استایل تام‌بوی

استایل تام‌بوی؛ استایل پسرانهٔ مورد استفادهٔ دختران.

پادکست مقاله | 🡇 noicon

استایل تام‌بوی از مفهومی مرتبط با دختران سرکش و سپس جنبش‌های اجتماعی و فمینیستی، به سبکی پوششی و هویتی تبدیل شده است که امروزه در میان نسل‌های جوان، به‌ویژه تحت‌تأثیر فرهنگ کره‌ای و رسانه‌های اجتماعی، محبوبیت یافته است. این سبک با ویژگی‌هایی چون لباس‌های اورسایز، چندلایه، رنگ‌های تیره و اکسسوری‌های ساده شناخته می‌شود و برای بسیاری از دختران، بیانگر آزادی، جسارت و فاصله گرفتن از کلیشه‌های جنسیتی است. بااین‌حال، این استایل پیامدهایی چون انکار زنانگی، تقویت برخی باورهای کلیشه‌ای و از دست دادن بار اعتراضی اولیه خود را نیز به همراه داشته است.

مفهوم‌شناسی

دختری در شمایل و ژست پسرانه که نمادی از «تام‌بوی» تفسیر می‌شود

تام‌بوی به تصویری از دختری با لباس سرهمی، کلاه بیسبال، موهای کوتاه و کفش‌های ساده اشاره دارد. واژهٔ تام‌بوی برای اولین بار به کودکان پسر سرکش و پرسروصدا اشاره داشت؛ اما بعدها این کلمه به معنای امروزی خود نزدیک شد و به دختر بازیگوش و سرکشی که مانند پسرها رفتار می‌کند، اطلاق شد. استایل تام‌بوی مورد استفادهٔ دختران یا زنانی است که به ویژگی‌ها و سبک‌های پسرانه علاقه دارند و ترجیح می‌دهند در رفتار و پوشش، ظاهری مشابه پسران داشته باشند. استایل تام‌بوی سبکی کاملاً مردانه نیست؛ این استایل، سبکی الهام گرفته از لباس‌های مردانه است که تغییراتی در پوشاک زنانه ایجاد می‌کند.

تاریخچه و خاستگاه

تا اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، مفهوم تام‌بوی رواج گسترده‌ای یافت و با جنبش حق رأی زنان و موج اول فمینیسم هم‌راستا شد. با این‌حال، محبوبیت آن عمدتاً محدود به زنان سفیدپوست مرفه طبقات متوسط و بالا بود.

در دهه‌های ۱۸۴۰ و ۱۸۵۰م، با آغاز لغو برده‌داری در بریتانیا و سپس در دههٔ ۱۸۶۰م در ایالات متحده، نخبگان اجتماعی نگرانی‌هایی دربارهٔ سلامت جسمی زنان سفیدپوست ابراز کردند. این نگرانی‌ها ناشی از محدودیت‌های پوششی و کمبود فعالیت بدنی بود. در شرایطی که افزایش مهاجرت و لغو برده‌داری، ترس از کاهش جمعیت سفیدپوستان را برانگیخته بود، زنان سفیدپوست به سبک زندگی فعال‌تر و حضور در فضای باز ترغیب شدند. استایل تام‌بوی به‌عنوان راه‌حلی برای این وضعیت مطرح شد تا زنان جوان را برای چالش‌های جسمی و روانی ازدواج و مادری آماده‌تر کند و از بقای نسل سفیدپوستان اطمینان حاصل شود.

شخصیت تام‌بوی در فرهنگ عامه به‌وفور دیده شد و در برخی موارد، به تقویت باورهای برتری‌طلبانهٔ سفیدپوستان انجامید. تام‌بوی با این‌که همزمان با موج اول فمینیسم و مبارزهٔ زنان علیه پدرسالاری شکل گرفت، اما برخلاف تصور امروزی، هدف اصلی آن تقویت نسل آیندهٔ زنان سفیدپوست بود، نه رهایی از نقش‌های سنتی. با این‌که مفهوم تام‌بوی در ابتدا با نژادپرستی ارتباط داشت، اما در طول زمان دچار تغییر شد. امروزه تام‌بوی برای بسیاری از دختران دگرباش جنسی به هویتی مهم تبدیل شده است. این هویت بازتعریف‌شده، شامل برخی رفتارها و ویژگی‌های جنسیتی است که تا پیش از آن، بیشتر میان دختران سفیدپوست دیده می‌شد، اما اکنون توسط دختران دگرباش جنسی به شکلی متفاوت استفاده می‌شود. باوجود این، تام‌بوی همچنان به‌عنوان شخصیتی محبوب در فرهنگ عامه باقی مانده و در طول زمان، به نمادی فرهنگی تبدیل شده است.

ویژگی‌های استایل تام‌بوی

• لباس‌های اُوِرسایز: پوشیدن لباس‌هایی با اندازه‌های بزرگ و گشاد از ویژگی‌های اصلی این سبک است. در این استایل، لباس‌های تنگ و جذب کمتر به چشم می‌خورد.
• استایل چندلایه: از عناصر اصلی در استایل تام‌بوی، چندلایه پوشیدن لباس‌ها است. برای فصل‌های سرد از ژاکت روی کاپشن یا پلیور و برای روزهای گرم از چند لایه لباس نازک استفاده می‌شود.
• پیراهن‌های چهارخانه یا شطرنجی و پیراهن مردانه و جین.

کمد لباس تام‌بوی

استایل تام بوی در کوچه خیابان‌های ایران

• پیراهن اورشرت: گزینه‌ای مناسب برای فصل‌های سرد هستند. این پیراهن‌ها نسبت به مدل‌های دیگر پیراهن‌های مردانه ضخامت بیشتری دارند.
• تی‌شرت‌های آزاد: تی‌شرت‌های آزاد و گشاد با رنگ‌های تیره مانند مشکی، خاکستری، قهوه‌ای و خردلی از اصول اصلی استایل تام‌بوی محسوب می‌شوند.
• شلوار جین یا پارچه‌ای: در این استایل، دامن و پیراهن جایگاهی ندارند و از شلوار یا شلوارک‌های جین، چرمی یا پارچه‌ای استفاده می‌شود.
• شلوار زاپ‌دار: شلوارهای زاپ‌دار یا پاره نیز از اجزای اصلی استایل تام‌بوی به‌ شمار می‌روند.
• هودی‌های اورسایز: هودی‌های بزرگ و اورسایز جزئی ثابت از استایل تام‌بوی هستند که در فصول سرد کاربرد دارند.
• ست زمستانی: ژاکت‌های ضخیم، یقه‌اسکی و شلوارهای گشاد برای استایل زمستانی تام‌بوی استفاده می‌شوند.
• کفش کتانی: در سبک تام‌بوی از کفش‌های کتانی استفاده می‌شود که راحتی و سادگی این استایل را تکمیل می‌کند.
• اکسسوری‌ها: در این استایل، اکسسوری‌های بزرگ یا براق به کار نمی‌روند. به‌جای آنها، گوشواره‌های میخی، دستبندها و گردنبندهای چرمی، عینک دودی و کلاه‌های بیسبال یا فدورا با این سبک هماهنگ هستند.

اهداف استایل تام‌بوی

استایل تام‌بوی ابتدا با هدف اعتراض به نابرابری‌های جنسیتی و محدودیت‌های اجتماعی زنان شکل گرفت؛ اما امروزه با برابری‌های اجتماعی و جنسیتی، بار اعتراضی خود را از دست داده است. این سبک اکنون بیشتر به یک انتخاب سلیقه‌ای تبدیل شده است تا ابزاری برای اعتراض؛ به این معنا که زنان آن را بیشتر به‌دلیل تمایل و سلیقهٔ شخصی خود انتخاب می‌کنند، نه به‌عنوان نمادی از اعتراض.

تأثیر جنبش‌های اجتماعی بر استایل تام‌بوی

جنبش‌های اجتماعی همچون جنبش حقوق زنان و حرکت‌های هنری مانند فلاپرزها در دههٔ ۱۹۲۰م نقش مهمی در محبوبیت استایل تام‌بوی ایفا کردند. در این دوره، زنان با شکستن الگوهای سنتی و پوشیدن لباس‌هایی که معمولاً مردانه تلقی می‌شد، اعتراض خود را به محدودیت‌های جنسیتی نشان دادند و به این سبک جلوه‌ای از آزادی و رهایی از قیود مرسوم بخشیدند.

تأثیر فرهنگ کره‌ای بر استایل تام‌بوی

استایل تام‌بوی نه‌تنها از جریان مد جهانی تأثیر می‌پذیرد، بلکه از ویژگی‌های فرهنگی و هویتی کره‌ای نیز الهام می‌گیرد. نفوذ کی‌پاپ و هنرمندان پرطرفدار کره‌ای در رواج این استایل چشمگیر است؛ بسیاری از آیدل‌های کی‌پاپ با انتخاب استایل تام‌بوی کره‌ای، به گسترش و محبوبیت آن در میان طرفداران خود دامن زده‌اند. این سبک با ترکیب عناصر کلاسیک تام‌بوی و جزئیات خاص کره‌ای، جایگاه ویژه‌ای در دنیای مد پیدا کرده است. تام‌بوی کره‌ای با تأکید بر راحتی، سادگی و جلوه‌های طبیعی به یکی از استایل‌های مورد علاقه جوانان تبدیل شده است.

دلایل گرایش زنان به استایل‌های پسرانه

عوامل زیر برای گرایش زنان به استایل‌های مردانه گفته شده است؛ ازجمله:

• عوامل هورمونی: برخی زنان به‌دلیل قرار گرفتن در معرض هورمون‌های مردانه گرایش به استایل پسرانه پیدا می‌کنند.
• نپسندیدن تصویر زنانه سنتی: برخی دختران تصویر زنانه‌ای که مادران‌شان در کودکی به نمایش گذاشته‌اند را نمی‌پسندند؛ زیرا در خانواده با کلیشه‌های جنسیتی همچون «دختران نباید فلان ورزش را انجام دهند» یا «دختران باید با عروسک بازی کنند؛ نه ماشین» مواجه شده‌اند.
• کسب آزادی‌ها و امتیازات پسرانه: برخی دختران خواستار بهره‌مندی از امتیازات و آزادی‌های پسران هستند. رفتارهای تبعیض‌آمیز با دختران از کودکی باعث می‌شود احساس ارزشمندی نکنند و نسبت به کارهای خانه که رفتاری زنانه تلقی می‌شود، احساس ناخوشایندی داشته باشند. این نگاه، پسران را نماد آزادی و حقوق بیشتر نشان می‌دهد و دختران را به رفتارهای تام‌بوی سوق می‌دهد. اگر والدین ابراز کنند که ای کاش پسر داشتند یا توجه بیشتری به پسران شود، این تبعیض‌ها به دختران القا می‌کند که مزایای بیشتری در مرد بودن وجود دارد.
• احساس امنیت: در جوامعی که دختران با خطرات بیشتری روبه‌رو هستند، برخی برای احساس امنیت به این سبک گرایش پیدا می‌کنند. دخترانی که در محله‌های ناامن زندگی می‌کنند، ممکن است از برخی جنبه‌های هویت زنانۀ خود فاصله بگیرند تا حس امنیت بیشتری را تجربه کنند.
• تأثیرات خانوادگی: روابط خانوادگی نقش مهمی در گرایش دختران به هویت پسرنما دارد. برخی دختران مادران‌شان را قربانی، مطیع مردان، ضعیف و وابسته و پدران را منبع قدرت و ماجراجویی می‌دانند. در این خانواده‌ها پیام ضمنی این است که زن بودن برابر با ضعف و کم‌ارزش بودن است. آنان آینده زنانه‌ای را که صرفاً به ازدواج و خدمات خانگی محدود باشد نمی‌پسندند و از نقش‌های سنتی زنانه فاصله می‌گیرند.

وضعیت فعلی استایل تام‌بوی

تام‌بوی‌ها هیچ‌وقت به‌عنوان افراد مد روز یا شیک شناخته نمی‌شدند؛ اما امروزه این هویت مبهم به یک تصویر تجاری تبدیل شده است که جنبه‌های ضد فرهنگی خود را از دست داده و به‌جای رد ویژگی‌های زنانه معمولی، ظاهری آندروژنی و دخترانه پیدا کرده است. این ظاهر جدید شامل لوازم جانبی مانند کراوات، پیراهن‌های گشاد، ژاکت‌های چرمی و شلوارهای پاچه‌گشاد است که به‌طور خاص برای تقویت جذابیت جنسی زنانه در قالب دگرجنس‌گرایی طراحی شده‌اند.

پیامدهای استایل تام‌بوی

• نگاه به جنسیت به‌عنوان یک ساختار اجتماعی: انتخاب لباس‌های پسرانه یا بدون جنسیت برای دختران و عبور از مرزبندی‌های جنسیتی از پیامدهای این استایل به‌ شمار می‌رود.
• بی‌توجهی به هنجارهای جنسیتی سنتی: این استایل نمادی از آزادی فردی و شکستن قالب‌های جنسیتی است.
• حذف کلیشه‌های جنسیتی: استایل تام‌بوی به‌طور عمیقی با جنبش فمینیسم پیوند دارد. این سبک با انتخاب لباس‌هایی که به‌طور سنتی مردانه تلقی می‌شوند، از کلیشه‌های جنسیتی فاصله گرفته است. بسیاری از زنان فعال در جنبش‌های فمینیستی از استایل تام‌بوی به‌عنوان ابزاری برای بیان اعتراض در برابر نقش‌های جنسیتی مرسوم استفاده کرده‌اند.
• تقویت باورهایی از قبیل زن جنس دوم: با تمایل دختران به استایل تام‌بوی برخی باورها مانند این‌که زنان شهروندان درجه دوم، ضعیف یا بیمار هستند، مرد بودن تنها عامل هیجان است و مرد بودن تنها راه به‌دست آوردن مراقبت و محبت مادری یا پدری است، قوت گرفته است.
• انکار زنانگی: تام‌بوی‌ها مدام خودِ زنانه‌شان، بخشی از بدن یا قدرت‌شان را انکار می‌کنند؛ به‌گونه‌ای که گویا زن بودن اشتباه است. سرکوب این‌چنینی از نسل‌های مختلف در سال‌های پیاپی در نهایت باعث شده که آنها باور کنند که بهتر است هر چیزی جز زن باشند.

منابع

• «استایل تام‌بوی»، وب‌سایت لودوس گالری، تاریخ درج مطلب: ۹ مرداد ۱۴۰۳ش.
• «استایل تام‌بوی چیست؟ تاریخچه+ویژگی+انواع»، وب‌سایت حجاب خورشید، تاریخ درج مطلب: ۸ فروردین ۱۴۰۲ش.
• «استایل تامبوی چیست؟ معرفی کامل استایل و تاریخچه»، وب‌سایت چرم کاکتوس، تاریخ درج مطلب: ۶ خرداد ۱۴۰۳ش.
• توکلی، مهشاد، «همه چیز دربارهٔ استایل تام‌بوی»، وب‌سایت ساینا چرم، تاریخ درج مطلب: ۱۶ مرداد ۱۴۰۳ش.
• «مد و استایل تام‌بوی و استایل پسرانه چیست؟ ۶ ویژگی تیپ و سبک تیپ تام‌بوی»، وب‌سایت مجلهٔ وقت مد، تاریخ درج مطلب: ۲۲ مارس ۲۰۲۳م.

• Adegbenro, Adeyinka, “Why girls become tomboys”, medium website, Date of Upload: 19 November 2019.
• King, Elizabeth, “A Short History of the Tomboy”, theatlantic website, Date of Upload: 5 January 2017.
• Kolos, Anna. 2014. “Tomboyism in Fashion and Contemporary Popular Culture”, Inter-Disciplinary Press, Oxford, United Kingdom.
• "Tomboy Fashion Style Explained", fashion-era website, Date of Upload: 8 November 2021.
• “TOMBOYS, THE SOCIETY & PERCEPTION; Real secrets no one has ever told you about tomboys”, developafrika website, Date of Visit: 13 November 2024.
• Tincher, Natalie, “What to Wear as a Tomboy: Elevating Your Look & Style”, WikiHow, Date of Upload: 22 September 2023.
• “The “I am a Tomboy” Generation”, medium website, Date of Upload: 7 June 2018.