کارتپستال
کارتپستال؛ برگ مقوایی مصوری که پشت آن چیزی نویسند و به مقصد فرستند.
کارتپستال، یا ورقه پستی،[۱] لغتی فرانسوی است و بهمعنای کارتی است ک روی آن تصویری چاپ کرده و در پشت آن نیز متنی کوتاه، یا نامهنگاری مختصری صورت میگیرد. برخی نیز روی آن تمبری چسبانده و به مقصد و برای مخاطب میفرستند.[۲] از کارتپستال، بهجای کاغذ و پاکت، که در گذشته مرسوم بود، استفاده میکنند.[۳] این پستنامه، که بهصورت برگهی مستطیلیشکل مقوایی یا کاغذی محکم است را میتوان با توجه به احکام اتحادیهی جهانی پست، بدون پاکت ارسال کرد.[۴]
پیشینه کارتپستال
برای کارتپستالها همانند سایر ابداعات بشری، نمیتوان تاریخ شروع دقیقی را مشخص کرد. اولین کارتپستالهای چاپشده در اتریش در حدود ۱۸۶۹م، دیده شدند.[۵] بهدلیل هزینههای پایین پستی و سهولت در جابهجایی، کارتپستالها با اقبال بسیاری روبهرو شدند و در ۱۸۷۱م، بیش از ۱ میلیون ۵۰۰ هزار کارت در هفته، از طریق پست به نقاط مختلف در اروپا فرستاده میشد.
پس از آن، در ۱۸۷۷م، اجازه تولید کارتهای پستی به شرکتی خصوصی واگذار شد و این شرکت، کارتپستالهایی با طرحها و نقوش مختلف و تصاویر تزئینی تولید میکرد. مدتی بعد، با اختراع و توسعهی صنعت چاپ، در این عرصهی هنری نیز پیشرفت چشمگیری در چاپ و تولید کارتپستالها اتفاق افتاد.[۶]
در ایران نیز، در آغاز سده بیستم میلادی، ورقههای پستی مرسوم شدند. برای تصاویر روی کارتپستالها از تصاویر مناظر و چشماندازهای طبیعی، مناطق تاریخی، چهرههای سیاسی و تاریخی،[۷] تصاویر وقایع انقلاب مشروطه و امثال آنها استفاده میشد. در ابتدا، برخی از مردم در دنیا، هیجان و ذوق بسیاری در جمعآوری کارتپستالهای عکسدار داشتند،[۸] تا آنجا که کلکسیونرهایی در سراسر جهان، این مجموعه را در کتبی چاپ و منتشر نمودند؛ مانند کتاب «کارتپستالهای تاریخی ایران».[۹]
فواید کارتپستالها
هرچند در ایران، انواع مختلف کارتپستال، چندان مورد توجه نیست، اما، هنوز هم فوایدی برای اینگونه از مکاتبات وجود دارد. کارتپستالها، علاوهبر داشتن تصویر، نوشته و متن کوتاهی را نیز شامل میشوند. بههمین دلیل، بهراحتی میتوان، اطلاعات اولیه را در رابطه با هر موضوعی به مخاطبان ارائه داد. درواقع، اولین وظیفهی کارتپستالها، انتقال پیام است. همچنین، از کارتپستالها میتوان در امور تحقیقاتی و پژوهشی استفاده کرد، زیرا حاوی اطلاعات مهمی درباره تاریخ و جغرافیای مناطق مختلفی هستند. در حقیقت، کارتپستال، وسیلهای است برای هنرمندان در هر عرصه و زمانی، تا با یک اثر بیپیرایه و کاملا ساده، بخشی از زمان خود را روایت کرده و آن را به جریان روابط انسانی پیوند دهند.[۱۰]
انواع کارتپستال
کارتپستال، شامل یک تکه کاغذ یا مقوای باکیفیت است که در یک طرف آن تصویری مرتبط با محتوا چاپ شده و در طرف دیگر آن، متنی کوتاه نوشته میشود. این کاغذ معمولا به شکل تا شو طراحی میشود. در برخی از مواقع نیز از وسایلی مانند بند تزئینی، روبان، گُل و امثال آن برای زیبایی بیشتر استفاده میشود.
انواع مختلفی از کارتپستال با موارد استفادهی متنوعی در دنیا وجود دارد. مانند: کارت سالگرد ازدواج، تولد، کارت تبریک روزهای مقدس و مناسبتها، کارتهایی بهمنظور همدردی، آرزوی سلامتی، آگهی تسلیت و کارتهایی برای ابراز مسایل شخصی مثل تشکر، عذرخواهی، دوستی و عشق.[۱۱]
پانویس
- ↑ دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه کارت پستال، سایت واژهیاب.
- ↑ معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژه کارت پستال، سایت واژهیاب.
- ↑ عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه کارت پستال، سایت واژهیاب.
- ↑ واژههای مصوب فرهنگستان، ذیل واژه کارت پستال، سایت واژهیاب.
- ↑ منتصری، «کارت پستال و کاربردهای آن در روابط عمومی»، شبکه روابط عمومی.
- ↑ نجمآبادي، ورقههاي پُستي عهد قاجار، فصلنامة عكسنامه، 1377ش، ص5.
- ↑ نجمآبادي، ورقههاي پُستي عهد قاجار، فصلنامة عكسنامه، 1377ش، ص7.
- ↑ صافي، كارت پستالهاي تاريخي ايران، 1368ش، ص 16.
- ↑ نجمآبادي، ورقههاي پُستي عهد قاجار، فصلنامة عكسنامه، ش1377، ص7.
- ↑ «فواید کارت پستال چیست؟»، سایت تبیان.
- ↑ منتصری، «کارت پستال و کاربردهای آن در روابط عمومی»، شبکه روابط عمومی.
منابع
- دهخدا، علیاکبر، لغتنامه، سایت واژهیاب، تاریخ بازدید: 24 آذر 1400ش.
- صافي، قاسم، كارت پستالهاي تاريخي ايران، تهران، مؤسسة فرهنگي گسترش هنر، 1368ش.
- عمید، حسن، فرهنگ فارسی، سایت واژهیاب، تاریخ بازدید: 24 آذر 1400ش.
- «فواید کارتپستال چیست؟»، سایت تبیان، تاریخ بارگذاری: 26 دی 1389ش.
- معین، محمد، فرهنگ فارسی، سایت واژهیاب، تاریخ بازدید: 24 آذر 1400ش.
- منتصری، مهدی، «کارتپستال و کاربردهای آن در روابط عمومی»، شبکه روابط عمومی، تاریخ بارگذاری: 16 خرداد 1393ش.
- نجمآبادي، مهرداد، ورقههاي پُستي عهد قاجار، فصلنامة عكسنامه، سال 1، ش1، 1377ش.
- واژههای مصوب فرهنگستان، سایت واژهیاب، تاریخ بازدید: 24 آذر 1400ش.