دالان: تفاوت میان نسخه‌ها

<big>'''دالان'''</big>؛ فضایی سرپوشیده در معماری سنتی برای حفظ حریم خصوصی از طریق مسیری طولانی.<br>

==نقش دالان در سازماندهی فضای مساجد و بازارها==

در سلسله‌مراتب ورود به مساجد، دالان با تغییر جهت، محور صحن را با محور قبله هماهنگ می‌کند. دالان به‌عنوان فضایی ارتباطی، اصل سلسله‌مراتب ورود به مساجد را تقویت کرده و حریم خصوصی را ایجاد می‌کند. یکی از دلایل اصلی وجود دالان در معماری حکیمانۀ مساجد، حفظ حریم و سهل‌الوصول نبودن فضا است.<ref>. [https://ensani.ir/fa/article/407619/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A8-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF یداللهی و ادیبان، «بررسی سلسله مراتب ورود به مساجد»، 1398ش، ص24.]</ref> فلسفۀ فضای تاریک دالان در مساجد، جدایی تدریجی نمازگزاران از فضای شهر و آمادگی برای ورود به شبستان است.<ref>. [https://isfahan2rist.com/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%84%D8%B7%D9%81-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87/ «مسجد شیخ لطف‌الله»، وب‌سایت اصفهان‌توریست.]</ref>  

==عنصر زیبایی‌شناسانه در طراحی دالان‌ها==

دالان‌ها بسته به نوع کاربری خود، با تزیینات چشم‌نوازی طراحی می‌شدند<ref>. [https://shahroodut.ac.ir/fa/thesis/thesis.php?thid=NA22 طاهری شهرآئینی، خاقانی، «ساختارشناسی معماری ایران (الگو و زبان) مطالعة موردی معماری صفوی در اصفهان»، 1396ش، ص33.]</ref> و در ساخت آن‌ها معمولاً از دکوراسیون‌های ساده یا مجلل استفاده می‌شد.<ref>. [https://salahshorannaragh.blog.ir/1397/11/13/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%DA%A9%D9%87%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%86%D8%B1%D8%A7%D9%82 علی‌آقایی‌ نراقی، «آشنایی با تقسیم‌بندی خانه‌های قدیمی و تاریخی کهن‌شهر نراق»، وبلاگ سلحشوران شهر نراق.]</ref>  در برخی بناها، دالان‌ها قوس‌دار و با تزئینات مینیاتوری طراحی می‌شدند.<ref>. [https://noorlib.ir/book/view/56740?sectionNumber=2&pageNumber=159&viewType=html&query=%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86 پورجعفر و همکاران، معماری و شهرسازی دورة اسلامی در هندوستان «بازتابی از تعاملات فرهنگی- هنری ایران و هند»، 1394ش، ص159.]</ref> در بعضی از دالان‌ مساجد، زیبایی‌ها در ابتدای ورود به‌طور کامل دیده نمی‌شد و پس از مدتی که چشم به نور کم عادت می‌کرد، شاهکارهای هنر و معماری نمایان می‌شد.<ref>. [https://www.jabama.com/mag/sheikh-lotfollah-mosque/ احمدزاده، «6 شگفتی در مسجد شیخ لطف‌الله؛ ققنوسی برخاسته از ویرانه‌های مسجدی دیگر!»، وب‌سایت جاما.]</ref> همچنین در طراحی دالان تخت جمشید و در آثار باقی‌مانده از کاخ شاهی کوه خواجه نیز از رنگ و نقاشی‌های دیواری استفاده شده است.<ref>. [https://magirans.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D9%86%D8%AF%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C.htm محمدپورسرای، «بررسی تزئینات هندسی در معماری ایران (بررسی موردی الگوی ستارة اسلامی)»، وب‌سایت مگیران.]</ref>

==منابع==

*«ابنیۀ سنتی ایران، بازار؛ سرا، تیم، تیمچه»، وب‌سایت باشگاه مهندسان ایران، تاریخ درج مطلب: 31 اکتبر 2007م.

*

*

*یداللهی، سپیده و ادیبان، محمد، «بررسی سلسله مراتب ورود به مساجد»، پژوهش‌های مرمت و مطالعات معماری ایرانی اسلامی، شمارۀ 2، سال دوم، بهار 1398ش.