مگامال: تفاوت میان نسخه‌ها

'''مگ‌مال؛''' مرکز خرید بزرگ و چندمنظوره.

=== '''مفهوم‌شناسی''' ===

واژۀ مگ‌مال از ترکیب دو بخش انگلیسی تشکیل شده است که به تازگی وارد ادبیات فرهنگ شهری ایران شده است.<ref>[https://www.jcsc.ir/article_37352.html کاظمی و امیرابراهیمی، «گونه‌شناسی ‌مجتمع‌های ‌تجاری ‌در ‌شهر ‌تهران»، 1398ش، ص24.]</ref> واژه‌ای مدرن و وارداتی است که نتوانسته معنای اصیل خود را حفظ کند و در فرهنگ ایرانی ریشه ندارد<ref>[http://www.memarnet.com/en/node/3999 سالاری، «مجتمع‌هاى تجارى چند‌منظوره، مال‌ها ومگا‌مال‌ها»، وب‌سایت معمارنت.]</ref> و به‌دلیل نبود واژه‌ای رسمی برای ترجمۀ مگ‌مال، از معادل فارسی '''بزرگ‌ بازار''' استفاده شده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/130647/fa#downloadbottom آهور و همکاران، «از بازار تا بزرگ بازار (مگا‌مال)»، 1391ش، ص153.]</ref> امروزه به مرکز خریدی که خرید و قدم زدن در آن‌ باهم ترکیب شده<ref>[https://ensani.ir/fa/article/541686/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%B9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86- توسلی، «مروری بر کتاب «مگا‌مال‌ها و مجتمع‌های بزرگ تجاری در تهران»»، 1401ش، ص316-315.]</ref> و چندمنظوره با امکانات متعدد و تحت مدیریت واحد است، گفته می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1035622/fa#downloadbottom ایمانی‌شاملو و عزتی‌مهر، «بررسی تأثیرات مگامال‌ها بر روی محدوده‌های پیرامونی (نمونۀ موردی: لاله‌پارک، ستاره‌باران و ایپک‌پالاس شهر تبریز)»، 1401ش، ص101.]</ref>

=== '''تاریخچۀ پیدایش مگ‌مال در جهان و ایران''' ===

'''جهان؛''' مگ‌مال به‌عنوان نمادی از سبک جدید خرید و تفریح، پس از جنگ جهانی دوم و در دهه‌های 60  و 70 میلادی، در غرب گسترش یافت<ref>[https://www.baharnews.ir/news/138524/%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%86%D8%A8%D8%B1%D9%87-%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7 «تهران در چنبرۀ مگا‌مال‌ها»، وب‌سایت بهار نیوز.]</ref> و سپس به سراسر جهان، از جمله آسیا و خاورمیانه، راه پیدا کرد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1063360/fa#downloadbottom پوررضا کریم‌سرا و دهقان، «فضاهای تجاری در فرآیند توسعه: بررسی تطبیقی تجربۀ خرید مشتریان از مگا‌مال‌ها و مغازه‌های محلی»، 1400ش، ص192.]</ref>

'''ایران'''؛ ساخت مگ‌مال با تأثیر جهانی‌سازی و رونق مصرف‌گرایی،<ref>[https://www.baharnews.ir/news/138524/%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%86%D8%A8%D8%B1%D9%87-%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7 «تهران در چنبرۀ مگا‌مال‌ها»، وب‌سایت بهار نیوز.]</ref> از دهۀ 70 شمسی آغاز شد که با چالش‌ها و تحولات سیاسی و فرهنگی همراه شد. این مرکز، با گذشت زمان و با نقد پژوهشگران، از منظر اقتصادی و اجتماعی مورد بررسی قرار گرفت و همچنان در حال توسعه و تکامل است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/541686/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%B9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86- توسلی، «مروری بر کتاب «مگا‌مال‌ها و مجتمع‌های بزرگ تجاری در تهران»»، 1401ش، ص316-315.]</ref> این مرکز تجاری در ایران از پاساژهای اولیه در شکل‌های متنوع‌تری مانند مجتمع‌های تجاری، مال‌ها و مگ‌مال‌ها تکامل یافت<ref>[https://www.sid.ir/paper/1035622/fa#downloadbottom ایمانی‌شاملو و عزتی‌مهر، «بررسی تأثیرات مگ‌مال‌ها بر روی محدوده‌های پیرامونی (نمونۀ موردی: لاله‌پارک، ستاره‌باران و ایپک‌پالاس شهر تبریز)»، 1401ش، ص101.]</ref> و با ارائۀ کارکردهای فراغتی و فرهنگی گسترده، به ابرپروژۀ تجاری- فراغتی تبدیل شد.<ref>[https://journals.uok.ac.ir/article_62393.html?lang=en احمدی و همکاران، «پیامدهای ساخت مال‌ها و مراکز خرید در تهران»، 1401ش، ص178.]</ref>

=== '''ویژگی‌ مگ‌مال‌های چندمنظوره''' ===

مگ‌مال با معماری مدرن، ساختاری مقاوم و امکانات متنوع از جمله فروشگاه‌ها، رستوران‌ها، سینما، فضاهای فرهنگی و خدمات رفاهی به مرکز تفریحی و فرهنگی مدرنی تبدیل شده که علاوه بر مشتریان داخلی، گردشگران را نیز جذب می‌کند و به عنوان فضایی برای پرسه‌زنی و گذران اوقات فراغت شناخته می‌شود.<ref>[https://www.jcsc.ir/article_37352.html کاظمی و امیرابراهیمی، «گونه‌شناسی ‌مجتمع‌های ‌تجاری ‌در ‌شهر ‌تهران»، 1398ش، ص24.]</ref>  

=== '''اهداف توسعۀ مگ‌مال''' ===

مجتمع‌های تجاری در ابتدا، صرفاً مرکزی برای خرید بودند و تأثیر چندانی بر شهرها نداشتند؛<ref>[https://www.jcsc.ir/article_37352.html کاظمی و امیرابراهیمی، «گونه‌شناسی ‌مجتمع‌های ‌تجاری ‌در ‌شهر ‌تهران»، 1398ش، ص12.]</ref> اما امروزه، به‌عنوان پروژه‌های عظیم با ریشه‌های سرمایه‌داری جدید، با هدف ایجاد رانت تجاری و افزایش سود متمرکز در حال گسترش هستند<ref>[https://www.baharnews.ir/news/138524/%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%86%D8%A8%D8%B1%D9%87-%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7 «تهران در چنبرۀ مگا‌مال‌ها»، وب‌سایت بهار نیوز.]</ref>

=== '''شاخص‌ کیفیت فضایی در مگ‌مال''' ===

برخی از معیارهای مگ‌مال برای ارائۀ محیطی کارآمد و جذاب به شهروندان عبارتست از؛ ایجاد تعاملات اجتماعی، وجود امنیت، دسترسی آسان، تناسبات طراحی و جذابیت بصری، استفاده از عناصر طبیعی، مصالح مناسب و نورپردازی مطلوب است. با این حال، یافته‌ها نشان می‌دهد که متغیرهای سازندۀ کیفیت فضایی در هر مگ‌مال، بسته به شرایط و اولویت‌های موجود، می‌توانند متفاوت باشد؛ به‌گونه‌ای که برخی بر آسایش و تعاملات اجتماعی تأکید دارند و برخی دیگر بر هویت بصری، امکانات و سرزندگی تمرکز می‌کنند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/464047/%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%B4-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B6%D8%A7-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D9%85%DA%AF%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AA%D8%B1-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%DA%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86-?utm_source=copilot.com غلامی‌گوهره و همکاران، «سنجش تطبیقی کیفیات فضایی مگ‌مال‌ها از دیدگاه کاربران فضا (مطالعۀ موردی: مگا-پروژۀ سیتی‌سنتر و ارگ‌ جهان‌نما در کلان‌شهر اصفهان)»، 1400ش، ص112-102.]</ref>  

=== '''فرصت‌های حقوقی و سرمایه‌گذاری در مگ‌مال‌''' ===

مگ‌مال در مراحل مختلف با چالش‌های حقوقی و مدیریتی خاصی روبرو است که نیازمند قراردادهای دقیق و مطابق با قوانین تجاری است. جذب سرمایه‌گذار خارجی برای توسعه و ارتقای این مرکز و رونق گردشگری، به‌ویژه با توجه به گسترش جهانی آن اهمیت زیادی دارد.<ref>[https://ijurm.imo.org.ir/browse.php?a_id=3511&sid=1&slc_lang=fa علی‌یاری بروجنی و مقدری امیری، «ماهیت حقوقی قراردادهای بهره‌برداران بازارهای بزرگ کلان‌شهرها (مگ‌مال‌ها)»، 1403ش، ص74-66.]</ref>

=== '''استانداردهای جهانی مراکز بزرگ خرید''' ===

استاندارد بین‌المللی مرکز خرید بر ارتقای تجربۀ مشتری و کارایی فضای تجاری با شاخص‌هایی مانند دسترسی مناسب، امکانات رفاهی، کیفیت محیط و تنوع خرده‌فروشی استوار است.<ref>[https://jvfc.ir/article-1-192-fa.html صالحی و همکاران، «آینده‌پژوهی تصویر ذهنی ضمنی در مراکز خرید بزرگ»، 11401ش، ص64.]</ref> این استانداردها که در کشورهای مختلف متفاوت است با هدف هماهنگی طبقه‌بندی مراکز تجاری بر پایۀ شاخص منطقه‌ای یا شهری انجام می‌گیرد که شورای بین‌المللی مراکز خرید<ref>شورای بین‌المللی مراکز خرید(ICSC)؛ یک انجمن جهانی با بیش از ۷۰ هزار عضو از صدها کشور است که به رشد صنعت مراکز خرید و تقویت نقش آنها در اقتصاد و جامعه کمک می‌نماید. [https://haftshahrjournal.udrc.ir/article_31301.html گروه مطالعاتی دبیرخانۀ جستار، «معرفی رویدادهای مشابه در موضوع عرصۀ عمومی در بافت‌های تاریخی»، 1396ش، ص57-56.]  </ref> با ارائۀ استاندارد و تعریف مشخص، تلاش کرده تا این طبقه‌بندی‌ها را هماهنگ سازد.<ref>[https://www.jcsc.ir/article_37352.html کاظمی و امیرابراهیمی، «گونه‌شناسی ‌مجتمع‌های ‌تجاری ‌در ‌شهر ‌تهران»، 1398ش، ص14.]</ref>

=== '''رویکرد و دیدگا‌ه‌ها مختلف دربارۀ ظهور مگ‌مال‌''' ===

از دهۀ 40 شمسی با ظهور مراکز خرید، جایگاه بازار‌های سنتی در ایران به چالش کشیده شد و این تحول، رویکردهای گوناگونی از همزیستی تا تقابل را به دنبال داشت.<ref>[https://www.jscm.ir/article_104379.html کاظمی و احمدی، «بازارهای سنتی و مال‌ها در خاورمیانه با تأکید بر ایران»، 1398ش، ص27-24.]</ref> دیدگاه‌ها دربارۀ مگ‌مال نیز متفاوت است؛ از فضای شبه‌عمومی تا نماد جهانی‌شدن و سرمایه‌داری که موافقان توسعه، آن را ضرورتی ناشی از جهانی‌شدن و تحول نظام توزیع می‌دانند. درحالی‌که منتقدان آن را محصول منطق سرمایه‌داری، کالایی‌سازی فضا و فساد در ساخت‌وساز تلقی می‌کنند. این اختلاف‌نظرها نشان‌دهندۀ پیچیدگی جایگاه این مرکز در ساختار شهری و تأثیرات گستردۀ آن بر جامعه است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/541686/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%B9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86- توسلی، «مروری بر کتاب «مگامال‌ها و مجتمع‌های بزرگ تجاری در تهران»»، 1401ش، ص320-317.]</ref>  

=== '''ائتلاف پنهان در توسعۀ مگ‌مال''' ===

رشد مگامال ناشی از هم‌افزایی سرمایه‌گذاران سودجو، استقبال‌کنندگان گستردۀ شهروندان و مجوزدهندگان مدیران شهرداری‌ها است. این ائتلاف، هرچند به گسترش این مرکز کمک کرده؛ اما گاهی با منافع عمومی و عدالت شهری در تضاد بوده و پیامدهای اجتماعی و کالبدی قابل‌توجهی برای شهرها به همراه داشته است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1430358/fa#downloadbottom نیک‌بین و همکاران، «بررسی ابعاد چهارگانۀ قدرت در توسعۀ مگا‌مال‌های منطقۀ یک تهران»، 1402ش، ص12.]</ref>

=== '''دلایل تمرکز مجتمع‌های تجاری در برخی مناطق شهری''' ===

مجتمع‌های تجاری جدید، به‌دلیل حضور افرادی از طبقات متوسط و بالا که توان مالی و زمین‌های بزرگی دارند جذابیت بالایی نیز برای سرمایه‌گذاری در آن مناطق را دارند که به تقویت فرهنگ مصرف‌گرایی و گذران وقت در محیط‌های تجاری کمک می‌کنند و در بافت شهری آن منطقه نیز تغییراتی ایجاد می‌کنند.<ref>[https://www.jcsc.ir/article_37352.html کاظمی و امیرابراهیمی، «گونه‌شناسی ‌مجتمع‌های ‌تجاری ‌در ‌شهر ‌تهران»، 1398ش، ص40.]</ref>  

در جهان امروز، مگ‌مال به‌عنوان نماد گذار شهرها به سمت مصرف‌گرایی و کانون‌های جدید قدرت اقتصادی و اجتماعی است.<ref>[https://www.ihcs.ac.ir/fa/news/10543/%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D9%81%D8%A7%D8%B6%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A8%D9%84%D9%88%D8%B1-%D9%87%DA%98%D9%85%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%81%DB%8C «دکتر فاضلی در نشست «از بازار تا مگ‌مال»: مگ‌مال تبلور هژمونی پول است/ مهاجرت از شهر تولیدی به شهر مصرفی»، وب‌سایت پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی.]</ref> با این حال، گسترش آن با سیاست‌های کلان مبتنی بر قناعت و پرهیز از تجمل در تضاد است و به‌دلیل انحصار و هزینۀ بالا، به جای عرضۀ کالای ارزان‌قیمت، موجب افزایش قیمت و ترویج مصرف‌گرایی شده و فاصلۀ طبقاتی را گسترش داده است.<ref>[https://journals.uok.ac.ir/article_62393.html?lang=en احمدی و همکاران، «پیامدهای ساخت مال‌ها و مراکز خرید در تهران»، 1401ش، ص188.]</ref> همچنین با ارائه فضایی برای معاشرت، تعامل اجتماعی و ایجاد حس تعلق، نقشی فراتر از تجارت ایفا کرده و به بستری برای شکل‌دهی هویت و معنا در زندگی شهری تبدیل شده‌ و همچنان نقشی کلیدی در سبک زندگی شهری ایفا می‌کند. هرچند که تضعیف هویت بومی و تشدید شکاف‌های اجتماعی و فرهنگی از جمله چالش‌های ناشی از توسعۀ آن است.<ref>[https://www.ihcs.ac.ir/fa/news/10543/%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D9%81%D8%A7%D8%B6%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A8%D9%84%D9%88%D8%B1-%D9%87%DA%98%D9%85%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%81%DB%8C «دکتر فاضلی در نشست «از بازار تا مگ‌مال»: مگ‌مال تبلور هژمونی پول است/ مهاجرت از شهر تولیدی به شهر مصرفی»، وب‌سایت پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی.]</ref>

=== '''از ناسازگاری در بافت شهری تا بازسازی هویت در مگ‌مال''' ===

مگامال در ابتدا به‌عنوان عنصری ناسازگار در بافت سنتی شهر ظاهر شد؛ اما امروزه فراتر از مراکز خرید، فضایی برای تجربۀ اجتماعی و فرهنگی محسوب می‌شود که با ارائه سازوکار اقتصادی شفاف، نقش مهمی در زندگی شهری ایفا می‌کند.<ref>[https://www.soshians.net/fa/%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87/ «مگ‌مال نامه»، وب‌سایت سوشیانس.]</ref> این مرکز با طراحی منحصربه‌فرد و فضایی مجزا، تجربه‌ای متفاوت از خرید و تفریح ارائه می‌دهد و با ایجاد انگیزۀ مصرف‌گرایی و ایجاد بستری برای تماشا و تعامل <ref>[https://ensani.ir/fa/article/464047/%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%B4-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B6%D8%A7-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D9%85%DA%AF%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AA%D8%B1-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%DA%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86-?utm_source=copilot.com غلامی‌گوهره و همکاران، «سنجش تطبیقی کیفیات فضایی مگ‌مال‌ها از دیدگاه کاربران فضا (مطالعۀ موردی: مگا-پروژۀ سیتی‌سنتر و ارگ‌ جهان‌نما در کلان‌شهر اصفهان)»، 1400ش، ص100.]</ref>اجتماعی، به صحنه‌ای برای شکل‌گیری هویت جمعی و گذران اوقات فراغت تبدیل شده ‌است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2214375/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7-%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%81-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%A9%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%88-%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B1 ماندگارلنگرودی و همکاران، «جایگاه مگ‌مال‌ها‌ی تهران در نظام مصرف، بازکاوی در مفهوم وانموده و وانمود بودریار»، 1403ش، ص43-44.]</ref>  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

==پانویس==

* احمدی، معصومه و همکاران، «پیامدهای ساخت مال‌ها و مراکز خرید در تهران»، فصلنامۀ علمی جامعه‌شناسی فرهنگ و هنر، دورۀ چهارم، شمارۀ دوم، 1401ش.

* ایمانی‌شاملو، جواد و عزتی‌مهر، محمدرضا، «بررسی تأثیرات مگا‌مال‌ها بر روی محدوده‌های پیرامونی (نمونۀ موردی: لاله‌پارک، ستاره‌باران و ایپک‌پالاس شهر تبریز)»، اقتصاد و برنامه‌ریزی شهری، دورۀ 3، شمارۀ 4، 1401ش.

* البرزی، پریا و همکاران، «تبیین نقش فرم و پوستۀ ظاهری ساختمان در برندسازی مجتمع‌های تجاری بررسی موردی: مجتمع‌های تجاری شهر تهران»، نشریۀ علمی باغ نظر، دورۀ 18، شمارۀ 104، 1400ش.

* پوررضا کریم‌سرا، ناصر و دهقان، حسین، «نقش مگ‌مال‌ها و مغازه‌های محلی در سرمایۀ اجتماعی محلی شهروندان تهرانی»، توسعۀ محلی(روستائی – شهری)، دورۀ 11، شمارۀ 2، 1399ش.

* پوررضا کریم‌سرا، ناصر و دهقان، حسین، «فضاهای تجاری در فرآیند توسعه: بررسی تطبیقی تجربۀ خرید مشتریان از مگ‌مال‌ها و مغازه‌های محلی»، مطالعات توسعۀ اجتماعی ایران، دورۀ 13، شمارۀ 52، 1400ش.

* توسلی، عطیه، «مروری بر کتاب «مگا‌مال‌ها و مجتمع‌های بزرگ تجاری در تهران»»، مسائل اجتماعی ایران، دورۀ 13، شمارۀ 2، 1401ش.

* «تهران در چنبرۀ مگا‌مال‌ها»، وب‌سایت بهار نیوز، تاریخ درج مطلب: 28 مهر 1396ش.  

* «دربارۀ مگا‌مال چه می‌دانید؟»، وب‌سایت املاک سرمایه‌بان، تاریخ درج مطلب: 20 مهر 1402ش.  

* «دکتر فاضلی در نشست «از بازار تا مگا‌مال»: مگا‌مال تبلور هژمونی پول است/ مهاجرت از شهر تولیدی به شهر مصرفی»، وب‌سایت پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی، تاریخ درج مطلب: 12 خرداد 1394ش.  

* راستادبروجنی، مرضیه و همکاران، «نگرشی انتقادی به تاثیر سرمایه‌داری رانتیر بر فضاهای شهری (مطالعۀ موردی: مگا‌مال‌های شهر تهران)»، باغ نظر، دورۀ 19، شمارۀ 108، 1401ش.

* ساسان‌پور، فرزانه و همکاران، «تحلیل اثرات مگا‌مال‌ها بر پایداری جوامع محلی (مطالعۀ موردی: شهرهای شهرستان عباس‌آباد)»، مجلۀ جغرافیا و توسعة ناحیه‌ای، دورۀ 20، شمارۀ 3، 1401ش.

* سالاری، محمد، «مجتمع‌هاى تجارى چند‌منظوره، مال‌ها ومگا‌مال‌ها»، وب‌سایت معمارنت، تاریخ درج مطلب: 31 ژوئیه 2018م.  

* شیعه، اسماعیل و حاجیانی، مهسا، «تأثیرات مگا‌مال‌ها بر هویت محله‌ای در شهر تهران؛ مطالعۀ موردی: اطلس‌مال نیاوران محورهای موضوعی: شهرسازی اسلامی»، فصلنامۀ مطالعات شهر ایرانی اسلامی، سال نهم، شمارۀ 36، 1398ش.

* صالحی، نگار و همکاران، «آینده‌پژوهی تصویر ذهنی ضمنی در مراکز خرید بزرگ»، فصلنامۀ چشم‌انداز شهرهای آینده، دورۀ سوم، شمارۀ دوم، 1401ش.

* علی‌‌یاری بروجنی، علی‌اکبر و مقدری‌امیری، عباس، «ماهیت حقوقی قراردادهای بهره‌برداران بازارهای بزرگ کلان‌شهرها (مگا‌مال‌ها)»، فصلنامۀ علمی پژوهشی مدیریت شهری و روستایی، شمارۀ 75، تابستان 1403ش.

* غلامی‌گوهره، محمدرضا و همکاران، «سنجش تطبیقی کیفیات فضایی مگا‌مال‌ها از دیدگاه کاربران فضا (مطالعۀ موردی: مگا-پروژۀ سیتی‌سنتر و ارگ‌ جهان‌نما در کلان‌شهر اصفهان)»، مطالعات محیطی هفت‌حصار، سال دهم، شمارۀ 36، 1400ش.

* کاظمی، عباس و احمدی، معصومه، «بازارهای سنتی و مال‌ها در خاورمیانه با تأکید بر ایران»، فصلنامۀ علمی- ترویجی جامعه، فرهنگ و رسانه، دورۀ 8، شمارۀ 32، پاییز 1398ش.

* کاظمی، عباس و امیرابراهیمی، مسرت، «گونه‌شناسی ‌مجتمع‌های ‌تجاری ‌در ‌شهر ‌تهران»، فصلنامۀ انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، سال پانزدهم، شمارۀ 56، پاییز 1398ش.

* گروه مطالعاتی دبیرخانۀ جستار، «معرفی رویدادهای مشابه در موضوع عرصۀ عمومی در بافت‌های تاریخی»، هفت ظهر، دورۀ 4، شمارۀ 59 و 60، 1396ش.

* ماندگارلنگرودی، شهروز و همکاران، «جایگاه مگا‌مال‌ها‌ی تهران در نظام مصرف، بازکاوی در مفهوم وانموده و وانمود بودریار»، هویت شهر، سال هجدهم، شمارۀ 57، 1403ش

* مرادی، مهدی و همکاران، «تبیین اثرات رفتار مصرفی شهروندان دوران معاصر در شکل‌گیری فضاهای شهری در مراکزخرید (نمونۀ موردی: مگ‌مال اکباتان – کلا‌ن‌شهر تهران»، فصلنامۀ علمی برنامه‌ریزی و توسعۀ محیط شهری، دورۀ 3، شمارۀ 9، 1402ش.

* ««مگامال»ها حقوق شهروندی را «لگدمال» می‌کنند»، وب‌سایت اتاق ایران‌آنلاین، تاریخ درج مطلب: 13 آبان 1395ش.

* «مگا‌مال‌ها و فرصت‌های توسعۀ گردشگری شهری»، وب‌سایت مگیران، تاریخ بازدید: 11 دی 1404ش.  

* «نسخۀ شهری برای تعویق مرگ «مال»‌ها در پایتخت/ رقیب مجازی مجتمع‌های تجاری با سرمایه‌گذاران چه می‌کند؟»، خبرگزاری وزارت راه و شهرسازی، تاریخ درج مطلب: 5 آبان 1396ش.  

* نیک‌بین، آسیه و همکاران، «بررسی ابعاد چهارگانۀ قدرت در توسعۀ مگا‌مال‌های منطقۀ یک تهران»، نامۀ معماری و شهرسازی، دورۀ 16، شمارۀ 41، 1402ش.