| عنوان اصلی | کیف پول ایران |
|---|---|
| عنوان انگلیسی | Iran Wallet |
| عنوان علمی | کیف الکترونیک پول |
| شاخه علمی | اقتصاد |
| نوع مفهوم | ابزار پرداخت الکترونیکی |
| حوزه کاربرد | تراکنشهای مالی خرد |
| گستره جغرافیایی | ایران |
| نخستین کاربرد | ۱۳۹۹ش |
| مرتبط با | سامانههای ملی پرداخت |
| اهمیت | انجام تراکنشهای مالی بدون نیاز به اینترنت |
| مبدع | بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران |
| آثار مرتبط | ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول |
کیف پول ایران، ابزار پرداخت الکترونیکی بدون نیاز به اینترنت برای مدیریت تراکنشهای مالی خرد.[دیدگاه ۱]
کیف پول ایران مبتنی بر ضوابط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به منظور تسهیل تراکنشهای زیر یک میلیون تومان و پرداختهای برونخط راهاندازی شد. این ابزار از طریق کدهای دستوری و تطابق کد ملی با مالکیت سیمکارت، امکان انتقال وجه، خرید، شارژ و برداشت موجودی را فراهم میکند. هدف از توسعه این سیستم، کاهش وابستگی به اینترنت، یکپارچهسازی خدمات پرداخت و جایگزینی روشهای سنتی مانند حذف چکهای کاغذی در کنار توسعه چک الکترونیک است که تحت نظارت نهادهایی چون شاپرک و در بستر شبکه پرداخت کشور عملیاتی گردید.
مبانی قانونی[دیدگاه ۲][دیدگاه ۳]
به منظور توسعه فضای کسبوکار و نیازهای جدید در حوزه پرداخت، در تابستان ۱۳۹۹ش ویرایش پنجم ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول در نظام پرداخت کشور از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با هدف توسعه شبکه پرداخت کشور و پشتیبانی از تراکنشهای با مبالغ بسیار خرد (پرداخت ریز) تصویب شد.[۱]
بر اساس این مقررات، کیف الکترونیک پول ابزاری است که توسط مؤسسه اعتباری عامل صادر میشود و به دو صورت برونخط (با قابلیت ذخیره اطلاعات ارزش ریالی موجودی دارنده) و برخط (با قابلیت نگهداری شناسه کیف) فعالیت میکند.[۲]
کیف تجاری امکان دریافت وجوه ناشی از فروش کالا یا خدمات را برای پذیرنده فراهم میسازد و کیف شخصی پس از احراز هویت در اختیار اشخاص حقیقی قرار میگیرد.[۳] سطوح احراز هویت برای کاربران کیف شخصی به سه سطح تقسیم شده است؛ در سطح اول با تطابق اطلاعات هویتی و شماره تلفن همراه، کاربر مجاز به انجام تراکنش تا سقف شاخص ریزپرداخت است و در سطوح دوم و سوم با احراز شماره حساب بانکی و داشتن یک سال فعالیت سالم و بدون هیچ رفتار مشکوک، این سقف مجاز افزایش مییابد.[۴]
مکانیزم اجرایی[دیدگاه ۴]
کیف پول ایران با هدف حذف وابستگی به بستر اینترنت و افزایش تابآوری شبکه پرداخت کشور معرفی شد. ثبتنام در این سامانه از طریق شمارهگیری کد دستوری #۹۸* از طریق تلفن همراه انجام میشود و شرط اصلی عضویت، تطابق کد ملی با مالکیت سیمکارت است. کاربران پس از تکمیل ثبتنام میتوانند از طریق کارتهای بانکی عضو شبکه شتاب، کیف پول خود را شارژ کرده و خدماتی نظیر جابهجایی آنی پول، مشاهده لحظهای مانده حساب و امکان انتقال موجودی کیف پول به حسابهای بانکی متصل را مدیریت کنند. قابلیت خرید حضوری و غیرحضوری از فروشگاههای منتخب از طریق اتصال به برنامکهای کاربردی نظیر تارا، اسنپ، اوانو، آپ، تاپ، ۷۲۴ و امکان پرداخت هزینه نان در نانواییهای پخت دولتی با استفاده از برنامک نئو بیت در این بستر فراهم شده است.[۵] در صورت بروز مشکل در تراکنشها، رفع مغایرتها بهصورت برخط و حداکثر ظرف ۲۴ ساعت انجام خواهد شد.[۶][دیدگاه ۵]
کارکرد ساختاری[دیدگاه ۶] [دیدگاه ۷]
اصلاح و متنوعسازی نظام پرداخت و توسعه ابزارهای جایگزین از جمله کیف پول، ریال دیجیتال، بانکداری باز و استفاده از سیستم کهربا در شرایطی در دستور کار بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت که ۹۰ درصد تراکنشهای انجامشده در شبکه بانکی، مبالغی زیر ۵۰۰ هزار تومان و ۹۵ درصد تراکنشها زیر یک میلیون تومان است.[۷] [دیدگاه ۸]همچنین هیئت وزیران با پیشنهاد بانک مرکزی، فعالسازی کیف پول ایرانی برای کارکنان دستگاههای اجرایی را به تصویب رساند.[۸][دیدگاه ۹]
پانویس
- ↑ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، «ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول در نظام پرداخت کشور»، ۲.
- ↑ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، «ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول در نظام پرداخت کشور»، ۳.
- ↑ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، «ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول در نظام پرداخت کشور»، ۳-۴.
- ↑ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، «ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول در نظام پرداخت کشور»، ۹.
- ↑ «کیف پول ایران؛ انجام تراکنشهای مالی بدون نیاز به اینترنت»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «کیف پول ایرانی چیست؟ کد فعال سازی کیف پول ایرانی چیست؟»، پایگاه خبری جماران.
- ↑ «توسعه چک الکترونیک و کیف پول در دستور کار بانک مرکزی؛ ۹۵ درصد تراکنشها زیر یک میلیون تومان است»، پایگاه خبری عصر ایران.
- ↑ «کیف پول ایرانی برای کارکنان دستگاههای اجرایی فعال میشود»، پایگاه خبری انتخاب.
منابع
- «ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول در نظام پرداخت کشور». وبگاه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران. ۱۱ شهریور ۱۳۹۹.
- «کیف پول ایران؛ انجام تراکنشهای مالی بدون نیاز به اینترنت». خبرگزاری مهر. ۱۲ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «کیف پول ایرانی چیست؟ کد فعال سازی کیف پول ایرانی چیست؟». پایگاه خبری جماران. ۱۲ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «توسعه چک الکترونیک و کیف پول در دستور کار بانک مرکزی؛ ۹۵ درصد تراکنشها زیر یک میلیون تومان است». پایگاه خبری عصر ایران. ۲۴ خرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «کیف پول ایرانی برای کارکنان دستگاههای اجرایی فعال میشود». پایگاه خبری انتخاب. ۱۲ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
خطای یادکرد: برچسب <ref> برای گروهی به نام «دیدگاه» وجود دارد، اما برچسب متناظر با <references group="دیدگاه"/> یافت نشد.