اغتشاش؛

تعریف اغتشاش

واژه اغتشاش به معنای شورش، طغیان و نافرمانی،[۱] رفتاری مجرمانه، خشونت‌آمیز و برهم‌زننده نظم عمومی است.[۲]

مصادیق اغتشاش

اعتراض با شعارهای هنجارشنکنانه، اعتراض با بستن راه، ایجاد درگیری و آسیب رساندن به اموال عمومی. از جمله مصادیقی است که در قوانین جزایی و کیفری جرم‌انگاری شده و اعتراض مدنی محسوب نمی‌شود.[۳]

مقابله با اغتشاش در قوانین ایران

طبق ماده ۶۱۸ قانون مجازات اسلامی هر کس با هیاهو و جنجال یا حرکات غیر متعارف یا تعرض به افراد باعث اخلال در نظم و آسایش و آرامش عمومی گردد یا مانع از کسب و کار مردم گردد به حبس از سه ماه تا یک سال و تا (۷۴) ضربه شلاق محکوم خواهد شد.

تفاوت اعتراض با اغتشاش

مطابق با اصل 27 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، اعتراضات مسالمت آمیز را رعایت دو شرط به همراه نداشتن سلاح و مخل و مخالف نبودن با مبانی اسلام آزاد اعلام شده است و حاکمیت موظف است امنیت این اعتراضات را تامین نماید.[۴]

سلاح و مطئبق بئ ایا 72 قئدعد اسائسای جومع ی اسایمی ایباد، اۀفباضئت مسائموتآمیز بئ ۀئیت دن شاب -1 ب هوباودیاشافن سی ن -7 مل د عدد م ئدی اسای ، آزاد اۀی شایو ن این وق ب ساویت شنئدف شیو است. وئکویت مع ب اسات بئ ۀئیت این دن شاب امنیت این اۀفباضائت ا تنمین دوئیی. هوننین، نضع هبهعد قئدعد ن آییندئم ای ک شاابن دیشبی بب این دن شااب مدااب د قئدعد اسئسی اضئف دوئیی، دیا یبیح قئدعد اسئسی است ن شع ای دشم ئد ب ۀنعاد دمئد دشم ئد ن م سّب قئدعد اسئسی د معا دی ب ابطئل اقیا میکنی

اعتراض ابزاری مدنی برای بیان مطالبات مشخص در چارچوب قانون و با هدف اصلاح است؛ اما اغتشاش با خشونت، تخریب اموال عمومی و خصوصی و ایجاد ناامنی، مسیر مطالبه‌گری را به بی‌ثباتی می‌کشاند.

پیشینه اغتشاشات در ایران

بعـد از حادثـه كوی دانشگاه تهران در 18 تير 1378ش و ناآرامی های خرداد 1382 تهران، ناآرامی‌های بعـد از انتخابات رياست جمهوری 1388ش از جمله اغتشاشات مهم كشور محسوب می‌شود كـه به طور جدی سيستم امنيتی و سياسی كشور را به چالش كشيد.[۵]

زمینه ها و عوامل بروز اغتشاش

ب