صفحهای تازه حاوی «<big>'''آرایش کودک'''</big>؛ استفاده از لوازم آرایشی روی پوست و چهرة کودکان. <br> آرایش کودک با استفاده از محصولات آرایشی با هدف تفریح و بازی در جشنها و مراسمهای مدرسه انجام میگیرد. آرایش کردن معمولاً رفتاری مرتبط با مادران است؛ اما کودکان نیز به...» ایجاد کرد
(۳۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱:
خط ۱:
<big>'''آرایش کودک'''</big>؛ استفاده از لوازم آرایشی روی پوست و چهرة کودکان. <br>
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر =آرایش کودک.png
| زیرنویس تصویر =یک کودک بلاگر با آرایش
|image_alt=آرایش بلاگران کودک
| فایل پادکست =آرایش کودک.ogg
| حجم فایلپادکست =3/22
| تاریخ پادکست =03-12-1404
| زیرنویس عنوان =
| عنوان اصلی =
| عنوان انگلیسی =
| عنوان عربی =
| عنوان علمی =
| شاخه علمی =
| نوع مفهوم =
| معنای اصطلاحی =
| حوزه کاربرد =
| گستره جغرافیایی =
| منشأ تاریخی =
| نخستین کاربرد =
| ریشه واژه =
| مرتبط با =
| اهمیت =
| مبدع =
| مروج =
| مقدس برای =
| مورد احترام =
| آثار مرتبط =
}}
{{درشت|'''آرایش کودک'''}}؛ استفاده از لوازم آرایشی روی پوست و چهرهٔ کودکان.
آرایش کودک با استفاده از محصولات آرایشی با هدف تفریح و بازی در جشنها و مراسمهای مدرسه انجام میگیرد. آرایش کردن معمولاً رفتاری مرتبط با مادران است؛ اما کودکان نیز بهدلیل کنجکاوی و تقلید از بزرگترها به آن تمایل نشان میدهند. امروزه استفاده از لوازم آرایشی در کودکان، بهخاطر فضای مجازی و برخی رفتارها و آموزشهای نادرست، کمکم به یک نیاز تبدیل شده است. این استفادة زودهنگام و نامناسب از محصولات آرایشی عوارض جبرانناپذیری برای کودکان دارد.
آرایش کودک با استفاده از محصولات آرایشی با هدف تفریح و بازی در جشنها و مراسمهای مدرسه انجام میگیرد. آرایش کردن معمولاً رفتاری مرتبط با مادران است؛ اما کودکان نیز بهدلیل کنجکاوی و تقلید از بزرگترها به آن تمایل نشان میدهند. امروزه استفاده از [[لوازم آرایشی]] در کودکان، بهخاطر [[سن مجاز دسترسی کودکان به فضای مجازی|فضای مجازی]] و برخی رفتارها و آموزشهای نادرست، کمکم به یک نیاز تبدیل شده است. این استفادهٔ زودهنگام و نامناسب از محصولات آرایشی عوارض جبرانناپذیری برای کودکان دارد.
==گروه سنی کودک==
== گروه سنی کودک ==
نخستین سند دربارهٔ تعریف دقیق از [[کودک]]، مادهٔ ۱ کنوانسیون ۱۹۸۹م حقوق کودک سازمان ملل متحد است که به انسان زیر هجده سال کودک میگوید؛ مگر این که مطابق قانون حاکم بر یک کشور، برای رشد افراد سن کمتری مقرر شده باشد.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/journal-number/39427/فقه-و-حقوق-خانواده-ندای-صادق-سال-بیستم-پاییز-و-زمستان-1394-شماره-63 عباسی سرمدی و زنگی اهرمی، «بررسی سن کودک و آثار حقوقی آن از منظر اسناد بینالمللی»، 1394ش، ص24.]</ref> از نظر سازمان بهداشت جهانی در طبقهبندی سن، دوران کودکی نیز به سه گروه سنی؛ کودکی اول (۲ تا ۶سال)، کودکی دوم (۶ تا ۱۲سال) و کودکی آخر (۱۲ تا ۱۸سال) تقسیمبندی میشود.<ref>[https://dr-faghani.com/طبقه-بندی-سن-از-نظر-سازمان-بهداشت-جهانی/#:~:text=به%20طور%20کلی%20در%20طبقه، (۱۲%20تا%20۱۸%20سالگی). فغانی، «طبقهبندی سن از نظر سازمان بهداشت جهانی»، وبسایت دکتر فغانی.]</ref> در ایران طبق اساسنامهٔ سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک، گروه سنی کودک به کودکی ۱ و ۲ تقسیم و تعریف شده است.<ref>گروه سنی کودکی1 شامل سن صفر تا پایان 3سالگی و گروه سنی کودکی2 آغاز چهار تا پایان 6سالگی است. [https://www.irna.ir/news/84227466/گروه-بندی-سنی-کودکان-مشخص-شد «گروهبندی سنی کودکان مشخص شد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
نخستین سند دربارة تعریف دقیق از کودک، مادة 1 کنوانسیون 1989م حقوق کودک سازمان ملل متحد است که به انسان زیر هجده سال کودک میگوید؛ مگر این که مطابق قانون حاکم بر یک کشور، برای رشد افراد سن کمتری مقرر شده باشد.<ref>. عباسی سرمدی و زنگی اهرمی، «بررسی سن کودک و آثار حقوقی آن از منظر اسناد بینالمللی»، 1394ش، ص24.</ref> از نظر سازمان بهداشت جهانی در طبقهبندی سن، دوران کودکی نیز به سه گروه سنی؛ کودکی اول (2 تا 6سال)، کودکی دوم (6 تا 12سال) و کودکی آخر (12 تا 18سال) تقسیمبندی میشود.<ref>. فغانی، «طبقهبندی سن از نظر سازمان بهداشت جهانی»، وبسایت دکتر فغانی.</ref> طبق اساسنامة سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک، گروه سنی کودک به کودکی 1 و 2 تقسیم و تعریف شده است.<ref>. گروه سنی کودکی1 شامل سن صفر تا پایان 3سالگی و گروه سنی کودکی2 آغاز چهار تا پایان 6سالگی است.</ref><ref> «گروهبندی سنی کودکان مشخص شد»، خبرگزاری ایرنا.</ref>
== گرایش به آرایش ==
دوران کودکی مهمترین مقطع زندگی است که شخصیت کودک شکل میگیرد و او با الگوبرداری از رفتار بزرگترها، گاه در نقشی متفاوت از حقیقت وجودی خود ظاهر میشود.<ref>[https://www.bamamana.com/why-too-much-makeup-is-not-good-for-young-girls/111/ . مغازهای، «چرا نباید دختر بچهها را آرایش کرد؟ عکسالعمل مناسب به تمایل کودکان به آرایش»، وبسایت با مامان.]</ref> گرایش به آرایش از یک کنجکاوی کودکانه شروع میشود. عوامل فرهنگی گوناگونی در شکلگیری گرایش کودکان به آرایش مؤثر هستند. در فرهنگ امروز، زیبایی بهطور وسواسگونهای تحسین و بهعنوان کمال مطلوب معرفی میشود؛ در حالی که رسانههای مدرن نیز به تبلیغ این هدف دامن میزنند. همزمان، شرایط اجتماعی نیز بر رشد نیاز به آرایش در میان افراد تأثیر گذاشته است. در این میان، کنجکاوی طبیعی کودک برای کشف محیط پیرامون، همراه با تقلید از رفتار بزرگترها، زمینهساز گرایش او به آرایش میشود.<ref>[https://www.khanoumi.com/business/makeup-for-children/ «از نظر کارشناسان چه سنی برای شروع آرایش مناسب است؟»، وبسایت خانومی.]</ref>
==گرایش به آرایش==
== فرهنگ آرایش ==
آرایش که در گذشته ابزاری برای زیباسازی یا رفع عیوب بوده، امروزه به بخشی از زندگی روزمره و رفتار اجتماعی تبدیل شده است. در برخی جوامع، بانوان مسن برای پوشاندن نشانههای سالمندی به آن گرایش بیشتری دارند؛ در حالی که دختران جوان بهدلیل زیبایی طبیعیشان کمتر از آن استفاده میکنند.<ref>[https://www.migna.ir/news/37355/دليل-گرایش-دختران-جوان-آرایش-چیست «دلیل گرایش دختران جوان به آرایش چیست؟»، وبسایت میگنا.]</ref> با این حال امروزه آرایش به ضرورتی فراگیر بدل شده که از بزرگسالان به کودکان نیز سرایت کرده است. این تغییر، ناشی از نفوذ الگوهای فرهنگی جهانی است<ref>[https://isah.ir/fa/downloadpaper.php?pid=113&rid=22&p=P عمانی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، 1402ش، ص78.]</ref> که گاه میتواند هویت و ارزشهای فردی کودکان را تحت تأثیر قرار دهد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
دوران کودکی مهمترین مقطع زندگی است که شخصیت کودک شکل میگیرد و او با الگوبرداری از رفتار بزرگترها، گاه در نقشی متفاوت از حقیقت وجودی خود ظاهر میشود.<ref>. مغازهای، «چرا نباید دختر بچهها را آرایش کرد؟ عکسالعمل مناسب به تمایل کودکان به آرایش»، وبسایت با مامان.</ref> گرایش به آرایش از یک کنجکاوی کودکانه شروع میشود. عوامل فرهنگی گوناگونی در شکلگیری گرایش کودکان به آرایش مؤثر هستند. در فرهنگ امروز، زیبایی بهطور وسواسگونهای تحسین و بهعنوان کمال مطلوب معرفی میشود؛ در حالی که رسانههای مدرن نیز به تبلیغ این هدف دامن میزنند. همزمان، شرایط اجتماعی نیز بر رشد نیاز به آرایش در میان افراد تاثیر گذاشته است. در این میان، کنجکاوی طبیعی کودک برای کشف محیط پیرامون، همراه با تقلید از رفتار بزرگترها، زمینهساز گرایش او به آرایش میشود.<ref>. «از نظر کارشناسان چه سنی برای شروع آرایش مناسب است؟»، وبسایت خانومی.</ref>
== روند تغییر سن آرایش ==
در گذشته، استفاده از [[لوازم آرایشی]] مرزهای سنی و موقعیتی خاصی داشت؛ اما امروزه با تغییرات فرهنگی، سن استفاده از آرایش کاهش یافته و به دوران کودکی رسیده است. در ایران، بهدلیل ساختار فرهنگی و نقش برجسته خانوادهها، این روند با سرعت کمتری در حال پیشرفت است؛ اما همچنان سن استفاده از لوازم آرایشی هر روز پایینتر میآید.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
==فرهنگ آرایش==
== سن شروع آرایش ==
براساس تحقیقات پژوهشگران، میزان علاقهٔ افراد به آرایش در کشورهای جهان سوم نسبت به کشورهای پیشرفته و صنعتی بالاتر است.<ref>[https://hadese24.ir/news/29311 «آرایش کودکان در اینستاگرام سلامت کودکان را تهدید میکند»، وبسایت حادثة 24.]</ref> طبق آمارهای جهانی، ۲۵ سال میانگین سن مصرفکنندگان لوازم آرایشی است؛ اما در ایران بر اساس اعلام مسئولان سازمان غذا و دارو، به ۱۴ سال و پایینتر و حتی خردسالی هم رسیده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> کنجکاوی نسبت به آرایش در دختران به سن ۴ تا ۶ سال نیز رسیده است.<ref>[https://hadese24.ir/news/29311 «آرایش کودکان در اینستاگرام سلامت کودکان را تهدید میکند»، وبسایت حادثه 24.]</ref>
آرایش که در گذشته ابزاری برای زیباسازی یا رفع عیوب بوده، امروزه به بخشی از زندگی روزمره و رفتار اجتماعی تبدیل شده است. در برخی جوامع، بانوان مسن برای پوشاندن نشانههای سالمندی به آن گرایش بیشتری دارند؛ در حالی که دختران جوان بهدلیل زیبایی طبیعیشان کمتر از آن استفاده میکنند.<ref>. «دلیل گرایش دختران جوان به آرایش چیست؟»، وبسایت میگنا.</ref> با این حال امروزه آرایش به ضرورتی فراگیر بدل شده که از بزرگسالان به کودکان نیز سرایت کرده است. این تغییر، ناشی از نفوذ الگوهای فرهنگی جهانی است<ref>. عمانی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، 1402ش، ص78.</ref> که گاه میتواند هویت و ارزشهای فردی کودکان را تحت تاثیر قرار دهد.<ref>. «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.</ref>
== آرایش دخترانه یا پسرانه ==
کودکان از ۵ و ۶ سال به بعد نسبت به تفاوتهای جنسیتی حساس میشوند و مشاهده آرایش اطرافیان، آنها را به این موضوع علاقهمند میکند.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/02/08/3075574/دومینوی-آسیب-ها-با-میکاپ-دختربچه-ها «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> این علاقه در دختران از ۱۰ سال به بعد بیشتر میشود و آرایش را بهعنوان نشانهای از بلوغ میبینند. با این حال، این الگوی اجتماعی در حال تغییر است و پسران نیز به آرایش و [[مدلینگ کودک|مدلینگ]] علاقهمند شدهاند.<ref>[https://www.khanoumi.com/business/makeup-for-children/ «از نظر کارشناسان چه سنی برای شروع آرایش مناسب است؟»، وبسایت خانومی.]</ref>
==روند تغییر سن آرایش==
== دلایل علاقهٔ کودک به آرایش ==
* [[پرونده:آرایش کودک2.jpeg|جایگزین=آرایش کودکان|بندانگشتی|آرایش دختران خردسال توسط والدین برای جشنها]]ارتباط تنگاتنگ کودک با محیط اطراف، کنجکاوی، کمالطلبی و تقلیدی بودن رفتار؛<ref>[https://isah.ir/fa/downloadpaper.php?pid=113&rid=22&p=P عمانی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، 1402ش، ص75.]</ref>
* خلأهای روانی در طول رشد و کمبود محبت و جلب توجه والدین؛
* برای زیباتر شدن و پوشاندن ایرادهای ذهنی (یا واقعی) در دوران [[بلوغ زودرس|بلوغ]] و راضی نبودن از ظاهر یا اندام خود؛<ref>[https://www.khanoumi.com/business/makeup-for-children/ «از نظر کارشناسان چه سنی برای شروع آرایش مناسب است؟»، وبسایت خانومی.]</ref>
* شبیهسازی با شخصیتهای کارتونی؛
* تنوع رنگها و جذابیت وسایل آرایشی؛
* بازی و سرگرمی و لذت بردن از نقاشی روی صورت خود و دیگران؛
* احساس رشد و بلوغ؛
* تاثیر رسانهها و تبلیغات تلویزیونی، اینترنتی، مجلات و شخصیتهای محبوب در فیلمها و کارتونها؛
* تلقین به زیبایی با آرایش و از بین رفتن [[اعتماد به نفس زنان|اعتمادبهنفس]]؛
* ذوقزدگی برای زیبایی مصنوعی کودک و ارائهٔ شناخت غلط از زیبایی توسط اطرافیان؛
* تبلیغ و فروش بدون نظارت لوازم آرایشی در بستر فضای حقیقی و مجازی؛
* آرایش در برخی سالنها، مهدها و جشن تولدها؛<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3738185/آرایش-کودک-فرهنگی-غلط-با-آسیب-زیاد «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref>
* تولید برنامههای کودک با استفاده از لوازم آرایش؛
* عرضهٔ بازی و اسباببازی لوازم آرایشی غیرمجاز؛<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
* واکنش غلط به کنجکاوی ساده و ناهشیارانهٔ کودک؛
* ارزشگذاری فردی نسبت به ارزشهای اخلاقی؛
* سهولت دسترسی کودک به [[لوازم آرایشی|لوازم آرایش]] یا در اختیار قرار دادن آنها توسط اطرافیان.<ref>[https://farsnews.ir/FarsNews/1635231569000738761/علل-و-عوارض-گرایش-کودکان-به-وسایل-آرایشی-چیست؟%2F-آرایش-در-کودکی-و-بحران-هویت-در-بزرگسالی «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟/ آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس.]</ref>
در گذشته، استفاده از لوازم آرایشی مرزهای سنی و موقعیتی خاصی داشت؛ اما امروزه با تغییرات فرهنگی، سن استفاده از آرایش کاهش یافته و به دوران کودکی رسیده است. در ایران، بهدلیل ساختار فرهنگی و نقش برجسته خانوادهها، این روند با سرعت کمتری در حال پیشرفت است؛ اما همچنان سن استفاده از لوازم آرایشی هر روز پایینتر میآید.<ref>. «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.</ref>
== سندروم پرنسس ==
سندروم پرنسس، پدیدهای است که در آن دختران کوچک تحتتاثیر تصاویر و مدلهای آرایشی و رفتاری زنان و دخترانی که در رسانهها و فرهنگهای عمومی به نمایش درمیآید، قرار میگیرند. این تصاویر معمولاً اغراقآمیز هستند و باعث میشوند که دختران زیبایی ظاهری را بهعنوان اصلی ارزشمند در نظر بگیرند. این شیوه میتواند آسیبهای جسمی و روانی متعددی بههمراه داشته باشد. دخترانی که از این سندروم متأثر میشوند، ممکن است از رشد طبیعی روانی و جسمی خود فاصله بگیرند.<ref>[https://www.migna.ir/news/36754/قربانیان-معصوم-سندروم-پرنسس «قربانیان معصوم «سندروم پرنسس»»، وبسایت میگنا.]</ref>
==سن شروع آرایش==
== فضای مجازی و کودکبلاگری ==
یکی از عوامل افزایش استفاده از لوازم آرایشی، نقش تأثیرگذار کودکان [[بلاگر]] در فضای مجازی است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> کودکان نسل آلفا<ref>نسل هوش مصنوعی؛ کودکان دههٔ نود که بهعنوان بومیان دیجیتال هم شناخته میشوند از زمان تولد با تکنولوژی و فناوری نوین همراه شدهاند؛ [https://hamrazan.com/ویژگیهای-نسل-آلفا/ «ویژگیهای نسل آلفا (نسل هوش مصنوعی)»، وبسایت همرازان.]</ref> تحتتاثیر فضای مجازی به آرایشهای خاص و عجیبی روی آوردهاند.<ref>[https://life.irna.ir/news/85620015/شکلات-تلخ-بلاگری-بازی-درنده-کودکان «شکلات تلخ بلاگری؛ بازی درنده کودکان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref>برخی از والدین برای رسیدن به درآمد بیشتر، فرزند خود را در سنین پایینتر آرایش میکنند تا توجه بیشتری جلب کنند. این امر باعث میشود که کودکان، با دیدن تصاویر بلاگرها، حس ارزشمندی خود را در آرایش صورت ببینند و به تقلید از آنها بپردازند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
براساس تحقیقات پژوهشگران، میزان علاقة افراد به آرایش در کشورهای جهان سوم نسبت به کشورهای پیشرفته و صنعتی بالاتر است.<ref>. «آرایش کودکان در اینستاگرام سلامت کودکان را تهدید میکند»، وبسایت حادثة 24.</ref> طبق آمارهای جهانی، 25سال میانگین سن مصرفکنندگان لوازم آرایشی است؛ اما در ایران بر اساس اعلام مسئولان سازمان غذا و دارو، به 14سال و پایینتر و حتی خردسالی هم رسیده است.<ref>. «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.</ref> کنجکاوی نسبت به آرایش در دختران به سن 4 تا 6سال نیز رسیده است.<ref>. «آرایش کودکان در اینستاگرام سلامت کودکان را تهدید میکند»، وبسایت حادثة 24.</ref>
== پیامدهای کودکمُدلینگ ==
* ورود به دنیای آرایش و [[مدلینگ کودک|مد]] و دوری از همسالان؛<ref>[https://mehrnews.com/news/4977725/معصومیت-کودکان-ابزار-نمایش-در-فضای-مجازی-عاقبت-کودکان-مدلینگ «معصومیت کودکان ابزار نمایش در فضای مجازی/ عاقبت کودکان مدلینگ»، خبرگزاری مهر.]</ref>
** خارج کردن ظاهر از حالت فطری، زیبایی و جذابیت اولیه برای جذابیت بیشتر؛
** دیده شدن کاذب و ایجاد وابستگی به فضای مجازی و محصولات آرایشی؛
** [[افسردگی]] و از دست دادن عزتنفس و اعتمادبهنفس؛
** سرکوب طراوت و شادابی و بههمراه آوردن اثرات سوء و کاذب؛<ref>[https://ana.ir/fa/news/572578/اثرات-مخرب-مدلینگ-کودکان-در-فضای-مجازی- «اثرات مخرب مدلینگ کودکان در فضای مجازی»، خبرگزاری آنا.]</ref>
** آسیب شخصیتی و اختلال رشد طبیعی؛
** تناقض در عوامل ارزشمندی و آسیبپذیری در آینده.<ref>[https://www.irna.ir/news/85399514/کودک-بلاگری-روشی-نوین-در-بهره-کشی-از-کودکان «کودکبلاگری؛ روشی نوین در بهرهکشی از کودکان»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
==آرایش دخترانه یا پسرانه==
== آسیبهای جسمی آرایش کودک ==
* زیبایی ظاهری و مصنوعی بر سلامت کودک آسیب میزند. برخی از آسیبهای جسمی عبارتند از:
* ایجاد آلرژی یا مشکلات تنفسی<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3738185/آرایش-کودک-فرهنگی-غلط-با-آسیب-زیاد «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> و تشدید حملات آسم؛<ref>[https://www.tala.ir/news/detail/81761/آرایش-کردن-کودکان-ممنوع «آرایش کردن کودکان ممنوع!»، وبسایت طلانیوز.]</ref>
* مشکلات پوستی مانند خشکی، [[جوش صورت|جوش]]، [[آکنه]]، [[ککومک]]، کاهش لطافت و شادابی و سرطان پوست؛
* آسیب چشمی، تحریک، التهاب، سوزش، خارش و کاهش بینایی؛
* ناباروری؛<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/705126/مراقبت-آرایش-کردن-کودکان-باشید «مراقب آرایش کردن کودکان باشید»، خبرگزاری اقتصاد آنلاین.]</ref>
* اختلال غدد درونریز؛
* پیری زودرس؛
* ایجاد [[اختلال بدریختانگاری]] غلط و ترغیب به تغییر جنسیت در دورهٔ بلوغ جنسی؛<ref>[https://injamax.com/آرایش-کردن-در-کودکان-و-ضررهای-آن «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، وبسایت اینجا مکث.]</ref>
* افت تحصیلی و نپرداختن به تفریح، ورزش، خلاقیت<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> و کاهش تمرکز؛<ref>[https://www.migna.ir/news/36754/قربانیان-معصوم-سندروم-پرنسس «قربانیان معصوم «سندروم پرنسس»»، وبسایت میگنا.]</ref>
* بیشفعالی؛<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/02/08/3075574/دومینوی-آسیب-ها-با-میکاپ-دختربچه-ها «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>
* ابتلا به چاقی، مشکلات کلیوی و آسیبهای کبدی؛
* سردردهای دورهٔ بزرگسالی، احساس سرگیجه، خستگی و حالت تهوع و ریزش مو؛<ref>[https://www.migna.ir/news/36754/قربانیان-معصوم-سندروم-پرنسس «قربانیان معصوم «سندروم پرنسس»»، وبسایت میگنا.]</ref>
* جذب عملهای زیبایی اغراقآمیز شدن.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3738185/آرایش-کودک-فرهنگی-غلط-با-آسیب-زیاد «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref>
کودکان از 5 و 6سال به بعد به تفاوتهای جنسیتی حساس میشوند و مشاهده آرایش اطرافیان، آنها را به این موضوع علاقهمند میکند.<ref>. «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم.</ref> این علاقه در دختران از 10سال به بعد بیشتر میشود و آرایش را بهعنوان نشانهای از بلوغ میبینند. با این حال، این الگوی اجتماعی در حال تغییر است و پسران نیز به آرایش و مدلینگ علاقهمند شدهاند.<ref>. «از نظر کارشناسان چه سنی برای شروع آرایش مناسب است؟»، وبسایت خانومی.</ref>
== آسیبهای روانی آرایش کودک ==
* تربیت کودک ظاهربین؛
* دورماندن از تجربیات مفید دوران کودکی؛<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3738185/آرایش-کودک-فرهنگی-غلط-با-آسیب-زیاد «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref>
* وقت نداشتن برای بازیهای کودکانه؛
* خودبزرگبینی و غرور کاذب؛
* داشتن الگوی نامناسب در ذهن؛<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/02/08/3075574/دومینوی-آسیب-ها-با-میکاپ-دختربچه-ها «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>
* احساس خلأ روحی و اثرگذاری بر عشق، روابط و عزتنفس او در آینده؛
* نسبت به همسالان در معرض آسیب و برقراری روابط پر خطر و اشتباه قرار گرفتن؛<ref>[https://injamax.com/آرایش-کردن-در-کودکان-و-ضررهای-آن «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، وبسایت اینجا مکث.]</ref>
* شکلگیری روابط ناسالم بین فردی و تغییر اهداف و آرزوها؛<ref>[https://www.migna.ir/news/36754/قربانیان-معصوم-سندروم-پرنسس «قربانیان معصوم «سندروم پرنسس»»، وبسایت میگنا.]</ref>
* مقایسهٔ خود با بزرگسالان و فاصله گرفتن از گروه همسالان و تنها شدن؛
* ترس از تأیید نشدن؛
* ارزیابی منفی از سوی دیگران؛
* عدمشناخت نقاط مثبت وجودی خود<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> و کاهش [[عزتنفس]] و [[اعتماد به نفس زنان|اعتمادبهنفس]]؛<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/02/08/3075574/دومینوی-آسیب-ها-با-میکاپ-دختربچه-ها «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>
* افزایش افسردگی؛<ref>[https://www.roshdmag.ir/fa/article/8337/آرایش-و-گریم-کودکان-بایدها-و-نبایدها احمدزاده، «آرایش و گریم کودکان، بایدها و نبایدها»، 1392ش، ص19.]</ref>
* بحران هویت؛
* فرهنگسازی نادرست.<ref>[https://www.beytoote.com/baby/psychology-baby/children1-makeup.html «آرایش کودکان چه مضراتی دارد و والدین چگونه با آن برخورد کنند؟»، وبسایت بیتوته.]</ref>
==دلایل علاقۀ کودک به آرایش==
== عوارض طولانیمدت استفاده از لوازم آرایشی ==
براساس تحقیقات و مطالعات انجام شده، میزان جذب پوست کودکان ۱۰ تا ۲۰درصد بیشتر از بزرگسالان است و بهدلیل پوست نازکتر، سد دفاعی ضعیفتری دارند و مواد مضر راحتتر وارد بدن شده و به سد دفاعی و ساختار پوست آنها لطمه میزند.<ref>[https://arakmu.ac.ir/vcfd/fa/news/27664/آرایش-چه-خطراتی-برای-بچه-ها-دارد- «آرایش چه خطراتی برای بچهها دارد؟»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.]</ref> یک تحقیق گسترده روی تعدادی کودک و نوجوان ۵ تا ۱۷ سال که بهطور مداوم از لاک ناخن استفاده میکردند، نشان داد که بهدلیل مواد و ترکیبات سمی و زیانآوری مثل تولوئن و فتالات با عوارض جسمی و روانی متعددی مانند تغییر در سلولهای چربی و ابتلا به چاقی و احتمال ابتلا به حساسیت و علائم آلرژی و مشکلات تنفسی روبهرو شدهاند. در بررسیهای محققان به دست آمد که بین سردردهای دورهٔ بزرگسالی با میزان استفادهٔ زیاد و زودهنگام [[لوازم آرایشی]] رابطه وجود دارد. همچنین افت عملکرد تحصیلی، احساس سرگیجه، خستگی و حالت تهوع، از عوارض استفادهٔ مداوم از رژلب در کودکان است.<ref>[https://psychoexir.com/علاقه-کودکان-به-آرایش-کردن/ «با علاقه کودکان به آرایشکردن چه کنیم؟»، وبسایت مرکز روانشناسی اکسیر.]</ref>
· ارتباط تنگاتنگ کودک با محیط اطراف، کنجکاوی، کمالطلبی و تقلیدی بودن رفتار؛ <ref>. عمانی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، 1402ش، ص75.</ref>
== شیوهٔ مواجهه با گرایش کودک ==
تمایل به آرایش تبعات و پیامدهای ناخوشایندی در زندگی شخصی و اجتماعی کودک دارد که باید اصلاح شود.<ref>[https://farsnews.ir/FarsNews/1635231569000738761/علل-و-عوارض-گرایش-کودکان-به-وسایل-آرایشی-چیست؟%2F-آرایش-در-کودکی-و-بحران-هویت-در-بزرگسالی «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟/ آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس.]</ref> برخی از راهکارهای اصلاح این رفتار عبارتند از:
* فرهنگسازی و آگاهی والدین از عواقب جبرانناپذیر آرایش کودک؛
* تشویق و تفهیم به استفاده از لوازم بیضرر برای افزایش زیبایی؛
* کمک گرفتن از مشاوران<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3738185/آرایش-کودک-فرهنگی-غلط-با-آسیب-زیاد «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> و پزشکان متخصص؛<ref>[https://vista.ir/w/a/16/flb44 منصوری، «جلوی آرایش کودکان را بگیرید!»، وبسایت ایستا.]</ref>
* آموزش احترام به حریم شخصی بزرگترها به کودکان؛<ref>[https://farsnews.ir/FarsNews/1635231569000738761/علل-و-عوارض-گرایش-کودکان-به-وسایل-آرایشی-چیست؟%2F-آرایش-در-کودکی-و-بحران-هویت-در-بزرگسالی «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟/ آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس.]</ref>
* بیان زیباییهای طبیعی و بدون عیب و نقص؛
* تمجید نکردن از چهرهٔ آرایشکردهٔ کودک؛
* خودداری از تماشای فیلمهایی با تصاویر آرایشی؛
* آموزش تناسب نداشتن آرایش با سن او؛<ref>[https://asalbanooshop.com/side-effect-cosmetics-for-children/ «مضرات لوازم آرایشی برای کودکان چیست؟»، وبسایت عسل بانو.]</ref>
* صحبت نکردن در حضور کودک از چهرهآرایی و آرایش؛
* آرایش نکردن در مقابل کودک و دور از دسترس نگهداشتن لوازم آرایش؛
* نبردن به آرایشگاههای بزرگسالان و مراکز خرید لوازم آرایش؛<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/02/08/3075574/دومینوی-آسیب-ها-با-میکاپ-دختربچه-ها «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>
* نپوشاندن [[لباس چسبان|لباسهای چسبان]]؛
* اجتناب از تماشای فیلمها و سریالهای نامتناسب با سن کودک؛<ref>[https://injamax.com/آرایش-کردن-در-کودکان-و-ضررهای-آن «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، وبسایت اینجا مکث.]</ref>
* کمک به افزایش [[اعتماد به نفس زنان|اعتمادبهنفس]] و عزتِنفس؛
* مهارت هوشمندانهٔ والدین در کنترل ورودیهای ذهن، گوش و چشم و فضای قرار گرفتن کودک؛<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
* آموزش عوارض آرایش برای [[سفیدکردن پوست|پوست]] و مراقبت از آن؛
* در صورت لزوم شرط و قانون گذاشتن؛
* سختگیری نکردن و گاهی مدارا کردن؛<ref>[https://arakmu.ac.ir/vcfd/fa/news/27664/آرایش-چه-خطراتی-برای-بچه-ها-دارد- «آرایش چه خطراتی برای بچهها دارد؟»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.]</ref>
* همراهی با او در فعالیتهای سالم مانند [[پیادهروی]] و دوچرخهسواری؛
* آشنا کردن با فعالیتهای فرهنگی مثل [[کتاب]]، [[هنر]] و [[موسیقی]] و [[نقاشی]]؛
* آشنایی با روشهای مراقبت از پوست و استفاده از مرطوبکنندهها و کرمهای ضدآفتاب.<ref>[https://www.bamamana.com/why-too-much-makeup-is-not-good-for-young-girls/111/ مغازهای، «چرا نباید دختر بچهها را آرایش کرد؟ عکسالعمل مناسب به تمایل کودکان به آرایش»، وبسایت با مامان.]</ref>
· خلاهای روانی در طول رشد و کمبود محبت و جلب توجه والدین؛
== نقش پیشگیرانهٔ مادر ==
مادر بهعنوان اولین مربی کودک، نقش زیادی در شکلگیری شخصیت و رفتارهای او دارد.<ref>[https://isah.ir/fa/downloadpaper.php?pid=113&rid=22&p=P عمانی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، 1402ش، ص77.]</ref> استفاده از لوازم آرایش توسط [[مادران اینستاگرامی|مادر]] و الگوبرداری کودک از او به بحران هویت و مشکلات روانی کودک منجر میشود.<ref>[https://farsnews.ir/FarsNews/1635231569000738761/علل-و-عوارض-گرایش-کودکان-به-وسایل-آرایشی-چیست؟%2F-آرایش-در-کودکی-و-بحران-هویت-در-بزرگسالی «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟/ آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس.]</ref> کودک از بازی با لوازم آرایش به ملاک زیباییهای نادرست و بلوغ جنسی زودهنگام هدایت میشود.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، وبسایت اینجا مکث.]</ref> مادران میتوانند با رویکردهای پیشگیرانه مبتنی بر [[حیا]]، مذهب و فرهنگ، از این آسیبها جلوگیری کنند و کودک را از معیارهای زیبایی غلط دور نگه دارند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
· برای زیباتر شدن و پوشاندن ایرادهای ذهنی (یا واقعی) در دوران بلوغ و راضی نبودن از ظاهر یااندام خود؛ <ref>. «از نظر کارشناسان چه سنی برای شروع آرایش مناسب است؟»، وبسایت خانومی.</ref>
== حکم فقهی آرایش کودک ==
از دیدگاه فقهی، هر چیزی که به سلامتی بدن آسیب برساند، باید از آن پرهیز کرد. از این رو، آرایش که ممکن است به بدن ضرر وارد کند، از نظر شرعی باید از آن اجتناب شود.<ref>[https://isah.ir/fa/downloadpaper.php?pid=113&rid=22&p=P عمانی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، 1402ش، ص75.]</ref> اگر آرایش کودکان به حدی برسد که موجب [[تحریک جنسی]] دیگران شود، حکم آن مشابه آرایش برای افراد بالغ است. در این شرایط، آرایش کردن برای کودکان از نظر فقهی جایز نبوده و باید از آن پرهیز شود.<ref>[https://rasekhoon.net/faq/show/1388240/آرایش-کودکان-نابالغ «آرایش کودکان نابالغ»، وبسایت راسخون]</ref>
· شبیهسازی با شخصیتهای کارتونی؛
== پانویس ==
{{پانویس}}
· تنوع رنگها و جذابیت وسایل آرایشی؛
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
· بازی و سرگرمی و لذت بردن از نقاشی روی صورت خود و دیگران؛
* «آرایش چه خطراتی برای بچهها دارد؟»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک، تاریخ درج مطلب: ۱۸ تیر ۱۴۰۱ش.
** «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، وبسایت اینجا مکث، تاریخ درج مطلب: ۴ فروردین ۱۴۰۳ش.
· احساس رشد و بلوغ؛
** «آرایش کردن کودکان ممنوع!»، وبسایت طلانیوز، تاریخ بازدید: ۳ آذر ۱۴۰۳ش.
** «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما، تاریخ درج مطلب: ۱۳ بهمن ۱۴۰۱ش.
· تاثیر رسانهها و تبلیغات تلویزیونی، اینترنتی، مجلات و شخصیتهای محبوب در فیلمها و کارتونها؛
** «آرایش کودکان چه مضراتی دارد و والدین چگونه با آن برخورد کنند؟»، وبسایت بیتوته، تاریخ بازدید: ۳ آذر ۱۴۰۳ش.
** «آرایش کودکان در اینستاگرام سلامت کودکان را تهدید میکند»، وبسایت حادثة ۲۴، تاریخ درج مطلب: ۱۹ بهمن ۱۳۹۸ش.
** «آرایش کودکان نابالغ»، وبسایت راسخون، تاریخ درج مطلب: ۴ تیر ۱۳۹۷ش.
** «اثرات مخرب مدلینگ کودکان در فضای مجازی»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۱۵ فروردین ۱۴۰۰ش.
· تلقین به زیبایی با آرایش و از بین رفتن اعتمادبهنفس؛
** احمدزاده، معصومه، «آرایش و گریم کودکان، بایدها و نبایدها»، رشد آموزش پیشدبستانی، تهران، آموزش و پرورش، دورهٔ چهارم، شمارهٔ ۴، تابستان ۱۳۹۲ش.
** «از نظر کارشناسان چه سنی برای شروع آرایش مناسب است؟»، وبسایت خانومی، تاریخ درج مطلب: ۲ آبان ۱۴۰۳ش.
· ذوقزدگی برای زیبایی مصنوعی کودک و ارائة شناخت غلط از زیبایی توسط اطرافیان؛
** «با علاقه کودکان به آرایشکردن چه کنیم؟»، وبسایت مرکز روانشناسی اکسیر، تاریخ بازدید: ۴ آذر ۱۴۰۳ش.
** «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۰ تیر ۱۴۰۳ش.
· تبلیغ و فروش بدون نظارت لوازم آرایشی در بستر فضای حقیقی و مجازی؛
** «دلیل گرایش دختران جوان به آرایش چیست؟»، وبسایت میگنا، تاریخ درج مطلب: ۲۵ خرداد ۱۳۹۵ش.
** «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۸ اردیبهشت ۱۴۰۳ش.
· آرایش در برخی سالنها، مهدها و جشن تولدها؛ <ref>. «آرایش کودک.</ref><ref> فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.</ref>
** «شکلات تلخ بلاگری؛ بازی درندة کودکان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۱۶ مهر ۱۴۰۳ش.
** عباسی سرمدی، مهدی و زنگی اهرمی، عهدیه، «بررسی سن کودک و آثار حقوقی آن از منظر اسناد بینالمللی، فقه و حقوق خانواده»، ندای صادق، سال بیستم، شمارة ۶۳، پاییز و زمستان ۱۳۹۴ش.
· تولید برنامههای کودک با استفاده از لوازم آرایش؛
** «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟ / آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۴ آبان ۱۴۰۰ش.
** عمانی، مهدی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، ماهنامهٔ علمی- تخصصی مطالعات میان رشتهای هنر و علوم انسانی، سال دوم، شمارهٔ شانزدهم، اسفند ۱۴۰۲ش.
· عرضة بازی و اسباببازی لوازم آرایشی و غیرمجاز؛ <ref>. «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.</ref>
** فغانی، فریبا، «طبقهبندی سن از نظر سازمان بهداشت جهانی»، وبسایت دکتر فغانی، تاریخ بازدید: ۵ آذر ۱۴۰۳ش.
** «مراقب آرایش کردن کودکان باشید»، خبرگزاری اقتصادآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۴۰۱ش.
** «مضرات لوازم آرایشی برای کودکان چیست؟»، وبسایت عسل بانو، تاریخ درج مطلب: ۸ مرداد ۱۴۰۳ش.
· سهولت دسترسی کودک به لوازم آرایش یا در اختیار قرار دادن آنها توسط اطرافیان.<ref>. «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟/ آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس.</ref>
** «معصومیت کودکان ابزار نمایش در فضای مجازی/ عاقبت کودکان مدلینگ»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۳۰ تیر ۱۳۹۹ش.
** مغازهای، نیلوفر، «چرا نباید دختر بچهها را آرایش کرد؟ عکسالعمل مناسب به تمایل کودکان به آرایش»، وبسایت با مامان، تاریخ درج مطلب: اردیبهشت ۱۴۰۱ش.
==سندروم پرنسس==
** منصوری، پروین، «جلوی آرایش کودکان را بگیرید!»، وبسایت ایستا، تاریخ بازدید: ۵ آذر ۱۴۰۳ش.
سندروم پرنسس قربانی، پدیدهای است که در آن دختران کوچک تحتتاثیر تصاویر و مدلهای آرایشی و رفتاری زنان و دخترانی که در رسانهها و فرهنگهای عمومی به نمایش درمیآید، قرار میگیرند. این تصاویر معمولاً اغراقآمیز هستند و باعث میشوند که دختران زیبایی ظاهری را بهعنوان اصلی ارزشمند در نظر بگیرند. این شیوه میتواند آسیبهای جسمی و روانی متعددی بههمراه داشته باشد. دخترانی که از این سندروم متاثر میشوند، ممکن است از رشد طبیعی روانی و جسمی خود فاصله بگیرند.<ref>. «قربانیان معصوم «سندروم پرنسس»»، وبسایت میگنا.</ref>
{{پایان منابع}}
==فضای مجازی و کودکبلاگری==
یکی از عوامل افزایش استفاده از لوازم آرایشی، نقش تاثیرگزار کودکان بلاگر در فضای مجازی است.<ref>. «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.</ref> کودکان نسل آلفا<ref>. نسل هوش مصنوعی.</ref><ref> کودکان دهة نود که بهعنوان بومیان دیجیتال هم شناخته میشوند از زمان تولد با تکنولوژی و فناوری نوین همراه شدهاند.</ref><ref> «ویژگیهای نسل آلفا (نسل هوش مصنوعی)»، وبسایت همرازان.</ref> تحتتاثیر فضای مجازی به آرایشهای خاص و عجیبی روی آوردهاند.<ref>. «شکلات تلخ بلاگری.</ref><ref> بازی درنده کودکان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.</ref> برخی از والدین برای رسیدن به درآمد بیشتر، فرزند خود را در سنین پایینتر آرایش میکنند تا توجه بیشتری جلب کنند. این امر باعث میشود که کودکان، با دیدن تصاویر بلاگرها، حس ارزشمندی خود را در آرایش صورت ببینند و به تقلید از آنها بپردازند.<ref>. «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.</ref>
==پیامدهای کودکمُدلینگ==
· ورود به دنیای آرایش و مد و دوری از همسالان؛ <ref>. «معصومیت کودکان ابزار نمایش در فضای مجازی/ عاقبت کودکان مدلینگ»، خبرگزاری مهر.</ref>
· خارج کردن ظاهر از حالت فطری، زیبایی و جذابیت اولیه برای جذابیت بیشتر؛
· دیده شدن کاذب و ایجاد وابستگی به فضای مجازی و محصولات آرایشی؛
· افسردگی و از دست دادن عزتنفس و اعتمادبهنفس؛
· سرکوب طراوت و شادابی و بههمراه آوردن اثرات سوء و کاذب؛ <ref>. «اثرات مخرب مدلینگ کودکان در فضای مجازی»، خبرگزاری آنا.</ref>
· آسیب شخصیتی و اختلال رشد طبیعی؛
· تناقض در عوامل ارزشمندی و آسیبپذیری در آینده.<ref>. «کودکبلاگری.</ref><ref> روشی نوین در بهرهکشی از کودکان»، خبرگزاری ایرنا.</ref>
==آسیبهای جسمی آرایش کودک==
زیبایی ظاهری و مصنوعی بر سلامت کودک آسیب میزند. برخی از آسیبهای جسمی عبارتند از:
· ایجاد آلرژی یا مشکلات تنفسی<ref>. «آرایش کودک.</ref><ref> فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.</ref> و تشدید حملات آسم؛ <ref>. «آرایش کردن کودکان ممنوع!»، طلانیوز.</ref>
· مشکلات پوستی مانند خشکی، جوش، آکنه، کک و مک، کاهش لطافت و شادابی و سرطان پوست؛
· آسیب چشمی، تحریک، التهاب، سوزش، خارش و کاهش بینایی؛
· ایجاد اختلال بدریختانگاری غلط و ترغیب به تغییر جنسیت در دورة بلوغ جنسی؛ <ref>. «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، وبسایت اینجا مکث.</ref>
· افت تحصیلی و نپرداختن به تفریح، ورزش، خلاقیت<ref>. «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.</ref> و کاهش تمرکز؛ <ref>. «قربانیان معصوم «سندروم پرنسس»»، وبسایت میگنا.</ref>
· بیشفعالی؛ <ref>. «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
· ابتلا به چاقی، مشکلات کلیوی و آسیبهای کبدی؛
· سردردهای دورة بزرگسالی، احساس سرگیجه، خستگی و حالت تهوع و ریزش مو؛ <ref>. «قربانیان معصوم «سندروم پرنسس»»، وبسایت میگنا.</ref>
· جذب عملهای زیبایی اغراقآمیز شدن.<ref>. «آرایش کودک.</ref><ref> فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.</ref>
==آسیبهای روانی آرایش کودک==
· تربیت کودک ظاهربین؛
· دورماندن از تجربیات مفید دوران کودکی؛ <ref>. «آرایش کودک.</ref><ref> فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.</ref>
· وقت نداشتن برای بازیهای کودکانه؛
· خودبزرگبینی و غرور کاذب؛
· داشتن الگوی نامناسب در ذهن؛ <ref>. «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
· احساس خلا روحی و اثرگذاری بر عشق، روابط و عزتنفس او در آینده؛
· نسبت به همسالان در معرض آسیب و برقراری روابط پر خطر و اشتباه قرار گرفتن؛ <ref>. «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، وبسایت اینجا مکث.</ref>
· شکلگیری روابط ناسالم بین فردی و تغییر اهداف و آرزوها؛ <ref>. «قربانیان معصوم «سندروم پرنسس»»، وبسایت میگنا.</ref>
· مقایسة خود با بزرگسالان و فاصله گرفتن از گروه همسالان و تنها شدن؛
· ترس از تایید نشدن؛
· ارزیابی منفی از سوی دیگران؛
· عدمشناخت نقاط مثبت وجودی خود<ref>. «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.</ref> و کاهش عزتنفس و اعتمادبهنفس؛ <ref>. «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
· افزایش افسردگی؛ <ref>. احمدزاده، «آرایش و گریم کودکان، بایدها و نبایدها»، 1392ش، ص19.</ref>
· بحران هویت؛
· فرهنگسازی نادرست.<ref>. «آرایش کودکان چه مضراتی دارد و والدین چگونه با آن برخورد کنند؟»، وبسایت بیتوته.</ref>
==عوارض طولانیمدت استفاده از لوازم آرایشی==
براساس تحقیقات و مطالعات انجام شده، میزان جذب پوست کودکان10 تا 20درصد بیشتر از بزرگسالان است و بهدلیل پوست نازکتر، سد دفاعی ضعیفتری دارند و مواد مضر راحتتر وارد بدن شده و به سد دفاعی و ساختار پوست آنها لطمه میزند.<ref>. «آرایش چه خطراتی برای بچهها دارد؟»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.</ref> یک تحقیق گسترده روی تعدادی کودک و نوجوان 5 تا 17سال که بهطور مداوم از لاک ناخن استفاده میکردند، نشان داد که بهدلیل مواد و ترکیبات سمی و زیانآوری مثل تولوئن و فتالات با عوارض جسمی و روانی متعددی مانند تغییر در سلولهای چربی و ابتلا به چاقی و احتمال ابتلا به حساسیت و علائم آلرژی و مشکلات تنفسی روبهرو شدهاند. در بررسیهای محققان به دست آمد که بین سردردهای دورة بزرگسالی با میزان استفادة زیاد و زودهنگام لوازم آرایشی رابطه وجود دارد. همچنین افت عملکرد تحصیلی، احساس سرگیجه، خستگی و حالت تهوع، از عوارض استفادة مداوم از رژلب در کودکان است.<ref>. «با علاقه کودکان به آرایشکردن چه کنیم؟»، وبسایت مرکز روانشناسی اکسیر.</ref>
==شیوۀ مواجهه با گرایش کودک==
تمایل به آرایش تبعات و پیامدهای ناخوشایندی در زندگی شخصی و اجتماعی کودک دارد که باید اصلاح شود.<ref>. «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟/ آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس.</ref> برخی از راهکارهای اصلاح رفتار عبارتند از:
· فرهنگسازی و آگاهی والدین از عواقب جبرانناپذیر آرایش کودک؛
· تشویق و تفهیم به استفاده از لوازم بیضرر برای افزایش زیبایی؛
· کمک گرفتن از مشاوران<ref>. «آرایش کودک.</ref><ref> فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.</ref> و پزشکان متخصص؛ <ref>. منصوری، «جلوی آرایش کودکان را بگیرید!»، وبسایت ایستا.</ref>
· آموزش حریم شخصی بزرگترها؛ <ref>. «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟/ آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس.</ref>
· بیان زیباییهای طبیعی و بدون عیب و نقص؛
· تمجید نکردن از چهرة آرایشکردة کودک؛
· خودداری از تماشای فیلمهایی با تصاویری آرایش؛
· آموزش تناسب نداشتن آرایش با سن او؛ <ref>. «مضرات لوازم آرایشی برای کودکان چیست؟»، وبسایت عسل بانو.</ref>
· صحبت نکردن در حضور کودک از چهرهآرایی و آرایش؛
· آرایش نکردن در مقابل کودک و دور از دسترس نگهداشتن لوازم آرایش؛
· نبردن به آرایشگاههای بزرگسالان و مراکز خرید لوازم آرایش؛ <ref>. «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
· آرایش نکردن کودک؛
· نپوشاندن لباسهای جذاب و نمایش ندادن؛
· دنبال نکردن فیلم و سریالهایی دور از سن کودک؛ <ref>. «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، وبسایت اینجا مکث.</ref>
· کمک به افزایش اعتمادبهنفس و عزتِنفس؛
· مهارت هوشمندانة والدین در کنترل ورودیهای ذهن، گوش و چشم و فضای قرار گرفتن کودک؛ <ref>. «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.</ref>
· آموزش عوارض آرایش برای پوست و مراقبت از آن؛
· در صورت لزوم شرط و قانون گذاشتن؛
· سختگیری نکردن و گاهی مدارا کردن؛ <ref>. «آرایش چه خطراتی برای بچهها دارد؟»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.</ref>
· همراهی با او در فعالیتهای سالم مانند پیادهروی و دوچرخهسواری؛
· آشنا کردن با فعالیتهای فرهنگی مثل کتاب، هنر و موسیقی و نقاشی؛
· آشنایی با روشهای مراقبت از پوست و استفاده از مرطوبکنندهها و کرمهای ضدآفتاب.<ref>. مغازهای، «چرا نباید دختر بچهها را آرایش کرد؟ عکسالعمل مناسب به تمایل کودکان به آرایش»، وبسایت با مامان.</ref>
==نقش پیشگیرانۀ مادر==
مادر بهعنوان اولین مربی کودک، نقش زیادی در شکلگیری شخصیت و رفتارهای او دارد.<ref>. عمانی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، 1402ش، ص77.</ref> استفاده از لوازم آرایش توسط مادر و الگوبرداری کودک از او به بحران هویت و مشکلات روانی کودک منجر میشود.<ref>. «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟/ آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس.</ref> کودک از بازی با لوازم آرایش به ملاک زیباییهای نادرست و بلوغ جنسی زودهنگام هدایت میشود.<ref>. «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، وبسایت اینجا مکث.</ref> مادران میتوانند با رویکردهای پیشگیرانه مبتنی بر حیا، مذهب و فرهنگ، از این آسیبها جلوگیری کنند و کودک را از معیارهای زیبایی غلط دور نگه دارند.<ref>. «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.</ref>
==حکم فقهی آرایش کودک==
از دیدگاه فقهی، هر چیزی که به سلامتی بدن آسیب برساند، باید از آن پرهیز کرد. از این رو، آرایش که ممکن است به بدن ضرر وارد کند، از نظر شرعی باید از آن اجتناب شود.<ref>. عمانی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، 1402ش، ص75.</ref> اگر آرایش کودکان به حدی برسد که موجب تحریک جنسی دیگران شود، حکم آن مشابه آرایش برای افراد بالغ است. در این شرایط، آرایش کردن برای کودکان از نظر فقهی جایز نبوده و باید از آن پرهیز شود.<ref>. «آرایش کودکان نابالغ»، وبسایت راسخون</ref>
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
* «آرایش چه خطراتی برای بچهها دارد؟»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک، تاریخ درج مطلب: 18 تیر 1401ش.
*
* «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، وبسایت اینجا مکث، تاریخ درج مطلب: 4 فروردین 1403ش.
*
* «آرایش کردن کودکان ممنوع!»، طلانیوز، تاریخ بازدید: 3 آذر 1403ش.
*
* «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما، تاریخ درج مطلب: 13 بهمن 1401ش.
*
* «آرایش کودکان چه مضراتی دارد و والدین چگونه با آن برخورد کنند؟»، وبسایت بیتوته، تاریخ بازدید: 3 آذر 1403ش.
*
* «آرایش کودکان در اینستاگرام سلامت کودکان را تهدید میکند»، وبسایت حادثة 24، تاریخ درج مطلب: 19 بهمن 1398ش.
* «اثرات مخرب مدلینگ کودکان در فضای مجازی»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: 15 فروردین 1400ش.
*
* احمدزاده، معصومه، «آرایش و گریم کودکان، بایدها و نبایدها»، رشد آموزش پیشدبستانی، تهران، آموزش و پرورش، دورة چهارم، شمارة 4، تابستان 1392ش.
*
* «از نظر کارشناسان چه سنی برای شروع آرایش مناسب است؟»، وبسایت خانومی، تاریخ درج مطلب: 2 آبان 1403ش.
*
* «با علاقه کودکان به آرایشکردن چه کنیم؟»، وبسایت مرکز روانشناسی اکسیر، تاریخ بازدید: 4 آذر 1403ش.
*
* «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: 20 تیر 1403ش.
*
* «دلیل گرایش دختران جوان به آرایش چیست؟»، وبسایت میگنا، تاریخ درج مطلب: 25 خرداد 1395ش.
*
* «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 8 اردیبهشت 1403ش.
*
* «شکلات تلخ بلاگری؛ بازی درندة کودکان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: 16 مهر 1403ش.
*
* عباسی سرمدی، مهدی و زنگی اهرمی، عهدیه، «بررسی سن کودک و آثار حقوقی آن از منظر اسناد بینالمللی، فقه و حقوق خانواده»، ندای صادق، سال بیستم، شمارة 63، پاییز و زمستان 1394ش.
*
* «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟/ آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 4 آبان 1400ش.
*
* عمانی، مهدی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، ماهنامة علمی- تخصصی مطالعات میان رشتهای هنر و علوم انسانی، سال دوم، شمارة شانزدهم، اسفند 1402ش.
*
* فغانی، فریبا، «طبقهبندی سن از نظر سازمان بهداشت جهانی»، وبسایت دکتر فغانی، تاریخ بازدید: 5 آذر 1403ش.
آرایش کودک؛ استفاده از لوازم آرایشی روی پوست و چهرهٔ کودکان.
آرایش کودک با استفاده از محصولات آرایشی با هدف تفریح و بازی در جشنها و مراسمهای مدرسه انجام میگیرد. آرایش کردن معمولاً رفتاری مرتبط با مادران است؛ اما کودکان نیز بهدلیل کنجکاوی و تقلید از بزرگترها به آن تمایل نشان میدهند. امروزه استفاده از لوازم آرایشی در کودکان، بهخاطر فضای مجازی و برخی رفتارها و آموزشهای نادرست، کمکم به یک نیاز تبدیل شده است. این استفادهٔ زودهنگام و نامناسب از محصولات آرایشی عوارض جبرانناپذیری برای کودکان دارد.
گروه سنی کودک
نخستین سند دربارهٔ تعریف دقیق از کودک، مادهٔ ۱ کنوانسیون ۱۹۸۹م حقوق کودک سازمان ملل متحد است که به انسان زیر هجده سال کودک میگوید؛ مگر این که مطابق قانون حاکم بر یک کشور، برای رشد افراد سن کمتری مقرر شده باشد.[۱] از نظر سازمان بهداشت جهانی در طبقهبندی سن، دوران کودکی نیز به سه گروه سنی؛ کودکی اول (۲ تا ۶سال)، کودکی دوم (۶ تا ۱۲سال) و کودکی آخر (۱۲ تا ۱۸سال) تقسیمبندی میشود.[۲] در ایران طبق اساسنامهٔ سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک، گروه سنی کودک به کودکی ۱ و ۲ تقسیم و تعریف شده است.[۳]
گرایش به آرایش
دوران کودکی مهمترین مقطع زندگی است که شخصیت کودک شکل میگیرد و او با الگوبرداری از رفتار بزرگترها، گاه در نقشی متفاوت از حقیقت وجودی خود ظاهر میشود.[۴] گرایش به آرایش از یک کنجکاوی کودکانه شروع میشود. عوامل فرهنگی گوناگونی در شکلگیری گرایش کودکان به آرایش مؤثر هستند. در فرهنگ امروز، زیبایی بهطور وسواسگونهای تحسین و بهعنوان کمال مطلوب معرفی میشود؛ در حالی که رسانههای مدرن نیز به تبلیغ این هدف دامن میزنند. همزمان، شرایط اجتماعی نیز بر رشد نیاز به آرایش در میان افراد تأثیر گذاشته است. در این میان، کنجکاوی طبیعی کودک برای کشف محیط پیرامون، همراه با تقلید از رفتار بزرگترها، زمینهساز گرایش او به آرایش میشود.[۵]
فرهنگ آرایش
آرایش که در گذشته ابزاری برای زیباسازی یا رفع عیوب بوده، امروزه به بخشی از زندگی روزمره و رفتار اجتماعی تبدیل شده است. در برخی جوامع، بانوان مسن برای پوشاندن نشانههای سالمندی به آن گرایش بیشتری دارند؛ در حالی که دختران جوان بهدلیل زیبایی طبیعیشان کمتر از آن استفاده میکنند.[۶] با این حال امروزه آرایش به ضرورتی فراگیر بدل شده که از بزرگسالان به کودکان نیز سرایت کرده است. این تغییر، ناشی از نفوذ الگوهای فرهنگی جهانی است[۷] که گاه میتواند هویت و ارزشهای فردی کودکان را تحت تأثیر قرار دهد.[۸]
روند تغییر سن آرایش
در گذشته، استفاده از لوازم آرایشی مرزهای سنی و موقعیتی خاصی داشت؛ اما امروزه با تغییرات فرهنگی، سن استفاده از آرایش کاهش یافته و به دوران کودکی رسیده است. در ایران، بهدلیل ساختار فرهنگی و نقش برجسته خانوادهها، این روند با سرعت کمتری در حال پیشرفت است؛ اما همچنان سن استفاده از لوازم آرایشی هر روز پایینتر میآید.[۹]
سن شروع آرایش
براساس تحقیقات پژوهشگران، میزان علاقهٔ افراد به آرایش در کشورهای جهان سوم نسبت به کشورهای پیشرفته و صنعتی بالاتر است.[۱۰] طبق آمارهای جهانی، ۲۵ سال میانگین سن مصرفکنندگان لوازم آرایشی است؛ اما در ایران بر اساس اعلام مسئولان سازمان غذا و دارو، به ۱۴ سال و پایینتر و حتی خردسالی هم رسیده است.[۱۱] کنجکاوی نسبت به آرایش در دختران به سن ۴ تا ۶ سال نیز رسیده است.[۱۲]
آرایش دخترانه یا پسرانه
کودکان از ۵ و ۶ سال به بعد نسبت به تفاوتهای جنسیتی حساس میشوند و مشاهده آرایش اطرافیان، آنها را به این موضوع علاقهمند میکند.[۱۳] این علاقه در دختران از ۱۰ سال به بعد بیشتر میشود و آرایش را بهعنوان نشانهای از بلوغ میبینند. با این حال، این الگوی اجتماعی در حال تغییر است و پسران نیز به آرایش و مدلینگ علاقهمند شدهاند.[۱۴]
دلایل علاقهٔ کودک به آرایش
آرایش دختران خردسال توسط والدین برای جشنهاارتباط تنگاتنگ کودک با محیط اطراف، کنجکاوی، کمالطلبی و تقلیدی بودن رفتار؛[۱۵]
خلأهای روانی در طول رشد و کمبود محبت و جلب توجه والدین؛
برای زیباتر شدن و پوشاندن ایرادهای ذهنی (یا واقعی) در دوران بلوغ و راضی نبودن از ظاهر یا اندام خود؛[۱۶]
شبیهسازی با شخصیتهای کارتونی؛
تنوع رنگها و جذابیت وسایل آرایشی؛
بازی و سرگرمی و لذت بردن از نقاشی روی صورت خود و دیگران؛
احساس رشد و بلوغ؛
تاثیر رسانهها و تبلیغات تلویزیونی، اینترنتی، مجلات و شخصیتهای محبوب در فیلمها و کارتونها؛
سهولت دسترسی کودک به لوازم آرایش یا در اختیار قرار دادن آنها توسط اطرافیان.[۲۰]
سندروم پرنسس
سندروم پرنسس، پدیدهای است که در آن دختران کوچک تحتتاثیر تصاویر و مدلهای آرایشی و رفتاری زنان و دخترانی که در رسانهها و فرهنگهای عمومی به نمایش درمیآید، قرار میگیرند. این تصاویر معمولاً اغراقآمیز هستند و باعث میشوند که دختران زیبایی ظاهری را بهعنوان اصلی ارزشمند در نظر بگیرند. این شیوه میتواند آسیبهای جسمی و روانی متعددی بههمراه داشته باشد. دخترانی که از این سندروم متأثر میشوند، ممکن است از رشد طبیعی روانی و جسمی خود فاصله بگیرند.[۲۱]
فضای مجازی و کودکبلاگری
یکی از عوامل افزایش استفاده از لوازم آرایشی، نقش تأثیرگذار کودکان بلاگر در فضای مجازی است.[۲۲] کودکان نسل آلفا[۲۳] تحتتاثیر فضای مجازی به آرایشهای خاص و عجیبی روی آوردهاند.[۲۴]برخی از والدین برای رسیدن به درآمد بیشتر، فرزند خود را در سنین پایینتر آرایش میکنند تا توجه بیشتری جلب کنند. این امر باعث میشود که کودکان، با دیدن تصاویر بلاگرها، حس ارزشمندی خود را در آرایش صورت ببینند و به تقلید از آنها بپردازند.[۲۵]
براساس تحقیقات و مطالعات انجام شده، میزان جذب پوست کودکان ۱۰ تا ۲۰درصد بیشتر از بزرگسالان است و بهدلیل پوست نازکتر، سد دفاعی ضعیفتری دارند و مواد مضر راحتتر وارد بدن شده و به سد دفاعی و ساختار پوست آنها لطمه میزند.[۴۷] یک تحقیق گسترده روی تعدادی کودک و نوجوان ۵ تا ۱۷ سال که بهطور مداوم از لاک ناخن استفاده میکردند، نشان داد که بهدلیل مواد و ترکیبات سمی و زیانآوری مثل تولوئن و فتالات با عوارض جسمی و روانی متعددی مانند تغییر در سلولهای چربی و ابتلا به چاقی و احتمال ابتلا به حساسیت و علائم آلرژی و مشکلات تنفسی روبهرو شدهاند. در بررسیهای محققان به دست آمد که بین سردردهای دورهٔ بزرگسالی با میزان استفادهٔ زیاد و زودهنگام لوازم آرایشی رابطه وجود دارد. همچنین افت عملکرد تحصیلی، احساس سرگیجه، خستگی و حالت تهوع، از عوارض استفادهٔ مداوم از رژلب در کودکان است.[۴۸]
شیوهٔ مواجهه با گرایش کودک
تمایل به آرایش تبعات و پیامدهای ناخوشایندی در زندگی شخصی و اجتماعی کودک دارد که باید اصلاح شود.[۴۹] برخی از راهکارهای اصلاح این رفتار عبارتند از:
فرهنگسازی و آگاهی والدین از عواقب جبرانناپذیر آرایش کودک؛
تشویق و تفهیم به استفاده از لوازم بیضرر برای افزایش زیبایی؛
آشنایی با روشهای مراقبت از پوست و استفاده از مرطوبکنندهها و کرمهای ضدآفتاب.[۵۸]
نقش پیشگیرانهٔ مادر
مادر بهعنوان اولین مربی کودک، نقش زیادی در شکلگیری شخصیت و رفتارهای او دارد.[۵۹] استفاده از لوازم آرایش توسط مادر و الگوبرداری کودک از او به بحران هویت و مشکلات روانی کودک منجر میشود.[۶۰] کودک از بازی با لوازم آرایش به ملاک زیباییهای نادرست و بلوغ جنسی زودهنگام هدایت میشود.[۶۱] مادران میتوانند با رویکردهای پیشگیرانه مبتنی بر حیا، مذهب و فرهنگ، از این آسیبها جلوگیری کنند و کودک را از معیارهای زیبایی غلط دور نگه دارند.[۶۲]
حکم فقهی آرایش کودک
از دیدگاه فقهی، هر چیزی که به سلامتی بدن آسیب برساند، باید از آن پرهیز کرد. از این رو، آرایش که ممکن است به بدن ضرر وارد کند، از نظر شرعی باید از آن اجتناب شود.[۶۳] اگر آرایش کودکان به حدی برسد که موجب تحریک جنسی دیگران شود، حکم آن مشابه آرایش برای افراد بالغ است. در این شرایط، آرایش کردن برای کودکان از نظر فقهی جایز نبوده و باید از آن پرهیز شود.[۶۴]
«آرایش چه خطراتی برای بچهها دارد؟»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک، تاریخ درج مطلب: ۱۸ تیر ۱۴۰۱ش.
«آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، وبسایت اینجا مکث، تاریخ درج مطلب: ۴ فروردین ۱۴۰۳ش.
«آرایش کردن کودکان ممنوع!»، وبسایت طلانیوز، تاریخ بازدید: ۳ آذر ۱۴۰۳ش.
«آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما، تاریخ درج مطلب: ۱۳ بهمن ۱۴۰۱ش.
«آرایش کودکان چه مضراتی دارد و والدین چگونه با آن برخورد کنند؟»، وبسایت بیتوته، تاریخ بازدید: ۳ آذر ۱۴۰۳ش.
«آرایش کودکان در اینستاگرام سلامت کودکان را تهدید میکند»، وبسایت حادثة ۲۴، تاریخ درج مطلب: ۱۹ بهمن ۱۳۹۸ش.
«آرایش کودکان نابالغ»، وبسایت راسخون، تاریخ درج مطلب: ۴ تیر ۱۳۹۷ش.
«اثرات مخرب مدلینگ کودکان در فضای مجازی»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۱۵ فروردین ۱۴۰۰ش.
احمدزاده، معصومه، «آرایش و گریم کودکان، بایدها و نبایدها»، رشد آموزش پیشدبستانی، تهران، آموزش و پرورش، دورهٔ چهارم، شمارهٔ ۴، تابستان ۱۳۹۲ش.
«از نظر کارشناسان چه سنی برای شروع آرایش مناسب است؟»، وبسایت خانومی، تاریخ درج مطلب: ۲ آبان ۱۴۰۳ش.
«با علاقه کودکان به آرایشکردن چه کنیم؟»، وبسایت مرکز روانشناسی اکسیر، تاریخ بازدید: ۴ آذر ۱۴۰۳ش.
«چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۰ تیر ۱۴۰۳ش.
«دلیل گرایش دختران جوان به آرایش چیست؟»، وبسایت میگنا، تاریخ درج مطلب: ۲۵ خرداد ۱۳۹۵ش.
«دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۸ اردیبهشت ۱۴۰۳ش.
«شکلات تلخ بلاگری؛ بازی درندة کودکان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۱۶ مهر ۱۴۰۳ش.
عباسی سرمدی، مهدی و زنگی اهرمی، عهدیه، «بررسی سن کودک و آثار حقوقی آن از منظر اسناد بینالمللی، فقه و حقوق خانواده»، ندای صادق، سال بیستم، شمارة ۶۳، پاییز و زمستان ۱۳۹۴ش.
«علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟ / آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۴ آبان ۱۴۰۰ش.
عمانی، مهدی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، ماهنامهٔ علمی- تخصصی مطالعات میان رشتهای هنر و علوم انسانی، سال دوم، شمارهٔ شانزدهم، اسفند ۱۴۰۲ش.
فغانی، فریبا، «طبقهبندی سن از نظر سازمان بهداشت جهانی»، وبسایت دکتر فغانی، تاریخ بازدید: ۵ آذر ۱۴۰۳ش.
