پیش‌نویس:جسی برنارد

جسی برنارد؛ جامعه‌شناس، نویسنده، فمینیست و استاد دانشگاه واشنگتن.

جسی برنارد، جامعه‌شناس آمریکایی و پژوهشگر برجسته فمینیسم بود که به‌عنوان پیشگامی اثرگذار در اندیشۀ فمینیستی در جامعه‌شناسی آمریکا شناخته می‌شود. او طی چندین دورۀ فکری و سیاسی به مطالعه و نگارش دربارۀ زندگی زنان پرداخت و آثارش در حوزه زنان، جنسیت، ازدواج و تعامل با خانواده و جامعه تأثیر عمیقی بر علوم اجتماعی و نظریه فمینیستی گذاشت. برنارد نویسنده‌ای پرکار بود و ۱۵ کتاب تألیفی، ۹ کتاب مشترک و بیش از ۱۱۵ مقاله و فصل کتاب منتشر کرد. او با ارائه شواهدی از سطح تنش در زنان و مردان متأهل در مقایسه با زنان و مردان مجرد، نتیجه می‌گیرد که ازدواج برای مردان سودمند و برای زنان زیان‌بار است. به باور وی، این نابرابری در تأثیر ازدواج بر دو جنس، تنها زمانی پایان می‌یابد که زن و شوهر از قیدوبندهای سنتی نهاد خانواده رها شوند و شکل ازدواجی را برگزینند که بیشترین سازگاری را با نیازها و شخصیت فردی آنها دارد.

زندگی‌نامه

جسی برنارد با نام جسی سارا راویچ، در مینیاپولیس، مینه‌سوتا متولد و بزرگ شد. او سومین فرزند از چهار فرزند والدین یهودی-رومانیایی‌اش، بسی کانتر و دیوید سلیمان راویچ بود. در دهۀ ۱۸۸۰م والدینش به طور جداگانه از ترانسیلوانیا که امروز در رومانی قرار دارد به ایالات متحده مهاجرت کردند. پدر برنارد در ابتدا در مینیاپولیس به حمل محصولات لبنی اشتغال داشت، سپس به فروش لوازم مردانه روی آورد و در نهایت به عنوان مشاور املاک فعالیت کرد. در آن زمان، خانوادۀ راویچ تنها خانوادۀ مهاجر یهودی بودند که در یک محلۀ طبقۀ متوسط ساکن بودند. در مورد تحصیلات برنارد، والدینش اعتقاد داشتند که بهتر است او در یک مدرسه بازرگانی تحصیل کند. برنارد در ۱۹۲۰م از دبیرستان دولتی فارغ‌التحصیل شد و خانه را ترک کرد تا در دانشگاه مینه‌سوتا در رشته علوم اجتماعی تحصیل کند.

دیدگاه‌های جسی برنارد

جسی برنارد نخستین جامعه‌شناسی بود که مسئله «جنسیت» در خانواده را به‌عنوان موضوعی جامعه‌شناختی وارد حوزه مطالعاتی کرد. در کتاب آینده زناشویی (۱۹۸۲م) نهاد ازدواج را در جامعۀ آمریکایی مورد تحلیل قرار داد و نشان داد که با وجود تصور عمومی از ازدواج به‌عنوان یک همزیستی برابر، این نهاد برای زنان و مردان تجربه‌ای اساساً نابرابر ایجاد می‌کند.

برنارد با طرح مفهوم «دو ازدواج در یک پیوند»، استدلال کرد که هر ازدواج در واقع شامل دو واقعیت مجزاست: «ازدواج مرد» که با دستیابی به اقتدار، استقلال و دریافت خدمات عاطفی، خانگی و جنسی همراه است، و «ازدواج زن» که با بی‌قدرتی، وابستگی، الزام به ارائه خدمات و از دست دادن موقعیت مستقل پیشین همراه می‌باشد. او نتیجه می‌گیرد که ساختار سنتی ازدواج به نفع مردان و به زیان زنان عمل می‌کند.

در کتاب دنیای زنان (۱۹۷۲م)، برنارد «فرضیه افسردگی بیشتر زنان متأهل» را مطرح ساخت و با ارائه داده‌های تجربی نشان داد که اگرچه زنان متأهل اغلب خود را شاد گزارش می‌دهند، اما سطوح پایین‌تری از رفاه روانی را نسبت به مردان متأهل و حتی زنان مجرد تجربه می‌کنند. به باور او، این «شادمانی وانمودی» ناشی از فشارهای اجتماعی و نابرابری ساختاری در ازدواج‌های سنتی است.

انتقادات بر دیدگاه‌های جسی برنارد

در مقابل دیدگاه جسی برنارد، منتقدانی همچون «مگی گالگر» استدلال می‌کنند که مقایسه وضعیت زنان متأهل با زنان مجرد، مقایسه‌ای نابجا و مشابه مقایسه سیب و پرتقال است، زیرا این دو گروه اساساً در شرایط و بافت‌های اجتماعی متفاوتی قرار دارند. گالگر با استناد به پژوهش‌های متاخر اشاره می‌کند که ازدواج می‌تواند موجب افزایش شادابی و کاهش افسردگی در زنان شود. پشتوانه این ادعا، مطالعات گسترده‌ای مانند پژوهش‌های دانشگاه پنسیلوانیاست که نشان می‌دهد افراد متأهل، صرف‌نظر از نژاد، سطح تحصیلات یا درآمد، از سلامت جسمی و روانی بالاتری برخوردارند. این مزایا شامل امید به زندگی بیشتر، رفاه روانی افزون‌تر، احساس خوشبختی، فرصت‌های بهتر آموزشی و اقتصادی، کاهش خشونت‌های فیزیکی و جنسی، کاهش فقر و ناهنجاری‌های اجتماعی، و همچنین کاهش سطح اضطراب و تنش‌های روحی می‌شود.

آثار

جسی برنارد را نویسنده‌ای پرکار بود معرفی کرده‌اند که آثار متعددی در حوزه جامعه‌شناسی خانواده، جنسیت و نقش زنان منتشر کرده است. از میان آثار گسترده او، می‌توان به دو کتاب تأثیرگذار «آینده ازدواج» (۱۹۷۲) که به تحلیل نابرابری‌های جنسیتی در نهاد زناشویی می‌پردازد و «زن و دنیای عمومی» (۱۹۷۱) که نقش زنان در عرصه عمومی و سیاست را بررسی می‌کند، اشاره نمود. آثار او که شامل کتاب‌های تالیفی، مشارکتی و مقالات علمی متعدد است، به‌طور گسترده‌ای به مطالعه تجربیات زنان، ساختار خانواده و تعاملات اجتماعی پرداخته‌اند. این نوشته‌ها پایه‌های نظری محکمی در جامعه‌شناسی جنسیت و مطالعات فمینیستی ایجاد کرده‌اند.

افتخارات

جسی برنارد در سال 1965 از دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا عنوان «محقق افتخاری» را دریافت کرد. انجمن جامعه‌شناسی آمریکا در سال 1976 «جایزه جسی برنارد» را به پاس خدمات وی برای گنجاندن نقش زنان در جامعه‌شناسی بنیان نهاد. او در همان سال جایزه دستاورد از انجمن آمریکایی زنان دانشگاهی دریافت کرد. مرکز مطالعات سیاست زنان نیز به مناسبت هشتادوپنجمین سالگرد او، «جایزه زنان خردمند جسی برنارد» را برای تقدیر از رهبران و کنشگران فمینیست ایجاد کرد. برنارد از سوی نهادهای علمی و انجمن‌های متعددی به‌پاس نقش موثرش در جامعه‌شناسی، نظریه فمینیستی و جنبش زنان تقدیر شد.

منابع

• ریتزر، جورج، نظریه جامعه شناسی در دوران معاصر، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، علمی، 1374ش.
• مقتدایی، زینب، «نگاهی گذرا به جامعه شناسی فمینیسم و دو تن از جامعه شناسان فمینیسم»، سایت راسخون، 5 شهریور 1392ش.
• هاشملو، جعفر، «نظریه های روانشناسی جسی برنارد»، وبلاگ، بازدید 28 بهمن 1401ش.
• Cf.Hughes, Elizabeth, 1999. “At Riskon the cups of oldage: Living Arrangement and Functional Status Among Black and White” University press Journal of Gerontology.
• Gallagher, Maggie, 2003. “The Case for Marriage”, Weekly Reporty. p 165.
• Love, Barbara J. "Feminist Who Changed America: 1963–1975". University of Illinois Press, 2006. p.40
• Martin, Patricia Y. "The Significance of the Jessie Bernard Award [4], American Sociological Association Network. Retrieved 1 December 2010.
• Ware, Susan and Braukman, Lorraine S. "Notable American Women: A Biographical Dictionary Completing the Twentieth Century". Harvard University Press, 2004.