سید مجتبی خامنه‌ای

سید مجتبی خامنه‌ای؛ سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران.

سید مجتبی حسینی خامنه‌ای روحانی ایرانی است که در پی درگذشت سیدعلی خامنه‌ای در جریان حملات ترکیبی آمریکا و رژیم صهیونیستی در 18 اسفند ۱۴۰۴ش، با رأی مجلس خبرگان رهبری به‌عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران انتخاب شد. او دومین فرزند رهبر پیشین انقلاب اسلامی است که تحصیلات حوزوی خود را در تهران و قم پیگیری کرد و سال‌ها به تدریس خارج فقه و اصول در حوزه علمیه قم اشتغال داشت. پیشیۀ حضور در جبهه‌های جنگ تحمیلی در سال‌های نوجوانی، تحصیل در محضر اساتید برجستۀ حوزه و سال‌ها فعالیت علمی و پژوهشی از جمله ویژگی‌های شخصیتی او به شمار می‌رود. انتخاب او در شرایط جنگی و با وجود تهدیدات مستقیم صورت گرفت.

زندگینامه

تولد

سید مجتبی حسینی خامنه‌ای در ۱۷ شهریور ۱۳۴۸ش در مشهد متولد شد. او دومین فرزند از شش فرزند سیدعلی خامنه‌ای و منصوره خجسته باقرزاده است. دوران کودکی و نوجوانی وی همزمان با فعالیت‌های سیاسی پدرش در مسیر مبارزه با حکومت پهلوی سپری شد.

خاندان

خاندان سید مجتبی خامنه‌ای از خاندان‌های روحانی و اثرگذار ایران بوده که نسب آنان به امام سجاد می‌رسد. پدربزرگ وی سیدجواد خامنه‌ای از علمای زاهد و مدرسان برجستۀ حوزه مشهد بود که از شاگردان میرزای نائینی و آقاضیاء عراقی به شمار می‌رفت. پدرش سیدعلی خامنه‌ای دومین رهبر انقلاب اسلامی ایران، از مبارزان پیش از انقلاب و از یاران نزدیک امام خمینی بود که سال‌ها زندان، تبعید و شکنجه را تجربه کرد. مادربزرگ وی نیز بانویی آشنا با قرآن، حدیث و ادبیات بود و در مسیر مبارزه با رژیم پهلوی با فرزندانش همگامی داشت. جد مادری‌اش سیدهاشم میردامادی از شاگردان آخوند خراسانی و از مفسران قرآن بود که در جریان کشف حجاب رضاخانی تبعید شد. رشد و تربیت در این محیط خانوادگی، بستر تربیتی مناسبی برای تکوین شخصیت علمی، اخلاقی و سیاسی وی فراهم آورد.

ازدواج

سید مجتبی خامنه‌ای در 1376ش با زهرا حداد عادل، دختر غلام‌علی حداد عادل، رئیس اسبق مجلس شورای اسلامی، ازدواج کرد. این ازدواج همزمان با هجرت دوم وی به قم جهت ادامۀ تحصیلات حوزوی صورت گرفت. به نقل از حداد عادل، این ازدواج با سادگی و بدون تشریفات خاصی انجام شد و هزینۀ حلقۀ عروسی حدود ۶۰۰ هزار تومان بوده است. حاصل این ازدواج سه فرزند به نام‌های محمدباقر، فاطمه و محمدطاها است. بر اساس گزارش‌ها، زهرا حداد عادل در جریان حملات اسرائیل به محل اقامت رهبر پیشین جان خود را از دست داد.

حضور در دفاع مقدس

سید مجتبی خامنه‌ای در دوران نوجوانی و در سال‌های جنگ ایران و عراق، مدتی در جبهه‌های جنگ حضور یافت. این حضور که از حدود ۱۷ سالگی وی آغاز شد، همزمان با گذراندن دروس مقدماتی حوزوی در مدرسه علمیه مجتهدی تهرانی بود. وی در این دوران عضو گردان «حبیب‌بن مظاهر» از لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله بود و در کنار افرادی همچون علیرضا پناهیان، مهدی طائب و حسن محقق که بعدها به چهره‌های شاخص تبدیل شدند، در مناطق عملیاتی حضور داشت.

بر اساس گزارش‌های منتشر شده، وی در عملیات‌های متعددی از جمله «بیت‌المقدس ۲، ۳ و ۴»، «والفجر ۱۰» و «مرصاد» شرکت داشته است. در جریان این حضور، وی از فرماندهان خواسته بود تا او را با نام مستعار «حسینی» خطاب کنند. به نقل از خاطرات فرماندهانی همچون نورعلی شوشتری، وی در عملیات بیت‌المقدس ۳ علی‌رغم توصیه‌های حفاظتی، به همراه فرزند هاشمی رفسنجانی راهی خطوط مقدم شد.

در منابع مربوط به آن دوران، به حساسیت‌های حفاظتی فرماندهان نسبت به احتمال اسارت وی اشاره شده است؛ به‌طوری‌که علی فضلی بر ضرورت مراقبت از ایشان جهت جلوگیری از بهره‌برداری‌های تبلیغاتی دشمن در صورت اسارت تأکید داشت. همچنین در خاطرات محسن رفیق‌دوست به واقعه‌ای در اسفند ۱۳۶۳ اشاره شده است که در جریان آن، وی به مدت یک هفته در مناطقی بین مرز ایران و عراق ناپدید شده بود. از دیگر ویژگی‌های نقل شده درباره سبک زندگی وی در جبهه، تمایل به دوری از انظار و برپایی نماز در چادرهای دورافتاده و خلوت بوده است. وی در عملیات مرصاد نیز عمدتاً در بخش تحصیل اطلاعات به فرماندهان میدانی یاری می‌رساند.

ویژگی‌های شخصیتی

ویژگی‌های شخصیتی سید مجتبی خامنه‌ای تحت تأثیر سبک زندگی و روش تربیتی پدرش سیدعلی خامنه‌ای شکل گرفته است. وی همچون پدر، به ساده‌زیستی شهره است و برای نمونه در آپارتمانی حدود ۷۰ متری زندگی می‌کند و کفش ساده‌ای را که در جریان ازدواجش خریده بود، تا چهار سال همچنان به پا می‌کرد. اطرافیان وی او را فردی متواضع، کم‌صدا و پرهیزکار توصیف کرده‌اند که هرگز در برابر تهمت‌ها و اهانت‌ها از خود دفاع نمی‌کند و سکوت را بر پاسخ‌گویی ترجیح می‌دهد. غلام‌علی حداد عادل، پدر همسر وی، تأکید کرده که در طول سیزده سال آشنایی، هرگز صدای بلند او را نشنیده و گناهی از وی مشاهده نکرده است و این ویژگی‌ها را نشانه‌ای از تربیت صحیح آیت‌الله خامنه‌ای در فرزندانشان دانسته است. سایر ویژگی‌های برجستۀ وی در جدول ذیل آمده است:

ردیف	عنوان ویژگی	شرح
۱	تداوم‌بخشی به گفتمان سید علی خامنه‌ای	وی استمراردهندۀ مسیر و پروژه‌ی «ایران قوی» محسوب می‌شود که طی ۳۶ سال گذشته توسط رهبر سابق انقلاب اسلامی هدایت شده است.
۲	برخاسته از سنت علمی و اخلاقی حوزه	وی را از فقهای نواندیش، اساتید اخلاق و پرورش‌یافتگان برجسته در فضای حوزه‌های علمیه توصیف می‌کنند.
۳	تعامل نزدیک با نخبگان و دانشگاهیان	برخورداری از آشنایی عمیق، درک تخصصی و ارتباطی گسترده و مؤثر با جامعه دانشگاهی و مجامع نخبگانی کشور.
۴	سابقۀ مجاهدت و هویت ایثارگری	برخورداری از روحیۀ مدیریت جهادی، سابقۀ جانبازی در جنگ رمضان، فرزند شهید و همسر شهیدبودن (هویت ایثارگری).
۵	تجربۀ راهبردی در حکمرانی	دارای سال‌ها تجربه عملی در اشراف، نظارت و مشاورت عالی در موضوعات پیچیده و حساس حکمرانی کشور.

تحصیلات و سوابق علمی

دوران تحصیل و اساتید

وی پس از پایان جنگ در ۱۳۶۸ش برای ادامۀ تحصیل به قم رفت و تا ۱۳۷۱ش در آنجا مستقر بود. سپس به‌مدت ۵ سال به تهران بازگشت و از ۱۳۷۶ش برای بار دوم مقیم قم شد. وی دروس سطح عالی را نزد اساتیدی چون احمدی میانه‌جی، رضا استادی و اوسطی گذراند. در مقطع دروس خارج فقه و اصول، وی از این اساتید عالی حوزه‌های علمیه بهره برده است:

• سید علی خامنه‌ای؛
• شیخ جواد تبریزی؛
• شیخ حسین وحید خراسانی؛
• سید موسی شبیری زنجانی؛
• آقا مجتبی تهرانی؛
• شیخ محمد مؤمن قمی.

منظومه فکری و مبانی استنباط

مبانی فکری وی متأثر از مکاتب فقهی افرادی چون شیخ انصاری، آخوند خراسانی، محقق نائینی و امام خمینی ذکر شده است. از جمله ویژگی‌های روش‌شناختی وی، اهتمام به آثار اصحاب ائمه، آراء قدمای امامیه و توجه به ارتکاز عصر معصوم در فرایند استنباط است.

فعالیت‌های آموزشی و تدریس

سوابق تدریس

تدریس وی از مدرسه مجتهدی تهران آغاز شد و از ۱۳۷۴ش به تدریس «معالم» و سپس «حلقات شهید صدر» پرداخت. وی از ۱۳۷۷ش تدریس رسائل و مکاسب را در قم دنبال کرد. دروس خارج فقه و اصول وی به‌صورت عمومی از سال‌های ۱۳۸۸ش و ۱۳۸۹ش در قم آغاز شد که طبق گزارش‌ها با استقبال قابل توجه طلاب مواجه شد.

تعطیلی دروس

در ۱۴۰۲ش، در حالی که آمار ثبت‌نام‌کنندگان درس وی بالغ بر ۱۳۰۰ نفر اعلام شده بود، وی به‌طور ناگهانی تعطیلی دروس خود را اعلام کرد. وی علت این تصمیم را موردی شخصی و معنوی عنوان کرد و از شاگردان خواست به دروس سایر اساتید حوزه مراجعه کنند.

نوآوری‌ها

• ارائه نظریات بدیع در مبانی فقه و اصول از جمله در موضوعاتی چون حقیقت و ماهیت حکم شرعی، مراتب حکم، ملاکات احکام، تعدد حکم و رجوع قیود؛
• طراحی روش نوین در استنباط با تأکید بر نقش بنیادین «ارتکاز عصر معصوم» و اهتمام ویژه به آثار اصحاب ائمه و آراء قدمای امامیه؛
• اتخاذ سبک خاص در تدریس شامل تلفیق مباحث فقه و اصول با تفسیر قرآن در ابتدای جلسات، ارائه نظام‌وار و منظم مسائل، و آزاداندیشی علمی همراه با نقد مبانی گذشتگان؛
• به کارگیری شیوه‌های متفاوت در شاگردپروری از جمله برنامه‌ریزی برای ارائه علمی فروعات فقهی توسط شاگردان به منظور تقویت قدرت نقد و تمرین استنباط، و اختصاص وقت جداگانه برای گفتگوهای علمی خارج از درس؛
• تسلط بر مکاتب فقهی-اصولی فحول علم (از شیخ انصاری تا امام خمینی) و ایجاد مکتب علمی جامع با مبانی فکری منسجم؛
• تأسیس مراکز علمی و مدارس فقهی با رویکرد تلفیق مسائل علمی و دغدغه‌های اجتماعی و خدمت به محرومان.

رویکردهای راهبردی و بین‌المللی

• اشراف بر حکمرانی: وی مطالعاتی در زمینه‌های ثبات اقتصادی، مسکن، تحول در کشاورزی و هوش مصنوعی داشته و با کارگزاران ارشد نظام جلسات کاری برگزار کرده است.
• ارتباط با جبهه مقاومت: ارتباط مستمر با فرماندهان نظامی و رهبران جبهۀ مقاومت از جمله سید حسن نصرالله و قاسم سلیمانی از دیگر ابعاد فعالیت‌های وی گزارش شده است.
• تقویت مراکز فقهی: وی به تأسیس و پشتیبانی از مدارس فقهی و مراکز علمی با هدف تقویت بنیۀ فقاهت در حوزه علمیه قم اقدام کرده است.

شایعات و شبهات پیرامون سید مجتبی خامنه‌ای

موضوع شایعه/ شبهه	ادعای معارضین و ضد‌انقلاب	پاسخ و تبیین طرفداران
ثروت و سطح زندگی	مالکیت حساب‌های میلیاردی در لندن، شمش‌های طلا و زندگی اشرافی.	زندگی ایشان ساده‌تر از یک کارمند متوسط شهرستانی است؛ وی در آپارتمانی معمولی زندگی می‌کند و وقت خود را به مطالعه فقه و عبادت می‌گذراند.
نفوذ سیاسی و انتخابات ۸۸	دخالت در ستادهای انتخاباتی و مهندسی آراء در انتخابات 1388ش (طرح شده توسط کروبی و گاردین).	هیچ تصویر یا گزارش مستندی از حضور وی در ستادها وجود ندارد؛ بینش سیاسی وی به‌طور کامل همسو با سیدعلی خامنه‌ای بوده و فعالیت اجرایی سیاسی نداشته است.
درمان ناباروری در لندن	هزینه یک میلیون پوندی در انگلیس برای تولد فرزند.	فرزند ایشان در بیمارستانی در تهران، توسط دکتر مرضیه وحید دستجردی و با هزینه ۵۰۰ هزار تومان متولد شده است. انگلیس دانش برتری در این حوزه ندارد.
فعالیت‌های اقتصادی	مالکیت شرکت ایرانسل و فروش قاچاق نفت به انگلستان.	فرزندان رهبری توسط ایشان از هرگونه فعالیت اقتصادی برحذر داشته شده‌اند. هیچ سند رسمی از ۲۰۰ هزار سند ادعایی رسانه‌های خارجی منتشر نشده است.
جانشینی و موروثی شدن	زمینه‌سازی برای رهبری آینده و طی کردن مدارج علمی برای این هدف.	این ادعا توسط تحلیل‌گران منصف (حتی مخالفین) به «جوک» تشبیه شده؛ چرا که بسیاری از اعضای خبرگان از نظر فقهی به این مقام نزدیک‌ترند.
امکانات خاص رفاهی	انتقال اسب شخصی با هواپیمای ۳۳۰ به مشهد و داشتن کلکسیون عصا.	این ادعاها (مطرح شده توسط مخملباف) فاقد هرگونه ارجاع و منبع است و حتی توسط بستگان برانداز ایشان (فروزانفر) تخیلی و بچه‌گانه توصیف شده است.
ازدواج و پیوند قدرت	ازدواج بر اساس مصالح سیاسی و وجود اختلاف خانوادگی.	ازدواج وی بسیار ساده انجام شد؛ وی فردی بسیار اخلاقی و مبادی آداب در خانواده است و همسرش هرگز گله‌ای از وی نداشته است.
ارتباط با نهادهای امنیتی	فرماندهی پشت‌پرده سرکوب‌ها و ارتباط با فرماندهان سپاه.	حضور او در جبهه با نام مستعار «حسینی» و بدون فخرفروشی بوده است؛ وی اکنون نیز بدون تشریفات و مانند سایر طلاب در مدارس علمیه تردد دارند.

انتخاب به رهبری

پس از ترور سیدعلی خامنه‌ای در جریان حملات ترکیبی آمریکا و رژیم صهیونیستی در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش مجلس خبرگان رهبری فرآیند انتخاب رهبر جدید را آغاز کرد. این فرآیند در شرایط جنگی و با وجود حملات به دبیرخانۀ مجلس خبرگان در قم انجام شد. این مجلس در تاریخ ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ش با صدور بیانیه‌ای رسمی، از انتخاب سید مجتبی حسینی خامنه‌ای به‌عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران خبر داد.

واکنش‌های داخلی: بیعت نهادها و شخصیت‌های ارشد نظام

پس از اعلام رسمی انتخاب آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای از سوی مجلس خبرگان رهبری، شخصیت‌های عالی‌رتبه نظام، نهادهای حاکمیتی و گروه‌های مختلف سیاسی در پیام‌های جداگانه‌ای این انتخاب را تبریک گفته و با ایشان اعلام بیعت و وفاداری کرده‌اند. در ادامه فهرست این واکنش‌ها بر اساس جایگاه و نوع نهاد ارائه می‌شود:

مقامات عالی‌رتبه و سران قوا

*   **مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور:** در پیامی با تبریک انتخاب "یار دیرین امام و رهبری و مشاور امین رهبر شهید"، تاکید کرد که دولت با تمام توان در کنار رهبری جدید برای عبور از شرایط حساس کنونی خواهد بود.

*   **آیت‌الله صادق آملی لاریجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام:** در پیامی مفصل، این انتخاب را در حساسترین برهه تاریخی، "مرهمی بر تألّمات روحی مردم" و تأکیدی بر استمرار راه انقلاب دانست و آن را به ملت و کارگزاران تبریک گفت .

*   **غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضاییه:** با صدور پیامی، انتصاب "مجاهد خستگی‌ناپذیر و فقیه پارسا" را به رهبری تبریک گفت و بر تبعیت قوه قضاییه از منویات ایشان تاکید کرد.

**نهادهای نظامی و امنیتی**

*   **سرلشکر محمد باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح:** در بیانیه‌ای با اشاره به سابقه حضور رهبر جدید در دوران دفاع مقدس، فرماندهی کل قوا را به ایشان تبریک گفت و آمادگی کامل نیروهای مسلح برای اجرای فرامین ایشان را اعلام کرد.

*   **سرلشکر حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران:** در پیامی با تجدید بیعت با "رهبر حکیم و فرزانه انقلاب"، تاکید کرد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی چونان گذشته، مصمم‌تر از همیشه در مسیر تحقق آرمان‌های انقلاب و دفاع از امنیت ملی تحت فرمان ایشان خواهد بود.

*   **سردار احمدرضا رادان، فرمانده کل انتظامی کشور:** انتصاب رهبر جدید را که از تبار "خانواده علم و جهاد" هستند، به سربازان فراجا و ملت ایران تبریک گفت.

**نهادهای مذهبی و روحانیت**

*   **جامعه مدرسین حوزه علمیه قم:** در بیانیه‌ای ضمن تبریک این انتخاب، بر جایگاه والای علمی و فقهی رهبر جدید تاکید کرد و آن را مایه یأس دشمنان دانست.

*   **آیت‌الله نوری همدانی از مراجع تقلید:** در پیامی، انتخاب "عالم مجاهد حضرت آیت‌الله آقای حاج سید مجتبی خامنه‌ای" را به مقام عظمای ولایت و امت اسلامی تبریک گفت.

**احزاب و گروه‌های سیاسی**

*   **جامعتین (جامعه روحانیت مبارز و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم):** در بیانیه مشترکی، این انتخاب را نشانه "استمرار راه نورانی امام و شهدا" و خنثی‌کننده توطئه‌های دشمنان دانستند.

*   **جبهه پایداری انقلاب اسلامی:** با صدور پیامی، ضمن تبریک، رهبر جدید را "امتداد راه پدر شهیدشان و استحکام بخش جبهه مقاومت" توصیف کرد.

*   **حزب موتلفه اسلامی:** دبیرکل این حزب در پیامی، انتخاب "فرزند برومند انقلاب" را تبریک گفت و بر همراهی این تشکل مردمی با ایشان تاکید کرد.

**سایر نهادها و تشکل‌ها**

*   **شورای ائتلاف نیروهای انقلاب اسلامی:** در بیانیه‌ای با تبریک این انتخاب، آن را فصل جدیدی در تاریخ پرافتخار انقلاب اسلامی توصیف کرد.

*   **بسیج مستضعفین:** فرمانده بسیج در پیامی با تبریک انتصاب، اعلام کرد که "بسیجیان سراسر کشور، سربازان ولایت در مسیر جهاد و مقاومت" خواهند بود.

*   **نمایندگان مجلس شورای اسلامی:** جمع کثیری از نمایندگان در بیانیه‌های جداگانه و تجمعی در صحن مجلس، انتخاب رهبر جدید را تبریک گفته و با آرمان‌های ایشان تجدید میثاق کردند.

### واکنش‌های خارجی: از تبریک متحدان تا تهدید مخالفان

در سطح بین‌المللی، انتخاب رهبر جدید جمهوری اسلامی ایران با واکنش‌های گسترده و بعضاً متضادی از سوی کشورها و گروه‌های مختلف روبرو شده است. این واکنش‌ها را می‌توان به دو دسته کلی کشورهای حامی و متحد و کشورهای مخالف و غربی تقسیم کرد.

**کشورهای حامی و متحدان منطقه‌ای**

*   **ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه:** در نخستین واکنش از میان قدرت‌های جهانی، طی پیامی رسمی این انتخاب را "صمیمانه تبریک" گفت. پوتین در این پیام با اشاره به شرایط جنگی، ابراز اطمینان کرد که رهبر جدید با سربلندی راه پدر خود را ادامه خواهد داد و بر "حمایت بیدریغ" مسکو از تهران تاکید کرد .

*   **امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور تاجیکستان:** با ارسال پیام تبریک رسمی، ابراز اطمینان کرد که مردم ایران تحت رهبری ایشان بر چالش‌ها پیروز خواهند شد و بر آمادگی دوشنبه برای گسترش همکاری‌های دوجانبه تاکید کرد .

*   **حزب‌الله لبنان:** این گروه در بیانیه‌ای اعلام کرد که همچنان به اصول انقلاب اسلامی ایران پایبند است و ضمن پیروی از رهبری "آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای"، مسیر خود را در چارچوب "تحت فرمان" ایشان ادامه خواهد داد .

*   **انصارالله یمن:** دفتر سیاسی این گروه، انتصاب رهبر جدید را "در این شرایط سخت و سرنوشت‌ساز" تبریک گفت و ابراز اطمینان کرد که جمهوری اسلامی به سمت یک پیروزی عظیم حرکت می‌کند .

*   **عراق:** مقامات و گروه‌های عراقی واکنش‌های مثبتی نشان دادند. عدنان فیحان، معاون اول رئیس پارلمان عراق، این انتخاب را "نقطه عطفی مهم" خواند و گروه‌های شبه‌نظامی مورد حمایت تهران نیز با ایشان اعلام بیعت کردند .

*   **چین:** موضع پکن محتاطانه‌تر بود. سخنگوی وزارت خارجه چین، این انتخاب را "موضوعی داخلی ایران" خواند و خواستار احترام به حاکمیت ایران بدون مداخله خارجی شد .

**کشورهای مخالف و غربی**

*   **دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا:** تندترین واکنش را نشان داد و انتخاب مجتبی خامنه‌ای را "اشتباه" خواند. ترامپ با صراحت گفت: «فکر می‌کنم آنها با انتخاب مجتبی اشتباه کردند. نمیدانم این وضع دوام خواهد آورد یا نه.» وی همچنین تهدید کرد که اگر رهبر جدید از خواسته‌های آمریکا تبعیت نکند، ممکن است هدف قرار گیرد و بر لزوم تایید رهبر ایران توسط کاخ سفید تاکید کرد   .

*   **اسرائیل:** پیش از انتخاب رسمی، ارتش اسرائیل هشدار داده بود که "دست کشور اسرائیل همچنان هر جانشین و هر کسی را که در پی تعیین جانشین باشد، دنبال خواهد کرد." رسانه‌های اسرائیلی نیز گمانه‌زنی‌های مختلفی درباره پشت پرده این انتخاب مطرح کرده‌اند  .

*   **فرانسه:** امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، به طور مستقیم به انتخاب واکنش نشان نداد، اما وزیر خارجه فرانسه از رهبر جدید خواست تا "تغییر مسیری بنیادین" در سیاست‌ها ایجاد کرده و "کلیدهای آینده مردم ایران را به آنها بازگرداند." .

*   **آلمان:** فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، مسئولیت پایان جنگ را متوجه "رهبری حکومت ایران" دانست و خواستار توقف اقدامات منطقه‌ای ایران شد .

در مجموع، آنچه از بررسی این واکنش‌ها برمی‌آید، انسجام و اجماع نسبی در سطح داخلی و حمایت متحدان سنتی ایران در سطح منطقه‌ای است. در مقابل، کشورهای غربی به رهبری آمریکا مواضع تندی اتخاذ کرده و ضمن رد مشروعیت این انتخاب، تهدیدات خود را علیه رهبری جدید تکرار کرده‌اند.

شبهه موروثی‌شدن رهبری

برخی انتخاب وی به عنوان رهبری را «موروثی بودن» این جایگاه قلمداد کرده‌اند؛ در جواب گفته شده است که انتخاب بر اساس صلاحیت‌های علمی و فقهی توسط مجلس خبرگان صورت گرفته و انتخاب فرزند دوم (به جای فرزند ارشد) نشان‌دهنده خروج از قواعد مرسوم توارث است. همچنین با استناد به نمونه‌های تاریخی در نظام‌های دینی (مانند انبیا و نواب اربعه)، تداوم مسئولیت در میان منسوبین شایسته صرفاً بر پایه کفایت و ضرورت‌های حکمرانی تبیین می‌گردد. از سوی دیگر، پذیرش این مسئولیت نه بر مبنای تمایل شخصی، بلکه به عنوان یک تکلیف شرعی و پس از تأکید مراجع عظام تقلید مبنی بر ضرورت‌های زمانه صورت پذیرفته است.

منابع

• «آنچه درباره سید مجتبی خامنه ای باید بدانیم»، وب‌سایت راسخون، تاریخ درج مطلب: 14 مرداد 1393ش.
• «آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 18 اسفند 1404ش.
• «آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای شخصیتی در تقاطع علم، جهاد و سیاست»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 18 اسفند 1404ش.
• «از منتخب خبرگان رهبری تا واکنش مقامات و شخصیت‌های سیاسی»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 18 اسفند 1404ش.
• «خاطرات بزرگان درباره مقام معظم رهبری»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 26 مهر 1390ش؛
• «درباره مجتبی خامنه‌ای چه می‌دانیم؟»، وب‌سایت دویجه وله، تاریخ درج مطلب: 14 اسفند 1404ش.
• «سلیمانی: حلقه مفقوده جهاد تبیین معرفی شخصیت رهبری به نسل جوان است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 18 اسنفد 1404ش.
• ««مجتبي خامنه‌اي» و «مهدي هاشمي» همرزمان دوران دفاع مقدس»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 12 آبان 1386ش.
• «نگاهی به سلوک و ساده‌زیستی مقام معظم رهبری»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 13 خرداد 1393ش.
• «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: 1 فروردین 1393ش.
• «۵ ویژگی منحصر به فرد سومین رهبر انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: 18 اسفند 1404ش.