سید مجتبی خامنهای؛ سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران.
سید مجتبی حسینی خامنهای روحانی ایرانی است که در پی درگذشت سیدعلی خامنهای در جریان حملات ترکیبی آمریکا و رژیم صهیونیستی در 18 اسفند ۱۴۰۴، با رأی مجلس خبرگان رهبری بهعنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران انتخاب شد. او دومین فرزند رهبر پیشین انقلاب اسلامی است که تحصیلات حوزوی خود را در تهران و قم پیگیری کرد و سالها به تدریس خارج فقه و اصول در حوزه علمیه قم اشتغال داشت . پیشینه حضور در جبهههای جنگ تحمیلی در سالهای نوجوانی، تحصیل در محضر اساتید برجسته حوزه و سالها فعالیت علمی و پژوهشی از جمله ویژگیهای شخصیتی او به شمار میرود. انتخاب او در شرایط جنگی و با وجود تهدیدات مستقیم صورت گرفت.
زندگینامه و خانواده
سید مجتبی حسینی خامنهای در ۱۷ شهریور ۱۳۴۸ش در مشهد متولد شد. او دومین فرزند از شش فرزند سیدعلی خامنهای و منصوره خجسته باقرزاده است. دوران کودکی و نوجوانی وی همزمان با فعالیتهای سیاسی پدرش در مسیر مبارزه با حکومت پهلوی سپری شد.[۱]
ازدواج و تشکیل خانواده
سید مجتبی خامنهای در 1376ش با زهرا حداد عادل، دختر غلامعلی حداد عادل، رئیس اسبق مجلس شورای اسلامی، ازدواج کرد.[۲] این ازدواج همزمان با هجرت دوم وی به قم جهت ادامه تحصیلات حوزوی صورت گرفت. به نقل از حداد عادل، این ازدواج با سادگی و بدون تشریفات خاصی انجام شد و هزینه حلقه عروسی حدود ۶۰۰ هزار تومان بوده است.[۳] حاصل این ازدواج سه فرزند به نامهای محمدباقر، فاطمه و محمدطاها است. بر اساس گزارشها، زهرا حداد عادل در جریان حملات اسرائیل به محل اقامت رهبر پیشین جان خود را از دست داد.[۴]
حضور در جنگ ایران و عراق
سید مجتبی خامنهای در دوران نوجوانی و در سالهای جنگ ایران و عراق، مدتی در جبهههای جنگ حضور یافت. این حضور همزمان با گذراندن دروس مقدماتی حوزوی وی در مدرسه علمیه مجتهدی تهرانی بود.[۵]
تحصیلات و سوابق علمی
دوران تحصیل و اساتید
وی پس از پایان جنگ در ۱۳۶۸ش برای ادامه تحصیل به قم رفت و تا ۱۳۷۱ش در آنجا مستقر بود. سپس به مدت ۵ سال به تهران بازگشت و از سال ۱۳۷۶ش برای بار دوم مقیم قم شد. وی دروس سطح عالی را نزد اساتیدی چون آیات احمدی میانهجی، رضا استادی و اوسطی گذراند. در مقطع دروس خارج فقه و اصول، وی از اساتید عالی حوزههای علمیه همچون آیات عظام زیر بهره برده است:
- سید علی خامنهای
- شیخ جواد تبریزی
- شیخ حسین وحید خراسانی
- سید موسی شبیری زنجانی
- آقا مجتبی تهرانی
- شیخ محمد مؤمن قمی
منظومه فکری و مبانی استنباط
فعالیتهای علمی وی شامل نوآوریهایی در حوزههای فقه، اصول و رجال است. مبانی فکری وی متأثر از مکاتب فقهی افرادی چون شیخ انصاری، آخوند خراسانی، محقق نائینی و امام خمینی ذکر شده است. از جمله ویژگیهای روششناختی وی، اهتمام به آثار اصحاب ائمه، آراء قدمای امامیه و توجه به ارتکاز عصر معصوم در فرایند استنباط است.[۶]
فعالیتهای آموزشی و تدریس
سوابق تدریس
تدریس وی از مدرسه مجتهدی تهران آغاز شد و از سال ۱۳۷۴ش به تدریس «معالم» و سپس «حلقات شهید صدر» پرداخت. وی از ۱۳۷۷ش تدریس رسائل و مکاسب را در قم دنبال کرد. دروس خارج فقه و اصول وی بهصورت عمومی از سالهای ۱۳۸۸ش و ۱۳۸۹ش در قم آغاز شد که طبق گزارشها با استقبال قابل توجه طلاب مواجه شد.[۷]
تعطیلی دروس
در سال ۱۴۰۲ش، در حالی که آمار ثبتنامکنندگان درس وی بالغ بر ۱۳۰۰ نفر اعلام شده بود، وی بهطور ناگهانی تعطیلی دروس خود را اعلام کرد. وی علت این تصمیم را موردی شخصی و معنوی عنوان کرد و از شاگردان خواست به دروس سایر اساتید حوزه مراجعه کنند.[۸]
رویکردهای راهبردی و بینالمللی
- اشراف بر حکمرانی: وی مطالعاتی در زمینههای ثبات اقتصادی، مسکن، تحول در کشاورزی و هوش مصنوعی داشته و با کارگزاران ارشد نظام جلسات کاری برگزار کرده است.
- ارتباط با جبهه مقاومت: ارتباط مستمر با فرماندهان نظامی و رهبران جبهه مقاومت از جمله سید حسن نصرالله و سردار قاسم سلیمانی از دیگر ابعاد فعالیتهای وی گزارش شده است.
- تقویت مراکز فقهی: وی به تأسیس و پشتیبانی از مدارس فقهی و مراکز علمی با هدف تقویت بنیه فقاهت در حوزه علمیه قم اقدام کرده است.[۹]
انتخاب به رهبری
پس از درگذشت آیتالله سیدعلی خامنهای در جریان حملات ترکیبی آمریکا و رژیم صهیونیستی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، مجلس خبرگان رهبری فرآیند انتخاب رهبر جدید را آغاز کرد. این فرآیند در شرایط جنگی و با وجود حملات به دبیرخانه مجلس خبرگان در قم انجام شد.
مجلس خبرگان رهبری در تاریخ ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ با صدور بیانیهای رسمی، از انتخاب آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران خبر داد. این انتخاب با واکنشهای مختلفی در داخل و خارج از ایران همراه بود. برخی رسانهها و شخصیتهای سیاسی از جمله عباس آخوندی و محمد مهاجری نسبت به عجله در این انتخاب ابراز نگرانی کردند. در مقابل، برخی دیگر از نمایندگان مجلس این انتخاب را به موقع ارزیابی نمودند. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در واکنش به این انتخاب اظهاراتی تهدیدآمیز بیان کرد.[۱۰]
پانویس
- ↑ «آیتالله سید مجتبی خامنهای شخصیتی در تقاطع علم، جهاد و سیاست»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «نگاهی به سلوک و سادهزیستی مقام معظم رهبری»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «آیتالله سید مجتبی خامنهای شخصیتی در تقاطع علم، جهاد و سیاست»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «آیتالله سید مجتبی خامنهای شخصیتی در تقاطع علم، جهاد و سیاست»، خبرگزاری مهر.
منابع
«آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 18 اسفند 1404ش.
«آیتالله سید مجتبی خامنهای شخصیتی در تقاطع علم، جهاد و سیاست»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 18 اسفند 1404ش.
«نگاهی به سلوک و سادهزیستی مقام معظم رهبری»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 13 خرداد 1393ش.