پیش‌نویس:سید عبدالرحیم موسوی

سید عبدالرحیم موسوی

نام	سید عبدالرحیم
نام خانوادگی	موسوی
علت مرگ	کشته شدن در جریان حمله ایالات متحده آمریکا و اسرائیل به تهران
مدفن	حرم فاطمه معصومه، قم
ملیت	ایرانی
تحصیلات	دکتری مدیریت دفاع ملی دوره دانشگاه فرماندهی و ستاد (دافوس)
محل تحصیل	دانشکده افسری نیروی زمینی ارتش دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش دانشگاه عالی دفاع ملی
شناخته‌شده برای	فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران رئیس ستاد کل نیروهای مسلح
منصب	رئیس ستاد کل نیروهای مسلح فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح جانشین فرمانده کل ارتش
پس از	محمدحسین باقری

سید عبدالرحیم موسوی، نظامی ایرانی، چهارمین فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران و رئیس سابق ستاد کل نیروهای مسلح.

سید عبدالرحیم موسوی در قم متولد شد و در ۱۳۵۸ش به ارتش جمهوری اسلامی ایران پیوست. وی با حضور در رسته توپخانه نیروی زمینی طی جنگ ایران و عراق، تجربه نبرد کلاسیک را کسب نمود و با طی دوره‌های عالی نظامی، مراتب فرماندهی را پیمود. موسوی پس از تصدی جانشینی فرماندهی ارتش و جانشینی ستاد کل نیروهای مسلح، به فرماندهی کل ارتش منصوب گردید. او در پی شهادت محمدحسین باقری، جایگاه ریاست ستاد کل نیروهای مسلح را بر عهده گرفت و به بالاترین سطح سیاست‌گذاری دفاعی دست یافت. وی سرانجام در جریان حمله‌ی نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران شهید شد.

زندگینامه

سید عبدالرحیم موسوی در ۱۳۳۹ش در شهر قم به دنیا آمد. وی در ۱۳۵۸ش وارد دانشکده افسری نیروی زمینی ارتش شد و فعالیت رسمی خود را آغاز کرد. موسوی در دوران جنگ ایران و عراق، در رسته توپخانه در عملیات‌های متعددی شرکت نمود. او پس از جنگ، تحصیلات تخصصی را ادامه داد و در ۱۳۷۶ش دوره دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش (دافوس) را به پایان رساند. وی دوره نظری دکترای مدیریت دفاع ملی را در دانشگاه عالی دفاع ملی گذراند و به عنوان افسری تحصیل‌کرده که تمام مقاطع آکادمیک را درون ساختار نظامی ایران سپری کرده، شناخته شد.

سوابق

موسوی طی چهار دهه خدمت مستمر، مناصب ستادی و عملیاتی کلیدی را بر عهده داشت. سوابق وی شامل فرماندهی دانشگاه افسری امام علی، فرماندهی قرارگاه شمال‌شرق ارتش، معاونت آموزش و طرح و برنامه نیروی زمینی ارتش، ریاست اداره عملیات ارتش و ریاست مرکز مطالعات راهبردی آجا است. وی از ۱۳۸۴ش تا ۱۳۹۵ش به مدت یازده سال جانشین فرمانده کل ارتش بود. موسوی سپس در تیر ۱۳۹۵ش طی حکمی از سوی رهبر جمهوری اسلامی ایران، به عنوان جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح منصوب شد.

فرماندهی

شهید سید عبدالرحیم موسوی در ۳۰ مرداد ۱۳۹۶ش با دریافت درجه سرلشکری، به عنوان چهارمین فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران منصوب شد و در آن مقطع سیزدهمین سرلشکر حاضر در نیروهای مسلح محسوب می‌شد. وی در ۷ خرداد ۱۳۹۸ طی حکمی از سوی رهبر جمهوری اسلامی ایران، با حفظ سمت فرماندهی کل ارتش، به عنوان فرمانده قرارگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیاء منصوب گردید. موسوی در دوران فرماندهی خود، بر انسجام ارتش و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تأکید داشت و این دو نهاد را تار و پودِ یک ترکیب دفاعی مستحکم در برابر تهدیدات توصیف کرد. پس از کشته شدن محمدحسین باقری، وی در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ش به ریاست ستاد کل نیروهای مسلح رسید. واگذاری این جایگاه که پیش‌تر در اختیار فرماندهان سپاه بود به یک نظامی باسابقه ارتشی، رویدادی بی‌سابقه و مهم در ساختار نظامی ایران به شمار می‌رفت. به گفته همکارانش، وی طی دوره هشت‌ماهه ریاست ستاد کل، ساختار یکپارچه‌ای برای همگرایی نیروهای مسلح در تقابل با جنگ شناختی و عملیات روانی ایجاد نمود.

سوابق و مسئولیت‌های نظامی سید عبدالرحیم موسوی

سمت / جایگاه	نهاد مربوطه	شاخص‌ترین اقدامات و توضیحات	منبع
فرمانده	دانشگاه افسری امام علی	مدیریت آموزش و تربیت افسران جوان ارتش جمهوری اسلامی ایران
فرمانده	قرارگاه منطقه‌ای شمال‌شرق نزاجا	فرماندهی یگان‌های ارتش در شمال شرق ایران
معاون	آموزش نیروی زمینی ارتش	سیاست‌گذاری کلان آموزشی نزاجا
معاون	طرح و برنامه نیروی زمینی ارتش	برنامه‌ریزی کلان و راهبردی نیروی زمینی
رئیس	اداره عملیات ارتش	هدایت عملیاتی یگان‌های ارتش در رده‌های مختلف
رئیس	مرکز مطالعات راهبردی آجا	انجام پژوهش‌های دکترینال و راهبردی نظامی
جانشین فرمانده	ارتش جمهوری اسلامی ایران	ایفای نقش کلان هدایتی به مدت ۱۱ سال (۱۳۸۴ تا ۱۳۹۵ش)
جانشین رئیس	ستاد کل نیروهای مسلح	فعالیت یک‌ساله در جایگاه عالی و فراسازمانی (۱۳۹۵ تا ۱۳۹۶ش)
فرمانده	قرارگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیا	انتصاب با حفظ سمت در ۷ خرداد ۱۳۹۸ش
فرمانده کل	ارتش جمهوری اسلامی ایران	توسعه و ارتقای پهپادهای راهبردی (نظیر پایگاه ۳۱۳) و ایجاد انسجام و بهترین ترکیب دفاعی میان ارتش و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
رئیس	ستاد کل نیروهای مسلح	پایه‌گذاری همگرایی و ایجاد ساختار یکپارچه در حوزه جنگ شناختی و مقابله با جنگ روانی در هشت ماه تصدی (خرداد تا اسفند ۱۴۰۴ش)

دیدگاه‌ها

موسوی در قبال تحولات بین‌المللی مواضع صریحی داشت. وی در ۷ خرداد ۱۴۰۱ش ضمن بازدید از پایگاه راهبردی ۳۱۳، توسعه پهپادی ایران را توقف‌ناپذیر خواند و دستاورد بزرگ کشور را استقلال در تأمین نیازهای دفاعی دانست. او در ۸ آبان ۱۴۰۴ش در جایگاه رئیس کمیته دائمی پدافند غیرعامل، با تأکید بر تجربیات جنگ دوازده‌روزه، مقاوم‌سازی زیرساخت‌های حیاتی در برابر تهدیدات سایبری را تکلیفی قانونی ارزیابی کرد. وی با تأکید بر افزایش توان دفاعی ایران، اعلام کرده بود ایران در برابر استقرار سامانه‌های موشکی بیگانه در خلیج فارس از خود دفاع می‌کند. موسوی در ۱۹ بهمن ۱۴۰۴ش آمادگی کامل نیروهای مسلح برای جنگ بلندمدت با ایالات متحده آمریکا را اعلام نمود. وی در ۳ تیر ۱۴۰۴ش، طی پیامی وفاداری خود را به مردم ابراز کرد و بر آمادگی برای فدا کردن جان در راه ملت تأکید نمود. به گفته همکارانش، موسوی فرماندهی ساده‌زیست و دغدغه‌مند بود. امیر سرتیپ حسین ولی‌وند زمانی، مشاور فرمانده کل ارتش، با اشاره به اینکه سطح زندگی او تفاوتی با عموم جامعه نداشت، تأکید کرده است که وی همواره نگران معیشت مردم بود و در جلسات مختلف نظامی بر ضرورت مقابله با گرانی و تورم پافشاری می‌کرد.

شهادت

سید عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، در تاریخ ۹ اسفند ۱۴۰۴ش در حین جلسه شورای دفاع و در جریان حمله آمریکا و اسرائیل به تهران شهید شد. به گفته فرزند سید عبدالرحیم موسوی، وی در صبح روز ۹ اسفند و پیش از اعزام به جلسه، یادداشتی با مضمون بی‌ارزش بودن دنیا از خود بر جای گذاشت. پس از کشته شدن او در جریان حمله به دفتر رهبر جمهوری اسلامی ایران، عملیات تفحص برای یافتن پیکر وی از زیر آوار حدود ۳۰ روز به طول انجامید. پیکر سید عبدالرحیم موسوی پس از تشییع از مصلای قدس تا حرم فاطمه معصومه در قم، سرانجام در صحن امام هادی و درون بقعه حاج اسماعیل دولابی در جوار مزار حاج رمضان به خاک سپرده شد. علی عبداللهی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا، در دیدار با خانواده سید عبدالرحیم موسوی، ضمن ابلاغ پیام سلام سید مجتبی خامنه‌ای، وی را مجاهدی با درایت و خستگی‌ناپذیر توصیف کرد.

منابع

• «امیر سرلشکر موسوی به ریاست ستاد کل نیروهای مسلح منصوب شد». پایگاه خبری تابناک. ۲۳ خرداد ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
• «امیر موسوی: ارتش و سپاه بهترین ترکیب دفاعی را ایجاد کرده‌اند». شبکه العالم. دریافت‌شده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
• «بیوگرافی سرلشکر سید عبدالرحیم موسوی+ سوابق و جزئیات شهادت ایشان». نمناک. دریافت‌شده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
• «پسر امیر موسوی: ۳۰ روز به دنبال پیکر پدر بودیم». تابناک. دریافت‌شده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
• «پیام سرلشکر موسوی رئیس ستاد کل نیروهای مسلح به مردم ایران». پایگاه خبری فرارو. ۳ تیر ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
• «جانشین‌ستادکل‌نیروهای‌مسلح‌کیست؟+عکس». وب‌سایت دنیای اقتصاد. دریافت‌شده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
• «چهارمین فرمانده کل ارتش و سیزدهمین سرلشکر حاضر ایرانی کیست؟ +تصاویر». خبرگزاری دفاع مقدس. ۳۰ مرداد ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
• «سرلشکر سید عبدالرحیم موسوی کیست؟ + بیوگرافی و سوابق». روزنامه شرق. ۲۹ آذر ۱۴۰۲. دریافت‌شده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
• «سرلشکر موسوی: آماده جنگ بلندمدت با آمریکا هستیم». پایگاه خبری تابناک. ۱۹ بهمن ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
• «سرلشکر موسوی: ارتقای توان پهپادی ما توقف‌ ناپذیر است». شبکه العالم. ۷ خرداد ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
• «سرلشکر موسوی: تهدیدات سایبری جدی‌تر از قبل‌اند». پایگاه خبری تابناک. ۸ آبان ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
• «شهید موسوی در بین نیروهای مسلح همگرایی خوبی در حوزه جنگ شناختی ایجاد کرد». خبرگزاری ایرنا. ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
• «عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح که بود؟ - BBC News فارسی». شبکه بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
• «فرمانده جدید ارتش کیست؟». پایگاه خبری تحلیلی انصاف نیوز. دریافت‌شده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
• «تصاویر/ خاکسپاری پیکر مطهر امیر «موسوی» در بقعه عارف حاج اسماعیل دولابی». خبرگزاری دفاع مقدس. ۱۴ فروردین ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.