| نام | امیرعلی |
|---|---|
| نام خانوادگی | حاجیزاده |
| درگذشت | ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ش |
| ملیت | ایرانی |
| فرزندان | ۳ فرزند (شامل علیرضا) |
امیرعلی حاجیزاده، نظامی ایرانی و فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
امیرعلی حاجیزاده در تهران متولد شد و فعالیت نظامی خود را از زمان جنگ ایران و عراق در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی آغاز کرد. او پس از طی دورههای تخصصی موشکی، با تأسیس نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سال ۱۳۸۸ش به عنوان نخستین فرمانده این یگان منصوب شد و تا زمان کشتهشدن در این سمت فعالیت داشت. حاجیزاده در پیشبرد برنامه موشکی و پهپادی ایران فعالیت کرد و هدایت عملیاتهای نظامی برونمرزی از جمله حملات به پایگاههای داعش در سوریه، سرنگونی پهپاد گلوبال هاوک، حمله موشکی به پایگاه عینالاسد متعلق به ایالات متحده آمریکا در عراق و عملیاتهای نظامی علیه اسرائیل را بر عهده داشت. او همچنین مسئولیت شلیک اشتباه سامانه پدافند هوایی به پرواز ۷۵۲ اوکراین را پذیرفت. وی در خرداد ۱۴۰۴ش در جریان حمله هوایی اسرائیل به مقر فرماندهی سپاه کشته شد.
پیشینه فردی و نظامی
امیرعلی حاجیزاده در ۹ اسفند ۱۳۴۰ش در شهر تهران متولد شد.[۱] پدر و مادر او اصالتاً از اهالی منطقه خرمدشت کرج بودند.[۲] نام وی در بدو تولد «امیر» ثبت شده بود، اما بنا به پیشنهاد سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، نام او به «امیرعلی» تغییر یافت.[۳] او پس از پایان جنگ ایران و عراق، در رشته مهندسی برق و الکترونیک از دانشگاه صنعتی مالک اشتر فارغالتحصیل و صاحب ۳ فرزند شد.[۴] یحیی رحیم صفوی ارتباط او با سید علی خامنهای را نزدیک توصیف کرده و عنوان نمود که در برخی نشستها، این دو با زبان آذری با یکدیگر مکالمه میکردند.[۵] حاجیزاده همزمان با آغاز جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۵۹ش و در سن ۱۹ سالگی به عضویت نهاد تازهتأسیس سپاه پاسداران درآمد و در سالهای نخستین فعالیت نظامی به عنوان تکتیرانداز در مناطق عملیاتی حضور یافت.[۶] مشاهده نابرابری تسلیحاتی در دوران جنگ، پایهگذار تمرکز او بر روی توانمندیهای دفاعی نامتقارن گردید؛ به گونهای که پس از پایان جنگ، او وارد بخش موشکی سپاه پاسداران شد و تخصصهای فنی و مهندسی مرتبط با این حوزه را تحت آموزش حسن تهرانیمقدم فراگرفت. حاجیزاده در همان سالهای ابتدایی برای فراگیری آموزشهای تخصصی سامانههای پرتاب موشک به سوریه اعزام شد و در فاصله سالهای ۱۳۸۴ش تا ۱۳۸۸ش، مسئولیت فرماندهی توپخانه، موشکی و پدافند در نیروی زمینی سپاه پاسداران را بر عهده داشت.[۷]
فرماندهی نیروی هوافضا و توسعه تسلیحاتی
امیرعلی حاجیزاده از زمان تشکیل نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سال ۱۳۸۸ش، فرماندهی این یگان را تا زمان شهادت بر عهده داشت.[۸] در مهر ۱۴۰۲ش، وی اعلام کرد که جمهوری اسلامی ایران در حوزه طراحی و تولید پهپاد در سطح جهانی صاحب فناوری است.[۹] تحت فرماندهی او، پروژههای فضایی ایران نیز پیگیری شد که یکی از نتایج آن، قرار دادن موفقیتآمیز ماهواره نظامی نور-۱ در مدار زمین در فروردین ۱۳۹۹ش بود.[۱۰] در ۱۶ خرداد ۱۴۰۲ش، نیروی هوافضای سپاه از موشک هایپرسونیک «فتاح-۱» با برد ۱۴۰۰ کیلومتر و سرعت ۱۳ تا ۱۵ ماخ رونمایی کرد. این موشک با بهرهگیری از پیشران سوخت جامد و نازل متحرک، قابلیت مانور در داخل و خارج از جو زمین و عبور از سامانههای پدافند موشکی را داراست. در ۲۸ آبان همان سال نیز، موشک «فتاح-۲» با برد ۱۵۰۰ کیلومتر از نوع پرتابههای گلایدکننده (HGV) معرفی شد که با توسعه آن، ایران در میان چهار کشور دارای فناوری تسلیحات هایپرسونیک قرار گرفت.[۱۱]
هدایت عملیاتهای نظامی
نیروی هوافضای سپاه در دوران فرماندهی حاجیزاده، مجری مجموعهای از عملیاتهای نظامی برونمرزی بود. در خرداد ۱۳۹۶ش، در پاسخ به حملات در تهران، عملیات لیلةالقدر با شلیک موشکهای بالستیک به سمت مقرهای گروه داعش در منطقه دیرالزور سوریه انجام شد. در خرداد ۱۳۹۸ش، سامانههای پدافند هوایی تحت امر وی، یک فروند پهپاد شناسایی رادارگریز متعلق به ایالات متحده آمریکا با نام گلوبال هاوک را سرنگون کردند. در دی ۱۳۹۸ش، عملیات نظامی شهید سلیمانی در واکنش به کشتهشدن قاسم سلیمانی، با شلیک موشکهای بالستیک به پایگاه هوایی عینالاسد در عراق اجرا گردید. در فروردین و مهر ۱۴۰۳ش، عملیاتهای موشکی یکپارچهای با نام وعده صادق ۱ و وعده صادق ۲ علیه مواضع اسرائیل فرماندهی شد که به دلیل انجام این عملیاتها، وی در مهر ۱۴۰۳ش نشان فتح درجه یک را دریافت کرد.[۱۲] حاجیزاده پیشتر اظهار کرده بود که در صورت اقدام متقابل، اهدافی در اسرائیل از جمله تلآویو و حیفا زیر آتش موشکهای نقطهزن قرار خواهند گرفت.[۱۳]
مسئولیتپذیری در سقوط هواپیمای اوکراینی
در دی ۱۳۹۸ش و در پی سقوط پرواز مسافربری اوکراین، امیرعلی حاجیزاده طی یک کنفرانس خبری علت این رویداد را خطای سامانه پدافند هوایی در تشخیص اشتباه هواپیما به عنوان موشک کروز اعلام کرد.[۱۴] وی در جایگاه فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، مسئولیت ناشی از این سانحه را بر عهده گرفت و اظهار داشت که پس از شنیدن خبر آن «آرزوی مرگ» کرده است. او همچنین با اشاره به روند بررسی پرونده در مراجع قضایی تصریح کرد: «گردن ما از مو باریکتر است و همه مسئولیت این حادثه را میپذیریم، هرگونه تصمیمی که مسئولان بگیرند ما مطیع اجرای آنیم.»[۱۵]
شهادت
در ساعات اولیه بامداد ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ش، یک مرکز فرماندهی زیرزمینی سپاه پاسداران هدف حمله هوایی ارتش اسرائیل قرار گرفت که در جریان آن، امیرعلی حاجیزاده به همراه چند تن دیگر از فرماندهان نظامی کشته شدند.[۱۶] همسر حاجیزاده درباره ساعات پایانی حیات وی روایت کرد که او پس از شرکت در مراسم عید غدیر به منزل بازگشت و پس از استراحتی کوتاه، با دریافت تماسهای اضطراری راهی محل کار شد؛ وی افزود که پس از اذان صبح، منزل مسکونی آنها نیز مورد اصابت قرار گرفت.[۱۷] محافظ شخصی او نیز نقل کرد که حاجیزاده پیش از کشتهشدن، نام امیرالمومنین را بر زبان آورد.[۱۸] خبر درگذشت او پیش از صدور اطلاعیه رسمی نهادهای نظامی، توسط فرزندش علیرضا از طریق شبکههای اجتماعی منتشر شد.[۱۹] مراسم خاکسپاری وی در تاریخ ۸ تیر ۱۴۰۴ش برگزار گردید و پیکر او در قطعه ۵۰ بهشت زهرای تهران دفن شد.[۲۰] پس از درگذشت وی، وصیتنامهاش انتشار یافت که در آن بر لزوم تکیه بر توانمندیهای داخلی، شناخت تهدیدها و انتخاب مسئولان پاکدست تأکید شده بود.[۲۱]
پانویس
- ↑ «شهید حاجی زاده که بود و چه کرد؟ +ویدیو»، روزنامه اطلاعات.
- ↑ «(عکس) بیوگرافی سردار حاجی زاده از فرماندهی هوا فضای سپاه تا استوری فرزند شهید همت»، پایگاه خبری فرارو.
- ↑ «تغییر نام سردار حاجی زاده توسط رهبر انقلاب»، پایگاه خبری تابناک.
- ↑ «امیر علی حاجی زاده | سردار موشکی ایران»، قلم آبی.
- ↑ «روایت سرلشکر صفوی از ابعاد شخصیتی شهید حاجیزاده؛ از ارتقای قدرت موشکی تا ارتباط صمیمی با رهبر شهید انقلاب»، خبرگزاری دفاع پرس.
- ↑ «زندگینامه سردار امیرعلی حاجیزاده؛ فرماندهای در آسمان اقتدار»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «بیوگرافی سردار حاجی زاده؛ از فرماندهی نیروی هوافضای سپاه تا شهادت»، پایگاه خبری تیرداد نامه.
- ↑ «شهید « حاجی زاده» که بود؟»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «سردار حاجی زاده: در حوزه پهپادی در سطح جهانی هستیم»، روزنامه دنیای اقتصاد.
- ↑ «بیوگرافی سردار حاجی زاده؛ از فرماندهی نیروی هوافضای سپاه تا شهادت»، پایگاه خبری تیرداد نامه.
- ↑ «قدرت نمایی ایران مقابل آمریکا با این موشک هایپرسونیک /قاتل سامانههای پدافندی دشمنان را بشناسید+جزئیات»، پایگاه خبری خبرآنلاین.
- ↑ «بیوگرافی سردار حاجی زاده؛ از فرماندهی نیروی هوافضای سپاه تا شهادت»، پایگاه خبری تیرداد نامه.
- ↑ «سردار حاجی زاده که بود؟ + تصاویر»، خبرگزاری ایمنا.
- ↑ «در مورد سردار حاجی زاده در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، پایگاه خبری تابناک.
- ↑ «زندگینامه: امیرعلی حاجیزاده (۱۳۴۰- ۱۴۰۴)»، روزنامه همشهری.
- ↑ «بیوگرافی سردار حاجی زاده؛ از فرماندهی نیروی هوافضای سپاه تا شهادت»، پایگاه خبری تیرداد نامه.
- ↑ «توضیحات همسر شهید حاجی زاده درباره حمله اسرائیل به منزلشان/ سردار به خاطر تماسهایی که دریافت کردند، به محل کار رفتند»، روزنامه دنیای اقتصاد.
- ↑ «ماجرای تغییر نام سردار حاجیزاده چه بود؟/ روایت محافظ سردار حاجی زاده از لحظات پایانی عمر او»، پایگاه خبری خبرآنلاین.
- ↑ «بیوگرافی سردار حاجی زاده؛ از فرماندهی نیروی هوافضای سپاه تا شهادت»، پایگاه خبری تیرداد نامه.
- ↑ «شهید « حاجی زاده» که بود؟»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «متن کامل وصیت نامه شهید حاجی زاده»، پایگاه خبری تابناک.
منابع
- «در مورد سردار حاجی زاده در ویکی تابناک بیشتر بخوانید». پایگاه خبری تابناک. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «زندگینامه: امیرعلی حاجیزاده (۱۳۴۰- ۱۴۰۴)». روزنامه همشهری. ۴ دی ۱۴۰۰. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «بیوگرافی سردار حاجی زاده؛ از فرماندهی نیروی هوافضای سپاه تا شهادت». پایگاه خبری تیرداد نامه. ۲۳ خرداد ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «بیوگرافی امیرعلی حاجیزاده». وبسایت قلم آبی. ۲۸ خرداد ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «شهید حاجی زاده که بود و چه کرد؟ +ویدیو». روزنامه اطلاعات. ۲۹ خرداد ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «(عکس) بیوگرافی سردار حاجی زاده از فرماندهی هوا فضای سپاه تا استوری فرزند شهید همت». پایگاه خبری فرارو. ۲۳ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «تغییر نام سردار حاجی زاده توسط رهبر انقلاب». پایگاه خبری تابناک. ۳۰ تیر ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «بیوگرافی امیرعلی حاجی زاده سپاه+ سن، اصالت، سوابق و شهادت». پایگاه خبری نمناک. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «روایت سرلشکر صفوی از ابعاد شخصیتی شهید حاجیزاده؛ از ارتقای قدرت موشکی تا ارتباط صمیمی با رهبر شهید انقلاب». خبرگزاری دفاع پرس. ۱۱ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «زندگینامه سردار امیرعلی حاجیزاده؛ فرماندهای در آسمان اقتدار». خبرگزاری ایرنا. ۲۳ خرداد ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «سردار حاجی زاده که بود؟ + تصاویر». خبرگزاری ایمنا. ۲۳ خرداد ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «سردار حاجی زاده: در حوزه پهپادی در سطح جهانی هستیم». روزنامه دنیای اقتصاد. ۴ مهر ۱۴۰۲. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «بیوگرافی سردار حاجی زاده؛ از فرماندهی نیروی هوافضای سپاه تا شهادت». پایگاه خبری تیرداد نامه. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «توضیحات همسر شهید حاجی زاده درباره حمله اسرائیل به منزلشان/ سردار به خاطر تماسهایی که دریافت کردند، به محل کار رفتند». روزنامه دنیای اقتصاد. ۲۰ تیر ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «ماجرای تغییر نام سردار حاجیزاده چه بود؟/ روایت محافظ سردار حاجی زاده از لحظات پایانی عمر او». پایگاه خبری خبرآنلاین. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «شهید « حاجی زاده» که بود؟». خبرگزاری ایسنا. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
-
- «قدرت نمایی ایران مقابل آمریکا با این موشک هایپرسونیک /قاتل سامانههای پدافندی دشمنان را بشناسید+جزئیات». پایگاه خبری خبرآنلاین. ۸ فروردین ۱۴۰۳. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
«متن کامل وصیت نامه شهید حاجی زاده». پایگاه خبری تابناک. ۲ مرداد ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.