تیم ملی فوتبال زنان ایران

تیم ملی فوتبال زنان ایران؛ تیم رسمی فوتبال بانوان ایران در رقابت‌های بین‌المللی.

تیم ملی فوتبال زنان ایران، نمایندهٔ رسمی جمهوری اسلامی ایران در مسابقات بین‌المللی فوتبال بانوان است و زیر نظر فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران فعالیت می‌کند. این تیم با ترکیب ۲۵ بازیکن و هدایت مرضیه جعفری به‌عنوان سرمربی، در رقابت‌های مختلف آسیایی و جهانی حضور دارد. مشارکت در عرصه‌های بین‌المللی از مهم‌ترین افتخارات و نقاط عطف تاریخ این تیم به‌شمار می‌آید.

تاریخچه

فوتبال بانوان در ایران از سال ۱۹۷۰م با بازی‌های زنان در قالب تیم‌های محلی و خیابانی آغاز شد. در پی افزایش علاقه‌مندی، فدراسیون فوتبال ایران برخی از زنان را برای گذراندن دوره‌های آموزشی و مربیگری به کلاس‌های زیر نظر فیفا اعزام کرد. باشگاه تاج (استقلال کنونی) از پیشگامان تشکیل تیم فوتبال زنان است. در بین سال‌های ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۰ش باشگاه‌هایی همچون پرسپولیس، دیهیم، عقاب و پاس تهران نیز به‌تدریج تیم‌های زنانه تشکیل دادند. آلن راجرز به‌عنوان نخستین سرمربی تیم زنان پرسپولیس فعالیت می‌کرد و علی پروین نیز در برخی امور مربیگری او را کمک می‌کرد. نخستین تجربهٔ بین‌المللی فوتبال زنان ایران در اوایل دههٔ ۱۳۵۰ش در دیداری دوستانه با تیم منتخب فوتبال زنان ایتالیا صورت گرفت. در سال‌های پایانی دههٔ ۱۳۵۰ش، فوتبال زنان در ایران در مقطعی فراموش شد و در اواخر سال ۱۳۷۱ش با مسابقات سالنی آغاز به‌کار کرد و مجدداً تیم ملی فوتبال زنان تشکیل شد. نقطه عطف این روند را می‌توان سال ۱۳۷۹ش و برگزاری نخستین دوره «بازی‌های اسلامی زنان» به میزبانی تهران دانست. در این رویداد، تیم ملی فوتبال بانوان ایران در قالب مسابقات داخل سالن رسمیت یافت و ستاره‌هایی مانند آتوسا حجازی (دختر ناصر حجازی) و نیلوفر اردلان (فرزند اسماعیل اردلان) در ترکیب آن به میدان رفتند. در سال‌های ابتدایی دههٔ ۱۳۸۰ش، به‌تدریج امکان برگزاری مسابقات در زمین چمن برای زنان فراهم شد.

بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان

براساس اعلام رسمی فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، فاطمه شبان، فاطمه مخدومی، محدثه ذلفی، عاطفه ایمانی، زهرا پورحیدر، فاطمه آمینه برازجانی، ملیکا متولی، عاطفه رمضانی‌زاده، فاطمه پسندیده، سارا دیدار، روژین تمریان، افسانه چترنور، زهرا سربالی، گلنوش خسروی، مونا حمودی، شبنم بهشت، مریم دینی، شهناز جعفری‌زاده، رها یزدانی، زهرا خواجوی، ثنا صادقی، زهرا احمدی‌زاده، زهرا قنبری (کاپیتان)، سمیه اسماعیلی، کوثر عنبری، بهناز طاهرخانی و مریم یکتایی از اعضای فعلی این تیم به‌شمار می‌آیند. این تیم به سرمربی‌گری مرضیه جعفری و مربی‌گری مهدیه مولایی سرپرستی می‌شود. هم‌چنین در دوره‌های گذشته مریم ایراندوست و مریم آزمون سرمربیگری این تیم را برعهده داشتند.

فهرست بازیکنان سابق تیم ملی فوتبال بانوان ایران

نام و نام خانوادگی	پست	تیم باشگاهی
فاطمه گرائیلی	هافبک	خاتون بم
فاطمه پسندیده	هافبک	خاتون بم
عاطفه رمضانی‌زاده	هافبک	خاتون بم
زینب عباسپور	هافبک دفاعی	پرسپولیس تهران
فاطمه شبان	مدافع	سنگین ماشین ایستا
فاطمه مخدومی	هافبک	سنگین ماشین ایستا
مریم دینی	مهاجم	خاتون بم
هستی فروزنده	مهاجم	سنگین ماشین ایستا
زهرا احمدی‌زاده	مدافع	پرسپولیس تهران
مینا نافعی	دروازه بان	گلگهر سیرجان
زهرا خواجوی	دروازه بان	پرسپولیس تهران
عارفه سادات سیدکاظمی	دروازه بان	خاتون بم
رها یزدانی	دروازه بان	خاتون بم
مریم یکتایی	دروازه بان لژیونر	بشیکتاش ترکیه
فاطمه عادلی	مدافع	گلگهر سیرجان
روژین تمریان	مدافع	خاتون بم
ملیکا متولی	مدافع	خاتون بم
فاطمه امینه برازجانی	مدافع	خاتون بم
زهرا پورحیدر	مدافع	سپاهان اصفهان
شهناز جعفری‌زاده	مدافع	خاتون بم
بهناز طاهرخانی	مدافع	ملوان بندر انزلی
عاطفه ایمانی	مدافع/مهاجم	سنگین ماشین ایستا
زهرا قنبری	مهاجم	پرسپولیس تهران
نگین زندی	مهاجم	خاتون بم
افسانه چترنور	مهاجم	گلگهر سیرجان
گلنوش خسروی	مهاجم	گلگهر سیرجان
سمیه اسماعیلی	مهاجم	پالایش گاز ایلام
زهرا علیزاده	وینگر	گلگهر سیرجان
مونا حمودی	هافبک	خاتون بم
سارا ظهرابی‌نیا	هافبک	پالایش گاز ایلام
سارا دیدار	هافبک	خاتون بم
زهرا سربالی	هافبک	گلگهر سیرجان
شبنم بهشت	هافبک	گلگهر سیرجان
محدثه زلفی	هافبک	سنگین ماشین ایستا
ثنا صادقی	هافبک	پرسپولیس تهران
کوثر عنبری	هافبک	ملوان بندر انزلی

رقابت‌های بین‌المللی

تیم ملی فوتبال بانوان ایران با حضور در مسابقات بین‌المللی، نمایندۀ فوتبال زنان در چارچوب مسابقات رسمی جهانی و قاره‌ای است. این حضور در عین انجام الزامات و قوانین برگزاری مسابقات، به‌عنوان نمونه‌ای از مشارکت ورزشکاران زن در رویدادهای برون‌مرزی در سطح بین‌المللی قابل بررسی است. مهم‌ترین مسابقات بین‌المللی که تیم ملی فوتبال بانوان ایران تاکنون در آن‌ها حضور داشته است عبارت است از:

سال/ تاریخ برگزاری	نام مسابقات	گروه	تیم‌های هم‌گروه	محل برگزاری
۱۶ خرداد ۱۴۰۰ش	تورنمنت بین‌المللی بلاروس	-	ازبکستان، بلاروس	بلاروس
۲۰۲۲م	مرحله دوم مسابقات فوتبال بانوان المپیک ۲۰۲۲	گروه C	چین تایپه، فیلیپین، فلسطین	قطر
۳۰ دی تا ۱۷ بهمن ۱۴۰۰ش	جام ملت‌های فوتبال بانوان آسیا ۲۰۲۲	گروه A	هند، چین، چین تایپه	هند
۱۷ تا ۲۹ تیر ۱۴۰۱ش	رقابت‌های فوتبال زنان کافا (فدراسیون مرکزی آسیا)	-	تاجیکستان، ازبکستان، قرقیزستان، ترکمنستان	تاجیکستان
۱۶ تا ۲۲ فروردین ۱۴۰۲ش	مرحله نخست انتخابی المپیک فوتبال بانوان ۲۰۲۴	گروه B	میانمار، بنگلادش، مالدیو	میانمار
۱ تا ۹ آبان ۱۴۰۲ش	مرحله دوم انتخابی المپیک فوتبال بانوان ۲۰۲۴	گروه A	استرالیا، چین تایپه، فیلیپین	-
۱۶ تا ۲۶ تیر ۱۴۰۴ش	مرحله انتخابی جام ملت‌های فوتبال بانوان آسیا	گروه A	اردن، سنگاپور، لبنان، بوتان	اردن
۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش تا ۱ فروردین ۱۴۰۵ش	جام ملت‌های فوتبال بانوان آسیا ۲۰۲۶	گروه A	استرالیا، کره‌جنوبی، فیلیپین	استرالیا

افتخارات

از افتخارات تیم ملی فوتبال بانوان ایران، کسب عنوان نایب قهرمانی غرب آسیا در سال‌های ۱۳۸۴ش و ۱۳۹۰ش است. همچنین حضور در رقابت‌های جام ملت‌های فوتبال آسیا ۲۰۲۲م هند و ۲۰۲۶م استرالیا و سه دوره جواز حضور در دور دوم رقابت‌های المپیک از دیگر افتخارات این تیم به‌شمار می‌آید. افزون بر این، در پایان رقابت‌های جام کافا، عنوان بهترین تیم از نظر بازی جوانمردانه به تیم ملی بانوان ایران اهدا شد و کاپ مربوط به این عنوان را سارا ظهرابی‌نیا، کاپیتان تیم، دریافت کرد.

رنکینگ جهانی تیم ملی فوتبال زنان ایران

براساس اعلام فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا)، جدیدترین رده‌بندی تیم‌های ملی فوتبال بانوان در سال ۲۰۲۶م نشان می‌دهد که تیم ملی فوتبال زنان ایران با دو پله صعود در جایگاه شصت‌و‌هشتم جهان قرار گرفته است. در این رده‌بندی، تیم‌های ایالات متحده آمریکا، آلمان و سوئد به ترتیب در رتبه‌های نخست تا سوم جای دارند. همچنین در میان تیم‌های آسیایی، ایران با یک رده صعود در جایگاه سیزدهم قاره آسیا قرار گرفته است. تیم‌های کره‌شمالی، ژاپن، استرالیا، چین و کره‌جنوبی به ترتیب در رتبه‌های اول تا پنجم آسیا قرار دارند.

حضور در مسابقات جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۶ استرالیا

تیم ملی فوتبال زنان ایران برای دومین بار در تاریخ خود، جواز حضور در جام ملت‌های فوتبال زنان آسیا ۲۰۲۶م را کسب کرد. این رقابت‌ها از ۱ تا ۲۱ مارس ۲۰۲۶م (۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش تا ۱ فروردین ۱۴۰۵ش) در سه شهر سیدنی، گُلدکوست و پِرت کشور استرالیا برگزار شد. ایران در گروه A این مسابقات با تیم‌های استرالیا، کره‌جنوبی و فیلیپین هم‌گروه بود.

حضور تیم ملی بانوان در این دوره از رقابت‌ها، هم‌زمان با تجاوز آمریکایی–صهیونیستی به ایران صورت گرفت؛ به همین دلیل، بازیکنان پیش از آغاز بازی با تیم ملی استرالیا، هنگام پخش سرود ملی جمهوری اسلامی ایران با سلام نظامی ادای احترام کردند. با این حال، حضور تیم در این مسابقات با حواشی غیرمنتظره‌ای همراه بود؛ ازجمله فشارهای رسانه‌ای، تهدیدات افراد ناشناس و تلاش برای فریب و پناهندگی بازیکنان که فضای چالش‌برانگیزی را برای ملی‌پوشان ایجاد کرد. با وجود این شرایط، بازیکنان با غیرت، تعهد و وطن‌دوستی در میدان رقابت حضور یافتند. مراسم استقبال از تیم ملی فوتبال زنان ایران پس از بازگشت از جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۶ در شهر تبریز و میدان ولیعصر تهران با حضور مسئولان سیاسی و ورزشی برگزار شد.

لباس و پوشش تیم ملی فوتبال زنان ایران

لباس تیم ملی فوتبال بانوان ایران به‌گونه‌ای طراحی می‌شود که ضمن رعایت اصول حجاب اسلامی، امکان تحرک، راحتی و زیبایی متناسب با استانداردهای فنی ورزش را به‌همراه داشته و در بازآفرینی نقش هویتی و فرهنگی یک ملت مؤثر واقع شود.

برخی از ویژگی‌های اصلی طراحی پوشش تیم ملی بانوان، شامل موارد زیر است:

• استفاده از رنگ‌های منطبق با پرچم و نمادهای ملی؛
• طراحی اختصاصی برای بانوان با تأکید بر تناسب ارگونومیک؛
• نمایش هویت تیمی و برند اسپانسر براساس استانداردهای بین‌المللی؛
• بهره‌گیری از نقوش یا الهام‌گیری از طرح‌های ایرانی با رویکرد مدرن؛
• درج نام و شماره بازیکنان با فونت ویژۀ تیم.

پانویس

منابع

• «استقبال از تیم ملی فوتبال زنان در میدان ولیعصر»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: 28 اسفند 1404ش.
• «اعلام برنامه زمانبندی رقابت‌های دور اول مسابقات انتخابی المپیک فوتبال بانوان»، وب‌سایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: 6 فروردین 1402ش.
• «اعلام برنامه زمانبندی رقابت‌های فوتبال بانوان 2022 کافا»، وب‌سایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: 5 تیر 1401ش.
• «اعلام زمان و محل برگزاری مسابقات تیم ملی فوتبال بانوان در جام ملت‌های آسیا»، وب‌سایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: 1 دی 1400ش.
• «اهدای جایزه بازی جوانمردانه به تیم ملی فوتبال بانوان ایران»، وب‌سایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: 30 تیر 1401ش.
• «تاریخچه فوتبال زنان در ایران + عکس»، وب‌سایت فوتبالدخت، تاریخ درج مطلب: 5 فروردین 1399ش.
• «تیم ملی فوتبال بانوان ایران»، وب‌سایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: 9 دی 1397ش.
• «تیم ملی فوتبال بانوان، تهران را به مقصد بلاروس ترک کرد»، وب‌سایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: 16 خرداد 1400ش.
• «تیم ملی فوتبال زنان ایران»، وب‌سایت فوتبالدخت، تاریخ بازدید: 16 اردیبهشت 1405ش.
• «جام ملت‌های فوتبال بانوان آسیا؛ حریفان ایران مشخص شدند»، وب‌سایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: 7 مرداد 1404ش.
• «جعفری 27 بازیکن را به خط کرد»، وب‌سایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: 21 بهمن 1404ش.
• «روایت تازه از تیم ملی فوتبال زنان/ از پیشنهادهای وسوسه‌کننده تا تهدید»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 27 اسفند 1404ش.
• «سرمربیان تیم‌های ملی فوتبال بانوان مشخص شدند»، وب‌سایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: 13 اردیبهشت 1400ش.
• «سلام نظامی بانوان فوتبال ایران در جام ملت‌های آسیا+ فیلم»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: 14 اسفند 1404ش.
• «صعود 2 پله‌ای تیم ملی فوتبال بانوان در رنکینگ فیفا»، وب‌سایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: 19 آذر 1401ش.
• «صعود دوباره دختران ایران به جام ملت‌های آسیا/ مأموریت بزرگ در استرالیا»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: 3 اسفند 1404ش.
• «صعود ملی‌پوشان به جام ملت‌های آسیا»، وب‌سایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: 28 تیر 1404ش.
• «کادر فنی تیم‌های ملی فوتبال و فوتسال بانوان مشخص شدند»، خبرگزاری کار ایران، تاریخ درج مطلب: 3 اردیبهشت 1404ش.
• «کاروان تیم ملی فوتبال بانوان تهران را به مقصد دوحه ترک کردند»، وب‌سایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: 12 فروردین 1398ش.
• «مراسم استقبال از تیم ملی فوتبال بانوان- تبریز»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 28 اسفند 1404ش.
• «همگروهی شاگردان آزمون با استرالیا، چین تایپه و فیلیپین»، وب‌سایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: 28 اردیبهشت 1402ش.