شوخی با نامحرم: تفاوت میان نسخه‌ها

شوخی، از نظر لغوی به‌معنی گستاخی، بی‌شرمی، خوشی و مزاح است<ref>[https://vajehyab.com/?q=%D8%B4%D9%88%D8%AE%DB%8C&f=moein معین، فرهنگ‌ فارسی، ذیل واژه شوخی، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> و در اصطلاح؛ گفته و نوشته‌ و یا رفتاری است که شنیدن و دیدن آن، خنده و لبخند به همراه دارد و تحقیر و آزار کسی را به دنبال ندارد. هَزل و دُعابه واژ‌هایی است که در قرآن و احادیث برای شوخی به کار برده شده است.<ref>[http://hadi-salehzade.blogfa.com/post/339 «مفهوم و تعریف در به کار بردن شوخی کردن»، وبلاگ مداح اهل بیت کربلایی هادی صالح زاده.]</ref>  از نظر فقهی، نامحرم به كسى گفته مي‌شود كه ازدواج با او حرام نیست.<ref>[https://www.beytoote.com/religious/din-ahkam/spree-sentence.html «احکام نگاه و شوخی با نامحرم»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>  

• اکتفاکردن به برقراری ارتباط با نامحرم در حد ضرورت؛

• نگه‌داشتن حریم ارتباطی و پرهیز از بروز رفتار تحریک‌کننده؛

• پرهیز از نگاه، شوخی و رفتار هوس‌آلود؛

• توجه به شرایط روحی و سنی نامحرم.<ref>[https://birjand.iqna.ir/fa/news/2616705/%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7-%D8%A8%D8%A7-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF «حدود ارتباط با نامحرم چگونه باید باشد؟»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.]</ref>  

• ارتباط و اختلاط بدون رعایت کردن عفت و حیا؛<ref>[https://lib.eshia.ir/27377/1/218/%D8%B4%D9%88%D8%AE%DB%8C_%D8%A8%D8%A7_%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85 پسندیده، پژوهشي در فرهنگ حيا، بی‌تا، ص218.]</ref>  

در دین اسلام، شوخی و خوشحال کردن دیگران، سفارش شده است. این کار تا زمانی مورد تأیید اسلام است که با گناه همراه نباشد.<ref>[https://www.isna.ir/news/8912-00561/%D8%AD%D8%AF-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%B4%D9%88%D8%AE%D9%8A-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%8A-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%88%D8%AE-%D8%B7%D8%A8%D8%B9%D9%8A-%D9%87%D8%A7%D9%8 «حد و مرز شوخي در روايات؛ نگاهي به شوخ‌طبعي‌هاي پيامبر اسلام»، خبرگزاری داشنجویان ایران «ایسنا».]</ref> امام باقر ابوبصیر را از شوخی با زن قرآن‌آموز نهی کرد.<ref>[https://lib.eshia.ir/27356/1/186 پسندیده، رضایت از زندگی، بی‌تا، ص186-185.]</ref>  پيامبر خدا، حبس هزار ماهه در آتش را جزای شوخی با نامحرم در روز جزا دانسته و زنان و مردان را از این عمل نهی کرد.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/69954/%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B2%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8 طاهری‌نیا، «ارتباط گفتاري زن و مرد نامحرم از ديدگاه كتاب و سنّت»، 1386ش، ص11.]</ref>  از نظر پیشوایان دینی، شوخی بین زن و مرد نامحرم، عملی ناپسند<ref>[https://lib.eshia.ir/10244/199/3/%D8%B4%D9%88%D8%AE%DB%8C_%D8%A8%D8%A7_%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85 اسماعيلى و مهدیان، «ويژگى‌‌ها و معيارهاى عفاف و حياى شخصيت زن در جامعه اسلامى»،1393ش، ص3، در وب‌سایت کتابخانه مدرسه فقاهت.]</ref>  و یکی از گناهان زبانی است.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D9%85%D8%AD%D8%AA%D9%88%DB%8C%D8%A7%D8%AA%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D9%87%20%D8%A7%D9%84%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8&opti حقیقی‌زاده، فرازهایی از محتویات کتاب خلاصۀ المکاسب، بی‌تا، ص49.]</ref>

از نظر فقها، گفتگوی غیر‌ضروری و سخن طولانی با مرد نامحرم، کراهت دارد. فقها، بر قول معروف و سخن بدون مزاح با نامحرم تأکید کرده و برای ارتباط با نامحرم محدودیت قائل هستند.<ref>[https://lib.eshia.ir/10244/122/11/%D8%B4%D9%88%D8%AE%DB%8C_%D8%A8%D8%A7_%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85 طاهری‌نیا، «ارتباط گفتاري زن و مرد نامحرم از ديدگاه كتاب و سنّت»، 1386ش، ص11.]</ref>  شوخی با مرد نامحرم از جمله؛ استاد، همکار، مغازه‌دار و همکلاسی که موجب فتنه وفساد باشد، اشکال دارد.<ref>[https://lib.eshia.ir/10257/70/4/%D8%B4%D9%88%D8%AE%DB%8C_%D8%A8%D8%A7_%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85 برزگر، « شيوه استظهار مطالبات شارع با نگاهى دوباره به بحث اوامر و نواهى»، 1390ش، ص4.]</ref> از نظر شرعی، ارتکاب چنین عملی که موجب هتک و اذیت باشد، حرام است<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87%20%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85%20%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86&option=com_dbook&task=readonline&book_id=16807&page=191&chkhashk=096740ECBE&sword=%D8%B4%D9%88%D8%AE%DB%8C%20%D8%A8 صافی گلپایگانی، رساله احكام بانوان، 1398ش، ص191.]</ref> و باید از انواع آن اجتناب کرد.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=%D8%A2%D8%AF%D8%A7%D8%A8%20%D9%88%20%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85%20%D9%88%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%84%20%D8%B5%D9%88%D8%AA%DB%8C%20%D9%88%20%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C&option=com_dbook&task=readonline&book_id=14 صادقی، آداب و احكام وسايل صوتي و تصويري، 1394ش، ص49-50.]</ref> مراجع تقلید، بین انواع شوخی از جمله خانوادگی، رسانه‌ای<ref>[https://www.makarem.ir/main.aspx?typeinfo=21&lid=0&catid=534&mid=267722 «شوخی با نامحرم در مجامع عمومی و رسانه‌ها»، پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله مکارم شیرازی.]</ref> یا به صورت چت، صوت، تفاوتی قائل نیستند.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85%20%D8%B5%D9%86%D9%81%20%D8%AA%D9%84%D9%81%D9%86%20%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87&option=com_dbook&task=readonline&book_id=14838&page=83&chkhashk=2F06B6B415&sword=%D8%B4%D9%88%D8%AE%DB%8C% دایی چینی، احکام صنف تلفن همراه، 1393ش، ص‌83.]</ref>