نرگس محمدی

نرگس محمدی؛ فعال سیاسی محکوم به جرایم امنیتی در ایران.

نرگس محمدی فعال سیاسی، روزنامه‌نگار و عضو تشکل غیرقانونی کانون مدافعان حقوق بشر است. وی به‌دلیل ارتکاب جرایم امنیتی و فعالیت علیه نظام جمهوری اسلامی ایران، چندین دوره محکومیت حبس را سپری کرده است. در سال 2023م، اعطای جایزۀ صلح نوبل به وی با واکنش‌های تند مقامات رسمی و رسانه‌های داخلی ایران مواجه شد که آن را ابزاری سیاسی برای فشار بر ایران و حمایت از جریان‌های رادیکال توصیف کردند.

تولد، تحصیلات و فعالیت‌های اجتماعی

نرگس محمدی متولد 1351ش در زنجان و بزرگ‌شدۀ شهرهای کرج و قروه است. او در رشتۀ فیزیک کاربردی از دانشگاه بین‌المللی امام خمینی در قزوین، مدرک لیسانس گرفته است.

محمدی فعالیت‌های اجتماعی خود را از دوران دانشجویی با تأسیس تشکل روشنگران در دانشگاه آغاز کرد. او از سال 1375ش وارد عرصۀ روزنامه‌نگاری شد و در نشریاتی چون پیام هاجر به موضوعات حقوق بشر، زنان و دانشجویان پرداخت.

پیشینه خانوادگی و پیوندهای تشکیلاتی

گرایش‌های سیاسی و فعالیت‌های نرگس محمدی از سوی برخی تحلیل‌گران، متاثر از پیشینۀ خانوادگی و ارتباط نزدیکان وی با جریان‌های معاند جمهوری اسلامی ارزیابی شده است. تعدادی از بستگان نزدیک او، از جمله پسرخاله‌ها و پسرعمه‌های وی، از اعضای عملیاتی سازمان مجاهدین خلق بودند که اعدام شدند. تقی رحمانی، همسر محمدی، نیز از فعالان سیاسی و دارای سابقه محکومیت‌های امنیتی است. تقی رحمانی از سال 1390ش به فرانسه مهاجرت کرد و برخی فعالیت‌های تبلیغاتی و رسانه‌ای علیه نظام جمهوری اسلامی ایران را از آن‌جا هدایت می‌کند.

سوابق محکومیت و عناوین مجرمانه نرگس محمدی

پرونده قضایی نرگس محمدی شامل زنجیره‌ای از بازداشت‌ها و احکام صادر شده از سوی دادگاه‌های انقلاب است. عمده محکومیت‌های وی تحت عناوینی همچون اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت ملی و تبلیغ علیه نظام صادر شده است.

سوابق بازداشت نرگس محمدی به اواخر دهه هفتاد شمسی بازمی‌گردد؛ اما فعالیت‌های او پس از حوادث سال 1388ش منجر به صدور حکم 6 سال حبس شد که اجرای آن از سال 1391ش آغاز شد. وی پس از مدتی به‌دلیل عدم تحمل کیفر آزاد شد؛ اما مجدداً در سال 1393ش بازداشت و در سال 1395ش به 16 سال حبس محکوم شد. محمدی پس از آزادی در سال 1399ش، بار دیگر در خرداد 1400ش به 30 ماه حبس تعزیری محکوم شد.

در آذر 1404ش نیز نرگس محمدی در جریان حضور در مراسم ختم خسرو علیکردی در مشهد، به‌همراه تعدادی دیگر از حاضران بازداشت شد. مقامات قضایی علت این بازداشت را بروز رفتارهای هنجارشکنانه و سر دادن شعارهای ساختارشکنانه در این مراسم عنوان کردند.

رفتارهای هنجارشکنانه در زندان

رسانه‌های داخلی ایران در گزارش‌های خود به مجموعه‌ای از رفتارهای تقابلی نرگس محمدی در داخل زندان اشاره کرده‌اند که شامل هنجارشکنی، ایجاد آشوب و تمرد از قوانین انضباطی است. بر اساس این گزارش‌ها، وی متهم است که با ایجاد درگیری در محیط بند و تحریک سایر زندانیان به اعتراض، نظم عمومی زندان را مختل کرده و با انتقادات شدیدی از سوی سایر زندانیان مواجه شده است.

محدودیت‌های انضباطی

سازمان زندان‌ها اعلام کرده است که إعمال برخی محدودیت‌ها در تماس‌های تلفنی و ملاقات‌های نرگس محمدی بر اساس آیین‌نامۀ انضباطی زندان و به‌دلیل اقدام او به اخلال در نظم داخلی بند زنان، تحریک سایر زندانیان به تمرد و استفاده از امکانات ارتباطی زندان برای ارسال بیانیه‌های سیاسی بوده است.

مراقبت‌های درمانی

پروندۀ پزشکی نرگس محمدی نشان‌دهندۀ اعزام‌های متعدد او به بیمارستان‌های خارج از زندان جهت درمان بیماری‌های قلبی و تنفسی است. طبق مستندات ارائه شده، وی تحت نظارت پزشکان متخصص قرار داشته و در موارد نیاز، معاینات دوره‌ای و عمل‌های جراحی لازم برای او انجام شده است.

مواضع نرگس محمدی در قبال تحریم‌ها

یکی از محورهای مورد نقد در فعالیت‌های سیاسی محمدی، مواضع وی در قبال فشارهای بین‌المللی است. منتقدان و رسانه‌های ایران معتقدند اقدامات و بیانیه‌های وی در ترغیب دولت‌های غربی برای اعمال و تشدید تحریم‌های اقتصادی علیه ایران نقش داشته است.

واکنش‌ها به جوایز بین‌المللی نرگس محمدی

اعطای جوایز متعدد بین‌المللی به محمدی، به‌ویژه جایزه صلح نوبل سال 2023م، با واکنش‌های منفی گسترده در ایران مواجه شده است. مقامات وزارت امور خارجه ایران این اقدام را سیاسی‌کارانه، مداخله‌جویانه و در راستای سیاست‌های ضدایرانی برخی کشورهای غربی توصیف کرده‌اند.

تحلیل‌گران رسانه‌های داخلی با بررسی ابعاد اعطای جایزه صلح نوبل به نرگس محمدی، این اقدام را بخشی از جنگ نرم علیه جمهوری اسلامی ایران توصیف کرده‌اند که با اعتباربخشی به چهره‌های همسو با سیاست‌های غرب و ایجاد قهرمانان رسانه‌ای صورت می‌گیرد. منتقدان، اقدام کمیته نوبل در انتخاب نرگس محمدی برای دریافت جایزه صلح نوبل را تلاشی برای تشویش اذهان عمومی برای بازتولید آشوب، ارزیابی کرده‌اند.

منابع

• «ابعاد ناگفته اعطای جایزه صلح نوبل به نرگس محمدی»، مشرق‌نیوز، تاریخ درج مطلب: 17 مهر 1402ش.
• «بازداشت 39 نفر در جریان رفتار هنجارشکنان در ختم مرحوم «علیکردی» در مشهد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 22 آذر 1404ش.
• «توضیح سازمان زندان‌ها درباره ناآرامی در بند زنان زندان اوین»، وب‌سایت فرارو، تاریخ درج مطلب: 19 مرداد 1403ش.
• «توضیحات سازمان زندان‌ها درباره انتشار بیانیه‌ها، مصاحبه‌ها و یا نقل‌قول برخی زندانیان پرحاشیه»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: 23 شهریور 1402ش.
• «توضیحات سازمان زندان‌ها درباره وضعیت جسمانی نرگس محمدی | زندانی به زندان بازگردانده شد»، وب‌سایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: 7 آبان 1402ش.
• «حكم محكوميت نرگس محمدی تاييد شد»، خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا، تاریخ درج مطلب: 20 خرداد 1382ش.
• «حلقه پاریس استراتژی جریان فتنه برای انتخابات را ابلاغ کرد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 9 اردیبهشت 1392ش.
• «خانواده مادری نرگس اکثراً از منافقین بودند که اعدام شدند»، مشرق‌نیوز، تاریخ درج مطلب: 14 مهر 1402ش.
• «روایت یک شاهد عینی از باندبازی در بند زنان زندان اوین»، وب‌سایت خبری تحلیلی الف، تاریخ درج مطلب: 4 اسفند 1403ش.
  
• «مورد عجیب همسر نرگس محمدی در قاچاق انسان»، وب‌سایت جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: 10 شهریور 1403ش.
• «موضع وزارت خارجه در خصوص اعطای جایزه صلح نوبل به یک از شهروند ایرانی»، پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، تاریخ درج مطلب: 15 مهر 1402ش.
• «نرگس محمدی زندانی سیاسی کیست؟»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 15 مهر 1402ش.
• «نرگس محمدی فعال سیاسی کیست؟ | علت بازداشت نرگس محمدی چیست؟»، وب‌سایت پویا مگ، تاریخ درج مطلب: 21 آذر 1404ش.
• «نوبل را معمولاً قالتاق‌ها و ضدوطن‌‌ها می‌گیرند»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 15 مهر 1402ش.
• «واکنش وزارت خارجه به اعطای جایزه صلح نوبل به یکی از شهروندان ایرانی»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 14 مهر 1402ش.