پرش به محتوا

جزایر ایرانی خلیج فارس

از ایران‌پدیا

جزایر ایرانی خلیج فارس؛

شماره نام جزیره / وضعیت سکونت ویژگی‌های طبیعی و اقلیمی شاخص‌های اقتصادی و گردشگری
۱ قشم / مسکونی بزرگترین جزیره؛ دارای گنبد نمکی (نمکدان)، جنگل‌های حرا و غارهای نمکی منحصر‌به‌فرد. منطقه آزاد تجاری؛ تنوع بی‌نظیر پرندگان، صنایع دستی و بنادر صیادی فعال.[۱]
۲ کیش / مسکونی جزیره مرجانی بیضی‌شکل؛ دارای پوشش گیاهی مستعد کشاورزی و نخلستان‌های گسترده. مهم‌ترین قطب گردشگری؛ دارای زیرساخت‌های مدرن، مراکز خرید و شهر باستانی حریره.[۲]
۳ ابوموسی / مسکونی جنوبی‌ترین جزیره ایران؛ دارای معتدل‌ترین آب‌وهوا در منطقه و آب‌های بسیار زلال و شفاف. موقعیت راهبردی در مسیر اصلی کشتیرانی؛ دارای پتانسیل بالای طبیعت‌گردی و صید ماهی.
۴ لاوان / مسکونی سومین جزیره بزرگ ایران؛ اقلیم گرم و مرطوب (تا ۵۰ درجه) با رطوبت هوای بسیار زیاد. مجتمع پالایشی نفت؛ مرکز صید مروارید و تولید عسل خاص با بوی نفت.
۵ هرمز / مسکونی جزیره بیضی‌شکل؛ دارای کوه‌های آتشفشانی، تپه‌های نمکی و معادن مشهور خاک سرخ. معروف به کلید خلیج فارس؛ دارای پیشینه تاریخی غنی (قلعه پرتغالی‌ها) و موقعیت بازرگانی.[۳]
۶ خارک / مسکونی جزیره مرجانی با سواحل عمیق و قشر سنگی مرکزی؛ لنگرگاه طبیعی در برابر جریان باد. اصلی‌ترین پایانه صادرات نفت ایران؛ دارای آثار تاریخی از دوره‌های اشکانی، ساسانی و اسلامی.[۴]
۷ مینو / مسکونی محصور در میان اروندرود؛ دارای نخلستان‌های انبوه، نیزارها و زیستگاه گرازهای وحشی. سیستم آبیاری طبیعی با جزر و مد؛ مقصد تفریحی محلی و زیستگاه پرندگان مهاجر.
۸ هنگام / مسکونی واقع در جنوب قشم؛ دارای ارتفاعات آهکی و معادن فعال نمک، خاک و سرب. مرکز مشاهده دلفین‌ها در سواحل شرقی؛ معیشت اهالی مبتنی بر صیادی و گردشگری.
۹ لارک / مسکونی متشکل از کوه‌های آتشفشانی مخروطی؛ بلندترین نقطه ۱۳۸ متر از سطح دریا. فعالیت اقتصادی مبتنی بر صید و غواصی؛ تأمین آب شیرین از طریق حمل از خشکی.
۱۰ سیری (راز) / مسکونی جزیره‌ای نسبتاً مسطح در میانه خلیج فارس با پوشش نخل خرما و معدن خاک سرخ. دارای تأسیسات گسترده نفتی و مسکونی؛ محصول خرما برای مصرف محلی.
۱۱ تنب بزرگ / مسکونی جزیره‌ای تقریباً گرد با خاک شنی و خشک؛ دارای لنگرگاه و جمعیت بالای مارهای سمی. معیشت اهالی از صید ماهی و مروارید؛ دارای اهمیت راهبردی در حوزه امنیت دریایی.
۱۲ هندورابی / مسکونی سرزمینی هموار و کم‌ارتفاع بین کیش و لاوان؛ زیستگاه پرندگان شکاری نظیر باز و شاهین. صید و غواصی؛ زیرمجموعه گردشگری جزیره کیش؛ فاقد صنایع دستی یا فعالیت معدنی.
۱۳ فرور بزرگ / غیرمسکونی واقع بر کمربند زلزله؛ دارای تپه‌ماهور، پرتگاه‌های تند و آب‌های تیره در حاشیه. کانون غنی زیست‌محیطی (عقاب ماهیگیر و حیات وحش)؛ دارای بقایای سکونت قدیمی.
۱۴ فرور کوچک / غیرمسکونی واقع در جنوب فرور بزرگ؛ مرتفع‌ترین نقطه ۳۶ متر؛ ایستگاه مهم پرندگان مهاجر. زیستگاه گونه‌های متنوع پرندگان دریایی؛ دارای موقعیت حساس اقلیمی و زیستی.
۱۵ شتور (شیدور) / غیرمسکونی پناهگاه حساس حیات وحش با توده‌های شنی؛ زیستگاه دلفین‌ها و لاک‌پشت‌های دریایی. معروف به جزیره ماران به دلیل وفور مارهای سمی؛ منطقه کاملاً حفاظت‌شده.
۱۶ خور موسی / غیرمسکونی کانال عمیق منشعب در جنوب خوزستان؛ زیستگاه پرندگان نادری نظیر گیلانشاه خالدار. محل تخم‌ریزی ماهیان و میگو؛ تحت تأثیر مستقیم استخراج نفت و تردد نفت‌کش‌ها.
۱۷ قبر ناخدا / غیرمسکونی جزیره‌ای در دهانه خورموسی؛ تشکیل‌شده از رسوبات و پوشیده از گل و صدف‌های آهکی. محل اصلی تخم‌گذاری پرستوهای دریایی؛ سواحل آن بسیار کم‌عمق است.
۱۸ بونه / غیرمسکونی واقع در شمال غربی خلیج فارس در دهانه خورموسی؛ فاصله برابر از هندیجان و ماهشهر. محل تخم‌گذاری گونه‌های سلیم خرچنگ‌خوار و سایر پرندگان دریایی.
۱۹ خارکو / غیرمسکونی جزیره کوچک در ۵ کیلومتری شمال شرق جزیره خارک؛ محل رشد پرندگان دریایی. دارای پیشینه استقرار نظامی تاریخی؛ مورد استفاده به عنوان پایگاه عملیاتی در گذشته.
۲۰ میرمهنا / غیرمسکونی واقع در بوشهر؛ دارای اراضی مستعد برای انگور و انجیر و بنای مذهبی (قدمگاه). نام‌گذاری شده به افتخار دریانورد ایرانی؛ دارای ارزش‌های تاریخی و مذهبی محلی.
۲۱ فارسی / غیرمسکونی جزیره راهبردی در اعماق خلیج فارس؛ فاقد سکونت دائم مدنی و دارای ایستگاه هواشناسی. تأمین اطلاعات حیاتی هواشناسی برای امنیت تمام شرکت‌های کشتیرانی بین‌المللی.
۲۲ ناز / غیرمسکونی جزیره صخره‌ای مسطح در یک کیلومتری ساحل قشم؛ با دیواره‌های صخره‌ای بلند. اتصال موقت به ساحل در زمان جزر؛ محل استراحت صیادان و تماشای غروب.
۲۳ عباسک / غیرمسکونی واقع بین بوشهر و شبه‌جزیره شیف؛ دارای بافت زمین ماسه‌ای و غیرقابل کشاورزی. فاقد پتانسیل کشاورزی؛ دارای ظرفیت برای طرح‌های سوخت بیولوژیک و پاک.
۲۴ تنب کوچک / غیرمسکونی جزیره‌ای مثلثی‌شکل با خاک شنی در غرب تنب بزرگ؛ مرتفع‌ترین نقطه ۲۱ متر. فاقد سکونت انسانی؛ دارای اهمیت راهبردی در حوزه پایداری مرزهای آبی.
۲۵ ام‌الکرم / غیرمسکونی واقع در بوشهر (بردخون)؛ سطح خاک تنها یک متر بالاتر از دریا؛ اقلیم گرم و مرطوب. از جزایر اقماری زیست‌محیطی منطقه؛ دارای اهمیت برای تنوع زیستی ساحلی.
۲۶ مطاف / غیرمسکونی توده ماسه‌ای غرقاب در زمان مد؛ دارای موج‌های تند به دلیل عمق بسیار کم. خطر جدی برای ناوبری؛ محل به گل نشستن قایق‌های صیادی ناآشنا به منطقه.[۵][۶]

پانویس

منابع

«با جزایر ایرانی خلیج فارس آشنا شوید!»، وب‌سایت بیتوته، تاریخ بازدید: 24 فروردین 1405ش.

«جزایر خلیج فارس مقصد گردشگران داخلی و خارجی»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 24 اسفند 1394ش.

«جزیره خارگ مرکز ثقل استراتژیک خلیج فارس؛ نماد مقاومت پایدار و وحدت ملی»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 3 فروردین 1045ش.