پیش‌نویس:فم‌تریپ

فم‌تریپ؛ گونه‌ای از سفر با هدف معرفی و تبلیغ مقاصد گردشگری.

فم‌تریپ یا «سفر آشنایی» یکی از روش‌های نوین بازاریابی گردشگری است که با هدف معرفی و برندسازی مقاصد کمتر شناخته‌شده برگزار می‌شود. در این سفرها، فعالان گردشگری، خبرنگاران، اینفلوئنسرها یا نمایندگان آژانس‌ها به مقصدی دعوت می‌شوند تا از نزدیک با جاذبه‌ها، زیرساخت‌ها و فرهنگ آن آشنا شوند و تجربه خود را با مخاطبان به اشتراک بگذارند. فم‌تریپ‌ها به دو دسته اصلی تجاری و رسانه‌ای تقسیم می‌شوند. فم‌تریپ در ایران، علاوه بر جذب گردشگر و ارزآوری، می‌تواند تصویر ایران را در افکار جهانی بهبود بخشد و با تأکید بر احترام به فرهنگ و آداب محلی، الگویی مثبت از گردشگری مسئولانه ارائه دهد.

واژه‌شناسی فم‌تریپ

فَم‌تریپ (Famtrip) در زبان انگلیسی، برگرفته از «Familiarization Trip» است. «Familiarization» به‌معنای آشنایی، آشنا کردن و شناساندن است و Trip بر اساس تعریف سازمان گردشگری جهان (UNWTO)، به‌معنای مسافرت شخص از زمان خروج از محل سکونت تا زمان بازگشت است. معادل فارسی فم‌تریپ، سفرِ آشنایی است. به فم‌تریپ، فم‌تور (Fam Tour) و اینفوتور «Info Tour» نیز گفته می‌شود.

سفرِ آشنایی، سفری است که با هدف معرفی و تبلیغ مقاصد گردشگری نوپدید یا کمتر شناخته‌شده انجام می‌شود. در این گونه از سفر، فعالانِ حوزه گردشگری برای آشنایی با یک کشور یا یک مکان خاص به آنجا سفر می‌کنند و سپس تجربهٔ خود را بازگو کرده یا با دیگران به اشتراک می‌گذارند. از این منظر، فم‌تریپ یک تکنیک بازاریابی در صنعت گردشگری به‌شمار می‌رود که هدف نهایی آن، معرفی، بازاریابی و برندینگ یک مقصد گردشگری، از یک جاذبه و هتل گرفته تا یک روستا، شهر، منطقه یا کشور، است.

انواع فم‌تریپ

فم‌تریپ تجاری

در فم‌تریپ تجاری معمولاً دولت، سازمان‌های گردشگری دولتی و آژانس‌های گردشگری دعوت می‌شوند و یک فعالیت بازاریابی بنگاه به بنگاه (B2B) شمرده می‌شود که هیچ ارتباطی به افراد عادی و سلبریتی‌ها ندارد. این گونه از فعالیت‌ها معمولاً توسط وزارتخانه‌ها یا سازمان‌های رسمی گردشگری، برگزار می‌شود. در گام بعدی، شرکت‌های گردشگری، هتل‌ها یا دفاتر توسعه و بازاریابی گردشگری که با نام DMC شناخته می‌شوند و تخصص، دانش و اجازه برپایی چنین برنامه‌هایی را دارند، اقدام به برگزاری فم‌تریپ می‌کنند. در این فرایند، یک نهاد دولتی یا نیمه‌خصوصی یا یک کسب‌وکار تخصصی در حوزهٔ گردشگری، فروشندگان خدمات یا سرویس‌های گردشگری را دعوت می‌کند تا به‌صورت حضوری با یک محصول، سرویس، هتل، جاذبه یا تور به‌خوبی آشنا شوند و سپس آن را با تمام جزئیات به مخاطبان خود معرفی کنند.

فم‌تریپ رسانه‌ای

در فم‌تریپ رسانه‌ای، خبرنگاران، فعالان گردشگری، اینفلوئنسرها، افراد معروف و تولیدکنندگان محتوا جهت معرفی و برندسازی مقصد، دعوت می‌شوند. هدف از برگزاری این گونه از فم‌تریپ، ایجاد تصویری مثبت از مقصد در ذهن مخاطبان عمومی و گردشگران است. در فم‌تریپ رسانه‌ای، برگزارکننده تلاش می‌کند بهترین و مثبت‌ترین واقعیت مقصد را نشان دهد تا همراهان این سفر، یعنی افراد رسانه‌ای اثرگذار در شبکه‌های اجتماعی مانند اینفلوئنسرها و بلاگرهای سفر، تجربهٔ خوشایند خود را به مخاطبان‌شان منتقل کنند. معمولاً این افراد از کشورهای دیگر می‌آیند و به‌همین خاطر حضورشان می‌تواند برای کشور مقصد، فواید زیادی داشته باشد.

کارکردهای فم‌تریپ

فم‌تریپ در کنار جذب گردشگر، ارزآوری و اشتغال‌زایی می‌تواند تصویرها و تصورهای نادرست از جوامع مقصد گردشگری مانند ایران را در ذهن گردشگران جهانی و مخاطبان آنها در شبکه‌های اجتماعی اصلاح کند و انگیزه سفر به این مقاصد گردشگری را افزایش دهد. در این چارچوب، به مهمانان شرکت‌کننده در فم‌تریپ سفارش می‌شود که با فرهنگ منطقه‌ای آشنا شوند و آداب‌ورسوم محلی هر منطقه را رعایت کنند، تا الگوی شایسته‌ای برای مخاطبان خود باشند که در آینده به ایران سفر می‌کنند؛ در این زمینه به مواردی مانند قواعد حفظ محیط زیست، شرایط حضور در اماکن مقدس و شرکت در آیین‌ها و مناسک مختلف کشور و احترام به قواعد فرهنگ عمومی، اشاره شده است.

منابع

• «آشنایی با سفر آشنایی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج خبر: ۳۱ خرداد ۱۴۰۱ش.
• بروج، اشکان، «جنجالی به اسم فم‌تریب»، سایت قطب‌نما، تاریخ درج خبر: ۲۳ خرداد ۱۴۰۱ش.
• «جذب میلیونی گردشگر با فم‌تریپ»، سایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج خبر: ۳۰ مهر ۱۳۹۸ش.
• زائری، مرضیه، «فم‌تریپ و حکایت تناقض‌های ما»، خبرگزاری بین‌المللی تصویری ایران‌پرس، تاریخ درج خبر: ۲۶ خرداد ۱۴۰۱ش.
• «فم‌تریپ، هدی رستمی و Feel Iran»، سایت کایت، تاریخ درج خبر: ۲۳ خرداد ۱۴۰۱ش.
• «همه چیز در مورد هدی رستمی»، سایت شهرآرا نیوز، تاریخ درج خبر: ۲۴ خرداد ۱۴۰۱ش.