پیشنویس:امیرعلی حاجیزاده
| نام | امیرعلی |
|---|---|
| نام خانوادگی | حاجیزاده |
| درگذشت | ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ش |
| ملیت | ایرانی |
| فرزندان | ۳ فرزند (شامل علیرضا) |
امیرعلی حاجیزاده، نظامی ایرانی و فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
امیرعلی حاجیزاده در تهران متولد شد و فعالیت نظامی خود را از زمان جنگ ایران و عراق در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی آغاز کرد. او پس از طی دورههای تخصصی موشکی، با تأسیس نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سال ۱۳۸۸ش به عنوان نخستین فرمانده این یگان منصوب شد و تا زمان کشتهشدن در این سمت فعالیت داشت. حاجیزاده در پیشبرد برنامه موشکی و پهپادی ایران فعالیت کرد و هدایت عملیاتهای نظامی برونمرزی از جمله حملات به پایگاههای داعش در سوریه، سرنگونی پهپاد گلوبال هاوک، حمله موشکی به پایگاه عینالاسد متعلق به ایالات متحده آمریکا در عراق و عملیاتهای نظامی علیه اسرائیل را بر عهده داشت. او همچنین مسئولیت شلیک اشتباه سامانه پدافند هوایی به پرواز ۷۵۲ اوکراین را پذیرفت. وی در خرداد ۱۴۰۴ش در جریان حمله هوایی اسرائیل به مقر فرماندهی سپاه کشته شد.
پیشینه فردی و نظامی
امیرعلی حاجیزاده در ۹ اسفند ۱۳۴۰ش در شهر تهران متولد شد.[۱] پدر و مادر او اصالتاً از اهالی منطقه خرمدشت در شهرستان تاکستان واقع در استان قزوین بودند.[۲] نام وی در بدو تولد «امیر» ثبت شده بود، اما بنا به پیشنهاد سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، نام او به «امیرعلی» تغییر یافت.[۳] او دارای تحصیلات دانشگاهی در سطح کارشناسی ارشد در رشته مدیریت بود و بر اساس اظهارات همسرش، آنها صاحب سه فرزند شامل دو دختر و یک پسر به نام علیرضا هستند.[۴] یحیی رحیم صفوی ارتباط او با سید علی خامنهای را نزدیک توصیف کرده و عنوان نمود که در برخی نشستها، این دو با زبان آذری با یکدیگر مکالمه میکردند.[۵] حاجیزاده همزمان با آغاز جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۵۹ش و در سن ۱۹ سالگی به عضویت نهاد تازهتأسیس سپاه پاسداران درآمد و در سالهای نخستین فعالیت نظامی به عنوان تکتیرانداز در مناطق عملیاتی حضور یافت.[۶] پس از مدتی، وی به یگانهای توپخانه و بخش موشکی سپاه انتقال یافت و در این دوره زمانی، تحت آموزشهای فنی و نظامی حسن تهرانیمقدم قرار گرفت و تخصصهای مرتبط با سامانههای پرتاب موشک را آموخت.[۷]
فرماندهی نیروی هوافضا و توسعه تسلیحاتی
در سال ۱۳۸۸ش با تأسیس نیروی هوافضای سپاه، امیرعلی حاجیزاده به عنوان نخستین فرمانده این یگان نظامی منصوب گردید و فعالیتهای خود را بر گسترش سامانههای پهپادی و موشکهای بالستیک متمرکز ساخت. در مهر ۱۴۰۲ش، وی اعلام کرد که جمهوری اسلامی ایران در حوزه طراحی و تولید پهپاد در سطح جهانی صاحب فناوری است.[۸] تحت فرماندهی او، پروژههای فضایی ایران نیز پیگیری شد که یکی از نتایج آن، قرار دادن موفقیتآمیز ماهواره نظامی نور-۱ در مدار زمین در فروردین ۱۳۹۹ش بود.[۹] در ۴ خرداد ۱۴۰۲ش، محمدرضا قرایی آشتیانی، وزیر دفاع ایران، در مجتمع سازمان صنایع هوافضای حکیمیه در شرق تهران، از نسل چهارم موشک بالستیک خرمشهر با نام «خیبر» رونمایی کرد. این موشک با برد ۲۰۰۰ کیلومتر از موتور پیشرانه «اروند» بهره میبرد که با سوخت مایع با قابلیت ذخیرهسازی ماندگار عمل میکند و طراحی دماغه مخروطی آن با شعاع ۱.۵ متر، قابلیت حمل کلاهکهای بزرگتری را نسبت به موشکهای نسل پیشین نظیر شهاب-۳ فراهم کرده است. اندکی پس از آن، نیروی هوافضا از موشک هایپرسونیک فتاح رونمایی کرد که حاجیزاده در ارتباط با آن اظهار داشت سامانههای پدافندی فعلی قادر به انهدام آن نیستند. او در خصوص محدودیت برد موشکهای ایرانی نیز عنوان کرد که حفظ سقف برد ۲۰۰۰ کیلومتری، یک محدودیت خودخواسته به منظور رعایت ملاحظات کشورهای اروپایی است، اما در صورت تغییر رفتار این کشورها، ایران ممکن است این محدودیت را لغو کند.[۱۰]
هدایت عملیاتهای نظامی
نیروی هوافضای سپاه در دوران فرماندهی حاجیزاده، مجری مجموعهای از عملیاتهای نظامی برونمرزی بود. در خرداد ۱۳۹۶ش، در پاسخ به حملات در تهران، عملیات لیلةالقدر با شلیک موشکهای بالستیک به سمت مقرهای گروه داعش در منطقه دیرالزور سوریه انجام شد. در خرداد ۱۳۹۸ش، سامانههای پدافند هوایی تحت امر وی، یک فروند پهپاد شناسایی رادارگریز متعلق به ایالات متحده آمریکا با نام گلوبال هاوک را سرنگون کردند. در دی ۱۳۹۸ش، عملیات نظامی شهید سلیمانی در واکنش به کشتهشدن قاسم سلیمانی، با شلیک موشکهای بالستیک به پایگاه هوایی عینالاسد در عراق اجرا گردید. در شرایط التهاب نظامی ناشی از این عملیات، پرواز شماره ۷۵۲ هواپیمایی بینالمللی اوکراین بر اثر شلیک اشتباه پدافند سرنگون شد و تمامی سرنشینان آن جان باختند؛ حاجیزاده با حضور در یک نشست خبری، مسئولیت این خطای انسانی را به طور علنی پذیرفت. در فروردین و مهر ۱۴۰۳ش، عملیاتهای موشکی یکپارچهای با نام وعده صادق ۱ و وعده صادق ۲ علیه مواضع اسرائیل فرماندهی شد که به دلیل انجام این عملیاتها، وی در مهر ۱۴۰۳ش نشان فتح درجه یک را دریافت کرد.[۱۱] حاجیزاده پیشتر اظهار کرده بود که در صورت اقدام متقابل، اهدافی در اسرائیل از جمله تلآویو و حیفا زیر آتش موشکهای نقطهزن قرار خواهند گرفت.[۱۲]
کشتهشدن
در بامداد ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ش، مقر فرماندهی زیرزمینی سپاه پاسداران هدف بمباران هوایی ارتش اسرائیل قرار گرفت که در جریان آن، امیرعلی حاجیزاده به همراه گروهی از فرماندهان ارشد از جمله محمود باقری کشته شدند.[۱۳] همسر حاجیزاده درباره ساعات پایانی حیات وی روایت کرد که او پس از شرکت در مراسم عید غدیر به منزل بازگشت و پس از استراحتی کوتاه، با دریافت تماسهای اضطراری راهی محل کار شد؛ وی افزود که پس از اذان صبح، منزل مسکونی آنها نیز مورد اصابت قرار گرفت.[۱۴] محافظ شخصی او نیز نقل کرد که حاجیزاده پیش از کشتهشدن، نام امیرالمومنین را بر زبان آورد.[۱۵] خبر درگذشت او پیش از صدور اطلاعیه رسمی نهادهای نظامی، توسط فرزندش علیرضا از طریق شبکههای اجتماعی منتشر شد.[۱۶] مراسم خاکسپاری وی در تاریخ ۸ تیر ۱۴۰۴ش برگزار گردید و پیکر او در قطعه ۵۰ بهشت زهرای تهران دفن شد.[۱۷] پس از درگذشت وی، بخشهایی از وصیتنامهاش انتشار یافت که در آن بر لزوم تکیه بر توانمندیهای داخلی، شناخت تهدیدها و انتخاب مسئولان پاکدست تأکید شده بود.[۱۸]
پانویس
- ↑ «شهید حاجی زاده که بود و چه کرد؟ +ویدیو»، روزنامه اطلاعات.
- ↑ «(عکس) بیوگرافی سردار حاجی زاده از فرماندهی هوا فضای سپاه تا استوری فرزند شهید همت»، پایگاه خبری فرارو.
- ↑ «تغییر نام سردار حاجی زاده توسط رهبر انقلاب»، پایگاه خبری تابناک.
- ↑ «بیوگرافی امیرعلی حاجی زاده سپاه+ سن، اصالت، سوابق و شهادت»، پایگاه خبری نمناک.
- ↑ «روایت سرلشکر صفوی از ابعاد شخصیتی شهید حاجیزاده؛ از ارتقای قدرت موشکی تا ارتباط صمیمی با رهبر شهید انقلاب»، خبرگزاری دفاع پرس.
- ↑ «زندگینامه سردار امیرعلی حاجیزاده؛ فرماندهای در آسمان اقتدار»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «سردار حاجی زاده که بود؟ + تصاویر»، خبرگزاری ایمنا.
- ↑ «سردار حاجی زاده: در حوزه پهپادی در سطح جهانی هستیم»، روزنامه دنیای اقتصاد.
- ↑ «بیوگرافی سردار حاجی زاده؛ از فرماندهی نیروی هوافضای سپاه تا شهادت»، پایگاه خبری تیرداد نامه.
- ↑ ندیمی، «نسل بعدی موشک های بالستیک ایران: پیشرفت های تکنولوژیک، اهداف راهبردی، و پاسخ های احتمالی غرب»، انستیتو واشنگتن برای سیاست خاورنزدیک.
- ↑ «بیوگرافی سردار حاجی زاده؛ از فرماندهی نیروی هوافضای سپاه تا شهادت»، پایگاه خبری تیرداد نامه.
- ↑ «سردار حاجی زاده که بود؟ + تصاویر»، خبرگزاری ایمنا.
- ↑ «تصاویر هوایی از محل ترور سردار رشید و سردار حاجی زاده»، پایگاه خبری تابناک.«روایت کامل از ترور سردار باقری همراه شهید حاجیزاده»، پایگاه خبری تابناک.
- ↑ «توضیحات همسر شهید حاجی زاده درباره حمله اسرائیل به منزلشان/ سردار به خاطر تماسهایی که دریافت کردند، به محل کار رفتند»، روزنامه دنیای اقتصاد.
- ↑ «ماجرای تغییر نام سردار حاجیزاده چه بود؟/ روایت محافظ سردار حاجی زاده از لحظات پایانی عمر او»، پایگاه خبری خبرآنلاین.
- ↑ «بیوگرافی سردار حاجی زاده؛ از فرماندهی نیروی هوافضای سپاه تا شهادت»، پایگاه خبری تیرداد نامه.
- ↑ «شهید « حاجی زاده» که بود؟»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «متن کامل وصیت نامه شهید حاجی زاده»، پایگاه خبری تابناک.
منابع
- «شهید حاجی زاده که بود و چه کرد؟ +ویدیو». روزنامه اطلاعات. ۲۹ خرداد ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «(عکس) بیوگرافی سردار حاجی زاده از فرماندهی هوا فضای سپاه تا استوری فرزند شهید همت». پایگاه خبری فرارو. ۲۳ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «تغییر نام سردار حاجی زاده توسط رهبر انقلاب». پایگاه خبری تابناک. ۳۰ تیر ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «بیوگرافی امیرعلی حاجی زاده سپاه+ سن، اصالت، سوابق و شهادت». پایگاه خبری نمناک. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «روایت سرلشکر صفوی از ابعاد شخصیتی شهید حاجیزاده؛ از ارتقای قدرت موشکی تا ارتباط صمیمی با رهبر شهید انقلاب». خبرگزاری دفاع پرس. ۱۱ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «زندگینامه سردار امیرعلی حاجیزاده؛ فرماندهای در آسمان اقتدار». خبرگزاری ایرنا. ۲۳ خرداد ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «سردار حاجی زاده که بود؟ + تصاویر». خبرگزاری ایمنا. ۲۳ خرداد ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «سردار حاجی زاده: در حوزه پهپادی در سطح جهانی هستیم». روزنامه دنیای اقتصاد. ۴ مهر ۱۴۰۲. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «بیوگرافی سردار حاجی زاده؛ از فرماندهی نیروی هوافضای سپاه تا شهادت». پایگاه خبری تیرداد نامه. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «تصاویر هوایی از محل ترور سردار رشید و سردار حاجی زاده». پایگاه خبری تابناک. ۲۵ بهمن ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «روایت کامل از ترور سردار باقری همراه شهید حاجیزاده». پایگاه خبری تابناک. ۲ مرداد ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «توضیحات همسر شهید حاجی زاده درباره حمله اسرائیل به منزلشان/ سردار به خاطر تماسهایی که دریافت کردند، به محل کار رفتند». روزنامه دنیای اقتصاد. ۲۰ تیر ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «ماجرای تغییر نام سردار حاجیزاده چه بود؟/ روایت محافظ سردار حاجی زاده از لحظات پایانی عمر او». پایگاه خبری خبرآنلاین. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «شهید « حاجی زاده» که بود؟». خبرگزاری ایسنا. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- «متن کامل وصیت نامه شهید حاجی زاده». پایگاه خبری تابناک. ۲ مرداد ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵.
- ندیمی، فرزین (۱۴۰۲). «نسل بعدی موشک های بالستیک ایران: پیشرفت های تکنولوژیک، اهداف راهبردی، و پاسخ های احتمالی غرب». انستیتو واشنگتن برای سیاست خاورنزدیک (۱۳۸).