آیتالکرسی
معرفی
آیتالکرسی آیهٔ ۲۵۵ از سورهٔ بقره در قرآن است.[۱] برخی مفسران به دلیل پیوستگی مفهومیِ آیات ۲۵۶ و ۲۵۷ با محتوای آیهٔ ۲۵۵، این دو آیه را نیز بخشی از آیتالکرسی به شمار آوردهاند.
مفهوم کرسی
در احادیث معتبر و صحیح منظور از کلمهٔ کُرسی در این آیه همان عَرش معرفی شده است. برخی روایات نیز بیان میکند مقصود از عرش و کرسی، علم الهی است و بر همه چیز احاطه دارد. با این حال به گزارش محمدباقر مجلسی، حدیثشناس شیعی در نظر أشهر در میان روایات و دانشمندان، زمین در میان آسمانها قرار دارد، هفت آسمان در درون کرسیاند، و کرسی در میان عرش است؛ کرسی همان فلک ثوابت و عرش، فلک اطلس است و از همینرو عرش را به عظمت توصیف کردهاند.[۲] فلک توابت در کیهانشناسی قدیم به آخرین حلقه در سلسله افلاک سیارهای گفته میشد که ستارگان ثابت بر روی آن جای گرفتهاند. فلک اطلس نیز بالاترین و بیرونیترین فلک در کل ساختار کیهانی بود که محرک اصلی و نخستین عامل حرکت برای تمام افلاک زیرین خود، از جمله فلک ثوابت محسوب میشد.
متن و ترجمه آیتالکرسی
اللّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ لاَ تَأْخُذُهُ سِنَهٌ وَ لاَ نَوْمٌ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الأَرْضِ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَ لاَ یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِمَا شَاء وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَ الأَرْضَ وَ لاَ یَۆُودُهُ حِفْظُهُمَا وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ.[۳]
ترجمه: خداست که معبودى جز او نیست؛ زنده و برپادارنده است؛ نه خوابى سبک او را فرو مىگیرد و نه خوابى گران؛ آنچه در آسمان ها و آنچه در زمین است، از آنِ اوست. کیست آن کس که جز به اذن او در پیشگاهش شفاعت کند؟ آنچه در پیش روى آنان و آنچه در پشت سرشان است مىداند. و به چیزى از علم او، جز به آنچه بخواهد، احاطه نمىیابند. کرسى او آسمان ها و زمین را در بر گرفته، و نگهدارى آنها بر او دشوار نیست، و اوست والاى بزرگ.
اهمیت و جایگاه
احادیث فراوانی در فضیلت این آیه در منابع روایی شیعه و اهل سنت نقل شده است.[۴] محتوای آیتالکرسی را نشانهای روشن بر حفظ و قیومیت خداوند شمردهاند. از همینرو گفتهاند هر کس آن را بخواند از هرگونه بدی و آسیب در امان میماند.[۵]