پیش‌نویس:حمله هوایی به مدرسه میناب

حمله هوایی به مدرسه میناب؛

شرح رویداد

صبح روز شنبه ۹ اسفند 1404، هم‌زمان با آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران، مدرسه شجره طیبه در شهر میناب، استان هرمزگان، هدف حمله قرار گرفت. بر اساس گزارش رئیس کل دادگستری هرمزگان، پنج حمله هوایی در ساعت ۱۱:۳۰ به مدرسه انجام شد و در ساعت ۱۵:۴۰ نیز حمله دیگری به درمانگاه مجاور آن صورت گرفت.این حملات در شرایطی انجام شد که مدرسه در حال فعالیت آموزشی بود و شمار زیادی از دانش‌آموزان و کارکنان در آن حضور داشتند. براساس گزارش‌های صورت گرفته، حمله به مدرسه در دو مرحله انجام شده و موشک دوم محل تجمع دانش‌آموزانی را که پس از اصابت نخستین موشک به سالن نماز پناه برده بودند، هدف قرار داده است. بر اساس این گزارش، مدیر مدرسه پس از حمله نخست از والدین خواسته بود برای انتقال فرزندانشان به مدرسه مراجعه کنند، اما حمله دوم پیش از خروج آنان رخ داد. با آغاز عملیات امداد و آواربرداری، شمار تلفات به‌تدریج افزایش یافت. آمار اولیه رسمی، ۱۶۸ کشته و ۹۶ زخمی اعلام شد. در میان کشته‌شدگان، شمار زیادی از دانش‌آموزان دختر و پسر و همچنین معلمان و والدین دانش‌آموزان قرار داشتند. این آمار در مراحل بعدی مورد بازبینی قرار گرفت و رقم نهایی جان‌باختگان به ۱۵۶ نفر اعلام شد. بررسی تصاویر و شواهد موجود نشان می‌دهد این حمله با موشک کروز تاماهاوک ساخت آمریکا انجام شده است. تاماهاوک از موشک‌های کروز مادون‌صوت مورد استفاده نیروی دریایی ایالات متحده است و با سامانه‌های هدایت و ناوبری، از جمله GPS و TERCOM، برای اصابت دقیق به اهداف طراحی شده است.

مسئولیت حمله

نیویورک‌تایمز در گزارشی، با بررسی تصاویر ماهواره‌ای، ویدئوهای تأییدشده و داده‌های منتشرشده، حمله به مدرسه شجره طیبه را هم‌زمان با حمله به یک پایگاه دریایی سپاه در مجاورت مدرسه دانست. این روزنامه با توجه به تأیید عملیات هوایی آمریکا در منطقه و الگوی اصابت‌های دقیق به ساختمان‌های پایگاه، احتمال انجام حمله توسط نیروهای آمریکایی را مطرح کرد. با این حال، مقام‌های آمریکایی در آن زمان مسئولیت حمله به مدرسه را نه تأیید و نه رد کردند و تحقیقات درباره حادثه را ادامه‌دار اعلام کردند. شبکۀ اسکای‌نیوز در مستندی تحقیقی با عنوان «بمباران مدرسه ایران؛ جست‌وجو برای حقیقت»، یافته‌های تحقیقات چندماهه خود درباره حمله به مدرسه شجره طیبه میناب را منتشر کرد. این شبکه با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای، ویدئوها، بازسازی سه‌بعدی محل حادثه، اظهارات شاهدان و ارزیابی هفت کارشناس مستقل، مسئولیت نیروهای آمریکایی در حمله را محتمل دانست و ادعای اصابت تصادفی یا انحراف موشک را با تردید مواجه کرد. اسکای‌نیوز همچنین احتمال استفاده از اطلاعات قدیمی در فرایند هدف‌گیری را مطرح کرد؛ با این حال، دولت آمریکا مسئولیت حمله را نپذیرفت و تحقیقات رسمی درباره این حادثه را ادامه‌دار اعلام کرد.

قربانیان و آسیب‌دیدگان

در گزارش‌های اولیه، شمار جان‌باختگان ۱۶۸ نفر اعلام شد، اما پس از بررسی و با توجه به آخرین آمار رسمی که توسط دادستان عمومی و انقلاب شهرستان میناب اعلام گردید، شمار جان‌باختگان این حادثه، از ۱۶۸ نفر به ۱۵۶ نفر رسید. بر اساس این آمار، قربانیان شامل ۱۲۰ دانش‌آموز، ۲۶ معلم، ۷ نفر از والدین دانش‌آموزان، یک راننده سرویس مدرسه، یک تکنسین داروخانه درمانگاه مجاور مدرسه و یک جنین شش‌ماهه بودند. از میان ۱۲۰ دانش‌آموز جان‌باخته، ۷۳ نفر پسر و ۴۷ نفر دختر بودند. ۲۶ معلم نیز همگی زن بودند. همچنین، هفت نفر از والدین دانش‌آموزان، شامل چهار مرد و سه زن، در این حادثه جان باختند. به گفتۀ دادستان میناب، یکی از معلمان جان‌باخته، زهره شهریاری، در زمان حادثه شش‌ماهه باردار بود و جنین او نیز در شمار جان‌باختگان این حادثه قرار گرفت. از مجموع ۱۵۶ جان‌باخته، هویت ۱۵۵ نفر شناسایی و احراز شد و پس از صدور مجوز دفن از سوی پزشکی قانونی، به خاک سپرده شدند. در این میان، هویت یکی از دانش‌آموزان، به نام ماکان نصیری، حتی با انجام آزمایش DNA نیز احراز نشده و وضعیت او همچنان نامشخص باقی مانده است.

واکنش‌ها

داخلی

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در پیامی حمله به مدرسه شجره طیبه میناب را محکوم کرد و آن را در شمار اقدامات نظامی علیه ایران دانست که به گفته او، در حافظه تاریخی مردم این کشور باقی خواهد ماند. سید مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، نیز در نخستین پیام خود، بر پیگیری و عدم چشم‌پوشی از حمله به مدرسه میناب تأکید کرد. وی همچنین نماینده‌ای ویژه را به میناب اعزام کرد تا پیام و سلام او را به خانواده‌های قربانیان این حادثه ابلاغ کند.

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، نیز با انتشار ویدئویی از سخنان مادر یکی از دانش‌آموزان جان‌باخته مدرسه میناب در شبکه اجتماعی ایکس، با استفاده از هشتگ «دختران میناب» به این حادثه واکنش نشان داد. سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز در واکنش به حمله اعلام کرد که این حادثه بدون پاسخ نخواهد ماند.

نمایندۀ دائم ایران در سازمان ملل متحد در نشست شورای امنیت، حمله به مدرسۀ میناب را در چارچوب اقدامات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران دانست و اعلام کرد که این حمله، غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی را هدف قرار داده است. او با تأکید بر غیرنظامی بودن دانش‌آموزان و حمایت حقوق بشردوستانه بین‌المللی از آنان، خواستار پاسخگویی عاملان و مسئولان این حمله شد. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، به نمایندگی از هیئت دولت به میناب سفر کرد و با حضور در محل دفن قربانیان حادثه، به آنان ادای احترام کرد. علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، نیز ضمن محکوم‌کردن حمله و کشته‌شدن دانش‌آموزان و معلمان، بر ثبت و پیگیری ابعاد این حادثه در حوزه‌های فرهنگی، حقوقی، رسانه‌ای و آموزشی تأکید کرد.

شماری از هنرمندان و فعالان فرهنگی، از جمله پرویز پرستویی، افشین هاشمی، ایرج طهماسب، شهرام کرمی، رضا میرکریمی، محمدرضا شفیعی، سوگل طهماسبی، محمد سرشار، بابک خواجه‌پاشا، پرواز همای، میکائیل دیانی، محمود رضوی، محمدجواد موحد، رضا کاظمی، سیدعلی احمدی، محمدرضا رضائیان، محمدرضا شفاه، علی داودی، امیرعباس ربیعی، دانش اقباشاوی، عباس نادران، سعید مستغاثی، محمدرضا شهیدی‌فر و حمیدرضا لوافی، نیز با انتشار مطالبی در شبکه‌های اجتماعی به این حادثه واکنش نشان دادند.

بین‌المللی

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، در واکنش به حمله به مدرسۀ شجرۀ طیبۀ میناب اعلام کرد که در زمان اظهارنظر، گزارش کاملی دربارۀ این حادثه دریافت نکرده و از جزئیات آن اطلاع ندارد. او احتمال نقش داشتن نیروهای آمریکایی در حمله را رد کرد و گفت که در زمان وقوع حادثه، موشک‌های متعددی در منطقه شلیک می‌شد و بعید است موشک آمریکایی عامل اصابت به مدرسه بوده باشد. ترامپ همچنین اظهار کرد که شواهدی در اختیار ندارد که استفاده از موشک آمریکایی در این حمله را تأیید کند. شماری از سناتورهای دموکرات آمریکا نیز در نامه‌ای به پیت هگست، وزیر دفاع این کشور، خواستار پاسخگویی درباره حمله به مدرسه میناب شدند. در این نامه، به کشته‌شدن ۱۶۸ نفر، از جمله ۱۱۰ کودک، اشاره شده بود.

یونسکو در بیانیه‌ای، بمباران مدرسه ابتدایی در ایران را نقض فاحش حقوق بشردوستانه دانست. سازمان عفو بین‌الملل نیز در گزارشی اعلام کرد که در این حمله، اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از آسیب به غیرنظامیان رعایت نشده و خواستار پاسخگویی عاملان برنامه‌ریزی و اجرای آن شد. شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد نیز جلسه‌ای اضطراری درباره حمله به مدرسۀ میناب برگزار کرد. وولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، در این نشست ضمن ابراز همدردی با خانواده‌های قربانیان، خواستار تکمیل هرچه سریع‌تر تحقیقات آمریکا دربارۀ این حادثه و انتشار نتایج آن شد. ملاله یوسف‌زی، سفیر صلح سازمان ملل متحد و برندۀ جایزۀ صلح نوبل، نیز در واکنش به این حادثه اعلام کرد که از حمله به مدرسه به‌شدت متأثر شده است.

حمله به مدرسۀ شجرۀ طیبۀ میناب همچنین با واکنش شماری از هنرمندان و چهره‌های فرهنگی در کشورهای مختلف روبه‌رو شد. عمر حمد، شاعر فلسطینی ساکن غزه، لیام کانینگهام، بازیگر ایرلندی، نیکول جنس، بازیگر اسپانیایی، لورا هرینگ و ونسا واسکز، بازیگران آمریکایی هالیوود و خاویر باردم، بازیگر اسپانیایی برندۀ اسکار، در پیام‌ها و مطالب منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، حمله به مدرسه و کشته‌شدن دانش‌آموزان را محکوم کردند. جیان لوکا کونستانتینی، کارتونیست ایتالیایی، نیز با انتشار تصویری از یک کوله‌پشتی صورتی خون‌آلود به این حادثه واکنش نشان داد. آنی لنکس، خواننده اسکاتلندی، نیز تصویری از مراسم خاکسپاری قربانیان را در حساب خود منتشر کرد.

مراسم تشییع و یادبودها

مراسم تشییع و تدفین قربانیان حمله هوایی به مدرسۀ شجرۀ طیبۀ میناب در روز سه‌شنبه ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ برگزار شد. چهار ماه پس از حادثه، محل مدرسه بار دیگر مورد تفحص قرار گرفت و بقایای ۶۸ پیکر متعلق به ۳۴ نفر از جان‌باختگانی که پیش‌تر دفن شده بودند، شناسایی شد. این بقایا در روز چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۵ تشییع و به خاک سپرده شدند. تصویر هوایی مرتضی آخوندی، عکاس هرمزگانی، از مراسم تشییع و تدفین قربانیان میناب نیز در رقابت بین‌المللی Golden Shot Photography Awards 2026، مقام نخست بخش «عکاسی خبری» را به دست آورد.

پس از حادثه، برنامه‌های مختلفی برای یادبود قربانیان در شهرهای ایران و جهان برگزار شد. از جمله، مراسمی با حضور شماری از سینماگران در خانه سینما در ۱۸ فروردین ۱۴۰۵ برگزار شد. همچنین برنامه‌ای با عنوان «حضور غیاب» با همکاری خانه سینما، خانه تئاتر و خانه موسیقی به مدت یک هفته در محوطه خانه هنرمندان ایران برگزار شد که شامل اجرای موسیقی، پرفورمنس و نمایش‌های خیابانی بود. در میدان تجریش تهران نیز چیدمان هنری «چشمان میناب» به سفارش سازمان زیباسازی شهرداری تهران و با اجرای رضا گلپایگانی برپا شد. این اثر با استفاده از تصاویر بزرگ چشم‌های کودکان، با هدف یادآوری قربانیان و ایجاد فضایی برای تأمل و همدلی با آنان طراحی شده بود.

حادثۀ میناب در برخی رویدادهای سیاسی و اجتماعی نیز بازتاب یافت. هیئت مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی ایران به سرپرستی محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در سفر به اسلام‌آباد پاکستان برای مذاکرات با طرف آمریکایی، با پرواز «میناب 168» وارد این شهر شد. همچنین آستان قدس رضوی از ساخت هشت مدرسه به یاد قربانیان مدرسه شجره طیبه میناب خبر داد. این حادثه در آثار موسیقایی نیز بازتاب یافت. روزبه بمانی قطعه «تفنگ گریه می‌کنه» را در سوگ قربانیان میناب منتشر کرد. رضا صادقی نیز قطعه «گل میناب» و نماهنگ «موهای خاکی» را به یاد دانش‌آموزان مدرسه شجره طیبه منتشر کرد. زانکو، خواننده پاپ، نیز با انتشار قطعه «یه ایران برات گریه کرده…» به این حادثه واکنش نشان داد و یاد قربانیان آن را گرامی داشت.

منابع

«آمار نهایی شهدای حمله به مدرسه شجره طیبه میناب ۱۵۶ نفر است». خبرگزاری دفاع مقدس. ۲۰ فروردین ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۵.

«آمار واقعی شهدای فاجعه میناب چه بود؟ ابهام‌زدایی از عدد ۱۶۸». قدس آنلاین. ۸ اردیبهشت ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۵.

«تحقیقات رسانه انگلیسی، آمریکا را عامل جنایت مدرسه میناب معرفی کرد». خبرگزاری جمهوری اسلامی. ۲۶ تیر ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۵.

«تشریح جزئیات جنایت متجاوزان آمریکایی صهیونیستی در میناب توسط رئیس کل دادگستری هرمزگان». خبرگزاری ایسنا. ۱۲ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۵.

«کدام موشک آمریکایی دانش‌آموزان مدرسه میناب را به خاک و خون کشید؟». خبرگزاری فارس. ۱۷ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۵.

«دختران مدرسه میناب در حملات «دو مرحله‌ای» شهید شدند». خبرگزاری ایسنا. ۱۴ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۵.

«نتایج راستی‌آزمایی‌ رسانه‌های بین‌المللی: چه کسی دختران میناب را کشت؟». خبرگزاری جمهوری اسلامی. ۱۶ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۵.

«نیویورک تایمز: حمله موشکی به مدرسه‌ای در میناب کار ارتش آمریکا بود». خبرگزاری تسنیم. ۱۵ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۵.

«ایران خواستار اجرای عدالت در قبال عاملان جنایت مدرسه میناب شد». خبرگزاری ایرنا. ۳ تیر ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«پیام رئیس‌جمهور در پی شهادت دانش‌آموزان میناب». باشگاه خبرنگاران جوان. ۹ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«رئیس مجلس: تا آخرین نفس، منتقم خون فرزندان مظلوم ایران هستیم». ایران آن‌لاین. ۱۲ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«ادای احترام سخنگوی دولت به شهدای مدرسه شجره طیبه میناب + فیلم». خبرگزاری ایرنا. ۱۷ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«فاجعه میناب را به سند ماندگار مظلومیت کودکان ایران در جهان تبدیل می‌کنیم». خبرگزاری ایرنا. ۱۷ خرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«حمله به دبستان میناب؛ سناتورهای دموکرات از وزیر دفاع آمریکا خواستند که پاسخ مشخص دهد». BBC فارسی. ۲۱ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«واکنش پرستویی، طهماسب و... به جنگ». خبرگزاری ایسنا. ۱۲ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«واکنش جامعه فرهنگی و هنری کشور به حمله به مدرسه‌ای در میناب». خبرگزاری ایسنا. ۱۰ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«واکنش به جنگ تحمیلی آمریکایی_صهیونیستی؛ هنرمندان دنیا کشتار دانش‌آموزان مینابی را محکوم کردند». سازمان تبلیغات اسلامی. ۱۹ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«واکنش عفو بین الملل به جنایت آمریکا علیه مدرسه میناب». جوان آنلاین. ۲۷ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«دونالد ترامپ: حادثه مدرسه میناب وحشتناک بود؛ هنوز مشخص نیست موشک کدام طرف باعث آن شد». صدای آمریکا. ۴ تیر ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«مقام سازمان ملل: بمباران مدرسه میناب شوکه‌کننده است». خبرگزاری دانشجو. ۷ فروردین ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

"Deadly bombing of Iran primary school 'a grave violation of humanitarian law': UNESCO". UN News (به انگلیسی). 1 March 2026. Retrieved 19 August 2026.

«عراقچی در واکنش به شهادت دختران دانش‌آموز در میناب: این جنایت بی‌پاسخ نخواهد ماند». وب‌سایت ایراف. ۹ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«تشییع پیکر شهدای مدرسه میناب». خبرگزاری ایرنا. ۱۲ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«داغ میناب تازه شد؛ تشییع پیکر شهدای تازه شناسایی شده مدرسه شجره طیبه + فیلم». باشگاه خبرنگاران جوان. ۳۱ تیر ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«تشییع ۶۲ قطعه از پیکر شهدای دانش‌آموز میناب/بازگشت پیکرهای تفحص‌شده به آغوش خاک». خبرگزاری ایسنا. ۳۱ تیر ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«درخشش عکاس ایرانی در رقابت جهانی Golden Shot ۲۰۲۶». خبرگزاری مهر. ۳۰ خرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«مراسم یادبود کودکان شهید مدرسه میناب». خبرگزاری ایسنا. ۱۸ فروردین ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«آیین یادبود شهدای مدرسه میناب در خانه هنرمندان». خبرگزاری صدا و سیما. ۴ خرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«یادبود هنری مظلومیت و بی‌گناهی ۱۶۰ دانش‌آموز شهید میناب». خبرگزاری پانا. ۲۳ فروردین ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«هیأت مذاکره کننده ایرانی با پرواز «میناب 168» وارد پاکستان شد». پایگاه اطلاع‌رسانی دولت. ۲۲ فروردین ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«ساخت هشت مدرسه در یادبود شهدای مدرسه شجره طیبه میناب». خبرگزاری صدا و سیما. ۲۹ فروردین ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«روزبه بمانی برای کودکان میناب خواند/ بشنوید». وب‌سایت خانه موسیقی ایران. ۲۸ فروردین ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«رضا صادقی برای گل‌های میناب خواند». خبرگزاری صدا و سیما. ۲۵ فروردین ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«رضا صادقی برای چهلمین روز شهادت دانش‌آموزان میناب خواند». خبرگزاری مهر. ۱۷ فروردین ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«آهنگ «یه ایران برات گریه کرده…» زانکو برای بچه های میناب/ ببینید». وب‌سایت آوش. ۱۹ فروردین ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«اولین پیام رهبر جمهوری اسلامی ایران: از جنایت میناب صرف نظر نخواهیم کرد/ ابزار بسته شدن تنگه هرمز باید حفظ شود/ معتقد به لزوم دوستی بین خود و همسایگان هستم». وب‌سایت شفقنا. ۲۱ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«ابلاغ پیام رهبر انقلاب به خانوادۀ شهدای مدرسۀ میناب». خبرگزاری صدا وسیما. ۱۱ خرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.

«عنوان مقاله در سایت به طور کامل». خبرگزاری تسنیم. ۲ خرداد ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۱ بهمن ۱۴۰۴.

«عنوان مقاله در سایت به طور کامل». خبرگزاری تسنیم. ۲ خرداد ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۱ بهمن ۱۴۰۴.

«عنوان مقاله در سایت به طور کامل». خبرگزاری تسنیم. ۲ خرداد ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۱ بهمن ۱۴۰۴.