انحراف جنسی

انحراف جنسی

پرونده:رژه-هم‌جنس-گرایان.jpg رژه‌های همجنس‌گرایان در مادرید

انحراف جنسی؛ هر نوع برانگیختگی یا رفتار جنسی غیرطبیعی و مغایر با عرف و شرع.

امروزه انحراف جنسی نسبت به گذشته مصادیق بیشتری یافته است. خودارضایی، عریان‌نمایی، یادگارخواهی و هم‌جنس‌گرایی بعضی از مصادیق انحراف جنسی است. در دوران کنونی، به‌دلیل تهاجم فرهنگ بیگانه، زمینه‌ها و عوامل انحراف جنسی در ایران، چند برابر شده است. گسترش انحرافات جنسی موجب تهدید بقای نوع انسان و ناپایداری نهاد خانواده می‌شود.

مفهوم‌شناسی

در نگاه دینی، انحراف جنسی به هرگونه رفتار جنسی گفته می‌شود که با فطرت انسانی و دستورهای شرعی هماهنگ نباشد. براساس آموزه‌های اسلامی، تنها راه مشروع برای ارضای غریزهٔ جنسی، ازدواج است و هرگونه رابطهٔ جنسی خارج از این چارچوب، انحراف جنسی محسوب می‌شود. در روان‌شناسی، انحرافات جنسی یا پارافیلیا به علاقه‌های جنسی شدید و پایدار گفته می‌شود که باعث ناراحتی یا آسیب بالینی برای فرد شود، یا با زندگی اجتماعی و شغلی او تداخل پیدا کند و خود یا دیگران را در معرض خطر قرار دهد. در نسخه‌های نخستین کتابچهٔ راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM)، از واژهٔ انحراف جنسی برای اشاره به نابهنجاری‌های جنسی استفاده می‌شد. اما از سال ۱۹۸۷م و با انتشار ویرایش سوم این کتابچه، اصطلاح پارافیلیا جایگزین آن شد. دلیل این تغییر، توصیفی‌تر بودن و بار تحقیرآمیز کمتر واژهٔ جدید عنوان شده است. برخی پژوهشگران بر این باورند که این تغییر رویکرد، در راستای سیاست‌های غربی برای کاهش قبح و عادی‌سازی انحرافات جنسی انجام گرفته است.

انواع انحرافات جنسی

انحرافات جنسی به طیف گسترده‌ای از رفتارها و علایق اطلاق می‌شود، برخی از مصادیق آن عبارتند از: زنا، هم‌جنس‌بازی، عریان‌نمایی جنسی، نمایشگری، مبدل‌پوشی، کودک‌خواهی، حیوان‌بازی، خودارضایی، آزارگری و آزارخواهی، تماشاگری (نظربازی)، واسطه‌گری و ناموس‌فروشی.

• خودارضایی: خودارضایی (استمناء و استشهاء) ارضای میل جنسی از طریق مالش یا به‌ کار بردن وسایل غیرطبیعی است. برخی آمارها نشان‌دهندهٔ فزونی بیشتر خودارضایی میان مردان است.
• هم‌جنس‌گرایی: همجنس‌گرایی، رفتار جنسی بین دو فرد هم‌جنس به‌صورت رابطه عاطفی یا رابطه جنسی است. در گزارشی که کینزی در سال ۱۹۴۸م منتشر کرده است؛ ۱۰درصد مردان و ۵درصد زنان آمریکایی هم‌جنس‌گرا هستند. گزارش‌های او نشان می‌دهد که حدود ۴درصد از افراد بالغ در آمریکا برای تمام عمر منحصراً هم‌جنس‌گرا هستند. برخی مطالعات ۲ تا ۵درصد مردان و ۱ تا ۲درصد زنان را هم‌جنس‌گرا می‌داند. البته این ارقام ترجیح جنسی افراد از نظر روان‌شناختی و نه رفتاری است.
• عریان‌نمایی جنسی: تحریک از طریق نشان‌دادن آلت تناسلی به زنان را انحراف عریان‌نمایی یا عورت‌نمایی جنسی گویند. به برخی از این بیماران که از نشان‌دادن آلت خود به کودکان لذت می‌برند، پدوفیل گویند. این نوع انحراف بین مردان شیوع بیشتری دارد و عورت‌نمایی زنان کمتر اتفاق می‌افتد و زنان از طریق نمایش دیگر قسمت‌های بدن لذت می‌برند.
• حیوان‌بازی: ارضای میل جنسی از طریق تجاوز به حیوانات را زوفیلی یا حیوان‌بازی گویند. این نوع انحراف بیشتر بین مردان دیده می‌شود.
• نظربازی: انحرافی است که فرد منحرف از نگاه کردن به اعضای بدن دیگران لذت می‌برد و بدین‌ وسیله به ارضای جنسی می‌رسد. نیاز جنسی و کنجکاوی سبب این رفتار انحرافی است و در مردان جوان بیشتر دیده می‌شود.

پیامدهای انحرافات جنسی

انحرافات جنسی، علاوه‌بر آثار سوئی که بر فرد دارند، پیامدهای زیان‌باری نیز برای خانواده و جامعه به همراه دارند. این آسیب‌ها در سه سطح فردی، خانوادگی و اجتماعی بررسی شده است:

آسیب‌های فردی

انحرافات جنسی، ذهن انسان را پراکنده می‌کند و اراده را تضعیف می‌سازد. این وضعیت، فرد را در حالت هیجان و برانگیختگی مداوم قرار می‌دهد که خود باعث فرسایش و بیماری‌های روانی می‌شود و مانع رشد معنوی و ارتباط انسان با خدا می‌شود. امام علی نیز پیروی از شهوت را موجب پستی شخصیت انسان دانسته است. براساس پژوهش‌ها، روابط جنسی زودهنگام در نوجوانی، افزون‌بر خطر ابتلا به بیماری‌های مقاربتی، باعث افزایش آسیب‌های روانی و افسردگی و کاهش اعتمادبه‌نفس می‌شود. همچنین افرادی که به روابط جنسی خارج از ازدواج روی می‌آورند، نسبت به کسانی که خویشتن‌داری جنسی دارند، بیشتر به خودکشی فکر می‌کنند. از سوی دیگر، انحرافات جنسی با پیشرفت تحصیلی در تعارض است. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که دانشجویانی که از خویشتن‌داری جنسی کمتری برخوردارند، نمرات پایین‌تری نسبت به دانشجویان خویشتن‌دار کسب می‌کنند. همچنین این رفتارها به سایر آسیب‌های اجتماعی دامن زده و باعث کاهش سرمایه‌های اجتماعی و انسانی می‌شود.

آسیب‌های خانوادگی

پژوهش‌ها نشان داده است که وقتی نیازهای جنسی خارج از چارچوب مشروع زناشویی ارضا شود، معنویت، عاطفه و صمیمیت در خانواده کمرنگ شده و احتمال انحراف همسر نیز بیشتر می‌شود. این وضعیت، در تربیت صحیح فرزندان نیز اختلال جدی ایجاد می‌کند. افزایش آمار طلاق و افزایش زنان آسیب‌دیده، گواهی بر این مدعا است. در مقابل، افراد خویشتن‌دار در مسائل خانوادگی بهتر عمل کرده و شادکامی و رضایت بیشتری از زندگی خود دارند.

آسیب‌های اجتماعی

پژوهش‌ها نشان‌دهندهٔ ارتباط مستقیم میان انحرافات جنسی و آسیب‌های اجتماعی است. بعضی از مهم‌ترین آسیب‌های اجتماعی که بر اثر انحرافات جنسی در جامعه ایجاد می‌شود عبارت است از: افزایش اختلالات روانی و بیماری‌های مقاربتی در جامعه، گسترش فقر به‌دلیل از بین رفتن روحیهٔ کار و تلاش، گسترش فساد اخلاقی و کاهش امنیت و اعتماد اجتماعی و فروپاشی نهاد خانواده و افزایش کودکان بی‌سرپرست.

زمینه‌ها و عوامل انحرافات جنسی

زمینه‌ها و عوامل انحراف جنسی، پیچیده و چندوجهی هستند و در پژوهش‌های علمی، حاصلِ تعامل عوامل زیست‌شناختی، روان‌شناختی و محیطی دانسته می‌شوند.

• عوامل زیست‌شناختی (زیستی) : شامل عملکرد هورمون‌ها، عوامل ژنتیکی و اختلالات مغزی و عصبی است که می‌توانند در شکل‌گیری این انحرافات نقش داشته باشند.
• عوامل روان‌شناختی: بسیار تأثیرگذارند و شامل تجربیات آسیب‌زای دوران کودکی مانند سوءاستفاده جنسی، عاطفی یا جسمی، شرطی‌شدن، و شکل‌گیری خیال‌پردازی‌های جنسی انحرافی هستند.
• عوامل محیطی و اجتماعی: مانند سبک‌های نادرست فرزندپروری، طرد شدن از سوی والدین، نقص در نظارت والدین، روابط نادرست پیش‌از ازدواج، فقدان آموزش صحیح جنسی، ناکامی‌های عاطفی و جنسی در روابط زناشویی و همچنین تأثیرات مخرب فرهنگی و رسانه‌ای مانند ترویج بی‌بندوباری و تهاجم فرهنگی.

پیشگیری و درمان

راه‌کارهای فردی

برخی از راه‌کارهای پیشگیری بیشتر ناظر به افراد مجرد است، اما فرد متأهل به سفارش امام علی در هنگام برانگیختگی جنسی موظف است که خود را به همسرش عرضه کند. در همین جهت رجوع فرد برای ارضای میل جنسی به غیر همسر زمینه خیانت کردن او را فراهم می‌کند. در همین زمینه عامل مهمی چون آراستگی همسر مانند آرایش سروصورت، نظافت دهان و دندان، نحوه لباس پوشیدن و استفاده از عطر، نقش مؤثری در کاهش انحرافات جنسی خانوادگی دارد.

یاد خداوند و نعمت‌های او، یاد مرگ، یاد معاد و یادآوری پیامدهای انحرافات جنسی از جمله راه‌کارهایی است که در کاهش انحرافات جنسی مؤثر است. تحمیل به نفس، وادارسازی اعضا و جوارح به عملی است که روح انسان از انجام آن کراهت دارد. کشاننده‌های جنسی انسان میل به ارضای سریع دارند؛ انسان با پافشاری بر عدم ارضای خارج از حدود می‌تواند اراده خود را تقویت ببخشد. تحمیل به نفس می‌تواند سلبی (ترک) و ایجابی (انجام) باشد. مصادیق این روش عبارت‌اند از: عدم گفتگو دربارهٔ امور جنسی که زمینه خیال‌پردازی‌های جنسی بعدی را فراهم می‌کند، پرهیز از نازک کردن صدا در کلام برای زنان، پرهیز از شوخی با نامحرم، پرهیز از تبرج و خودنمایی و همچنین پرهیز از نگاه به نامحرم و پرهیز از برقراری تماس بدنی با نامحرم. نمازخواندن در قرآن کریم عامل بازدارنده در برابر شهوات معرفی شده است. روزه نیز همانند نماز با ایجاد حالت انکسار در انسان زمینه ارضای نادرست شهوات جنسی را از او دور می‌کند.

تغییر موقعیت بر این مبنا استوار است که شرایط زمانی و مکانی در حالات و رفتارهای انسان تأثیرگذارند، بنابراین در هنگام مواجهه با بسترهای آماده برای انحراف جنسی می‌توان از راه‌حل تغییر موقعیت برای عبور از دام انحراف جنسی استفاده کرد.

راه‌کارهای اجتماعی

ازدواج به‌موقع و عدم تأخیر آن عامل مؤثری در کاهش انحرافات جنسی است. رعایت حدود حجاب و پرهیز از چشم چرانی برای مردان و زنان ضامن سلامت فردی و اجتماعی در برابر آلودگی‌های جنسی است چراکه عدم رعایت حدود پوشش کامل موجب توجه افراد شهوت‌ران و لذت طلب خواهد شد که ممکن است به آزار و اذیت جنسی ختم شود. راهکارهای دیگری نیز در همین خصوص بیان شده از جمله:

1. عدم آمیزش والدین در اتاق فرزند هرچند خوابیده باشد.
2. عدم ورود بدون اجازه فرزندان به محل استراحت والدین.
3. جداسازی مکان خواب فرزندان دختر و پسر به هنگام ۱۰ سالگی.
4. عدم نشستن در محلی که قبلاً محل نشستن خانم بوده است تا زمانی که سرد نشده باشد.
5. اجتناب از هم‌جواری با نامحرم، برخی پژوهش‌ها از تأثیر تماس پیاپی در جاذبه میان افراد خبر می‌دهد؛ بدین ترتیب که هرچه میزان ارتباط با افراد بالاتر باشد میزان جاذبه و علاقه نیز بیشتر خواهد شد.

از آنجایی که در صورت تحریک غریزه جنسی، کنترل آن بسیار سخت می‌شود، راهکار اصلی کنترل آن در آموزه‌های دینی، پیشگیری و مصون‌سازی است. بعضی از راهکارها برای پیشگیری عبارت است از:

• کاهش و کنترل ارتباط‌هایی که موجب انحراف جنسی می‌شود
• کنترل عوامل تحریک‌کنندهٔ شنیداری و گفتاری؛ قرآن به زنان دستور داده به گونه‌ای سخن نگویند که باعث به‌طمع افتادن دل‌های بیمار شود.
• مراقبت از چشم؛ در قرآن دستور داده شده که مؤمنین از نامحرمان چشم فرو بندند.
• تقویت مهارت خویشتن‌داری جنسی؛ که در آموزه‌های دینی با عنوان تقوا از آن نام برده شده است.
• آموزش تنظیم هیجانی؛ پژوهش‌ها نشان داده افرادی که تنظیم هیجانی را آموزش دیده و از راهبردهای آن استفاده کرده‌اند، کمتر وسوسه شده و کمتر به سایت‌های پورنوگرافی توجه نشان داده و انحراف جنسی کمتری داشته‌اند.
• ارتباط خوب با خانواده؛ پژوهش‌ها نشان داده هنگامی که رابطهٔ نوجوان با خانواده خوب بوده، احتمال رفتار جنسی پیش از ازدواج نیز کاهش یافته است.
• عزت نفس، نظم و وفاداری؛ مطالعات نشان داده مؤلفه‌های عزت نفس بالا، نظم و ترتیب در زندگی، اراده و وفاداری، هرکدام به‌طور مستقل در خودمهارگری جنسی مؤثر است.

درمان

امروزه رویکردهای مختلفی در درمان انحرافات جنسی وجود دارد. در رویکرد زیستی، غالباً از داروهای ضدافسردگی افزایش‌دهندهٔ سروتونین (SSRI) برای کاهش تحریک جنسی استفاده می‌شود. در روان‌درمانی نیز راهکارهای خاصی مانند تکنیک شرطی‌سازی انزجارآور برای درمان خودارضایی و بیزاری‌درمانی در اختلال یادگارخواهی، استفاده می‌شود.

رویکردها

نظریه‌ها دربارهٔ انحراف جنسی، دو دسته کلی هستند؛ دسته اول نظریه‌هایی که علت رفتارهای انحرافی را در وجود فرد و ویژگی‌های غیراجتماعی مانند نژاد، سرشت و طبیعت انسان و عقب‌ماندگی فیزیولوژیکی جست‌وجو می‌کنند؛ دسته دوم انحراف جنسی را پدیده‌ای اجتماعی و زاییده شرایط زندگی اجتماعی می‌دانند.

رویکرد فرهنگی

انحراف جنسی از این منظر ناشی از همراهی محرک‌های محیطی و عوامل اجتماعی با ارزش‌های اخلاقی است؛ یعنی با ترشح هورمون‌های جنسی برانگیختگی جنسی اتفاق نخواهد افتاد، بلکه عوامل بیرونی همچون تماشای فیلم یا خواندن برخی مجلات مبتذل یا صحبت با همسالان در برانگیختگی جنسی تأثیر زیادی دارند. ادوین ساترلند معتقد است رفتار انحرافی در روابط اجتماعی با انواع خاصی از مردم مانند منحرفان یا جنایتکاران آموخته می‌شود.

رویکرد روان‌شناسی

روانشناسان محرومیت و دوری از پدر برای پسران و وجود پدری پرخاشگر برای دختران را زمینه‌ساز انحراف جنسی معرفی کرده‌اند؛ با این بیان که سخت‌گیری مادر و قرار گرفتن او در موقعیت سالاریت و سلطه که موجب ضعیف جلوه‌دادن پدر شود و همراه‌شدن آن با مرحله رشد جنسی کودک سبب ایجاد چنین انحرافاتی است. انجمن روان‌پزشکی آمریکا ویژگی انحرافات جنسی را وجود امیال، خیال‌پردازی‌ها یا رفتارهای جنسی برگشت کننده و شدید دانسته است که با اشیا، فعالیت‌ها یا موقعیت‌های غیرعادی رابطه دارند و به پریشانی یا اختلال عمده بالینی در کارکرد اجتماعی، شغلی یا زمینه‌های مهم دیگر بیانجامد. از نگاه این انجمن انحراف جنسی منحصر در عورت‌نمایی، یادگارپرستی، مالش‌دوستی، بچه‌بازی، آزارخواهی جنسی، آزارگری جنسی، مبدل‌پوشی جنسی و تماشاگری جنسی است.

برخی از اختلالات روانی نیز موجب انحراف جنسی می‌شود. یکی از این بیماری‌ها، دیگرآزاری یا سادیسم است که شخص مبتلا به آن از آزار دادن شریک جنسی خود لذت می‌برد. در نوع شدید این بیماری، فرد با شکنجه انسان‌ها و حیوان‌ها و حتی به قتل رساندن آنها میل جنسی خود را ارضا می‌کند. برخی تحقیقات نشان می‌دهد که بین ۱۰ الی ۵۰درصد افراد به‌نوعی چنین روابطی را تجربه کرده‌اند.

رویکرد رسانه‌ای

تبلیغ انحرافات جنسی با انگیزه‌های اقتصادی و سیاسی یکی دیگر از عوامل انحرافات جنسی است. هرزه‌نگاری یکی از انواع تبلیغات، نمایش تصویری یا کلامی رفتارهای جنسی با هدف ارضای خواسته‌های جنسی دیگران است که معمولاً به شکل عکس، داستان، فایل تصویری و پویانمایی‌های کوتاه عرضه می‌شود. وبگاه‌هایی که محتوای پورنوگرافی منتشر می‌کنند، ۱۲درصد از حجم کلی فضای اینترنت را اشغال کرده‌اند. آمارها حکایت از بازدید منظم ۱۱درصدی جمعیت آمریکا از این سراچه‌ها دارد. اساساً هرزه‌نگاری میان پسران نسبت به دختران شایع‌تر است. برخی آمارها نیز گویای این است که حدود ۲۱٪ دختران برخی از کلان‌شهرها پنج بار و بیشتر از این سایت‌ها بازدید کرده‌اند. عامل مذهب در شدت و ضعف مصرف پورنوگرافی مؤثر است، به‌گونه‌ای که شرکت بیشتر در مراسمات مذهبی موجب مصرف کمتر پورنوگرافی شده است.

رویکرد جامعه‌شناختی

انحراف جنسی، در نگاه جامعه‌شناختی، رفتارهایی است که با هنجارهای فرهنگ جنسی مرسوم و مورد حمایت اجتماعی که در قالب قواعد و قوانین صورت‌بندی شده‌اند، در تضاد باشد.

رویکرد زیست‌شناسی

در زیست‌شناسی هدف از روابط جنسی تولیدمثل و بقای نوع است. به‌همین دلیل هر نوع ارضای میل جنسی که تأمین‌کننده آن هدف نباشد؛ انحراف جنسی است.

رویکرد دینی

انحراف جنسی از نگاه اسلام هرگونه لذت‌جویی و ارضای میل جنسی خارج از چارچوب ارتباط با همسر است. در علم اخلاق نیز هر نوع ارضای جنسی که موجب نکوهش یا احساس ندامت فرد شود، انحراف جنسی است. فراتر از مصادیق مورد توجه در راهنمای تشخیصی و آماری اختلال‌های روانی، در آموزه‌های دینی مواردی مانند خودارضایی، هرزه‌نگاری و کثافت‌خواری جنسی نیز انحراف جنسی محسوب می‌شود. در آموزه‌های اسلام بر مواظبت از انحراف غریزهٔ جنسی تأکید شده و این ویژگی در قرآن از نشانه‌های افراد رستگار معرفی شده است. علاوه‌بر آن، در دستورات دینی برای جلوگیری از انحراف جنسی فرزندان وظایفی بر عهدهٔ والدین نهاده شده است، مانند پنهان‌داشتن روابط زناشویی والدین از چشم فرزندان، آموزش اجازه‌گرفتن به فرزندان برای ورود به اتاق پدر و مادر و همچنین جداسازی بستر خواب فرزندان.

منابع

• قرآن کریم.
• «انحراف نمایشگری جنسی یا عورت‌نمایی چیست+درمان آن»، وب‌سایت کلینیک تخصصی سلامت جنسی ژوا، ۲۵ مهر۱۴۰۳ش.
• «انواع انحراف جنسی را بشناسید»، وب‌سایت بیتوته، تاریخ بازدید: 12 مرداد 1405ش.
• اعرافی، علیرضا، تربیت فرزند با رویکرد فقهی، قم، مؤسسه فرهنگی هنری اشراق و عرفان، ۱۴۰۰ش.
• بختیاروند، مریم و فیاض، ایراندخت، «هرزه‌نگاری: چالشی فراروی تربیت جنسی از دیدگاه اسلام»، پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، شماره ۳۹، ۱۳۹۷ش.
• پسندیده، عباس، مهارت خویشتن‌داری جنسی، مشهد، به‌نشر، ۱۳۹۸ش.
• تمیمی آمدی، عبد الواحد بن محمد، غرر الحکم و درر الکلم، قم، دار الکتاب الإسلامی، چ۲، ۱۴۱۰ ق.
• جلائی نوبری، حسین، «بررسی عوامل میل به ناهنجاری‌های جنسی بر اساس اخلاق اسلامی»، فصلنامه مطالعات روان‌شناسی و علوم تربیتی، سال چهارم، شماره ۲۵، ۱۴۰۰ش.
• حسینی رنانی، سیدحبیب، «عوامل تضعیف اراده از منظر احادیث»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۳۹۰ش.
• خاتمی، محمدحسین و دیگران، «وضعیت‌شناسی فرهنگ جنسی در ایران با رویکرد چند رشته‌ای؛ مروری نظام‌مند در شناسایی و اولویت‌یابی مسائل»، بررسی مسائل اجتماعی ایران، شماره دوم، ۱۴۰۳ش.
• خالقیان، آرزو و دیگران، «بررسی نقش میانجی‌گری نگرش به هرزه‌نگاری و خودکنترلی در رابطه بین پایبندی مذهبی و میل به هرزه‌نگاری اینترنتی»، پژوهش‌های روان‌شناسی اجتماعی، شماره ۳۶، ۱۳۹۸ش.
• خامنه‌ای، سیدعلی، «بیانات در دیدار جمعی از کارگزاران فرهنگی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۲۱ مرداد ۱۳۷۱ش.
• خامنه‌ای، سیدعلی، «بیانات در دیدار جوانان و دانشجویان سیستان و بلوچستان»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۶ اسفند ۱۳۸۱ش.
• خدابخش، روشنک و دیگران، «مروری بر عوامل اثرگذار بر گرایش جنسی انسان»، تحقیقات روان‌شناختی، شماره ۸، ۱۳۸۹ش.
• خلج‌آبادی فراهانی، فریده، «مواجهه با محتوای خارج عرف جنسی (پورنو گرافی) در اینترنت و فضای مجازی و تأثیر آن بر رفتار جنسی و روابط بین فردی نوجوانان در تهران»، فصلنامه خانواده‌پژوهی، شماره ۵۷، ۱۳۹۸ش.
• رستمی، مهدی و دیگران، «روابط مبتنی بر سلطه، تسلیم و آزارخواهی، دیگرآزاری میان زوجین، مقاله مروری»، فصلنامه سنجش و پژوهش در مشاوره کاربردی، شماره ۴، ۱۴۰۱ش.
• زارعی توپخانه، محمد و چراغیان، حدیث، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، چ۲، ۱۴۰۱ش.
• زارعی توپخانه، محمد، کنترل غرائز جنسی، قم، سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۹۰ش.
• ستوده، هدایت‌الله، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، تهران، آوای نور، چاپ ششم، ۱۳۷۹ش.
• شفیعی سروستانی، ابراهیم، سلامت جنسی در جامعه اسلامی، تهران، مرکز پژوهش و سنجش افکار صدا و سیما، چ۱، ۱۳۹۵ش.
• فرست، مایکل‌بی، دستنامهٔ تشخیص افتراقی DSM-5، ترجمه علیرضا بهرامی، تهران، تیمورزاده، چ۲، ۱۳۹۹ش.
• فقیهی، علی‌نقی، تربیت جنسی: مبانی، اصول و روش‌ها از منظر قرآن و حدیث، قم، دارالحدیث، ۱۳۸۷ش.
• کلبادی‌ژاد، مهدیه و راست‌گو، سعید، «بررسی نقش خودارضایی و رضایت جنسی با اعتیاد به اینترنت در دانشجویان متأهل دانشگاه آزاد اسلامی و احد بندرگز»، مجموعه مقالات هفتمین کنفرانس بین‌المللی و هشتمین همایش ملی یافته‌های نوین در مدیریت روان‌شناسی و حسابداری، ۱۴۰۳ش.
• کمالیان، ندا و قضایی، مریم، «بررسی رابطه احساس گناه جنسی، افسردگی، احساس تنهایی و جهت‌گیری مذهبی با شدت خود ارضایی در دانشجویان مرد»، روان‌شناسی و دین، شماره اول، ۱۴۰۳ش.
• کومر، رونالد، روان‌شناسی نابهنجاری، ترجمه فاطمه دهقانی آرانی و رضا رستمی، تهران، دانشگاه تهران، ۱۴۰۰ ش.
• محمدصالحی دارانی، صفورا و نظیفی، عباس، «بررسی جرم‌شناختی تأثیر اختلالات هورمون آندروژن بر انحرافات جنسی»، ششمین کنگره ملی آسیب‌شناسی خانواده، ۱۳۹۳ش.
• مروتی، سهراب و دیگران، «علل و عوامل انحرافات جنسی از دیدگاه قرآن و روایات»، پژوهش‌نامه اسلامی زنان و خانواده، دوره ۲، شماره ۲، ۱۳۹۳ش.
• معراج‌الدین، صفر و احمدی‌فر، مصطفی، «راهکارهای مقابله با انحرافات جنسی از منظر قرآن و حدیث»، دوفصلنامه تخصصی اندیشه‌های قرآنی، سال هفتم، شماره ۱۴، ۱۳۹۹ش.
• نورعلیزاده میانجی، مسعود، «سبب‌شناسی انحرافات جنسی و آسیب‌های آن»، خبرگزاری رسا، تاریخ درج مطلب: ۲۸ شهریور ۱۳۹۹ش.
• نورعلیزاده میانجی، مسعود، سلامت و اختلال جنسی همسران: رویکردی اسلامی و روان‌شناختی، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، چ۲، ۱۴۰۱ش.
• نورعلیزاده، مسعود، «عفت‌ورزی و کامیابی مطلوب دو راهکار اسلام برای مقابله با انحرافات جنسی است»، وب‌سایت بلاغ، تاریخ درج مطلب: ۹ دی ۱۳۹۷ش.
• ویسی شیتاب، سوسن، «اثربخشی آموزش تنظیم هیجانی بر انحراف جنسی، اضطراب اجتماعی و خودکنترلی کاربران سایت‌های پورنوگرافی»، فصلنامه راهبردهای نو در روان‌شناسی و علوم تربیتی، دورهٔ ۴، شمارهٔ ۱۴، ۱۴۰۱ش.
• هادی، حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، قم، مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی، ۱۳۸۶ش.