پیش‌نویس:لاس‌زنی

لاس‌زنی؛ رفتار ظریف و بازیگوشانه‌ای برای ابراز علاقه به دیگری.

لاس‌زنی، پدیده‌ای انسانی و چندوجهی است که در تقاطع روان‌شناسی، زیست‌شناسی تکاملی، ارتباطات و فرهنگ قرار دارد. این رفتار، که ریشه در نیاز بنیادین انسان برای برقراری ارتباط و جفت‌یابی دارد، ابزاری پیچیده برای سنجش علاقه متقابل است.

مفهوم‌شناسی لاس‌زنی

لاس‌زنی (به انگلیسی: Flirting) نوعی رفتار اجتماعی و ارتباطی است که از طریق نشانه‌های کلامی، غیرکلامی و زبان بدن بروز می‌یابد.^[۱] این رفتار معمولاً با هدف ابراز علاقهٔ عاطفی یا جنسی به‌صورت غیررسمی و بدون تعهد بلندمدت انجام می‌شود.^[۲]^[۳] این رفتار می‌تواند شامل ابراز علاقه، شوخی‌های عاشقانه و اشاره‌های غیرمستقیم به روابط عاطفی یا جنسی باشد، بدون آن‌که الزاماً با قصد ایجاد یک رابطهٔ پایدار همراه باشد. در این چارچوب، لاس‌زنی گاه به‌عنوان رفتاری بازیگوشانه یا بالقوه فریبنده توصیف می‌شود که هدف آن بیشتر جلب توجه است تا شکل‌گیری یک پیوند عمیق و متعهدانه. این رفتار ممکن است از طریق گفت‌وگوهای صمیمانه، ابراز علاقه یا حتی کنش‌های فیزیکی بروز یابد و در برخی موارد به تضعیف روابط موجود، از جمله خیانت عاطفی یا جنسی، منجر شود. در بسیاری از فرهنگ‌ها، لاس‌زنی رفتاری غیراخلاقی یا ناپسند تلقی می‌شود.^[۴]

ریشه کلمه لاس‌زنی

معنای اصلی و مدرن واژهٔ flirting، به‌معنای «لاس‌زدن» یا «اظهار علاقهٔ عاشقانهٔ بازی‌گوشانه»، نخستین‌بار در سال ۱۷۷۷م ثبت شده است. این معنا احتمالاً از کاربرد اسمی واژه شکل گرفته، اما برخی پژوهش‌های زبان‌شناختی بر این باورند که این مفهوم می‌تواند به‌طور طبیعی از معنای قدیمی‌تر آن در قرن شانزدهم، یعنی «حرکت بی‌ثبات از چیزی به چیز دیگر»، تکامل یافته باشد. در دههٔ ۱۵۴۰ میلادی، این واژه برای توصیف «شوخی، لطیفه، بذله‌گویی یا سخن سبک» به‌کار می‌رفت و در دههٔ ۱۵۶۰، فعل flirt به معنای توصیف زنی جوان با رفتارهای جسورانه یا سبک‌سرانه استفاده می‌شد. همچنین واژهٔ flirtgig در گویش یورکشایر قرن هفدهم به فردی دمدمی‌مزاج یا سبک‌سر اطلاق می‌شد.^[۵]

دیدگاه روان‌شناسی تکاملی

برخلاف بسیاری از گونه‌های غیرانسانی که در رفتارهای جفت‌گیری از سیگنال‌های آشکار و پرهزینه استفاده می‌کنند، لاس‌زنی در انسان‌ها عمدتاً با نشانه‌های غیرمستقیم و پنهان شناخته می‌شود. این پنهان‌کاری به هزینه‌های اجتماعی بالقوه‌ای نسبت داده می‌شود که بسته به موقعیت اجتماعی فرد، می‌تواند مانع از ابراز مستقیم تمایل به جفت‌گیری شود. در انسان، رفتارهایی که به‌طور سنتی تحت عنوان لاس‌زنی شناخته می‌شوند—مانند نگاه‌های کوتاه، کنایه‌ها یا دعوت‌های غیرمستقیم—اغلب ماهیتی نامحسوس و مبهم دارند. پژوهشگران این الگوی پیچیدهٔ سیگنال‌دهی را فراتر از تبیین‌های سادهٔ انتخاب جنسی دانسته و آن را راهبردی برای کاهش خطرات و پیامدهای اجتماعی ناشی از ابراز مستقیم علاقه تلقی می‌کنند.^[۶]

دلایل لاس‌زنی

بر اساس پژوهش‌های منتشرشده در سال ۲۰۲۲م، افراد اغلب برای برقراری ارتباط با شخصی که به او جذب شده‌اند از لاس‌زنی استفاده می‌کنند؛ رفتاری که می‌تواند به‌عنوان روشی برای جلب توجه و اشارهٔ غیرمستقیم به تمایل به یک رابطهٔ عاطفی یا جنسی عمل کند.^[۷] با این حال، مطالعات نشان می‌دهد که لاس‌زنی همواره ناشی از علاقهٔ عاشقانه نیست و گاه به دلایلی مانند افزایش اعتمادبه‌نفس، سرگرمی یا تعامل بازیگوشانه انجام می‌شود.^[۸] در برخی موارد، این رفتار به‌عنوان ابزاری راهبردی برای دستیابی به اهداف اجتماعی یا حرفه‌ای به‌کار می‌رود و الزاماً ریشه در تمایل عاطفی ندارد.^[۹]همچنین نقش عوامل زیستی، از جمله هورمون‌ها، در شکل‌گیری رفتارهای اجتماعی و جنسی مورد توجه پژوهشگران بوده است؛ به‌ویژه در دوره‌هایی مانند بلوغ و جوانی که تغییرات هورمونی می‌تواند میل به برقراری روابط را افزایش داده و زمینه‌ساز بروز رفتارهای لاس‌زنانه شود.^[۱۰]

در پژوهشی که در سال ۲۰۰۴ میلادی در ایالات متحده انجام شد، شش انگیزهٔ اصلی برای بروز رفتار لاس‌زنی شناسایی شده است.^[۱۱]

انگیزه جنسی (Sex): به تمایل برای آغاز یا تقویت تعامل جنسی اشاره دارد و در این حالت، لاس‌زنی به‌عنوان ابزاری برای نشان‌دادن علاقهٔ جنسی یا سوق‌دادن تعامل به سمت رابطهٔ جنسی به‌کار می‌رود؛ در چنین مواردی، نشانه‌هایی مانند نگاه، زبان بدن و شوخی‌ها معمولاً صریح‌تر و جذابیت‌محورتر هستند.
انگیزه رابطه‌ای (Relational): بر افزایش یا تغییر سطح صمیمیت در یک رابطهٔ موجود تمرکز دارد و فرد از لاس‌زنی برای تقویت نزدیکی عاطفی در روابطی استفاده می‌کند که از پیش دارای پیوند عاطفی هستند.
انگیزه کاوشگرانه (Exploring): به استفاده از لاس‌زنی به‌عنوان روشی برای سنجش علاقهٔ طرف مقابل اشاره دارد؛ در این حالت، فرد با هدف ارزیابی واکنش طرف مقابل و بدون تعهد به ادامهٔ تعامل، رفتار لاس‌زنانه را به‌کار می‌گیرد.
انگیزه سرگرمی (Fun): ناظر بر انجام لاس‌زنی صرفاً برای شوخی، تفریح و لذت لحظه‌ای است و لزوماً با هدف ایجاد رابطه یا پیگیری تعامل همراه نیست.
انگیزه عزت نفس (Esteem): به حالتی اشاره دارد که فرد برای تقویت احساس جذابیت، دوست‌داشتنی بودن یا مورد توجه قرار گرفتن، به لاس‌زنی روی می‌آورد و بازخورد مثبت حاصل از این تعامل می‌تواند به افزایش احساس ارزشمندی فرد منجر شود.
انگیزه ابزاری (Instrumental): این انگیزه نیز به استفادهٔ راهبردی از لاس‌زنی برای دستیابی به اهداف غیرعاطفی یا غیرجنسی اشاره دارد؛ از جمله جلب حمایت، دریافت امتیاز، تسهیل انجام کارها یا حتی افزایش فروش در محیط‌های کاری.^[۱۲]

پیامدهای لاس‌زنی

لاس‌زنی می‌تواند پیامدهای فردی و بین‌فردی متعددی داشته باشد که در پژوهش‌ها و تحلیل‌های مربوط به روابط عاطفی مورد توجه قرار گرفته‌اند:

۱- تضعیف اعتماد متقابل

لاس‌زنی می‌تواند موجب کاهش احساس امنیت عاطفی در روابط زناشویی یا عاطفی شود؛ بروز رفتارهای لاس‌زنانه از سوی یکی از طرفین، اغلب زمینه‌ساز بدبینی، سوءظن و تضعیف اعتماد متقابل در رابطه تلقی می‌شود.^[۱۳]

۲- عادی‌سازی رفتارهای غیراخلاقی

از پیامدهای اجتماعی لاس‌زنی می‌توان به کمرنگ‌شدن مرزهای اخلاقی اشاره کرد؛ به‌گونه‌ای که تداوم و رواج این رفتار ممکن است حساسیت جامعه نسبت به کنش‌های غیراخلاقی را کاهش دهد و آن‌ها را به‌تدریج عادی جلوه دهد.^[۱۴]

۳- کاهش جذابیت شریک فعلی

پژوهش‌ها نشان می‌دهند زمانی که افرادِ در رابطه، از سوی اشخاص دیگر مورد توجه عاشقانه یا جنسی قرار می‌گیرند ــ حتی اگر این توجه در حد لاس‌زنی‌های ظاهراً بی‌تعهد، غیرجدی یا ناخواسته باشد ــ ادراک آن‌ها از جذابیت و مطلوبیت شریک عاطفی فعلی‌شان کاهش می‌یابد. این فرایند می‌تواند باعث برجسته‌شدن گزینه‌های بیرونی، مقایسهٔ ناخودآگاه و در نتیجه تضعیف رضایت، تعهد و ثبات رابطهٔ موجود شود. چنین تأثیری به‌ویژه در تعامل‌های مکرر یا در فضای آنلاین، پررنگ‌تر گزارش شده است.^[۱۵]

۴- کاهش صمیمیت عاطفی

در روابط متعهدانه، لاس‌زنی با افراد دیگر می‌تواند تمرکز عاطفی را از رابطهٔ اصلی منحرف کرده و به فاصله‌گیری احساسی، سردی رابطه و نادیده‌گرفتن نیازهای عاطفی طرف مقابل بینجامد.^[۱۶]

۵- آسیب به عزت‌نفس شریک

مشاهده یا آگاهی از رفتارهای لاس‌زنانهٔ شریک عاطفی ممکن است به تضعیف عزت‌نفس طرف مقابل منجر شود و احساس ناکافی‌بودن، بی‌ارزشی یا مقایسهٔ منفی با دیگران را در او تقویت کند.^[۱۷]

پانویس

منابع

[1] ttps://psychcentral.com/health/flirting-behaviors-explained

[2] ttps://zendegymag.ir/2024/11/28/%D9%84%D8%A7%D8%B3%D8%B2%D9%86%DB%8C%D8%9B-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%84-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D9%86/

[3] ttps://wordhistories.net/2016/08/06/flirt/

[4] ttps://zendegymag.ir/2024/11/28/%D9%84%D8%A7%D8%B3%D8%B2%D9%86%DB%8C%D8%9B-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%84-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D9%86/

[5] ttps://www.etymonline.com/word/flirt#etymonline_v_50629

[6] ttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10480930/

[7] ttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10355297/

[8] ttps://psychcentral.com/health/flirting-behaviors-explained#signs-of-flirting

[9] ttps://www.integrative-psych.org/resources/the-world-of-attraction-and-flirting-navigating-the-fine-line-of-social-interaction?utm_source=chatgpt.com

[10] ttps://zendegymag.ir/2024/11/28/%D9%84%D8%A7%D8%B3%D8%B2%D9%86%DB%8C%D8%9B-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%84-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D9%86/

[11] ttps://link.springer.com/article/10.1023/B:SERS.0000023068.49352.4b

[12] ttps://link.springer.com/article/10.1023/B:SERS.0000023068.49352.4b

[13] ttp://mawezah.ir/%D9%84%D8%A7%D8%B3%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%AA%D8%A3%D9%87%D9%84%D8%9B-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1/

[14] ttps://zendegymag.ir/2024/11/28/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D8%B3%D8%B2%D9%86%DB%8C/?utm_source=chatgpt.com

[15] ttps://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/pere.12433

[16] ttp://mawezah.ir/%D9%84%D8%A7%D8%B3%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%AA%D8%A3%D9%87%D9%84%D8%9B-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1/

[17] ttps://www.marriage.com/advice/infidelity/reasons-is-flirting-cheating/

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]