پیشنویس:روز جهانی ایدز
روز جهانی ایدز؛ مناسبت بینالمللی برای آگاهیبخشی، همبستگی و پیشگیری از همهگیری.
روز جهانی ایدز در اول دسامبر مصادف با ۱۱ آذرماه، مناسبتی بینالمللی برای انسجامبخشی به تلاشهای جهانی در مسیر پیشگیری، آموزش و حمایت از مبتلایان است. این رویداد با هدف جلب توجه جوامع به خطر تداوم ویروس، کاهش انگ اجتماعی و رفع نابرابریهای بهداشتی شکل گرفته است. بررسی اهداف، نمادشناسی و شعارهای سالانه این مناسبت، مسیر تحول اقدامات جوامع بینالمللی را برای پایان دادن به همهگیری ایدز نشان میدهد.
تاریخچه و نامگذاری
روز جهانی ایدز برابر با اول دسامبر یا یازدهم آذر بهعنوان یک مناسبت بینالمللی شناخته میشود.[۱] ایدۀ برگزاری این رویداد نخستینبار در سال ۱۹۸۸م توسط جیمز بان و توماس نتر، از کارکنان سازمان بهداشت جهانی، با هدف جلب توجه رسانهها و افکار عمومی مطرح شد.[۲] پس از آن، سازمان ملل متحد در سال ۱۹۸۸م، اول دسامبر را بهعنوان روز جهانی مبارزه با ایدز نامگذاری کرد.[۳] از سال ۱۹۹۶م مدیریت این مناسبت به سازمان ملل متحد واگذار شد و در سال ۲۰۰۴م، کمپین جهانی ایدز بهعنوان یک سازمان غیرانتفاعی ثبت شد.[۴] این روز، در هر سال فرصتی برای بازنگری در وضعیت مواجهه با این بیماری است.[۵]
اهداف و رویکردها
این مناسبت با هدف افزایش آگاهی عمومی، ارتقای آموزش و مبارزه با تبعیض علیه مبتلایان برگزار میشود.[۶] ترویج راهکارهای پیشگیرانه و دوری از رفتارهای پرخطر برای کاهش شانس ابتلا، از محورهای اصلی پیامهای این مناسبت است.[۷] این روز همچنین فرصتی برای یادآوری تداوم خطر ویروس به دولتها و جوامع، تخصیص بودجه و تداوم اقدامات اجرایی محسوب میشود.[۸] سازمانهای بینالمللی مانند سازمان جهانی بهداشت از این مناسبت برای فراخوان رهبران و جوامع جهت رفع نابرابریهای ساختاری، رعایت حقوق بشر و تسهیل دسترسی همگانی به خدمات ضروری بهداشتی استفاده میکنند.[۹]
هدف اصلی از نامگذاری این روز، یادآوری این موضوع است که تهدید ویروس همچنان پابرجا بوده و توجه جهانی به ضرورت پیشگیری و حمایت از گروههای آسیبپذیر، بهویژه نسل جوان و جوامع در حال توسعه، باید تداوم پیدا کند.[۱۰] جلب حمایت سیاستگذاران، افزایش همکاریهای بینبخشی، برجستهسازی مسئولیتهای اجتماعی و جلب مشارکت انجمنهای غیردولتی و عموم مردم در برنامههای کنترل و پیشگیری از دیگر اهداف مورد توجه در این روز است.[۱۱] همچنین تأکید بر رهبری سیاسی پایدار، همکاری بینالمللی و رویکردهای حقوقبشرمحور برای پایان دادن به ایدز از دیگر محورهای مورد توجه در این روز است.[۱۲] هدفگذاری جوامع بینالمللی در این مناسبت، دستیابی به پایان همهگیری ایدز بهعنوان یک تهدید بهداشتی تا سال ۲۰۳۰م است.[۱۳]
نمادشناسی
روبان قرمز بهعنوان نماد جهانی آگاهی و همبستگی در نبرد با ایدز شناخته میشود. این نماد در سال ۱۹۹۱م توسط یک سازمان بینالمللی با هدف ابراز همبستگی با مبتلایان و کاهش رفتارهای تبعیضآمیز جامعه نسبت به آنها طراحی شد.[۱۴] در این روز، افراد با سنجاق کردن روبان قرمز به لباسهای خود یا استفاده از نشانهای مرتبط، ضرورت توجه به پیشگیری، مراقبت و حمایت از مبتلایان را یادآوری میکنند.[۱۵]
شیوهها و فعالیتهای آگاهیبخشی
برگزاری برنامههای روز جهانی ایدز در سطح جوامع، محیطهای کاری، آموزشی و بسترهای دیجیتال با رویکردهای گوناگونی دنبال میشود:
- محیطهای آموزشی و کاری: برگزاری نشستهای گفتگو، راهاندازی نمایشگاههای اطلاعرسانی در مراکز عمومی، توزیع پوسترهای آموزشی، سازماندهی مسابقات و فعالیتهای داوطلبانه برای جمعآوری کمکهای مالی جهت مؤسسات حمایتی.[۱۶]
- مراسمهای نمادین و اجتماعی: روشن کردن شمع به یاد قربانیان بیماری، سنجاق کردن روبان قرمز و حمایت مالی یا داوطلبانه از نهادهای فعال در حوزۀ بهداشت و حمایت از بیماران.[۱۷]
- فضای مجازی: استفاده از بسترهای اینترنتی و شبکههای اجتماعی برای گسترش پیامهای آگاهیبخشی، معرفی منابع معتبر آموزشی و ترغیب عموم به انجام آزمایشهای تشخیصی.[۱۸]
دستاوردها و چالشهای جهانی
پیامهای صادره بهمناسبت روز جهانی ایدز به بررسی آمارها، پیشرفتها و چالشهای موجود اشاره دارد:
- پیشرفتها: کاهش ۴۰ درصدی موارد جدید عفونت از سال ۲۰۱۰م ، کاهش بیش از ۵۰ درصدی مرگومیرهای مرتبط و توسعۀ دسترسی به درمان در سطح جهانی.
- چالشها: تداوم محرومیت میلیونها نفر از خدمات پیشگیری و درمان بهدلیل موقعیت جغرافیایی یا انگ اجتماعی و نیز کاهش منابع و خدمات که دستاوردهای گذشته را با خطر مواجه میکند.[۱۹]
شعارهای سالانه
سازمانهای جهانی و نهادهای بهداشتی متناسب با چالشهای موجود، شعارهای مشخصی را برای این روز تعیین میکنند:
| سال | شعار سالانه |
|---|---|
| 1367ش | ارتباط |
| 1368ش | جوانان |
| 1369ش | زنان و ایدز |
| 1370ش | تشریک مصائب |
| 1371ش | تعهد اجتماعی |
| 1372ش | زمان عمل فرا رسیده |
| 1373ش | ایدز و خانواده |
| 1374ش | حقوق مشترک، مسئولیتهای مشترک |
| 1375ش | یک جهان، یک امید |
| 1376ش | کودکان در جهانی با ایدز |
| 1377ش | تلاش برای تغییر: فعالیت جهانی ایدز در ارتباط با جوانان |
| 1378ش | گوش دادن، آموختن، زندگی کردن: فعالیت جهانی ایدز در رابطه با کودکان و جوانان |
| 1379ش | ایدز: مردان تفاوت ایجاد میکنند |
| 1380ش | من مراقبم، تو چطور؟ |
| 1381-1382ش | بدنامی و تبعیض |
| 1383ش | ایدز، زنان و دختران |
| 1384ش | همپیمان در برابر گسترش ایدز |
| 1385ش | توقف ایدز، عمل به وعده: پاسخگویی |
| 1386ش | در برابر گسترش ایدز پیشگام شو |
| 1387ش | پیشگامی، توانمندسازی، تحققبخشی |
| 1388-1389ش | دسترسی جهانی و رعایت حقوق بشر |
| 1390-1394ش | به صفر رساندن موارد جدید آلودگی و مرگ ناشی از اچآیوی[۲۰] |
| 1399ش | همبستگی جهانی، مسئولیت مشترک[۲۱] |
| 1400ش | پایان نابرابریها، پایان ایدز[۲۲] |
| 1401ش | برابری دسترسی همگان به خدمات پیشگیری و تشخیص HIV[۲۳] |
| 1402ش | به یاد داشته باشید و متعهد شوید[۲۴] |
| 1403ش | تأمین حق سلامت با انتخاب مسیر درست[۲۵] |
| 1404ش | پاسخ نوآورانه به ایدز راهی برای عبور از موانع[۲۶] |
منابع
- «10 آذر ماه روز جهانی ایدز». وبسایت دانشگاه علوم پزشکی تهران. ۱۲ آذر ۱۴۰۱. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.
- «آشنایی با روز جهانی ایدز». خبرگزاری همشهری. ۱۰ آذر ۱۳۸۵. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.
- «اعلام شعار امسال روز جهانی ایدز از سوی سازمان بهداشت جهانی». خبرگزاری دنیای اقتصاد،. ۱۰ آذر ۱۴۰۰. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.
- «اول دسامبر، روز جهانی ایدز». خبرگزاری معمار. ۱۱ آذر ۱۴۰۳. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.
- «اول دسامبر، روز جهانی ایدز». وبسایت خیریۀ نیکان ماموت. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.
- «اول دسامبر، یازدهم آذرماه روز جهانی مبارزه با ایدز». وبسایت دانشگاه تربیت مدرس. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.
- «پیام دبیر کل سازمان ملل متحد، آنتونیو گوترش در روز جهانی ایدز، 2025». وبسایت سازمان ملل متحد جمهوری اسلامی ایران. ۱ دسامبر ۲۰۲۵. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.
- «روز جهانی ایدز ۲۰۲۵ با شعار پاسخ نوآورانه به ایدز راهی برای عبور از موانع». وبسایت مجتمع آموزش عالی سلامت باقرالعلوم سپیدان. ۱۰ آذر ۱۴۰۴. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.
- «شعار روز جهانی ایدز در سال 2023». وبسایت پیوند. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.
- «همبستگی جهانی، مسئولیت مشترک شعار روز جهانی ایدز». وبسایت بیمارستان بهمن. ۱۱ آذر ۱۳۹۹. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.
- «همه چیز دربارۀ روز جهانی ایدز». وبسایت ایران اچ آی وی. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.
- ↑ «اول دسامبر، یازدهم آذرماه روز جهانی مبارزه با ایدز»، وبسایت دانشگاه تربیت مدرس.
- ↑ «اول دسامبر، روز جهانی ایدز»، وبسایت خیریۀ نیکان ماموت.
- ↑ «آشنایی با روز جهانی ایدز»، خبرگزاری همشهری.
- ↑ «اول دسامبر، روز جهانی ایدز»، وبسایت خیریۀ نیکان ماموت.
- ↑ «اول دسامبر، روز جهانی ایدز»، خبرگزاری معمار.
- ↑ «آشنایی با روز جهانی ایدز»، خبرگزاری همشهری.
- ↑ «اول دسامبر، یازدهم آذرماه روز جهانی مبارزه با ایدز»، وبسایت دانشگاه تربیت مدرس.
- ↑ «آشنایی با روز جهانی ایدز»، خبرگزاری همشهری.
- ↑ «اعلام شعار امسال روز جهانی ایدز از سوی سازمان بهداشت جهانی»، خبرگزاری دنیای اقتصاد.
- ↑ «اول دسامبر، روز جهانی ایدز»، خبرگزاری معمار.
- ↑ «همبستگی جهانی، مسئولیت مشترک شعار روز جهانی ایدز»، وبسایت بیمارستان بهمن.
- ↑ «روز جهانی ایدز ۲۰۲۵ با شعار پاسخ نوآورانه به ایدز راهی برای عبور از موانع»، وبسایت مجتمع آموزش عالی سلامت باقرالعلوم سپیدان.
- ↑ «پیام دبیر کل سازمان ملل متحد، آنتونیو گوترش در روز جهانی ایدز، 2025»، وبسایت سازمان ملل متحد جمهوری اسلامی ایران.
- ↑ «آشنایی با روز جهانی ایدز»، خبرگزاری همشهری.
- ↑ «همه چیز دربارۀ روز جهانی ایدز»، وبسایت ایران اچ آی وی.
- ↑ «همه چیز دربارۀ روز جهانی ایدز»، وبسایت ایران اچ آی وی.
- ↑ «اول دسامبر، روز جهانی ایدز»، وبسایت خیریۀ نیکان ماموت.
- ↑ «همه چیز دربارۀ روز جهانی ایدز»، وبسایت ایران اچ آی وی.
- ↑ «پیام دبیر کل سازمان ملل متحد، آنتونیو گوترش در روز جهانی ایدز، 2025»، وبسایت سازمان ملل متحد جمهوری اسلامی ایران.
- ↑ «همه چیز دربارۀ روز جهانی ایدز»، وبسایت ایران اچ آی وی.
- ↑ «همبستگی جهانی، مسئولیت مشترک شعار روز جهانی ایدز»، وبسایت بیمارستان بهمن.
- ↑ «اعلام شعار امسال روز جهانی ایدز از سوی سازمان بهداشت جهانی»، خبرگزاری دنیای اقتصاد.
- ↑ «10 آذر ماه روز جهانی ایدز»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی تهران.
- ↑ «شعار روز جهانی ایدز در سال 2023»، وبسایت پیوند.
- ↑ «اول دسامبر، روز جهانی ایدز»، خبرگزاری معمار.
- ↑ «روز جهانی ایدز ۲۰۲۵ با شعار پاسخ نوآورانه به ایدز راهی برای عبور از موانع»، وبسایت مجتمع آموزش عالی سلامت باقرالعلوم سپیدان.