سارا احمد؛ پژوهشگر فمینیست بریتانیایی-استرالیایی.
| سارا احمد | |
|---|---|
 سارا احمد | |
پادکست مقاله | 🡇
|
سارا احمد (به انگلیسی: Sara Ahmed) نظریهپرداز فمینیست، پژوهشگر مطالعات فرهنگی و نویسنده بریتانیایی-استرالیایی است که بهدلیل کارهای پیشگامانه در زمینه فمینیسم کوییر، نظریههای عواطف، نقد نهادها و پدیدهشناسی فمینیستی شناخته میشود. آثار او تأثیر عمیقی بر حوزههای مطالعات جنسیت، نظریه کوییر، مطالعات نژادی و فلسفه قارهای گذاشته است. سارا احمد یکی از برجستهترین صداهای فمینیسم معاصر است که با ترکیب نظریه انتقادی، پدیدهشناسی و تحلیل تجربههای زیسته، ابزارهای مفهومی قدرتمندی برای درک چگونگی کارکرد نهادها، عواطف و هنجارهای اجتماعی ارائه داده است.
زندگی و تحصیلات
سارا احمد در ۳۰ اوت ۱۹۶۹م در شهر سالفورد انگلستان از پدری پاکستانی و مادری انگلیسی به دنیا آمد و بخشی از کودکی خود را در استرالیا گذراند. او مدرک کارشناسی خود را در رشته فلسفه و ادبیات انگلیسی از دانشگاه آدلاید استرالیا دریافت کرد و سپس برای ادامه تحصیل به انگلستان بازگشت. احمد دکترای خود را در سال ۱۹۹۸م در رشته مطالعات زنان از مرکز مطالعات زنان، که اکنون مرکز مطالعات جنسیت است، در دانشگاه لنکستر به پایان رساند. پایاننامه او با عنوان «تفاوتهایی که اهمیت دارند: نقد مادی فمینیستی» بعدها به کتابی تأثیرگذار تبدیل شد.[۱] او در پاسخ به رویدادهایی مانند پیروزی دونالد ترامپ، پدیدهٔ نژادپرستی آشکار و مشروعیتیافته را محکوم میکند و فاشیسم را سیاست نفرتی میداند که با زبان عشق نوشته شده است.[۲]
فعالیت آکادمیک
سارا احمد از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۶م بهعنوان استاد مطالعات نژادی و فرهنگی در مؤسسه تحقیقاتی گلداسمیت دانشگاه لندن فعالیت کرد. پیش از آن، در دانشگاه لنکستر، مرکز تحقیقات جنسیت، جنسیت و فرهنگ (FGAC) را تأسیس کرده بود. او در سال ۲۰۱۶م به نشانه اعتراض به فرهنگ آزار جنسی و تبعیض نظاممند در محیطهای دانشگاهی، از سمت استادی خود در گلداسمیت استعفا داد.[۳] این اقدام نمادین، توجه گستردهای را به مسئله آزار در دانشگاهها جلب کرد. پس از آن، احمد بهعنوان پژوهشگر مستقل به کار خود ادامه داده و از طریق وبلاگ شخصی و کتابهایش به تولید فکر و نقد اجتماعی میپردازد و خود را فمینیست killjoy (لذتکُش) میخواند و این مفهوم را شیوهٔ تفکر، فلسفه و سیاست خود میداند.[۴]
زمینههای پژوهشی و مفاهیم کلیدی
- فمینیسم killjoy: سارا احمد مفهوم فمینیست killjoy بهمعنای خرابکنندهٔ شادی را بهعنوان یک موضع سیاسی و نظری مطرح کرد. از نگاه او، زنی که ساختارهای مردسالارانه و نژادپرستانه را به چالش میکشد، اغلب بهعنوان کسی که حال دیگران را خراب میکند برچسب میخورد. احمد این برچسب را به منبعی برای مقاومت و کنشگری تبدیل میکند. فمینیست killjoy کسی است که از شادی اجباری، سر باز میزند و نارضایتی خود را از روابط قدرت ابراز میدارد. او شعار وبلاگ خود را کشتن شادی بهمثابه پروژهای برای ساختن جهان، قرار داده است.[۵]
- پدیدهشناسی فمینیستی: سارا احمد با بسط مفهوم جهتگیری (به انگلیسی: Orientations)، استدلال میکند که بدنها در جهان و نسبت با دیگر اشیا و فضاها از طریق تکرار اعمال اجتماعی و تاریخی، جهتگیری پیدا میکنند. این جهتگیریها طبیعی نیستند و هنجارهایی مانند محوریت سفیدپوستان را در خود نهفته دارند؛ مانند میزها و صندلیهای فضاهای اداری که اغلب برای بدنهای سالم طراحی شدهاند و بدنهای ناهنجار مانند افراد معلول را حاشیهنشین میکنند.
- اقتصاد عاطفی و کار عاطفی: سارا احمد با توسعه نظریه اقتصاد عاطفی (به انگلیسی: Affective Economies)، به گردش و چسبندگی عواطف در تشکیل جمعیتها و مرزهای اجتماعی، پرداخته است. او نشان میدهد که چگونه احساساتی مانند ترس یا انزجار بهطور نامتناسبی به بدنهای خاصی مانند مهاجران، مسلمانان و افراد کوییر، میچسبند و این بدنها را به «دیگری» ای تبدیل میکنند که تهدید قلمداد میشود. او همچنین با استفاده از مفهوم کار عاطفی در چارچوب فمینیسم، نشان میدهد که زنان و افراد رنگینپوست در نهادها، هزینههای عاطفی گوناگونی را برای مدیریت تبعیض میپردازند.
- نهادها بهمثابه دیوارهای شیشهای: سارا احمد با تکیه بر استعاره دیوار شیشهای (به انگلیسی: Brick Wall)، استدلال میکند که نهادهایی مانند دانشگاه، اغلب با سیاستهای تنوعطلبانه خود را میآرایند، اما در عمل مانند دیواری آجری هستند که در برابر تغییر مقاومت میکنند. این دیوارها از مصالحی ساخته شدهاند که خود نهادها تولید میکنند: اظهار خستگی از بحث تنوع، پروندههای شکایت بیپایان، وعدههای توخالی و فرهنگی که محافظت از افراد قدرتمند را بر عدالت ترجیح میدهد.[۶]
آثار مهم
| سال انتشار | عنوان انگلیسی | عنوان فارسی (معنایی) |
|---|---|---|
| ۱۹۹۸ | Differences that Matter: Feminist Theory and Postmodernism | تفاوتهایی که اهمیت دارند: نظریه فمینیستی و پستمدرنیسم |
| ۲۰۰۰ | Strange Encounters: Embodied Others in Post-Coloniality | مواجهههای غریب: دیگریهای مجسّم در پسااستعمارگرایی |
| ۲۰۰۴ | The Cultural Politics of Emotion | سیاست فرهنگی عواطف |
| ۲۰۰۶ | Queer Phenomenology: Orientations, Objects, Others | پدیدهشناسی کوییر: جهتگیریها، اشیا، دیگریها |
| ۲۰۱۰ | The Promise of Happiness | وعده شادی |
| ۲۰۱۲ | On Being Included: Racism and Diversity in Institutional Life | در مورد بودن در جمع: نژادپرستی و تنوع در زندگی نهادی |
| ۲۰۱۴ | Willful Subjects | سوژههای عمدی/سربهسر |
| ۲۰۱۷ | Living a Feminist Life | زیستن یک زندگی فمینیستی |
| ۲۰۱۹ | What’s the Use? On the Uses of Use | فایده چیست؟ در باب کاربردهای فایده |
| ۲۰۲۳ | The Feminist Killjoy Handbook | راهنمای فمینیست خرابکنندهٔ شادی[۷] |
پانویس
- ↑ «این دیگری و مابقی دیگریها»، وبسایت انکار.
- ↑ «فاشیسم یا همان عشق/ سارا احمد»، وبسایت مجلۀ روشنفکر.
- ↑ احمد، «bio-cv»، وبسایت شخصی سارا احمد.
- ↑ احمد، "About"، وبلاگ شخصی.
- ↑ احمد، "About"، وبلاگ شخصی.
- ↑ «فاشیسم یا همان عشق/ سارا احمد»، وبسایت مجلۀ روشنفکر.
- ↑ احمد، «books»، در وبسایت شخصی سارا احمد.
منابع
- احمد، سارا، وبسایت شخصی سارا احمد با نام saranahmed، تاریخ بازدید: ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ش.
- احمد، سارا، وبلاگ شخصی سارا احمد با نام feministkilljoys، تاریخ بازدید: ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «این دیگری و مابقی دیگریها»، وبسایت انکار، تاریخ بازدید: ۱۴ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «فاشیسم یا همان عشق/ سارا احمد»، وبسایت مجلهٔ روشنفکر، تاریخ درج مطلب: ۱۶ دسامبر ۲۰۱۶م.
- «نقد فمینیستی در راستای خوشیکشی»، وبسایت cahiersdufeminisme، تاریخ بازدید: ۱۴ بهمن ۱۴۰۴ش.