ایرانپدیا، دانشنامهای برخط با موضوع ایران و فرهنگ و تمدن ایرانی است. ایرانپدیا ذیل علوم طبیعی، علوم پایه، علوم انسانی، علوم عقلی، علوم اسلامی، دانشهای کاربردی، فرهنگ و هنر، به موضوعاتی اولویت میدهد که پیوندی ژرف با ایران و تمدن ایرانی داشته باشد، ازجمله در حوزههایی مانند آدابورسوم، اخلاق اجتماعی، اوقات فراغت، گردشگری، بهداشت و تندرستی، خانواده، آشپزی، دین و معنویت، زبان، ادبیات، کسبوکار، محیط زیست، مصرف و مد، مشاهیر، مناسبات اجتماعی، هنر و معماری.
ایرانپدیا فارغ از قومیت، نژاد، مذهب، زبان و پراکندگی جغرافیایی جمعیت، به روایت و نشر درست موضوعات تاریخی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، دینی و اقتصادی، میپردازد. در ایرانپدیا از ارائه تحلیلها و نظرهای شخصی و نیز نظریات جدیدِ اثباتنشده پرهیز میشود. قضاوت دربارهٔ اختلافات علمی و تاریخی بر عهده خوانندگان است و ایرانپدیا در این موارد بیطرف است. بنای نویسندگان ایرانپدیا بر این است که از منابع دستاول و پذیرفتهشدهٔ علمی، استفاده کنند.
هدف ایرانپدیا
در دنیای امروز، دسترسی به اطلاعات آگاهیبخش از طریق فناوریهای نوین ارتباطی، با سرعت بیشتر، در قالبهای مختصر و از مجراهایی متنوعتر امکانپذیر شده است. حوزه ایران و فرهنگ و تمدن ایرانی نیز از این جریان مستثنی نیست و عموم افراد، دانش مرتبط با این زمینه را عمدتاً از طریق بسترهای دیجیتالی همچون شبکههای اجتماعی، پیامرسانها و تارنماهای مختلف دریافت میکنند. با این حال، ناآشنایی یا شناخت نادرست برخی از تولیدکنندگان این محتواها از عمق و گوناگونی مفاهیم ایران و فرهنگ و تمدن ایرانی، در مواردی به انتشار مطالب نادرست یا ناقص میانجامد. ایرانپدیا با هدف پاسخ به این نیاز و کاستی، میکوشد تا با تولید و ارائه اطلاعات سودمند، دقیق و بهروز، تمامی ابعاد ایران و فرهنگ و تمدن ایرانی را پوشش دهد. اعتبار علمی محتوای ارائهشده در اولویت اصلی این دانشنامه قرار دارد و همزمان بر روزآمدی و کاربردی بودن مقالات نیز تأکید میشود.
ویژگیهای ایرانپدیا
برخی ویژگیهای ایرانپدیا عبارت است از:
گسترهٔ محتوایی
ایران و فرهنگ و تمدن ایرانی، حوزهٔ گسترده و کلانی دارد و ایرانپدیا تلاش میکند تا برای تمام محورهای این حوزهٔ گسترده، محتوا تولید کند.
نظارت بر محتوا
- بر محتوای ایرانپدیا نظارت علمی و شکلی میشود؛ بنابراین منبعی معتبر برای معرفی مفاهیم و حوزههای مرتبط با ایران، بهشمار میرود.
- ویرایش مقالات در ایرانپدیا با داشتن حساب کاربری امکانپذیر است، اما همگان، اجازه استفاده آزاد از مطالب آن را دارند.
سیاست بیطرفی
- ایرانپدیا با حفظ سیاست بیطرفی در مباحث فکری، مروج سبک زندگی سازگار با فرهنگ اصیل ایرانیان است.
- مقالههای ایرانپدیا، مقاله علمیپژوهشی نیستند؛ به این معنا که تحقیقات دستاول و منتشرنشده نیستند و در پی حل معضلات علمی بر نمیآیند.
- اساس ایرانپدیا ارائه اطلاعات بر اساس منابع موجود است، از اینرو نویسندگان نباید نظریات خود را منتشر کنند.
ویژگیهای عمومی ویکینگاری
- قابلیت ویرایش دائمی مقالهها.
- امکان بهروزرسانی و افزودن اطلاعات مقالهها.
- در صفحه تاریخچه، هر تغییری که در مقاله رخ داده، قابل مشاهده است. مراجعهکنندگان میتوانند از تغییرات ایجادشده و نویسندگان مطالب آگاهی یابند.
- صفحه تغییرات اخیر، آخرین تغییرات ایجادشده در همه صفحات ویکی را در معرض دید کاربران قرار میدهد.
- امکان بازیابی مطالب و تغییرات گذشته.
- خواننده مقاله میتواند برای فهم هر یک از اصطلاحات یا مفاهیم بهکاررفته در متن، با کلیک بر روی واژه آن، صفحه مربوط به آن مفهوم را باز کرده و مطالعه کند. با این ویژگی، مراجعهکننده میتواند هنگام مطالعه هر مدخل، به تمام مفاهیم بهکاررفته در آن مدخل دست یابد و اطلاعات کاملی دربارهٔ موضوع موردمطالعه بهدست آورد.
- استفاده از ردهها در انتهای مقاله؛ رده عنوانی کلی است که عنوان مقاله زیرمجموعه آن رده محسوب میشود. ردهها فهرست موضوعی ایرانپدیا هستند.
- الگوهای ناوبری، مفاهیم مرتبط با مقاله را در جعبهای افقی در پایین مقاله جمعآوری میکنند. ناوبریها گاه بهصورت جعبه عمودی در بالای مقالات کاربرد دارند. ارتباط بین عناوین مندرج در این جدولها بهصورت عرضی است؛ یعنی همه عناوین ذیل یک عنوان جامع قرار میگیرند.
- جعبه اطلاعات که در بالای مقاله قرار میگیرد نقش ارائه اطلاعات مهم مقاله بهصورت مختصر را دارد. با مراجعه به جعبه اطلاعات، میتوان بدون مطالعه مقاله از اطلاعات اصلی مندرج در متن مقاله آگاه شد.
- هر مقاله در ایرانپدیا، یک صفحه بحث دارد. کاربران در صفحه بحث میتوانند نظراتشان را دربارهٔ مقاله به اطلاع نویسنده یا ویرایشگران مقاله برسانند. صفحه بحث، در واقع، محلی برای گفتوگوی صاحبنظران و علاقمندان به موضوع مقاله است و به غنای شکلی و محتوایی مقاله نوشتهشده کمک میکند. (برای آغاز همکاری با ایرانپدیا در تولید محتوا، به این صفحه مراجعه کنید.)
- در انتهای هر مقاله، بخشی با عنوان صفحههای مرتبط قرار دارد که سه مقاله مرتبط با مقاله پیش رو را به کاربر نشان میدهد. این ارتباط بر اساس درختواره موضوعی ایرانپدیا است که در صفحه اصلی سایت، با عنوان فهرست موضوعی قابل مشاهده است.