شیرین سعیدی

شیرین سعیدی؛ استاد ایرانی دانشگاه آرکانزاس در آمریکا.

شیرین سعیدی استاد ایرانی دانشگاه آرکانزاس، دارای دکترای علوم سیاسی از دانشگاه کمبریج در انگلستان است. او مدیر برنامه مطالعات خاورمیانه دانشگاه آرکانزاس در آمریکا بود که به‌خاطر آنچه حمایت از رهبر جمهوری اسلامی ایران و انتقاد به نسل‌کشی رژیم صهیونیستی عنوان شد، از سمت خود برکنار شد.

تولد و سوابق علمی شیرین سعیدی

شیرین سعیدی متولد ۱۳۵۹ش در ایران، در دوران کودکی به آمریکا مهاجرت کرده است. او در حوزهٔ سیاست‌های خاورمیانه به تحصیل پرداخته و پس از فارغ‌التحصیلی در مقطع کارشناسی از دانشگاه مریلند، راهی انگلستان شد و در سال ۲۰۱۲م مدرک دکترای خود را از دانشگاه کمبریج دریافت کرد. سعیدی بیش از ده سال سابقهٔ پژوهش میدانی در ایران دارد. تمرکز او بیشتر بر موضوعاتی همچون نقش زنان در ساختار جمهوری اسلامی، مفاهیم شهروندی، جنسیت و سیاست‌های مذهبی معطوف بوده است. دستاورد شاخص پژوهشی او، کتاب «زنان و جمهوری اسلامی» است که در سال ۲۰۲۲م توسط انتشارات دانشگاه کمبریج به چاپ رسید. آثار و مقالات علمی وی تا امروز مورد توجه جامعهٔ دانشگاهی بوده است. او از سال ۲۰۱۹م همکاری خود را با دانشگاه آرکانزاس آمریکا در جایگاه استادیار علوم سیاسی آغاز کرد و در سپتامبر ۲۰۲۲م به‌عنوان نخستین زن، کرسی مدیریت مرکز مطالعات خاورمیانه «کینگ فهد» را از آن خود کرد.

منش آموزشی شیرین سعیدی

در فضای آموزشی، دانشجویانش او را مدرسی باانگیزه و پرشور می‌شناسند؛ اما برخی شاگردان او نسبت به سخت‌گیری‌های آموزشی و مواضع سیاسی مطرح شده در کلاس‌های درس وی انتقادهایی داشتند.

مواضع جنجالی شیرین سعیدی

• حمایت از رهبر جمهوری اسلامی ایران؛ طبق گزارش نشریه آمریکایی نیویورک‌پست، شیرین سعیدی در پیام‌های منتشر شده در شبکه اجتماعی ایکس طی ماه نوامبر ۲۰۲۵م، به تمجید از آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، پرداخته و برای سلامتی وی دعا کرده است. وی در این نوشته‌ها تأکید کرده بود که تدابیر رهبر ایران عامل اصلی حفظ امنیت ایران در زمان جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل بوده است.
• مقابله با صهیونیسم و حمایت از فلسطین؛ شیرین سعیدی در صفحهٔ خود رژیم اسرائیل را حکومت تروریستی و نسل‌کش توصیف کرده است که این اظهارات او سبب مسدود شدن صفحه کابری‌اش در شبکه اجتماعی ایکس شد. شیرین سعیدی مواضع امروز خود را ادامهٔ فعالیت‌های ۲۰ سال پیش خود در زمینهٔ آزادی فلسطین می‌داند و عشق و دلبستگی‌اش به ایران را نیز نشأت گرفته از علاقه به فلسطین می‌داند.
• پیگیری آزادی حمید نوری؛ یکی از گروه‌های فعال در آمریکا، اسنادی منتشر کرده که نشان می‌دهد شیرین سعیدی علاوه بر حمایت از رهبر ایران، خواستار آزادی حمید نوری، از زندانیان مرتبط با پرونده‌های حقوق بشری ایران در آمریکا شده است.

اخراج شیرین سعیدی از دانشگاه آرکانزاس

شیرین سعیدی در مصاحبه‌ای با نیویورک‌تایمز در نوامبر ۲۰۲۳م، به قانونی در ایالت آرکانزاس انتقاد کرده بود که فعالیت‌های طرفداران فلسطین را محدود می‌کند. طبق قوانین ایالت آرکانزاس، هر پیمانکار دولتی باید متعهد شود که هیچ اقدامی علیه اسرائیل انجام نمی‌دهد. مدیران دانشگاه آرکانزاس پس از برکناری شیرین سعیدی از ریاست مرکز مطالعات خاورمیانه، گام‌های نخست برای اخراج او از کرسی استادی این دانشگاه را هم برداشته اند. این روند ممکن است ماه‌ها طول بکشد.

تهدیدها علیه شیرین سعیدی

پس از ماجرای حمایت شیرین سعیدی از رهبر جمهوری اسلامی ایران و مواضع وطن‌دوستانه و ضد اسرائیلی او، فشارها و تهدیدها علیه وی هم در فضای مجازی و هم از طریق محیط دانشگاه به‌طور مستمر وجود داشته است؛ از جمله این‌که سخنگوی فارسی‌زبان سابق ارتش اسرائیل در صفحهٔ ایکس خود، او را به قتل و تجاوز تهدید کرده است. همچنین بنا بر اظهارات او، پوشش رسانه‌ای شبکه اینترنشنال و سایر رسانه‌های اپوزیسیون ایران در تشدید این فضاسازی نقش مؤثری داشته‌اند.

پایداری شیرین سعیدی بر مواضع خود

با وجود تهدیدها و فشارها، سعیدی معتقد است خداوند به او این فرصت را عطا کرده تا از حق مظلومان و مردم ایران و خاورمیانه دفاع کند و این رسالت را مایهٔ افتخار و سربلندی خود می‌داند. او باور دارد که فشار و تهدید نمی‌تواند صدای او را خاموش کند و خللی در ارادهٔ او وارد نمی‌شود.

واکنش‌ها به اخراج شیرین سعیدی از دانشگاه

محمدمهدی ایمانی‌پور، رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در واکنش به اخراج سعیدی از دانشگاه آمریکایی، ادعای آزادی آکادمیک در دانشگاه‌های غربی را پوچ خواند. او همچنین سعیدی را در زمره نخبگان مستقل و دارای وجدان می‌داند که حاضر نشده‌اند علم و اندیشه خود را فدای سیاست‌های صهیونیستی کنند. وی برخورد با سعیدی را یک تصفیه ساختاری برای حذف صدای مقاومت در دانشگاه می‌داند.

ناصر سراج، معاون بین‌الملل قوه قضائیه و دبیر ستاد حقوق بشر ایران، معتقد است اخراج سعیدی نشان می‌دهد که شعارهایی مانند آزادی بیان و فضای آزاد آکادمیک در غرب، تنها یک پوشش نمایشی و ضدحقوق بشری است و با واقعیت فرسنگ‌ها فاصله دارد و فضای دانشگاهی در غرب برخلاف ادعاها، مستقل و بی‌طرف نیست.

منابع

• «ادامه واکنش‌ها به اخراج رئیس مرکز مطالعات خاورمیانه دانشگاه آرکانزاس پس از حمایت او از خامنه‌ای»، وبسایت بی‌بی‌سی، تاریخ درج مطلب: ۲۶ آذر ۱۴۰۴ش.
• «استاد ایرانی دانشگاه در آمریکا به اتهام انتقاد از اسرائیل و تمجید از رهبر انقلاب اخراج شد»، وب‌سایت کیهان، تاریخ درج مطلب: ۲۳ آذر ۱۴۰۴ش.
• «استاد دانشگاه آرکانزاس به دلیل استفاده از سربرگ دانشگاه و انتقاد از اسرائیل اخراج شد»، وب‌سایت روزیاتو، تاریخ درج مطلب: ۲۳ آذر ۱۴۰۴ش.
• «استادیار ایرانی دانشگاه آرکانزاس آمریکا برکنار شد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۲۲ آذر ۱۴۰۴ش.
• «استادیار ایرانی دانشگاه آرکانزاس آمریکا برکنار شد»، وب‌سایت نم‌نمک فارسی، تاریخ درج مطلب: ۲۳ آذر ۱۴۰۴ش.
• «حمایت از «شیرین سعیدی» دفاع از آزادی علمی و وجدان است؛ آپارتاید علمی»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۹ آذر ۱۴۰۴ش.
• «شیرین سعیدی کیست؟ برکناری استاد دانشگاه آرکانزاس در پی حمایت از رهبر ایران»، وب‌سایت تیردادنامه، تاریخ درج مطلب: ۲۲ آذر ۱۴۰۴ش.
• «گفت‌وگوی همشهری با شیرین سعیدی؛ با فشار و تهدید صدای من خاموش نمی‌شود»، وب‌سایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۶ آذر ۱۴۰۴ش.
• «ماجرای برکناری شیرین سعیدی از دانشگاه آرکانزاس»، آسیانیوز ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۳ آذر ۱۴۰۴ش.