارشنبه ۷ مرداد ۱۴۰۵ش وارد پایگاه هوایی شهید لشگری در تهران شد.[۲۹] در این مراسم رسمی، فرماندهان و کارکنان نیروی هوایی از جمله علیاکبر طالبزاده، جانشین فرمانده نیروی هوایی ارتش، حضور یافتند و از وی استقبال کردند.[۳۰]
پیکر این خلبان سپس به منظور برگزاری آیینهای تشییع و خاکسپاری، به پایگاه شهید دوران در شیراز منتقل گردید.[۳۱] مراسم استقبال اولیه در شیراز در کنار بارگاه یک سرباز گمنام در داخل پایگاه برگزار شد.[۳۲]
مراسم وداع با وی در تاریخ پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵ش در دو نوبت برنامهریزی شد؛ ابتدا ساعت ۷ صبح همراه با قرائت زیارت عاشورا در مسجد صاحب الزمان پایگاه هوایی و سپس تشییع عمومی در یکی از میادین شهر شیراز پس از نماز مغرب و عشاء.[۳۳]
نماز میت بر پیکر کاظمی در روز جمعه ۱۰ مرداد ۱۴۰۵ش پس از برگزاری نماز جمعه در حرم شاهچراغ اقامه گردید و در نهایت، پیکر وی در گلزار شهدای شیراز به خاک سپرده شد.[۳۴] در این مراسم مقامات استانی از جمله استاندار فارس، رئیس کل دادگستری و رئیس عقیدتی سیاسی پایگاه هوایی حضور یافتند.[۳۵]
پیامدها
انتشار خبر درگذشت و بازگشت پیکر مجید کاظمی بازتابهایی در میان مقامات رسمی نظامی و شبکههای اجتماعی داشت.[۳۶] حبیبالله سیاری، معاون هماهنگکننده ارتش، در یک برنامه تلویزیونی عملیات این خلبان را با مأموریت عباس دوران در جنگ ایران و عراق برای حمله به هتل الرشید بغداد مقایسه کرد.[۳۷]
امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش، با انتشار پیامی کاظمی و سه همرزم او را قهرمانانی راستین خواند و بر ایستادگی ارتش در دفاع از خاک ایران تأکید کرد.[۳۸] بهمن بهمرد، فرمانده نیروی هوایی، نیز او را عقابی بلندآشیان نامید که سالها داغ ترس را بر دل مرگ گذاشته بود.[۳۹]
سید مجید ابنالرضا، سرپرست وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، تصریح کرد که کشته شدن این خلبان موجب استوارتر شدن درخت توان بازدارندگی جمهوری اسلامی خواهد شد.[۴۰] اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، طی یادداشتی عنوان کرد که عقابان تیزپرواز مأموریت را به پایان میرسانند، حتی اگر خود به خانه بازنگردند.[۴۱]
محمد مهدی رحیمی، رئیس سازمان عقیدتی سیاسی پایگاه هوایی شهید دوران، نیز عنوان کرد که برخلاف تصور دشمن، این چهرههای نظامی تکثیر میشوند.[۴۲] یکی از خلبانان حاضر در عملیاتهای موازی نیز در مصاحبهای ذکر کرد که برای آنها صرفاً دفاع از نام ایران در اولویت قرار داشته است.[۴۳]
در فضای مجازی، کاربران با استفاده از هشتگ مرتبط، به بازنشر تصاویر وی پرداخته و این عملیات پرریسک را تحسین کردند.[۴۴] کاربران ضمن مقایسه او با عباس دوران و عباس بابایی، به عدم وجود ترس در روند تصمیمگیری خلبانان ایرانی در مقابله با پیشرفتهترین تجهیزات ارتشهای جهان اشاره کردند.[۴۵]
پانویس
- ↑ «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری قطره.
- ↑ «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری قطره.
- ↑ «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری قطره.
- ↑ «پرواز بی بازگشت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، پایگاه خبری تین نیوز.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، روزنامه شرق.
- ↑ «پرواز عقاب ایرانی بر فراز «العدید»»، وبسایت دنیای اقتصاد.
- ↑ «پرواز عقاب ایرانی بر فراز «العدید»»، وبسایت دنیای اقتصاد.
- ↑ «پرواز بی بازگشت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، پایگاه خبری تین نیوز.
- ↑ «پرواز بی بازگشت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، پایگاه خبری تین نیوز.
- ↑ «امیر سرتیپ دوم مجید کاظمی خلبان جنگنده سوخو ۲۴ چگونه به شهادت رسید؟»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «استقبال از پیکر خلبان شهید «مجید کاظمی» در پایگاه هوایی شهید دوران شیراز»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟»، پایگاه خبری رویداد۲۴.
- ↑ «ارتش: احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو۲۴ ارتش...»، پایگاه خبری انتخاب.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، روزنامه شرق.
- ↑ «رونمایی از داستان شهادت یکی از قهرمانان سوخو 24 ارتش»، پایگاه خبری رکنا.
- ↑ «درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی»، وبسایت تابناک.
- ↑ «پرواز عقاب ایرانی بر فراز «العدید»»، وبسایت دنیای اقتصاد.
- ↑ «ارتش: احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو۲۴ ارتش...»، پایگاه خبری انتخاب.
- ↑ «تایید شهادت خلبان سوخو 24 ارتش (+عکس)/ وضعیت 3 خلبان دیگر نامشخص است»، پایگاه خبری عصر ایران.
- ↑ «درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی»، وبسایت تابناک.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، روزنامه شرق.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟»، پایگاه خبری رویداد۲۴.
- ↑ «درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی»، وبسایت تابناک.
- ↑ «پرواز بی بازگشت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، پایگاه خبری تین نیوز.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟»، پایگاه خبری رویداد۲۴.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، روزنامه شرق.
- ↑ «رونمایی از داستان شهادت یکی از قهرمانان سوخو 24 ارتش»، پایگاه خبری رکنا.
- ↑ «نحوه شهادت مجید کاظمی خلبان سوخو ۲۴ ارتش + فیلم»، پایگاه خبری نمناک.
- ↑ «استقبال باشکوه شیراز از پیکر خلبان شهید عملیات ضدآمریکایی پایگاه العدید»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «انتقال پیکر مطهر شهید امیر سرتیپ دوم خلبان کاظمی از تهران به شیراز»، خبرگزاری برنا.
- ↑ «انتقال پیکر مطهر شهید امیر سرتیپ دوم خلبان کاظمی از تهران به شیراز»، خبرگزاری برنا.
- ↑ «استقبال باشکوه شیراز از پیکر خلبان شهید عملیات ضدآمریکایی پایگاه العدید»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «انتقال پیکر شهید امیر سرتیپ دوم خلبان کاظمی از تهران به شیراز»، پایگاه خبری انتخاب.
- ↑ «انتقال پیکر مطهر شهید امیر سرتیپ دوم خلبان کاظمی از تهران به شیراز»، خبرگزاری برنا.
- ↑ «استقبال باشکوه شیراز از پیکر خلبان شهید عملیات ضدآمریکایی پایگاه العدید»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «پیام فرمانده نیروی هوایی ارتش به مناسبت شهادت خلبان مجید کاظمی»، وبسایت خبرآنلاین.
- ↑ «تایید شهادت خلبان سوخو 24 ارتش (+عکس)/ وضعیت 3 خلبان دیگر نامشخص است»، پایگاه خبری عصر ایران.
- ↑ «پیام فرمانده کل ارتش پس از شهادت خلبان مجید کاظمی»، پایگاه خبری عصر ایران.
- ↑ «پیام فرمانده نیروی هوایی ارتش به مناسبت شهادت خلبان مجید کاظمی»، وبسایت خبرآنلاین.
- ↑ «پیام سرپرست وزارت دفاع به مناسبت بازگشت پیکر خلبان مجید کاظمی»، وبسایت دنیای اقتصاد.
- ↑ «پیام بقایی به مناسبت تشییع پیکر خلبان شهید مجید کاظمی»، پایگاه خبری فرارو.
- ↑ «استقبال باشکوه شیراز از پیکر خلبان شهید عملیات ضدآمریکایی پایگاه العدید»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی»، وبسایت تابناک.
- ↑ «واکنش کاربران فضای مجازی به شهادت مجید کاظمی»، پایگاه خبری مشرق نیوز.
- ↑ «بازگشت دالور آسمان ها»، روزنامه شهروند.
منابع
- «ارتش: احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو۲۴ ارتش / تلاشها برای تعیین وضعیت ۳ خلبان دیگر». پایگاه خبری انتخاب. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «استقبال از پیکر خلبان شهید «مجید کاظمی» در پایگاه هوایی شهید دوران شیراز». خبرگزاری ایکنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «استقبال باشکوه شیراز از پیکر خلبان شهید عملیات ضدآمریکایی پایگاه العدید». خبرگزاری ایرنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق». پایگاه خبری قطره. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «امیر سرتیپ دوم مجید کاظمی خلبان جنگنده سوخو ۲۴ چگونه به شهادت رسید؟». خبرگزاری مهر. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «انتقال پیکر شهید کاظمی از تهران به شیراز+جزییات». پایگاه خبری انتخاب. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی». وبسایت تابناک. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «انتقال پیکر مطهر شهید امیر سرتیپ دوم خلبان کاظمی از تهران به شیراز / جزئیات مراسم تشییع». خبرگزاری برنا. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه». روزنامه شرق. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «خلبان مجید کاظمی کیست؟». پایگاه خبری رویداد۲۴. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «خون شهید خلبان کاظمی میثاق دوباره مردان آسمانی این سرزمین برای جاننثاری در راه وطن است». پایگاه خبری شفقنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «رونمایی از داستان شهادت یکی از قهرمانان سوخو 24 ارتش». پایگاه خبری رکنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «زندگینامه خلبان مجید کاظمی». پایگاه خبری آوش. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «شهید امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی که بود؟». وبسایت تیرداد نامه. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «شهید خلبان کاظمی جان خود را فدای عزت و امنیت کشور کرد». خبرگزاری باشگاه خبرنگاران جوان. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «عملیات جسورانه خلبان عباس دوران و خلبان مجید کاظمی». روزنامه هفت صبح. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «ویدیو/ بازگشت پیکر قهرمان «سوخو ۲۴» به وطن». خبرگزاری ایسنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «پرواز بی بازگشت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی». پایگاه خبری تین نیوز. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «پیام سرپرست وزارت دفاع به مناسبت بازگشت پیکر خلبان مجید کاظمی». وبسایت دنیای اقتصاد. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «پیام بقایی به مناسبت تشییع پیکر خلبان شهید مجید کاظمی». پایگاه خبری فرارو. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «پیام فرمانده نیروی هوایی ارتش به مناسبت شهادت خلبان مجید کاظمی». وبسایت خبرآنلاین. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «پیام فرمانده کل ارتش پس از شهادت خلبان مجید کاظمی». پایگاه خبری عصر ایران. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «نحوه شهادت مجید کاظمی خلبان سوخو ۲۴ ارتش». پایگاه خبری نمناک. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «واکنش کاربران فضای مجازی به شهادت مجید کاظمی». پایگاه خبری مشرق نیوز. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱ مرداد ۱۴۰۵.
- سلیمی، علی (۱۴۰۵). «بازگشت دالور آسمان ها». روزنامه شهروند (نامشخص): نامشخص.
تغییر مسیرهای پیشنهادی
مجید کاظمی
امیر مجید کاظمی
امیر سرتیپ دوم مجید کاظمی
سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی
سرتیپ مجید کاظمی
خلبان مجید کاظمی
شهید مجید کاظمی
خلبان شهید مجید کاظمی
امیرسرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی