ایالات متحده آمریکا؛ کشور مستقل در منطقه آمریکای شمالی متشکل از ۵۰ ایالت.
پایتخت: واشنگتن دیسی
مساحت: ۹,۸۳۳,۵۲۰ کیلومتر مربع
جمعیت: ۳۴۰ میلیون نفر
زبان: انگلیسی
امید به زندگی: ۷۴ سال (مردان) – ۸۰ سال (زنان)[۱]
جغرافیا
موقعیت جغرافیایی
ایالات متحده آمریکا در قاره آمریکای شمالی واقع شده و از شمال با کانادا، از جنوب با مکزیک و خلیج مکزیک، از شرق با اقیانوس اطلس و از غرب با اقیانوس آرام همسایه است.[۲] سرزمین اصلی ایالات متحده (۴۸ ایالت همجوار) تقریباً بین عرضهای جغرافیایی ۲۴ درجه تا ۴۹ درجه شمالی و طولهای جغرافیایی ۶۷ درجه تا ۱۲۴ درجه غربی گسترده شده است. دو ایالت غیرهمجوار، آلاسکا در شمال غربی قاره آمریکای شمالی و هاوایی در اقیانوس آرام، در سال ۱۹۵۹ به این کشور پیوستند . مجموع مساحت ایالات متحده (۵۰ ایالت و ناحیه کلمبیا) حدود ۹,۸۳۳,۵۲۰ کیلومتر مربع کیلومتر مربع است.[۳][۴]
رشتهکوهها
رشتهکوه آپالاچی در شرق ایالات متحده، از استان کبک کانادا تا شمال آلاباما امتداد یافته و شامل قلههایی همچون کوه میچل است. کوههای راکی در غرب کشور، با قلههایی نظیر کوه البرت، بخش قابلتوجهی از غرب آمریکای شمالی را پوشش میدهند. فلاتهای میانکوهی شامل فلات کلمبیا و کلرادو و نیز حوضه بزرگ با مناطق خشک و بیابانی، در غرب کوههای راکی قرار گرفتهاند. رشتهکوه ساحلی اقیانوس آرام از آلاسکا تا کالیفرنیا امتداد داشته و رشتهکوه آلاسکا با قله دنالی به ارتفاع ۶۱۹۰ متر به عنوان مرتفعترین نقطه ایالات متحده، در شمال این رشتهکوه واقع شده است.[۵]
دشتها
دشت ساحلی اقیانوس اطلس از شمالشرق تا فلوریدا امتداد یافته و شامل مناطق پست و باتلاقی در جنوب و نواحی مرتفعتر در شمال است. در غرب کوههای آپالاچی، دشتهای داخلی یا دشتهای بزرگ قرار دارند که بخش مرکزی ایالات متحده را پوشش داده و تا کانادا ادامه مییابند. این منطقه با علفزارها و خاک حاصلخیز، یکی از قطبهای کشاورزی کشور محسوب میشود. منطقه آلاسکا نیز شامل دشتهای وسیع و ناهمواری است که در سال ۱۸۶۷ از روسیه خریداری شد.[۶]
پهنههای آبی
دریاچه سوپریور، دریاچه میشیگان، دریاچه هورون، دریاچه ایری و دریاچه انتاریو در شمالشرق کشور، بزرگترین گروه دریاچههای آب شیرین جهان از نظر مساحت را تشکیل میدهند. رودخانه میسیسیپی از مینهسوتا به خلیج مکزیک جریان یافته و کشور را به دو بخش شرقی و غربی تقسیم میکند. رودخانه میسوری، طولانیترین رود آمریکای شمالی، و رودخانه کلرادو که دره گرند کنیون را شکل داده، از دیگر رودخانههای مهم این کشور هستند. این پهنههای آبی نقش اساسی در جغرافیا، اقتصاد و حملونقل ایالات متحده ایفا میکنند.[۷]
جزایر
ایالات متحده دارای جزایر متعددی است که بزرگترین آنها هاوایی در اقیانوس آرام میباشد. جزایر آلوتی در آلاسکا و پورتوریکو در دریای کارائیب از دیگر جزایر مهم این کشور محسوب میشوند. قلمروهایی در اقیانوس آرام از جمله گوام و جزایر ماریانای شمالی و در کارائیب شامل جزایر ویرجین ایالات متحده، بخشی از سرزمینهای تحت حاکمیت آمریکا هستند. این جزایر علاوه بر گسترش قلمرو جغرافیایی، دارای تنوع زیستی، فرهنگی و اقتصادی قابلتوجهی میباشند.[۸]
تاریخچه
ایالات متحده آمریکا ریشه در مهاجرتهای اولیه انسانی از سیبری از طریق تنگه برینگ در حدود ۱۲,۰۰۰ سال پیش از میلاد دارد و پس از آن، فرهنگهای بومی مختلفی در این سرزمین شکل گرفتند که به تدریج شبکههای سکونتگاهی و تجاری پیچیدهای را پدید آوردند. نخستین حضور مستمر اروپاییان در سال ۱۵۶۵ با تأسیس سنت آگوستین توسط اسپانیاییها آغاز شد و متعاقباً مهاجران انگلیسی در سال ۱۶۰۷ جیمزتاون را بنیان نهادند و در سال ۱۶۲۰ پدران زائر مستعمره پلیموث را ایجاد کردند. در قرون بعدی، جمعیت قابلتوجهی از بردگان آفریقایی برای کار در مزارع پنبه و تنباکو به این سرزمین آورده شدند. در سال ۱۷۷۵، انقلاب آمریکا با رهبری جرج واشنگتن علیه سلطه بریتانیا شکل گرفت و در سال ۱۷۸۳ بریتانیا استقلال مستعمرات را در پیمان پاریس به رسمیت شناخت و متعاقباً قانون اساسی در سال ۱۷۸۷ تدوین گردید که نظام فدرال مبتنی بر تفکیک قوا را ایجاد نمود.[۹]
در قرن نوزدهم، ایالات متحده با خرید لوئیزیانا از فرانسه در ۱۸۰۳، تصرف سرزمینهای مکزیک بین ۱۸۴۶ تا ۱۸۴۸ و پایان جنگ داخلی در ۱۸۶۵ که به لغو بردهداری انجامید، گسترش سرزمینی و تحولات سیاسی عمدهای را تجربه کرد. در سال ۱۸۹۸، با تصاحب پورتوریکو، گوام، فیلیپین و هاوایی، این کشور به قدرت فراقارهای تبدیل شد. قرن بیستم با اعطای حق رأی به زنان در ۱۹۲۰، رکود بزرگ اقتصادی ۱۹۲۹-۱۹۳۳، و اجرای برنامه نیو دیل در ۱۹۳۳ همراه بود. پس از حمله ژاپن به پرل هاربر در ۱۹۴۱، آمریکا وارد جنگ جهانی دوم شد و با بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی در ۱۹۴۵، به عنوان یکی از دو ابرقدرت در نظام بینالملل جایگاه یافت. دوران جنگ سرد با اعلام دکترین ترومن در ۱۹۴۷ آغاز شد و ایالات متحده با بحران موشکی کوبا در ۱۹۶۲ و مداخله نظامی در ویتنام در ۱۹۶۴، نقش مداخلهجویانه خود را در عرصه جهانی تداوم بخشید.[۱۰]
در سالهای بعد، تحولاتی همچون ترور شخصیتهای سیاسی و اجتماعی در دهه ۱۹۶۰، حضور نظامی در ویتنام و خاورمیانه و برنامه فضایی، از جمله رویدادهای قابلذکر در این دوره به شمار میروند. حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ و متعاقب آن سیاست «جنگ علیه تروریسم» با عملیات نظامی در افغانستان و عراق، رویکرد امنیتی ایالات متحده را بهطور قابلتوجهی تحت تأثیر قرار داد. بحران مالی ۲۰۰۸، انتخابات ریاستجمهوری سالهای ۲۰۰۸ و ۲۰۱۶ و یورش به ساختمان کنگره در ژانویه ۲۰۲۱، از جمله رخدادهای شاخص دهههای اخیر هستند. همچنین حکم دیوان عالی در سال ۲۰۲۲ در مورد سقط جنین و تحولات مرتبط با نظام انتخاباتی، نشاندهنده پویاییهای سیاسی و اجتماعی در این کشور است که روند تحولات آن همچنان ادامه دارد.[۱۱]
پانویس
- ↑ “United States country profile”, bbc.
- ↑ “Maps of United States”, worldatlas.
- ↑ “United States country profile”, bbc.
- ↑ “Maps of United States”, worldatlas.
- ↑ “Maps of United States”, worldatlas.
- ↑ “Maps of United States”, worldatlas.
- ↑ “Maps of United States”, worldatlas.
- ↑ “Maps of United States”, worldatlas.
- ↑ “United States country profile”, bbc.
- ↑ “United States country profile”, bbc.
- ↑ “United States country profile”, bbc.
منابع
«United States country profile». bbc. ۲۱ ژانویه ۲۰۲۵. دریافتشده در ۱۰ اوت ۲۰۲۶.