لباس فرم مدرسه، پوشش یکسان دانشآموزان در مدرسه.
 لباس مدرسه | |
پادکست مقاله | 🡇
| |
| نوع مفهوم | پوشش اجتماعی |
|---|---|
| حوزه کاربرد | آموزشی |
| گستره جغرافیایی | جهانی |
لباس فرم مدرسه، روپوش یکشکل و یکرنگ است و در مراکز آموزشی بسیاری از کشورهای جهان پوشیده میشود. پوشیدن فرم مدرسه، در تمام دنیا موافقین و مخالفین خاص خود را دارد. بعضی تأثیرات آن را بر توانایی علمی و رفتاری دانشآموزان مثبت و برخی منفی ارزیابی میکنند.
تاریخچه
۱) لباس مدرسه در جهان:
لباس فرم ابتدا در پایگاههای نظامی جهت افزایش نظم به وجود آمد و بعدها فواید و نتایج مثبت آن مسئولین کشورها را بر آن داشت تا این طرح را در مدارس پیاده کنند.[۱] اولین لباس یکدست دنیا مربوط به مدرسهای در انگلستان است که در سال ۱۲۲۲م اسقف اعظم «کانتربری» دستور داد تا دانشآموزان لباسهای یکسان بپوشند.[۲]
۲) لباس مدرسه در ایران:
آغاز پوشش یکسان در مدارس ایران، به دوره رضاشاه برمیگردد.[۳] بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و تغییر سبک زندگی مردم، شکل لباس مدارس نیز تغییر کرد.[۴] در اواسط دهة۷۰ و اوایل دههٔ ۸۰، دانشآموزان از فرمهای یکسان استفاده میکردند تا اینکه در دههٔ ۸۰ اختیاری اعلام شد. در سال ۱۳۹۶، کارگروه ساماندهی مد و لباس با ارائه بخشنامه کلی به این نوع پوشش سروسامانی داد. این بخشنامه براساس نظام واحدی تدوین نشد و دست مدارس را در برخی موارد مطابق با استانداردهای تعیین شده بازگذاشت.[۵]
مزایا و معایب پوشش یکسان در مدارس
برخی از طرفداران پوشش همسان در مدارس آن را مفید میدانند. مزایای لباس همسان عبارتاند از:
- افزایش جدیّت دانشآموز در تحصیل؛
- برقراری نظم و انضباط؛
- برابری فقیر و غنی؛
- افزایش تمرکز و رقابت در یادگیری؛[۶]
- افزایش اعتماد به نفس؛
- افزایش حس همکاری؛
- افزایش امنیت؛
- تأثیر مثبت بر عزت نفس؛
- کاهش چشم و همچشمی و مدگرایی؛
- کاهش میزان خشونت و تنش و حواسپرتی در مدرسه.[۷]
در کنار این مزیتها بعضی همه این دلایل را مردود دانسته[۸] و تأثیر لباس یکسان را اندک و حتی بر اساس برخی تحقیقات آن را آسیبزا میدانند.[۹] برخی از معایب آن عبارتاند از:
اثرات پوشش یکسان بر سلامت دانشآموزان
روپوش در مدارس بهتنهایی دانشآموز را فعال و پرکار نمیکند؛ اما میزان علاقهمندی او را افزایش میدهد. تحقیقات نشان داده برخی از معضلات و اختلالات حرکتی، ریشه در انتخاب و نوع پوشش لباس نامناسب دارد.[۱۲] برای حل این مشکل طراحان در حال حرکت به سمت طراحی بر اساس اصول علمی هستند.[۱۳]
آثار رنگ لباس مدرسه بر رفتار دانشآموزان
رنگها در برخی از عملکردهای حیاتی بدن نظیر نبض یا تنفس تغییرات آشکاری ایجاد میکنند. این تغییرات شامل افزایش قدرت ادراک،[۱۴] تقویت شخصیت و اعتماد به نفس، احساس رضایت از تحصیل و بروز خلاقیت در یادگیری میشود.[۱۵] انتخاب رنگ نامناسب یا منجر به اختلالات رفتاری و بیشفعالی شده یا با کاهش محسوس تمرکز به گوشهگیری منجر خواهد شد. تفاوت در ظرافت و ویژگیهای روحی- روانی دانشآموزان باعث شده تا رنگهای انتخابی پوشاک هم متفاوت باشد.[۱۶]
قوانین پوشش یکسان در مدارس
در آییننامه اجرایی مدارس[۱۷] به برخی معیارهای آن اشاره شده که اجبار و الزام از آن برداشت نمیشود.[۱۸]
ویژگیهای لباس مناسب مدرسه
پوشش مناسب یک معیار ارزشی و یک ابزار راهبردی در تربیت دینی و اجتماعی است. برخی از ویژگیهای آن عبارتاند از:
- توجه به مواد، کیفیت، جنس، رنگ، ایمنی و بهداشت پارچه؛
- توجه به تفاوتهای سنی و جنسی؛
- قابلیت استفاده در فصول مختلف سال؛
- استفاده از الگو و مدل زیبای ایرانی و اسلامی.[۱۹]
پانویس
- ↑ «لباس فرم مدرسه»، وبسایت رایاد.
- ↑ «تاریخچه فرم مدارس»، وبسایت تیوا.
- ↑ «تاریخچه فرم مدارس»، وبسایت تیوا.
- ↑ «قانون متحدالشکل نمودن البسه اتباع ایران در داخله مملکت»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.
- ↑ مهداد، «لباسهای اختیاری که اجباری شد»، وبسایت شهروند آنلاین.
- ↑ «مزایا و معایب لباس فرم مدارس»،وبسایت تیوا.
- ↑ فرجامنیا، «۷ نکته درباره یونیفرم مدرسه؛ موافقان و مخالفان چه میگویند»، وبسایت چطور.
- ↑ نصیری، «وقتی لباس فرم مدرسه هم مسئله میشود»، وبسایت صدای معلم.
- ↑ «خوبی و بدی پوشیدن لباس فرم مدرسه برای دانشآموزان»، وبسایت دیجی استایل.
- ↑ «مزایا و معایب لباس فرم مدارس»، وبسایت تیوا.
- ↑ «خوبی و بدی پوشیدن لباس فرم مدرسه برای دانشآموزان»، وبسایت تبناک باتو.
- ↑ «طراحی لباس فرم مدارس مبتنی بر استانداردهای علمی و فرهنگی همچنان مغفول مانده است»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «لباسهای مدارس ایران علمیتر طراحی میشود»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ کریمپور، «طراحی و دوخت روپوش مدارس دخترانه ابتدایی با استفاده از فرم و رنگ گلیم و قالی عشایر قشقایی استان فارس»، 1394ش، ص59.
- ↑ «رعایت اصول و اثر رنگها در محیط مدرسه»، وبسایت تیوا.
- ↑ «تفاوت رنگ لباس فرم مدرسه در دختران و پسران»، وبسایت تیوا.
- ↑ «آییننامه اجرایی مدارس مصوب شورای عالی»، وبسایت قانون.
- ↑ مصطفی پور، «لباس فرم مدارس از منظر حقوقی»، وبسایت صدای معلم.
- ↑ «لباس مدرسه ابتدائی- راهنمایی- دبیرستان (دخترانه و پسرانه)»، وبسایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی.
منابع
- «آییننامه اجرایی مدارس مصوب شورای عالی»، وبسایت قانون، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
- «تاریخچه فرم مدارس»، وبسایت تیوا، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
- «تفاوت رنگ لباس فرم مدرسه در دختران و پسران»، وبسایت تیوا، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
- «خوبی و بدی پوشیدن لباس فرم مدرسه برای دانشآموزان»، وبسایت تبناک باتو، تاریخ درج مطلب: ۲۶ شهریور ۱۴۰۱ش.
- «رعایت اصول و اثر رنگها در محیط مدرسه»، وبسایت تیوا، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
- «طراحی لباس فرم مدارس مبتنی بر استانداردهای علمی و فرهنگی همچنان مغفول مانده است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۴ تیر ۱۳۹۹ش.
- فرجامنیا، جاوید، «۷ نکته دربارهٔ یونیفرم مدرسه؛ موافقان و مخالفان چه میگویند»، وبسایت چطور، تاریخ درج مطلب: اسفند ۱۴۰۰ش.
- «قانون متحدالشکل نمودن البسه اتباع ایران در داخله مملکت»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
- کریمپور، فاطمه و همکاران، «طراحی و دوخت روپوش مدارس دخترانه ابتدایی با استفاده از فرم و رنگ گلیم و قالی عشایر قشقایی استان فارس»، مجله نساجی امروز، شماره ۱۵۳، مرداد ۱۳۹۴ش.
- «لباس فرم مدرسه»، وبسایت رایاد، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
- «لباس مدرسه ابتدائی- راهنمایی- دبیرستان (دخترانه و پسرانه)»، وبسایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، تاریخ درج مطلب: ۱۹ آذر ۱۳۹۱ش.
- «لباسهای مدارس ایران علمیتر طراحی میشود»، خبرگزاری ایکنا، تاریخ درج مطلب: خرداد ۱۳۹۹ش.
- «مزایا و معایب لباس فرم مدارس»، وبسایت تیوا، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
- مصطفی پور، کمال، «لباس فرم مدارس از منظر حقوقی»، سایت صدای معلم، تاریخ درج مطلب: ۲۶ شهریور ۱۳۹۸ش.
- مهداد، لیلا، «لباسهای اختیاری که اجباری شد»، وبسایت شهروندآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۹ شهریور ۱۳۹۸ش.
- نصیری، حمزهعلی، «وقتی لباس فرم مدرسه هم مسئله میشود»، وبسایت صدای معلم، تاریخ درج مطلب: ۱۹ مهر ۱۳۹۶ش.