حانیه کلهر (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''ارگ بم'''</big>؛ بزرگ‌ترین شهر خشتی جهان در استان کرمان. ارگ بم در ضلع جنوب شرقی کویر لوت و در نزدیکی شهر بم در استان کرمان واقع شده است. این بنا با معماری جذاب خود نمونه‌ای از سازه‌های دفاعی ایرانیان را نمایش می‌دهد. این سازه در فهرست آثار م...» ایجاد کرد
 
امان الله فصیحی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱۲: خط ۱۲:
در سال ۱۳۸۲ش، زلزلة مهیبی به بزرگی ۶/۶ ریشتر باعث تخریب ۸۰ درصد ارگ بم شد. این آسیب، جایگاه آن را در فهرست میراث جهانی یونسکو به خطر انداخت. پس از زلزله، سازمان جهانی یونسکو و برخی کشورهای دیگر مانند ژاپن، فرانسه و ایتالیا کمک‌های مالی و فنی خود را برای بازسازی این بنا اختصاص دادند. عملیات آواربرداری از ارگ از سال ۱۳۸۳ش آغاز و تا هفت سال ادامه داشت. اقدامات مرمتی از سال ۱۳۸۵ شمسی آغاز شد. حدود ۹۹ درصد مرمت این بنا توسط متخصصان ایرانی انجام شد. آنها کوشیدند بازسازی به‌گونه‌ای باشد که به ماهیت تاریخی آن آسیبی نرسد و استحکام آن در صورت زلزله‌های بعدی حفظ شود.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/8348-ارگ-بم/ «ارگ بم»، سایت کجارو.]</ref>   
در سال ۱۳۸۲ش، زلزلة مهیبی به بزرگی ۶/۶ ریشتر باعث تخریب ۸۰ درصد ارگ بم شد. این آسیب، جایگاه آن را در فهرست میراث جهانی یونسکو به خطر انداخت. پس از زلزله، سازمان جهانی یونسکو و برخی کشورهای دیگر مانند ژاپن، فرانسه و ایتالیا کمک‌های مالی و فنی خود را برای بازسازی این بنا اختصاص دادند. عملیات آواربرداری از ارگ از سال ۱۳۸۳ش آغاز و تا هفت سال ادامه داشت. اقدامات مرمتی از سال ۱۳۸۵ شمسی آغاز شد. حدود ۹۹ درصد مرمت این بنا توسط متخصصان ایرانی انجام شد. آنها کوشیدند بازسازی به‌گونه‌ای باشد که به ماهیت تاریخی آن آسیبی نرسد و استحکام آن در صورت زلزله‌های بعدی حفظ شود.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/8348-ارگ-بم/ «ارگ بم»، سایت کجارو.]</ref>   
==بخش‌های مختلف ارگ==
==بخش‌های مختلف ارگ==
یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد این بنا ۴ حصار آن است. نخستین حصار با ۱۸ متر ارتفاع و ۶ متر پهنا، ساکنان را از هجوم دشمن حفظ می‌کرد.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/8348-ارگ-بم/ «ارگ بم»، سایت کجارو.]</ref>  دور حصار شهر، خندق پهن و عمیقی وجود داشت که آثاری از آن باقی مانده است. بر گرد این حصار، برج‌های کوچک و بزرگی قرار داشت.<ref>حکیم، گنج دانش، ۱۳۶۶ش، ص۸۲۴؛ اعتمادالسلطنه، مرآة‌البلدان، ۱۳۶۷ش، ج۱، ص۴۷۱؛ ناظرزاده کرمانی، «ارگ بم»، ۱۳۵۱ش، ج۲، ص۲۰-۲۱؛ پازوکی طرودی، استحکامات دفاعی در ایران دورۀ اسلامی، ۱۳۷۶ش، ص۲۴۱؛ Pottinger, Travels in Beloochistan and Sinde, 1816, P201.  </ref>  در سدة ۴ قمری حصار بیرونی شهر چهار دروازه داشت.<ref>مقدسی، احسن‌التقاسیم، ۱۹۰۶م، ص۴۶۵.</ref>  در دو سوی دروازه‌ها اتاقک‌هایی برای استقرار نگهبانان ساخته شده بود. پس از دروازه اول، بازاری با طول ۶۰۰ متر و مسجد، حسینیه، زورخانه و کارگاه عصاری قرار داشت. پس از دروازه دوم اصطبلی با آبشخورها و آخورها وجود داشت. سومین دروازه که در ورودی ارگ بود به میدان توپخانه ختم می‌شد. پس از دروازة چهارم نیز زندان ارگ بنا شده بود. مرتفع‌ترین قسمت قلعه، قسمت حاکم‌نشین بود که ۲ طبقه داشت. بر فراز این ساختمان، برج دیدبانی چهار طبقه‌ای قرار داشت که با استفاده از آن مناطق مختلف ارگ زیر نظر گرفته می‌شد. پس از خانة حاکم، عمارت چهار فصل قرار داشت که ۴ اتاق مرتبط به هم در ۴ گوشة آن قرار داشت. در پشت عمارت چهارفصل حمامی ساخته شده بود.<ref>باستانی پاریزی، «ارگ بم»، ۱۳۳۵ش، ص۲۹-۳۱؛ ناظرزاده کرمانی، «ارگ بم»، ۱۳۵۱ش، ص۲۱-۲۲؛ گاوبه، «ارگ بم»، ۱۳۶۵ش، ص۳۰۵-۳۰۹؛ پازوکی طرودی، استحکامات دفاعی در ایران دورۀ اسلامی، ۱۳۷۶ش، ص۲۲۵و۳۳۰و۲۳۳-۲۳۴و۲۳۷-۲۳۸؛ نوربخش، ارگ بم، ۱۳۵۵ش، ص۹۸.</ref>  خانه‌های ارگ سه دستة اعیانی، نیمه‌اعیانی و رعیت‌نشین داشت. خانه‌هایی با دو تا سه اتاق به افراد فقیر تعلق داشت. اقشار متوسط خانه‌هایی با سه تا چهار اتاق و گاهی ایوان داشتند. خانه‌های اعیانی دارای اندرونی و بیرونی، چاه آب، اصطبل و حمام خصوصی بود.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/8348-ارگ-بم/ «ارگ بم»، سایت کجارو.] </ref>   
یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد این بنا ۴ حصار آن است. نخستین حصار با ۱۸ متر ارتفاع و ۶ متر پهنا، ساکنان را از هجوم دشمن حفظ می‌کرد.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/8348-ارگ-بم/ «ارگ بم»، سایت کجارو.]</ref>  دور حصار شهر، خندق پهن و عمیقی وجود داشت که آثاری از آن باقی مانده است. بر گرد این حصار، برج‌های کوچک و بزرگی قرار داشت.<ref>حکیم، گنج دانش، ۱۳۶۶ش، ص۸۲۴؛ اعتمادالسلطنه، مرآة‌البلدان، ۱۳۶۷ش، ج۱، ص۴۷۱؛ ناظرزاده کرمانی، «ارگ بم»، ۱۳۵۱ش، ج۲، ص۲۰-۲۱؛ پازوکی طرودی، استحکامات دفاعی در ایران دورۀ اسلامی، ۱۳۷۶ش، ص۲۴۱؛ Pottinger, Travels in Beloochistan and Sinde, 1816, P201.  </ref>  در سدة ۴ قمری حصار بیرونی شهر چهار دروازه داشت.<ref>مقدسی، احسن‌التقاسیم، ۱۹۰۶م، ص۴۶۵.</ref>  در دو سوی دروازه‌ها اتاقک‌هایی برای استقرار نگهبانان ساخته شده بود. پس از دروازه اول، بازاری با طول ۶۰۰ متر و مسجد، [[حسینیه]]، زورخانه و کارگاه عصاری قرار داشت. پس از دروازه دوم اصطبلی با آبشخورها و آخورها وجود داشت. سومین دروازه که در ورودی ارگ بود به میدان توپخانه ختم می‌شد. پس از دروازة چهارم نیز زندان ارگ بنا شده بود. مرتفع‌ترین قسمت قلعه، قسمت حاکم‌نشین بود که ۲ طبقه داشت. بر فراز این ساختمان، برج دیدبانی چهار طبقه‌ای قرار داشت که با استفاده از آن مناطق مختلف ارگ زیر نظر گرفته می‌شد. پس از خانة حاکم، عمارت چهار فصل قرار داشت که ۴ اتاق مرتبط به هم در ۴ گوشة آن قرار داشت. در پشت عمارت چهارفصل حمامی ساخته شده بود.<ref>باستانی پاریزی، «ارگ بم»، ۱۳۳۵ش، ص۲۹-۳۱؛ ناظرزاده کرمانی، «ارگ بم»، ۱۳۵۱ش، ص۲۱-۲۲؛ گاوبه، «ارگ بم»، ۱۳۶۵ش، ص۳۰۵-۳۰۹؛ پازوکی طرودی، استحکامات دفاعی در ایران دورۀ اسلامی، ۱۳۷۶ش، ص۲۲۵و۳۳۰و۲۳۳-۲۳۴و۲۳۷-۲۳۸؛ نوربخش، ارگ بم، ۱۳۵۵ش، ص۹۸.</ref>  خانه‌های ارگ سه دستة اعیانی، نیمه‌اعیانی و رعیت‌نشین داشت. خانه‌هایی با دو تا سه اتاق به افراد فقیر تعلق داشت. اقشار متوسط خانه‌هایی با سه تا چهار اتاق و گاهی ایوان داشتند. خانه‌های اعیانی دارای اندرونی و بیرونی، چاه آب، اصطبل و حمام خصوصی بود.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/8348-ارگ-بم/ «ارگ بم»، سایت کجارو.] </ref>   
==دسترسی==
==دسترسی==
این نگین درخشان استان کرمان در خیابان بهمن شهر بم واقع شده است. این بنا در شمال رودخانة پشت‌رود و در بالای صخره‌ای ساخته شده است. شهر بم در قسمت جنوبی این بنا واقع شده و از شرق به یخچال قدیمی و باغ‌های محلة‌ باغ دروازه و بقایای مسجد حضرت رسول، از غرب به محلة‌ مزار خواجه‌مراد و از جنوب به محلة‌ حافظ آباد و پارک ارگ دسترسی دارد.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/8348-ارگ-بم/ «ارگ بم»، سایت کجارو.]</ref>   
این نگین درخشان استان کرمان در خیابان بهمن شهر بم واقع شده است. این بنا در شمال رودخانة پشت‌رود و در بالای صخره‌ای ساخته شده است. شهر بم در قسمت جنوبی این بنا واقع شده و از شرق به یخچال قدیمی و باغ‌های محلة‌ باغ دروازه و بقایای مسجد حضرت رسول، از غرب به محلة‌ مزار خواجه‌مراد و از جنوب به محلة‌ حافظ آباد و پارک ارگ دسترسی دارد.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/8348-ارگ-بم/ «ارگ بم»، سایت کجارو.]</ref>