پرش به محتوا

ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران

از ایران‌پدیا

ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران؛ کشتن افراد دارای سمت نظامی، قضایی یا سیاسی در نظام جمهوری اسلامی توسط گروه‌های تروریستی.

مفهوم‌شناسی

واژۀ ترور برگرفته از واژهٔ فرانسوی Terreur، به‌معنای کشتن مخالفان سیاسی به‌صورت ناگهانی است.[۱] پژوهشگران ویژگی‌های اصلی ترور را توسل به زور و اقدامات خشونت‌آمیز برای ایجاد ترس، اقدام به‌صورت غیرمشروع، هدف‌گذاری بر اساس اهداف سیاسی و ایدئولوژیک و همچنین کسب یا حفظ قدرت دانسته‌اند.[۲] برخی از محققان واژۀ‌های ذکرشده در متون روایی مانند «فَتْک»، «اِغْتِیال»، «اِرْهاب» و «محاربه» را مترادف با مفهوم ترور می‌دانند.[۳] به این ترتیب، ترور مسئولان جمهوری اسلامی نیز به‌معنای کشتن افرادی است که در نظام جمهوری اسلامی سمت نظامی یا سیاسی داشته‌اند.[۴]

تاریخچه

نخستین ترور بعد از پیروزی انقلاب اسلامی 3 اردیبهشت 1358ش رخ‌داد و طی آن محمدولی قرنی، رییس ستاد کل ارتش وقتت، توسط گروه فرقان در حیاط منزلش به کشته شد. وی پیش از انقلاب مدت زیادی به‌دلیل فعالیت‌های انقلابی خود به زندان افتاد و پس از پیروزی انقلاب با حکم امام‌خمینی به‌عنوان نخستین فرمانده ارتش جمهوری اسلامی ایران منصوب شد. بعد از آن ترورها در سه گروه اصلی ادامه پیدا کرد: گروه اول شخصیت‌های کلیدی نظام مانند سیدمحمد بهشتی و محمدعلی رجایی بودند. گروه دوم شخصیت‌های شناخته‌شده اما رده پایین‌تر مانند امامان جمعه در نقاط مختلف کشور را در می‌گرفت. سوم ترورهای بی‌هدف و کشتار عموم مردم را در سراسر کشور شامل می‌شد.[۵]

پیامدها

پانویس

  1. دهخدا، لغت‌نامه دهخدا، ذیل واژ، ترور، وب‌سایت واژه‌یاب.
  2. عبداللهی‌نژاد و عباس‌پور مقدم، «ترور از دیدگاه فقه»، 1390ش، ص۱۵۶.
  3. برجی، پژوهشی فقهی و حقوقی درباره ترور و دفاع مقدس، ۱۳۸۶ش، ص۲۸-۳۰؛ حاتمی، «خوانش اسلام از ترور و تروریسم، واکاوی واژگان معادل»، 1394ش، ص۸-۱۰.
  4. «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.
  5. «فجیع‌ترین ترورهای بعد از انقلاب در ایران/ از دهه ۶۰ خونین تا اقدامات تروریستی موساد و تکفیری‌ها»، وب‌باشگاه خبرنگاران جوان.

منابع

  • «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: 29 دی 1403ش.
  • برجی، یعقوب‌علی، پژوهشی فقهی حقوق درباره ترور و دفاع مشروع، قم، نشر زمزم هدایت، ۱۳۸۶ش،
  • حاتمی، بهادر، «خوانش اسلام از ترور و تروریسم، واکاوی واژگان معادل»، در خردنامه، شماره ۱۴، ۱۳۹۴ش.
  • عبداللهی‌نژاد، عبدالکریم و رمضان عباس‌پور مقدم، «ترور از دیدگاه فقه»، فصلنامه مطالعات اسلامی فقه و اصول، شمارۀ ۸۷، ۱۳۹۰ش.
  • «فجیع‌ترین ترورهای بعد از انقلاب در ایران/ از دهه ۶۰ خونین تا اقدامات تروریستی موساد و تکفیری‌ها»، وب‌باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: 12 شهریور 1400ش.