پرش به محتوا

پیش‌نویس:نصرت الهی

از ایران‌پدیا

نصرت الهی،

معرفی

ریشه نصر اصل صحیحی است که بر انجام خیر و دادن آن دلالت دارد ابن فارس 1404ق، ج5، ص435. نصرت یعنی پیروز کردن چیزی بر چیزی خامنه ای، 1398، ص76. نصرت الهی یکی از سنت‌های الهی است. این سنت شامل حال افراد یا جوامعی می‌شود که دین خدا را یاری کنند.[۱] روشن است که خداوند بی نیاز از یاری دیگران است بنابراین مقصود از یاری کردن خداوند نصرت دین خدا و ارزشهای الهی خامنه ای، 1402ق، ص85 انبیا و اولیای الهی جوادی آملی، 1389، ج4، ص545، و یاری کسانی است که در راه خدا می جنگند المراغی، بی تا، ج17، ص119. تلاش برای تحقق دین خدا در زندگی فردی و اجتماعی شامل آموزش و تبلیغ و فعالیتهای اجتماعی برای تغییرات مثبت در جامعه خامنه ای، 14 خرداد 1385. نصرت الهی می‌تواند در زمینه‌های نظامی، علمی، تبلیغی صورت بگیرد.[۲] چه بسیار گروه‌های اندکی که با یاری خدا بر گروه‌های بسیاری غلبه کردند.[۳] نصرت الهی و دست‌یابی به پیروزی به این معنی نیست که صدمه، آسیب و شهادت در جبهه حق نخواهد بود. بنابراین شهادت رهبران مقاومت در سالهای اخیر منافاتی با یاری خداوند و پیروزی ندارد، چراکه هر مجاهدی پرچم را به دیگری می‌سپارد تا در نهایت پیروزی نصیب جبهه حق شود.[۴]

ویژگی‌های نصرت الهی

  1. قطعیت: در آیه «انا لننصر رسلنا»[۵]، کلمه «ان» دلالت بر یقینی بودن و حرف لام در «لننصر» تاکید بر قطعیت دارد. یعنی نصرت ما حتمی و قطعی است. همچنین آیاتی که وعده الهی را غیر قابل تخلف می‌دانند،[۶] دلیلی دیگر بر حتمی بودن نصرت الهی است. بنابراین در یاری خداوند تردید جایی ندارد.[۷]

شرایط تحقق نصرت الهی

  1. تعلق گرفتن اراده الهی: از دیدگاه قرآن کریم شرط اول جذب نصرت الهی این است که اراده الهی به پیروزی گروهی تعلق بگیرد، زیرا هیچ امری در جهان بر خلاف خواست خداوند متعال اتفاق نمی‌افتد.[۸]
  2. نیت یاری کردن خدا: برای دریافت نصرت الهی، فرد یا گروه باید قصد یاری کردن خداوند را داشته باشد.[۹] یاری کردن خدا به معنی یاری کردن آیین، پیامبر، شریعت و تعلیمات او است.[۱۰] هدف باید سربلندی کلمه حق باشد، نه دست‌یابی به سلطه، غنیمت و نشان دادن قدرت و شجاعت باشد.[۱۱] از دیدگاه قرآن عامل اصلی پیروزی، نصرت الهی است و آنچه موجب امداد الهی می‌شود، ایمان و توکل به خدا و تضرع به خدای متعال است.[۱۲]
  3. طلب یاری از خداوند: ایمان به خداوند از جمله شروط مهم دست‌یابی به نصرت الهی است زیرا ایمان به خدا عامل تحقق شروط دیگر تحقق نصرت الهی مثل دعا، استقامت و اطاعت‌پذیری است.[۱۳] برای دریافت امدادهای الهی باید ایمان و تضرع به درگاه حق تعالی را بیش از پیش افزایش دهیم.[۱۴] به درگاه خداوند استغاثه کنند[۱۵]
  4. انجام وظایف مربوطه: خداوند زندگی مطلوب و موفقیت را برای هیچ کس تضمین نکرده است. زیرا نصرت الهی و دست‌یابی به آینده مطلوب تنها با اراده و تلاش خود انسان ساخته می‌شود.[۱۶] به‌عنوان نمونه دفاع و مقابله با دشمن نه تنها امری مشروع است بلکه قرآن به آن ترغیب هم کرده است.[۱۷] اگر در وضعیت جنگی مردم، نیروهای نظامی و دولتمردان به وظایف خود عمل کنند. بنا بر وعده قرآنی[۱۸] تحقق نصرت الهی حتمی خواهد بود و اگر دفاع آنها مومنانه باشد[۱۹] بیشتر مورد توجه و نصرت الهی قرار خواهند گرفت.[۲۰]
  5. صبر و استقامت: این شرط[۲۱] نوعی امر به صبر است، یعنی شرط دست یابی به پیروزی صبر و استقامت است.[۲۲] و در این راه صبر و استقامت به خرج دهند.[۲۳] صبر و استقامت و پرهیزکاری از جمله شروط دیگری است که در صورت تحقق، یاری خداوند را به پنج‌هزار فرشته[۲۴] افزایش می‌دهد. ماء غدق[۲۵] کنایه از حل همه مشکلات زندگی است. به این معنی که اگر در این راه پافشاری و استقامت کنید یعنی از مسیر مستقیم منحرف نشوید، گرفتاری ها ضعف ها برطرف خواهد شد.[۲۶] همه گروه‌هایی که در طول تاریخ در راه حق به یاری خداوند پیروز شدند، سختی‌ها را تحمل کردند و هر چه در توان داشتند به کار گرفتند و آنچه را خداوند به آنها داده بود صرف اسلام کردند.[۲۷]
  6. اطاعت از رهبری: اطاعت از حجت خدا، نائب خاص یا نائل عام او شرط دیگر جلب یاری خداوند است.[۲۸]
  7. تامین زمینه‌های مادی: یاری خداوند شامل حال گروه‌هایی می‌شود که برای فراهم آوردن بهترین و پیشرفته‌ترین ابزارها، وسائل و تجهیزات مورد نیاز تلاش کنند و زمینه مادی موفقیت را ایجاد کرده باشند،[۲۹] زیرا انجام امور از طریق اسباب طبیعی آن یکی از سنت‌های دائمی الهی است. بنابراین باید زمینه مادی یاری خداوند فراهم شود.[۳۰] برای کسب آمادگی هیچ حد یقفی وجود ندارد و باید در تا نهایت امکان کسب آمادگی کرد. معیار آمادگی ایجاد ترس دائمی در دل دشمن است. و این آمادگی اعم از نیروهای مادی و معنوی است.[۳۱] هرچند تامین شرایط و ابزار و امکانات مورد نیاز برای جلب یاری خداوند ضروری است اما در بهترین شرایط هم نباید به این امور امید داشت بلکه تنها باید به خدا اتکا داشت. در این صورت خداوند کمبودها را هم جبران می‌کند.[۳۲]
  8. پرهیز از غرور و غفلت: آنچه مانع جذب نصرت الهی است غرور و غفلت از قدرت الهی[۱۲] است. بنابراین به امدادهاى الهى در همه حال نياز است، چه در حال ضعف و چه در حال قدرت و نباید مغرور امکانات و توانایی‌های خود شد.[۱۴]

موانع نصرت الهی

تنبلی و بی‌عملی، توهم‌پردازی، ترجیح منافع شخصی یا گروهی بر مصلحت امت اسلامی، دنبال کردن هوای نفس، حضور نداشتن در میدان عمل، خامنه ای، بی تا، ج28، ص30، بیانات رهبری در دیدار با کارگزاران نظام در 2 آبان 1385.

میزان نصرت الهی

خداوند به اندازه نیاز و شایستگی مردم به آنها کمک می‌کند.[۳۳] وعده خداوند مبنی بر ارسال سه هزار فرشته[۳۴]

انواع نصرت الهی

نصرت الهی شامل امور مادی و معنوی می شود. این کمک ها می تواند شامل پیروزی در میدان نبرد، موفقیت در پروژه‌های علمی و اقتصادی و حتی کمک های موراء طبیعی باشد. خامنه ای، بی تا، ج32، ص49، بیانات در مراسم فارغ التحصیلی دانش آموختگان ارتش در 19 آبان 1389. ایجاد الفت و استواری در دل‌ها،[۳۵] استجابت دعا،[۳۶] اعطای معجزه و استدلال،[۳۷] اعطای حکومت،[۳۸] پیروزی در جنگ،[۳۹] اعطای آرامش،[۴۰] هلاکت دشمن،[۴۱] امدادهای غیبی،[۴۲] ایجاد ترس و وحشت در دل دشمن،[۴۳] نجات از خطرها،[۴۴] خنثی کردن حیله‌ها،[۴۵] الهام به مومنان،[۴۶]

نمونه‌هایی واقعی از نصرت الهی

نصرت الهی در تاریخ انبیاء

نجات حضرت نوح،[۴۷] حضرت ابراهیم،[۴۸] حضرت لوط،[۴۹] حضرت یوسف،[۵۰] حضرت شعیب،[۵۱] حضرت صالح،[۵۲] حضرت هود،[۵۳] حضرت موسی،[۵۴] حضرت عیسی،[۵۵] نبی خاتم،[۵۶] اهل ایمان[۵۷]

نصرت الهی در جنگ 33 روزه لبنان

شهید سیدحسن نصرالله پس از جنگ 33 روزه با اسرائیل می‌گوید: «ما نصرت الهی را به وضوح در این جنگ دیدیم». بنابر روایت او در جنگ 33 روزه هنگامی حزب‌الله لبنان بدون آب و غذا و تجهیزات نظامی زیر حملات سنگین و بمب‌باران بی‌وقفه اسرائیل در شکاف کوهی پناه گرفته بودند، با یک دستگاه شنود سخنان فرماندهان اسرائیلی را رصد می‌کردند. از همین طریق مطلع می‌شوند که سربازان اسرائیل به یک‌باره عقب‌نشینی کرده و به همین دلیل از سوی فرماندهان خود توبیخ می‌شوند. فرماندهان اسرائیلی می‌گفتند چرا کار حزب‌الله را که اکنون هیچ سلاحی ندارد تمام نمی‌کنید؟ سربازان اسرائیلی علت فرار خود را این‌گونه توضیح می‌دهند که افرادی سفیدپوش که تاکنون شبیه آنها را ندیده‌ بودند، با شمشیر به ما آنها یورش برده و حتی فرصت فکر کردن را از آنها گرفته‌ و آنها را وادار به عقب‌نشینی کرده‌اند. به‌دنبال این واقعه یک هواپیمای اسرائیلی هم در هوا منفجر می‌شود و اسرائیلی‌ها به‌طور کلی از ادامه نبرد منصرف می‌شوند.[۵۸]

نصرت الهی در ایران

ایستادگی ملت ایران در دهه‌های پس از انقلاب به‌ویژه سال‌های اخیر، شاخص یاری دین خدا است و نشانه این است که نصرت الهی شامل حال ایران شده است. مشروع بودن دفاع ایران و تلاش و استقامت مردم بر اساس وعده الهی نویدبخش یاری خداوند و آینده‌ای روشن برای ایران اسلامی خواهد بود. البته دریافت نصرت الهی مشروط به این است که 1. مردم با همان عزم و اراده مثال زدنی در میدان بمانند و عرصه را بر خرابکاری مزدوران دشمن تنگ کنند؛ 2. نیروهای نظامی و امنیتی با همان هوشمندی، ایثار و ابتکار عمل، پاسخی کوبنده به دشمن بدهند، 3. دولتمردان و مسئولان با جدیت برای بهبود وضعیت زندگی مردم تلاش کنند و البته 4. همه این نقش‌ها با اتکا و توجه به خداوند صورت گیرد.[۵۹]

پیروزی ملت ایران با قدرت ایمان، مجاهدت، فداکاری، بر حکومت طاغوت که از پشتیبانی جهانی برخوردار بود و اقامه نظام جمهوری اسلامی ایران یکی از مصادیق نصرت الهی در ایران است.[۶۰]

فتوحات رزمندگان اسلام به ویژه «فتح المبین»[۶۱] که در دفاع مقدس در برابر عراق با پشتیبانی کشورهای پیشرفته غربی و کشورهای عربی

منابع

قرآن کریم.

خامنه‌ای، سیدعلی، بیانات

طباطبایی، سیدمحمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، چ5، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1417ق.

عزتی بخشایش، محمد، سنت نصرت الهی در یاری جبهه حق از منظر قرآن، نشریه ره توشه، ش53، پاییز 1404ش.

عیسی‌زاده، عیسی، «سنت‌های الهی در نصرت حق از منظر قرآن کریم»، نشریه ره توشه، ش152، تابستان 1404ش.

فخر رازی، محمدبن عمر، مفاتیح الغیب، ج15، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چ3، 1420ق.

لزگی علینقی و همکاران، «تحلیل پیوند میان دتبیر عقلی و وعده نصرت الهی در آیات ناظر به نبرد بدر با مطالعه موردی سوره‌های آل عمران و انفال»، نشریه علوم قرآن و حدیث، ش115، پاییز و زمستان 1404ش.

محمدفام، سجاد و دیگران، «برری تفسیری آیات نصرت الهی در اندیشه قرآنی آیت‌الله خامنه‌ای با تاکید بر آیه‌های ولینصرن الله من ینصره و این تنصروا الله ینصرکم»، نشریه قرآن فرهنگ و تمدن، شماره 19، بهار 1404ش.

مصباح‌یزدی، محمدتقی، سخنرانی در ديدار با آيت‌الله حيدری نماينده خبرگان و امام جمعه اهواز به همراه طلاب مدرسه علميه الغدير اهواز و مدیریت و طلاب مدرسه علمیه امام کاظم اصفهان علیه‌السلام، 13 دی 1397ش.

مصباح‌یزدی، محمدتقی، سخنرانی در حسینیه شهدای قم، 29 مهر 1367ش.

مصباح‌یزدی، محمدتقی، جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن،

مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، تهران، صدرا، 1378ش.

مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چ10، 1370ش.

موسوی خمینی، سیدروح‌الله، صحیفه نور، تهران، مرکز نشر آثار امام خمینی، 1361ش.

پانویس

  1. سوره محمد، آیه 7.
  2. محمدتقی مصباح‌یزدی، 1397ش.
  3. سوره بقره، آیه 249.
  4. محمد عزتی بخشایشی، سنت نصرت الهی در یاری جبهه حق از منظر قرآن، پاییز ،1404ش، ص25.
  5. سوره غافر، آیه 51.
  6. سوره ابراهیم، آیه 47.
  7. عیسی، عیسی‌زاده، «سنت‌های الهی در نصرت حق از منظر قرآن کریم»، 1404ش، ص9.
  8. سوره آل عمران، آیه 126.
  9. سوره حج، آیه 40.
  10. ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج21، ص425.
  11. سیدمحممدحسین طباطبایی، المیزان، ج18، ص229.
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ سوره توبه آیه 25.
  13. عیسی عیسی‌زاده، «سنت‌های الهی در نصرت حق از منظر قرآن کریم»، 1404ش، ص14.
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ محمدتقی مصباح‌یزدی، 1367ش.
  15. سوره انفال، آیه 9.
  16. سوره رعد، آیه 11 و سوره انفال، آیه 53.
  17. سوره حج، آیات 39 و 40 و سوره بقره، آیه 251.
  18. سوره حج، آیه 39.
  19. سوره انفال، آیه 19.
  20. محمدتقی مصباح‌یزدی، 1397ش.
  21. سوره انفال، آیه 65.
  22. محمدبن عمر فخر رازی، مفاتیح الغیب، ج15، ص504.
  23. محمدتقی مصباح یزدی، 1367ش.
  24. سوره آل‌عمران، آیه 125
  25. سوره جن، آیه 16.
  26. سیدعلی خامنه‌ای، بیانات در ارتباط تصویری با مردم آذربایجان شرفی، 19/ 11/ 1399ش.
  27. محمدتقی مصباح‌یزدی، 1367ش.
  28. محمدتقی مصباح‌یزدی، 1367ش.
  29. سوره انفال، آیه 60.
  30. مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج1، ص124.
  31. ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج7، ص222.
  32. محمدتقی مصباح‌یزدی، 1367ش.
  33. محمدتقی مصباح‌یزدی، 1367ش.
  34. سوره آل‌عمران، آیه 124
  35. سوره انعام، آیه 11.
  36. سوره انبیاء، آیات 76، 84، 88، 90 و سوره شوری، آیه 26.
  37. سوره حدید، آیه 25.
  38. سوره نساء، آیه 54.
  39. سوره توبه، آیه 25.
  40. سوره توبه، آیه 40.
  41. سوره اعراف، آیه 136.
  42. سوره آل‌عمران، آیه 124.
  43. سوره حشر، آیه 2.
  44. سوره عنکبوت، آیه 15.
  45. سوره انفال، آیه 18.
  46. سوره قصص، آیه 7.
  47. سوره یونس آیه 56.
  48. سوره انبیاء، آیه 69.
  49. سوره صافات، آیه 134.
  50. سوره یوسف، آیه 56.
  51. سوره هود، آیه 94.
  52. سوره هود، آیه 66.
  53. سوره هود، آیه 58.
  54. سوره شعرا، آیه 65.
  55. سوره آل‌عمران، آیه 55.
  56. سوره فتح، آیه 1.
  57. سوره آل عمران، آیه 123.
  58. محمدتقی مصباح‌یزدی، 1397ش.
  59. محمدتقی مصباح یزدی، 1397ش.
  60. سیدعلی خامنه‌ای، بیانات، 6 خرداد 1396ش.
  61. سیدروح‌الله موسوی خمینی، صحیفه نور، ج16، ص130.