صفحهای تازه حاوی «بندانگشتی|267x267پیکسل <big>'''تعزیهخوانی زنانه'''</big>؛ نمایش آیینی- مذهبی مخصوص بانوان.<br> تعزیهخوانی زنانه، نمایشی است که در آن، زنان، بهعنوان بازیگر و تماشاگر حضور دارند. این گروه از نمایشهای آیینی و مذهبی، در گذشته،...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
<big>'''تعزیهخوانی زنانه'''</big>؛ نمایش آیینی- مذهبی مخصوص بانوان.<br> | <big>'''تعزیهخوانی زنانه'''</big>؛ نمایش آیینی- مذهبی مخصوص بانوان.<br> | ||
تعزیهخوانی زنانه، نمایشی است که در آن، زنان، بهعنوان بازیگر و تماشاگر حضور دارند. این گروه از نمایشهای آیینی و مذهبی، در گذشته، بیشتر در ادامۀ مجالس روضهخوانی اجرا شده و گاهی بهصورت کار تفننی بهشمار میرفتند. تعزیهخوانی زنانه که هنوز نیز در برخی از نقاط ایران اجرایی میشوند، در فضای باز خانهها، تالارهای بزرگ یا حسینیهها برگزار میشدند. | تعزیهخوانی زنانه، نمایشی است که در آن، زنان، بهعنوان بازیگر و تماشاگر حضور دارند. این گروه از نمایشهای آیینی و مذهبی، در گذشته، بیشتر در ادامۀ مجالس [[روضهخوانی]] اجرا شده و گاهی بهصورت کار تفننی بهشمار میرفتند. تعزیهخوانی زنانه که هنوز نیز در برخی از نقاط ایران اجرایی میشوند، در فضای باز خانهها، تالارهای بزرگ یا [[حسینیه|حسینیهها]] برگزار میشدند. | ||
==پیشینه== | ==پیشینه== | ||
در دوران پیش از قاجار، در ایران، تعزیهخوانی، نمایشی مردانه بود که در آن، نقش زنان را نیز مردان ایفا میکردند. همچنین، تماشای تعزیه توسط زنان ممنوع بوده و تنها برخی همسرانِ سفیران که بهعنوان گردشگر به ایران میآمدند، اجازۀ تماشای تعزیه را داشتند. تعزیهخوانی زنانه در ایران، برای نخستینبار توسط «ماهتابان خانم»، خواهر ناصرالدین شاه قاجار پایهگذاری شد.<ref>[https://www.qudsdaily.com/Newspaper/item/65535 رضایی، «روایتی مستند از زنان تعزیهخوان»، خبرگزاری قدس.]</ref> او در دهۀ اول محرم، هرساله، تعزیهخوانی زنانه را در خانۀ خود برپا میکرد.<ref> [https://www.aeinbavar.ir/fa/news/214/ «نگاهی بر تاریخچۀ تعزیه خوانی زنانه»، وبسایت آیین باور.]</ref> همچنین، تعزیهگردان تمامی تعزیههای اجرایی در این مدت نیز برعهدۀ خود ماهتابان یا بانویی دیگر بهنام «ملا نسا»، روضهخوانی از اهالی کاشان، بود.<ref>[https://ebookshia.com/books/view/6744/%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D9%87+%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C+%D9%88+%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C+%D9%87%D8%A7%DB%8C+%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87 همایونی، «شبیهخوانی و عزاداریهای زنانه»، 1381ش، ص559.]</ref> پس از آن، این جریان فرهنگی- هنری بهصورت شبیهخوانی و روایتگری توسط بانوان، بهصورت گستردهتری برگزار شد.<ref>[https://www.qudsdaily.com/Newspaper/item/65535 رضایی، «روایتی مستند از زنان تعزیهخوان»، خبرگزاری قدس.]</ref> پس از مرسوم شدن تعزیهخوانی زنانه در دوران قاجار، بانوان، برای بیان مفاهیم ملی و مذهبی از هنر تئاتر و تعزیه استفاده کرده و امروزه نیز تعزیۀ زنان، قالبی مؤثر برای بیان مفاهیم احساسی و عقیدتی آنها بهشمار میرود.<ref>[https://vatanemrooz.ir/Newspaper/PagePDF/43175 «تعزیه خوانی زنان»، روزنامۀ وطن امروز.]</ref> تعزیهخوانی زنانه، پس از دورۀ قاجار و بهمرور زمان، شکل خود را از دست داد و در دوران پهلوی دوم، برای مدتی، منسوخ شد. پس از انقلاب اسلامی در ایران نیز تعزیهخوانی زنانه جای خود را به روضههای زنانه داد و شکل شادیآور آن نیز به مولودیخوانیهای زنانه تبدیل شدند.<ref>[https://rasekhoon.net/News/Show-25188.aspx زنان در گود تعزیه»، وبسایت راسخون.]</ref> | در دوران پیش از قاجار، در ایران، تعزیهخوانی، نمایشی مردانه بود که در آن، نقش زنان را نیز مردان ایفا میکردند. همچنین، تماشای تعزیه توسط زنان ممنوع بوده و تنها برخی همسرانِ سفیران که بهعنوان گردشگر به ایران میآمدند، اجازۀ تماشای تعزیه را داشتند. تعزیهخوانی زنانه در ایران، برای نخستینبار توسط «ماهتابان خانم»، خواهر ناصرالدین شاه قاجار پایهگذاری شد.<ref>[https://www.qudsdaily.com/Newspaper/item/65535 رضایی، «روایتی مستند از زنان تعزیهخوان»، خبرگزاری قدس.]</ref> او در دهۀ اول محرم، هرساله، تعزیهخوانی زنانه را در خانۀ خود برپا میکرد.<ref> [https://www.aeinbavar.ir/fa/news/214/ «نگاهی بر تاریخچۀ تعزیه خوانی زنانه»، وبسایت آیین باور.]</ref> همچنین، تعزیهگردان تمامی تعزیههای اجرایی در این مدت نیز برعهدۀ خود ماهتابان یا بانویی دیگر بهنام «ملا نسا»، روضهخوانی از اهالی کاشان، بود.<ref>[https://ebookshia.com/books/view/6744/%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D9%87+%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C+%D9%88+%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C+%D9%87%D8%A7%DB%8C+%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87 همایونی، «شبیهخوانی و عزاداریهای زنانه»، 1381ش، ص559.]</ref> پس از آن، این جریان فرهنگی- هنری بهصورت شبیهخوانی و روایتگری توسط بانوان، بهصورت گستردهتری برگزار شد.<ref>[https://www.qudsdaily.com/Newspaper/item/65535 رضایی، «روایتی مستند از زنان تعزیهخوان»، خبرگزاری قدس.]</ref> پس از مرسوم شدن تعزیهخوانی زنانه در دوران قاجار، بانوان، برای بیان مفاهیم ملی و مذهبی از هنر تئاتر و تعزیه استفاده کرده و امروزه نیز تعزیۀ زنان، قالبی مؤثر برای بیان مفاهیم احساسی و عقیدتی آنها بهشمار میرود.<ref>[https://vatanemrooz.ir/Newspaper/PagePDF/43175 «تعزیه خوانی زنان»، روزنامۀ وطن امروز.]</ref> تعزیهخوانی زنانه، پس از دورۀ قاجار و بهمرور زمان، شکل خود را از دست داد و در دوران پهلوی دوم، برای مدتی، منسوخ شد. پس از انقلاب اسلامی در ایران نیز تعزیهخوانی زنانه جای خود را به روضههای زنانه داد و شکل شادیآور آن نیز به مولودیخوانیهای زنانه تبدیل شدند.<ref>[https://rasekhoon.net/News/Show-25188.aspx زنان در گود تعزیه»، وبسایت راسخون.]</ref> | ||
