زینب کمایی؛ شهید شاخص دانشآموزی.
زینب کَمایی با نام پیشین میترا، دانشآموز فعال در عرصۀ سیاسی و فرهنگی زمان انقلاب و جنگ تحمیلی بود. توجه به خودسازی و نماز با سجدههای طولانی را از ویژگیهای او دانستهاند.
تولد و خانواده زینب کمایی
زینب کمایی، در هشتم خرداد ماه ۱۳۴۶ش در آبادان متولد شد؛[۱] مادرش زنی معتقد و خانهدار بود و پدرش در پالایشگاه نفت آبادان کارگری میکرد. او سه خواهر و سه برادر داشته و فرزند ششم خانواده بود.[۲]
کودکی و تحصیلات زینب کمایی
زینب در کودکی به کلاس قرآن میرفت؛ قرآن، موجب اشتیاق او به حجاب شده و در کلاس چهارم ابتدایی باحجاب شد. حجاب کامل او در مدرسه، دستمايۀ تمسخر وی از سوی دیگران بود؛ اما او توجهی نمیکرد. زینب در اولین سالی که قصد روزه داشت، با وجود گرمای آبادان، ده روز پیش از ماه رمضان روزه گرفتن را آغاز کرد.[۳]
مدتی پس از شروع جنگ تحمیلی، زینب و خانوادهاش از آبادان کوچ کرده و در شاهینشهر اصفهان سکونت کردند. زینب به ادبیات، نویسندگی و هنر علاقه داشت[۴] و در پایۀ اول دبیرستان رشتۀ علوم انسانی را انتخاب کرد و قصد داشت برای تحصیل علوم دینی به شهر قم برود.[۵]
تغییر نام زینب کمایی
پدرش نام میترا بر او نهاده بود اما پس از بزرگ شدن و شکلگیری اعتقادات در او، به اسم زینب علاقهمند شد و طی جشنی که ترتیب داده بود همۀ دوستان و خانوادهاش را مجاب کرد که از این پس او را زینب بنامند.[۶]
فعالیتهای زینب کمایی
- حضور در تمامی راهپیماییهای زمان انقلاب؛
- انجام فعالیتهای انقلابی در مدرسه در دوران راهنمایی؛
- فعالیت در جامعۀ معلمان و اجرای کارهای فرهنگی؛
- فعالیت در جامعۀ زنان و بسیج؛
- تشکیل گروههای سرود و تئاتر به نام خودش در دبیرستان؛
- مصاحبه با مجروحین جنگ دفاع مقدس، ضبط و پخش نوار مصاحبه برای دانشآموزان مدرسه (بهویژه توصیۀ رزمندگان به حجاب).[۷]
سبک زندگی زینب کمایی
اهتمام ویژه به پرورش نفس، سبک زندگی او را متفاوت کرده بود؛ او در این زمینه، موارد زیر را مورد توجه قرار داده بود:
تهیۀ دفتری جهت خودسازی و توجه به اعمالی همچون نماز اول وقت، یاد مرگ، همیشه با وضو بودن، خواندن نماز شب، نماز غفیله و نماز امام زمان، ورزش صبحگاهی، قرآن خواندن بعد از نماز صبح، حفظ سورههای قرآن، دعا کردن، گناه کمتر، کم غذا خوردن برای پرورش نفس؛
- پیاده رفتن به مدرسه و پسانداز پول تاکسی و خرید کتاب برای مجروحین جنگ با آن پول؛[۸]
- همیشه غسل شهادت کردن، سجدههای طولانی و گریه در نماز، روزه گرفتن در روزهای دوشنبه و پنجشنبه، پخت حلوا برای خیرات در پنجشنبهها، علاقهمندی به مطالعه و کتاب، نوشتن عبارت «او میبیند» در بالای تمامی کتابها و دفترهایش.[۹]
سیرۀ اخلاقی زینب کمایی
صبوری همراه با فعالیت، دلسوزی و سازگاری بالا را از ویژگیهای خلقی زینب گفتهاند. او از هیچ چیز ایراد نمیگرفت. کمک حال خانواده بود، برخلاف همسالانش بیش از اینکه به انواع لباس، خوردنیها و بازی اشتیاق داشته باشد، نماز خواندن، روزه گرفتن و قرآن خواندن را دوست داشت و همواره به یادگیری مطالب اخلاقی علاقهمند بود.[۱۰]
شهادت زینب کمایی
زینب با فعالیتهای گستردۀ خود در مکانهای عمومی و آموزشی و مطالعۀ کتابهای مرتضی مطهری (۱۲۹۸-۱۳۵۸ش) به بحث با مخالفان و منافقان میپرداخت و با آنان مقابله میکرد؛ این رفتار موجبات خشم آنان را فراهم کرده بود؛ سرانجام منافقان در آخرین شب از اسفندماه ۱۳۶۰ش هنگامی که زینب در حال برگشت از مسجد بود، او را ربودند و در ساختمانی نیمهکاره با گره زدن چادر دور گردنش، او را به شهادت رساندند. بعد از سه روز جستجوی نیروهای امنیتی و خانواده، پیکر بیجانش پیدا شد و همزمان با شهدای عملیات فتحالمبین، در گلستان شهدای اصفهان به خاک سپرده شد.[۱۱]
وصیتنامه زینب کمایی
او در طول زندگی کوتاه خود سه بار وصیتنامه نوشته است. آخرین وصیتنامهاش مربوط به ۱۸ روز پیش از شهادتش بود.[۱۲]
تصویرپردازی زینب کمایی
کتابهای «راز درخت کاج»،[۱۳] «من میترا نیستم»[۱۴] و بخشی از کتاب «دفتر مشق»[۱۵] به زندگینامۀ زینب کمایی پرداخته است.
مستند «من میترا نیستم» به کارگردانی محسن امانی و تهیهکنندگی مقداد اموری چافی، در گفتگویی با خانواده و نویسندۀ کتاب راز درخت کاج، داستان زندگی زینب را روایت میکند.[۱۶] نحوۀ شهادت او نیز در این مستند تصویرسازی شده است. [۱۷]
زینب کمایی در سال ۱۳۶۹ش بهعنوان شهید شاخص دانشآموزی انتخاب شد.[۱۸]
پانویس
- ↑ «زنی که منافقین با چادر خفهاش کردند»، باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «نگاهی به زندگینامۀ زینب کمایی»، وبسایت نوید شاهد.
- ↑ «نگاهی به زندگینامۀ زینب کمایی»، وبسایت نوید شاهد.
- ↑ امانی، مستند «من میترا نیستم»، در وبسایت آپارات.
- ↑ «نگاهی به زندگینامۀ زینب کمایی»، وبسایت نوید شاهد.
- ↑ امانی، مستند «من میترا نیستم»، در وبسایت آپارات.
- ↑ «نگاهی به زندگینامۀ زینب کمایی»، وبسایت نوید شاهد.
- ↑ «نگاهی به زندگینامۀ زینب کمایی»، وبسایت نوید شاهد.
- ↑ امانی، مستند «من میترا نیستم»، در وبسایت آپارات.
- ↑ «نگاهی به زندگینامۀ زینب کمایی»، وبسایت نوید شاهد.
- ↑ «نگاهی به زندگینامۀ زینب کمایی»، وبسایت نوید شاهد.
- ↑ امانی، مستند «من میترا نیستم»، در وبسایت آپارات.
- ↑ «کتاب راز درخت کاج»، وبسایت مذهب بوک.
- ↑ «من میترا نیستم»، وبسایت اکران مردمی.
- ↑ «مشق آخر دفتر مشق شهادت دختران شهید ایران زمین»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.
- ↑ «من میترا نیستم»، وبسایت اکران مردمی.
- ↑ امانی، مستند «من میترا نیستم»، در وبسایت آپارات.
- ↑ «مشق آخر دفتر مشق شهادت دختران شهید ایران زمین»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.
منابع
- اموری چافی، مقداد، مستند «من میترا نیستم»، به کارگردانی محسن امانی، ۱۳۹۷ش.
- «زنی که منافقین با چادر خفهاش کردند»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۸ آبان ۱۳۹۶ش.
- «کتاب راز درخت کاج»، وبسایت مذهب بوک، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
- «مشق آخر؛ دفتر مشق شهادت دختران شهید ایران زمین»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۹ مهر ۱۳۹۸ش.
- «معرفی و دانلود کتاب من میترا نیستم»، وبسایت فراکتاب، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
- «من میترا نیستم»، وبسایت اکران مردمی، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
- «نگاهی به زندگینامۀ زینب کمایی»، وبسایت نوید شاهد، تاریخ درج مطلب: ۳ آبان ۱۳۹۵ش.