آبشار بیشه: تفاوت میان نسخه‌ها

(۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)

خط ۱:

'''آبشار بیشه'''؛

{{جعبه اطلاعات مفهوم

| تصویر =آبشار بیشه۱.png

| زیرنویس تصویر =تصویر آبشار بیشه

| image_alt =آبشار بیشه

| فایل پادکست =آبشار بیشه.ogg

| حجم فایلپادکست =8/12

| تاریخ پادکست =30-1-1405

| زیرنویس عنوان =

| عنوان اصلی =

| عنوان انگلیسی =

| عنوان عربی =

| عنوان علمی =

| شاخه علمی =

| نوع مفهوم =

| معنای اصطلاحی =

| حوزه کاربرد =

| گستره جغرافیایی =

| منشأ تاریخی =

| نخستین کاربرد =

| ریشه واژه =

| مرتبط با =

| اهمیت =

| مبدع =

| مروج =

| مقدس برای =

| مورد احترام =

| آثار مرتبط =

}}

'''{{درشت|آبشار بیشه}}،''' آبشاری در دل کوه‌های زاگرس در منطقه بیشه.

'''آبشار بیشه'''، یکی از زیباترین آبشارهای ایران، در دل رشته‌کوه‌های زاگرس و میان جنگل‌های [[بلوط]] لرستان جای دارد. این آبشار با ارتفاع ۴۸ متر، به‌صورت پرده‌ای خروشان از صخره‌ها فرو می‌ریزد. نزدیکی به ایستگاه راه‌آهن بیشه و روستای هم‌نام، دسترسی به آن را آسان کرده و مسیر ریلی آن از دیدنی‌ترین مناظر راه‌آهن ایران به‌شمار می‌رود. جنگل‌های بلوط، کوه‌های سرسبز و پوشش گیاهی متنوع در پیرامون آبشار، فضایی رؤیایی برای طبیعت‌گردی و عکاسی فراهم آورده است. روستای بیشه با مردمان [[مهمان‌نواز]] لر، محصولات محلی همچون [[عسل]]، [[گردو]] و [[صنایع دستی]] عرضه می‌کند و به‌دلیل فرهنگ و طبیعت بکر، در مسیر ثبت جهانی قرار دارد. این آبشار افزون بر جذب گردشگر، منبع درآمد و اشتغال برای مردم محلی است و آیین‌ها و داستان‌های بومی پیرامون آن، نقش مهمی در حفظ [[هویت فرهنگی]] منطقه ایفا می‌کند.

== معرفی ==

=== موقعیت جغرافیایی ===

[[پرونده:آبشار بیشه (1).jpg|جایگزین=موقعیت آبشار بیشه|بندانگشتی|موقعیت آبشار بیشه بر روی نقشه]]

آبشار بیشه در ۶۵کیلومتری شهرستان [[خرم‌آباد]] و ۳۵کیلومتری شهرستان دورود در بخش پاپی، شهر سپیددشت و روستای بیشه واقع شده است. این [[آبشار]]، از شمال با کوه ازگن و از شرق با تپه‌های کلاه‌کوه احاطه شده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/92111308565/بیشه-کجاست «بیشه کجاست»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> آبشار بیشه در نزدیکی ایستگاه راه‌آهن بیشه و در کنار خط آهن [[تهران]]-[[خوزستان]] قرار دارد که مسیر ریلی آن از زیباترین مسیرهای ریلی ایران به‌شمار می‌رود.<ref>شیرواند، «ژئوتوریسم آبشار بیشه لرستان»، 1394ش، ص12.</ref>

=== ویژگی‌های طبیعی ===

آبشار بیشه از ترکیب چند آبشار کوچک تشکیل می‌شود که در کنار هم از کوه‌های زاگرس سرازیر می‌شوند. ارتفاع آبشار تا نقطهٔ برخورد به زمین، حدود ۴۸ متر است و تا رسیدن به رودخانهٔ سزار ۱۰ متر دیگر جریان دارد. عرض تاج آبشار نیز حدود ۲۰ متر است. [[آب]] آبشار از چندین [[چشمه|چشمهٔ]] پرآب که در بالای آبشار و روبه‌روی ایستگاه قطار قرار دارند، تأمین می‌شود و آبشار پس از سرریز شدن از دل کوه و میان درختان، به‌صورت پرده‌ای گسترده و خروشان به پایین سرازیر می‌شود و در نهایت به رودخانهٔ دائمی و پرآب سزار می‌ریزد.<ref>[https://www.roshdmag.ir/fa/article/22117/ژئوتوریسم-آبشارهای-استان-لرستان جعفریان، «ژئوتوریسم آبشارهای استان لرستان»، وب‌سایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی.]</ref>

=== طبیعت پیرامون ===

منطقهٔ اطراف [[آبشار]]، پوشیده از جنگل‌های بلوط، کوه‌های سرسبز و طبیعتی بکر و مه‌آلود است که چشم‌اندازی رؤیایی و دل‌انگیز ایجاد می‌کند. آب و هوای خنک و مطبوع، سرسبزی درختان و کوه‌های تماشایی، این مکان را به یکی از محبوب‌ترین مقاصد طبیعت‌گردی ایران تبدیل کرده است. گذر ریل قطار از کنار آبشار و طبیعت اطراف، منظره‌ای تماشایی و منحصر به فرد را به وجود آورده است.<ref>[https://lorestan.ict.gov.ir/fa/ostanataglance/generalinfo/turism/bishewaterfall-آبشار-بیشه «آبشار بیشه»، وب‌سایت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات.]</ref>

=== بهترین زمان بازدید ===

بهترین زمان بازدید از آبشار بیشه از [[فروردین]] تا اوایل [[آبان]] است، به‌ویژه [[اردیبهشت]] و [[خرداد]] که آبشار، پرآب‌تر و طبیعت سرسبزتر است.<ref>[https://www.pateh.com/blog/bisheh-waterfall/ پاکباز، «آبشار بیشه لرستان؛ جواهری پنهان در دل جنگل‌های بلوط»، وب‌سایت پته.]</ref>

=== ثبت ملی ===

آبشار بیشه به‌عنوان چهل و هشتمین اثر ملی طبیعی در اسفند ۱۳۸۷ش، در فهرست میراث طبیعی ایران ثبت شده است.<ref>[https://lorestan.ict.gov.ir/fa/ostanataglance/generalinfo/turism/bishewaterfall-آبشار-بیشه «آبشار بیشه»، وب‌سایت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات.]</ref>

== پوشش گیاهی و جانوری منطقه ==

[[پرونده:آبشار بیشه (3).jpg|جایگزین=جنگل بلوط - مسیر عبوری به آبشار بیشه|بندانگشتی|جنگل بلوط در مسیر عبوری به آبشار بیشه]]

=== پوشش گیاهی ===

منطقهٔ آبشار بیشه از نظر پوشش گیاهی بسیار متنوع و غنی است. مهم‌ترین گونه‌های گیاهی این منطقه عبارت‌اند از: درختان [[بلوط]] (گونه غالب جنگل‌های اطراف آبشار)، راش، افرا، زالزالک، بنه (پسته وحشی)، [[گردو]] و [[بادام]] کوهی، نارون، [[چنار]] و ارژن. علاوه بر این، در فصل [[بهار]] گل‌های وحشی و گیاهان دارویی مانند گل گاوزبان، گل [[ختمی]]، لاله، شقایق و [[بنفشه]] در اطراف آبشار می‌رویند که جلوه‌ای خاص به طبیعت منطقه می‌بخشند.<ref>[https://ourflight.ir/2024/05/28/آبشار-بیشه/ «آبشار بیشه»، وب‌سایت پرواز ما.]</ref>

=== پوشش جانوری ===

حیات وحش منطقهٔ آبشار بیشه نیز بسیار متنوع است و زیستگاه گونه‌های مختلف جانوری به‌شمار می‌رود. از مهم‌ترین گونه‌های جانوری این منطقه می‌توان به خرس قهوه‌ای، پلنگ ایرانی، کل و بز، قوچ و میش، گرگ، روباه، شغال، گراز و سمور آبی و پرندگانی چون کبک، تیهو، بلدرچین، قرقی و انواع پرندگان بومی و مهاجر اشاره کرد. همچنین حوضچه‌های پرورش ماهی و ماهی‌های بومی رودخانهٔ سزار که در پایین‌دست آبشار جریان دارد، نیز از جاذبه‌های گردشگری این منطقه است.<ref>[https://hamsafarshim.ir/آبشار-بیشه-لرستان-تماشای-شکوه-آب-در-دل/ «آبشار بیشه لرستان، تماشای شکوه آب در دل زاگرس»، وب‌سایت همسفرشیم.]</ref>

این تنوع گیاهی و جانوری، منطقهٔ آبشار بیشه را به یکی از مهم‌ترین زیست‌بوم‌های طبیعی [[جنگل‌های زاگرس|زاگرس]] تبدیل کرده است که نقش مهمی در حفظ اکوسیستم و همچنین جذب گردشگران طبیعت‌دوست دارد. حفظ این پوشش گیاهی و جانوری برای پایداری محیط زیست منطقه اهمیت زیادی دارد.<ref>[https://www.bishehvillage.com/nature «آبشار بیشه در روستای بیشه»، وب‌سایت bishehvillage.]</ref>

== ساکنان منطقه آبشار بیشه ==

ساکنان منطقهٔ آبشار بیشه عمدتاً اهالی روستای بیشه هستند که در مجاورت آبشار و در دل طبیعت سرسبز زاگرس [[زندگی]] می‌کنند. روستای بیشه در دهستان سپیددشت، بخش پاپی شهرستان خرم‌آباد استان لرستان قرار دارد و نام محلی آن «بیشه پورم» است. ساکنان این روستا عمدتاً از قوم لر هستند و به زبان لری صحبت می‌کنند. اهالی روستا ارتباط نزدیکی با شهرهای اطراف و گردشگرانی دارند که برای بازدید از آبشار به این منطقه سفر می‌کنند.<ref>[https://hamsafarshim.ir/آبشار-بیشه-لرستان-تماشای-شکوه-آب-در-دل/ «آبشار بیشه لرستان، تماشای شکوه آب در دل زاگرس»، وب‌سایت همسفرشیم.]</ref>

مردم روستای بیشه به [[مهمان نوازی|مهمان‌نوازی]] و [[مهربانی]] معروف هستند و بسیاری از گردشگران در سفر به آبشار، از بازارچه‌های محلی روستا نیز بازدید می‌کنند. شغل اصلی ساکنان، کشاورزی، دامداری و تولید محصولات محلی مانند گردو، عسل، [[کشک]]، لبنیات و روغن محلی است که بخشی از این محصولات به‌عنوان [[سوغاتی|سوغات]] به گردشگران عرضه می‌شود. این روستا با طبیعت بکر و فرهنگ روستایی خود، بخشی از هویت منطقهٔ آبشار بیشه را تشکیل می‌دهد.<ref>[https://www.alibaba.ir/mag/lorestan/dorud/bisheh-waterfall/ میرسلطانی، «آبشار بیشه لرستان؛ گنجینه‌ای دیدنی در دل جنگل‌های بلوط»، وب‌سایت علی‌بابا.]</ref>

آبشار بیشه و روستای بیشه در استان لرستان، در مسیر ثبت جهانی شدن قرار گرفته‌اند و اکنون مقدمات ثبت جهانی روستای بیشه که در کنار آبشار واقع شده، در دست انجام است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85425351/مقدمات-ثبت-جهانی-روستای-بیشه-خرم-آباد-انجام-شد «مقدمات ثبت جهانی روستای بیشه خرم‌آباد انجام شد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>

=== روستای بیشه در مسیر جهانی شدن ===

روستای بیشه از بین ۲۰۰ روستای کشور به‌عنوان یکی از ۸ روستای برتر برای ثبت جهانی انتخاب شده است<ref>[https://www.irna.ir/news/85425351/مقدمات-ثبت-جهانی-روستای-بیشه-خرم-آباد-انجام-شد «مقدمات ثبت جهانی روستای بیشه خرم‌آباد انجام شد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و قرار است به‌عنوان دومین روستای ایران پس از [[ماسوله]] در فهرست جهانی ثبت شود. این اقدام توسط سازمان جهانی [[گردشگری]] (UNWTO) در حال پیگیری است و ثبت جهانی روستای بیشه نیازمند همکاری و رفع موانع مختلف است.<ref>[https://www.khabaronline.ir/live/1897529/بیشه-خرم-آباد-از-بین-۸-روستای-گردشگری-کشور-برای-ثبت-جهانی-انتخاب «بیشه خرم‌آباد از بین ۸ روستای گردشگری کشور برای ثبت جهانی انتخاب شد»، خبرآنلاین.]</ref>

ویژگی‌های منحصربه‌فرد روستای بیشه، از جمله آبشار ثبت شدهٔ ملی بیشه، پل راه‌آهن تاریخی، [[صنایع دستی]] متنوع، خدمات گردشگری مناسب، مراکز اقامتی و حمل‌ونقل زمینی و ریلی، موجب شده این روستا در اولویت‌های ثبت جهانی قرار گیرد. رویداد «رود و ریل» نیز به‌منظور معرفی و ارتقای این منطقه در مسیر جهانی شدن برگزار شده است و حضور دبیرکل سازمان جهانی گردشگری در این رویداد نشان‌دهندهٔ اهمیت آن است.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/02/02/3071199/آبشار-رؤیایی-بیشه-در-لرستان-فیلم «آبشار رؤیایی بیشه در لرستان+ فیلم»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>

== امکانات منطقه آبشار بیشه ==

منطقهٔ اطراف آبشار بیشه دارای امکانات زیر برای گردشگران است: دسترسی آسان از جمله ریلی و جاده‌ای، محل‌های استراحت و پیک‌نیک، بازارچه‌های محلی در روستای بیشه، تفریحات طبیعی از جمله اسب‌سواری،<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/tourism/آبشار-بیشه-در-لرستان/ «آبشار بیشه، جلوه‌ای از طبیعت مسحورکننده لرستان»، وب‌سایت مجله گردشگری الی گشت.]</ref> امکانات بهداشتی و ایمنی، پارکینگ و مسیر پیاده‌روی، محیط مناسب برای عکاسی و طبیعت‌گردی، و اقامتگاه‌ها و مهمانپذیرها.<ref>[https://www.alibaba.ir/mag/lorestan/dorud/bisheh-waterfall/ میرسلطانی، «آبشار بیشه لرستان؛ گنجینه‌ای دیدنی در دل جنگل‌های بلوط»، وب‌سایت علی‌بابا.]</ref>

بر اساس یک پژوهش، آبشار بیشه در میان آبشارهای هفت‌گانهٔ لرستان به‌دلیل امکانات رفاهی و تفریحی مناسب، سرمایه‌گذاری و معرفی به‌عنوان منطقهٔ نمونهٔ گردشگری، بیشترین امتیاز را کسب کرده است.<ref>[https://grup.journals.pnu.ac.ir/article_1262.html اجزاء شکوهی و دیگران، «ارزیابی و اولویت‌بندی آبشارهای طبیعی به‌منظور توسعه اکوتوریسم (مطالعه موردی آبشارهای هفت‌گانه استان لرستان)»، 1393ش، ص41.]</ref>

== مسیرهای دسترسی ==

دسترسی به آبشار بیشه در استان لرستان از دو مسیر اصلی امکان‌پذیر است:

# '''قطار''': قطار تهران-[[اهواز]] یا قطار محلی درود-اندیمشک از ایستگاه بیشه رد می‌شوند. مسیر ریلی از میان کوه‌های زاگرس و [[جنگل]]‌های بلوط عبور می‌کند و مناظر بسیار [[زیبایی]] دارد. از ایستگاه تا [[آبشار]] حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه پیاده‌روی است.

# '''خودرو''': بازدیدکنندگان با خودروهای شخصی باید از خرم‌آباد، ۶۵ کیلومتر و از دورود، ۳۰ کیلومتر به‌سمت روستای بیشه بروند. در طول مسیر، جاده آسفالت و کوهستانی است و تابلوهای راهنما، مسیر را نشان می‌دهند.<ref>[https://www.alibaba.ir/mag/lorestan/dorud/bisheh-waterfall/ میرسلطانی، «آبشار بیشه لرستان؛ گنجینه‌ای دیدنی در دل جنگل‌های بلوط»، وب‌سایت علی‌بابا.]</ref>

== جاذبه‌های گردشگری منطقه ==

جاذبه‌های گردشگری منطقهٔ آبشار بیشه، علاوه بر خود آبشار شامل موارد زیر است:

* '''طبیعت بکر و جنگل‌های اطراف''': اطراف آبشار پوشیده از جنگل‌های انبوه بلوط و کوه‌های سرسبز است که فضایی آرام و دلپذیر برای طبیعت‌گردی فراهم می‌کند.<ref>[https://www.pateh.com/blog/bisheh-waterfall/ پاکباز، «آبشار بیشه لرستان؛ جواهری پنهان در دل جنگل‌های بلوط»، وب‌سایت پته.]</ref>

* [[پرونده:آبشار بیشه.jpeg|جایگزین=رودخانه سزار|بندانگشتی|رودخانه سزار]]'''رودخانه سزار''': پس از سقوط آبشار، آب به رودخانهٔ خروشان و دائمی سزار می‌ریزد که در کنار آن می‌توان از مناظر کوهستانی و جنگلی [[لذت‌جویی|لذت]] برد. همچنین ماهی‌گیری، شنا و غواصی در رودخانهٔ سزار از جمله جاذبه‌های گردشگری این منطقه است. رودخانهٔ سزار یکی از مهم‌ترین منابع غذایی مردم محلی از طریق ماهی‌گیری و عرضهٔ آن به گردشگران به‌شمار می‌رود.<ref>[https://www.bishehvillage.com/nature «آبشار بیشه در روستای بیشه»، وب‌سایت bishehvillage.]</ref>

* '''روستای بیشه''': روستای کنار آبشار با بافت سنتی و محصولات محلی مانند گردو، عسل و صنایع دستی، فرصتی برای روستاگردی و آشنایی با فرهنگ محلی فراهم می‌کند.<ref>[https://www.pateh.com/blog/bisheh-waterfall/ پاکباز، «آبشار بیشه لرستان؛ جواهری پنهان در دل جنگل‌های بلوط»، وب‌سایت پته.]</ref>

* '''مسیر ریلی منحصر به فرد''': مسیر قطار تهران-اهواز که از کنار آبشار می‌گذرد، منظره‌ای تماشایی و تجربه‌ای خاص برای گردشگران به ارمغان می‌آورد.<ref>[https://lorestanology.lu.ac.ir/khbr-lrstn-shns/nshst-aalm-bshrshns-b-mhort-bshr-bshh-dr-dnshdh-mnbaa-tbaa-dnshh-lrstn-brzr-shd/ «نشست علمی آبشارشناسی با محوریت آبشار بیشه در دانشکده منابع طبیعی دانشگاه لرستان برگزار شد»، وب‌سایت دانشگاه لرستان.]</ref>

== نقش آبشار بیشه در فرهنگ و اقتصاد مردم منطقه ==

آبشار بیشه نقش مهم و چندجانبه‌ای در فرهنگ و اقتصاد مردم منطقه دارد:

* '''نقش اقتصادی''': این آبشار با جذب گردشگر، اشتغال‌زایی و درآمدزایی برای مردم محلی ایجاد کرده است، از جمله ارائه خدمات گردشگری، فروش محصولات کشاورزی و صنایع دستی، و راه‌اندازی بازارچه‌ها. رونق گردشگری به بهبود زیرساخت‌هایی مانند جاده، اقامتگاه و [[رستوران]] انجامیده<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2879241/آبشارهای-لرستان-بستر-رونق-صنعت-سبز-جذب-سرمایه-گذار-برای-بیشه «آبشارهای لرستان بستر رونق صنعت سبز، جذب سرمایه‌گذار برای بیشه»، خبرگزاری مهر.]</ref> و با افزایش درآمد جوانان، از [[مهاجرت]] آن‌ها به شهرها جلوگیری کرده است.<ref>[https://www.roshdmag.ir/fa/article/20862/روستای-بیشه نیکبخت و منتصری، «آبشار بیشه»، وب‌سایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی.]</ref>

* '''نقش فرهنگی''': آبشار بیشه بخشی از هویت فرهنگی مردم منطقه است. برگزاری جشنواره‌هایی چون «رود و ریل»، اجرای موسیقی محلی و آیین‌های بومی مانند مراسم باران‌خواهی با رقص‌های آیینی و دعا، به حفظ و معرفی فرهنگ لری کمک می‌کند.<ref>[https://www.ibna.ir/news/509916/آبشار-بیشه-دستمایه-نگارش-کتاب-های-گردشگری-و-طبیعت-گردی-آمیختگی «آبشار بیشه دستمایه نگارش کتاب‌های گردشگری و طبیعت‌گردی، آمیختگی «رود و ریل» و زیبایی‌های چشم‌نواز»، خبرگزاری ایبنا.]</ref> همچنین در افسانه‌های محلی، آبشار به «گیسوان آبی» تشبیه شده و در برخی روایات شفاهی از مردم محلی، آن‌جا را مکانی مقدس و آرامش‌بخش می‌دانند.<ref>[https://ourflight.ir/2024/05/28/آبشار-بیشه/ «آبشار بیشه»، وب‌سایت پرواز ما.]</ref> حضور گردشگران نیز به تعامل فرهنگی و معرفی آداب و رسوم محلی انجامیده است.<ref>[https://lorestan.ict.gov.ir/fa/ostanataglance/generalinfo/turism/bishewaterfall-آبشار-بیشه «آبشار بیشه»، وب‌سایت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات.]</ref>

== پانویس ==

== منابع ==

* «آبشار بیشه»، وب‌سایت پرواز ما، تاریخ انتشار: ۸ خرداد ۱۴۰۳ش.

* «آبشار بیشه»، وب‌سایت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، تاریخ بازدید: ۲ خرداد ۱۴۰۴ش.

* «آبشار بیشه، جلوه‌ای از طبیعت مسحورکننده لرستان»، وب‌سایت مجله گردشگری الی گشت، تاریخ انتشار: ۲۴ تیر ۱۴۰۳ش.

* «آبشار بیشه در روستای بیشه»، وب‌سایت bishehvillage، تاریخ انتشار: ۱۰ خرداد ۱۴۰۲ش.

* «آبشار بیشه لرستان، تماشای شکوه آب در دل زاگرس»، وب‌سایت همسفرشیم، تاریخ انتشار: ۸ فروردین ۱۴۰۴ش.

* «آبشار رؤیایی بیشه در لرستان+ فیلم»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ انتشار: ۲ اردیبهشت ۱۴۰۳ش.

* «آبشارهای لرستان بستر رونق صنعت سبز، جذب سرمایه‌گذار برای بیشه»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج خبر: ۱۹ مرداد ۱۳۹۴ش.

* اجزاء شکوهی، محمد و دیگران، «ارزیابی و اولویت‌بندی آبشارهای طبیعی به‌منظور توسعه اکوتوریسم (مطالعه موردی آبشارهای هفت‌گانه استان لرستان)»، فصلنامه علمی پژوهش‌های بوم‌شناسی شهری، سال پنجم، شماره ۲، پیاپی ۱۰، ۱۳۹۳ش.

* «بیشه خرم‌آباد از بین ۸ روستای گردشگری کشور برای ثبت جهانی انتخاب شد»، خبرآنلاین، تاریخ انتشار: ۱ اردیبهشت ۱۴۰۳ش.

* «بیشه کجاست»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ انتشار: ۱۲ بهمن ۱۳۹۲ش.

* پاکباز، نسا، «آبشار بیشه لرستان؛ جواهری پنهان در دل جنگل‌های بلوط»، وب‌سایت پته، تاریخ انتشار: ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۳ش.

* جعفریان، لیلی، «ژئوتوریسم آبشارهای استان لرستان»، وب‌سایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی، تاریخ انتشار: ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ش.

* شیرواند، رمضان، «ژئوتوریسم آبشار بیشه لرستان»، دومین همایش ملی گردشگری، جغرافیا و محیط زیست پاک، ۱۳۹۴ش.

* «مقدمات ثبت جهانی روستای بیشه خرم‌آباد انجام شد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ انتشار: ۴ فروردین ۱۴۰۳ش.

* میرسلطانی، فائزه، «آبشار بیشه لرستان؛ گنجینه‌ای دیدنی در دل جنگل‌های بلوط»، وب‌سایت علی‌بابا، تاریخ بازدید: ۳ خرداد ۱۴۰۴ش.

* «نشست علمی آبشارشناسی با محوریت آبشار بیشه در دانشکده منابع طبیعی دانشگاه لرستان برگزار شد»، وب‌سایت دانشگاه لرستان، تاریخ انتشار: ۲۶ فروردین ۱۴۰۳ش.

* نیکبخت، حاتم و منتصری، زهرا، «آبشار بیشه»، وب‌سایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی، تاریخ انتشار: ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷ش.

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''آبشار بیشه'''؛
+{{جعبه اطلاعات مفهوم
+| تصویر             =آبشار بیشه۱.png
+| زیرنویس تصویر     =تصویر آبشار بیشه
+| image_alt         =آبشار بیشه
+| فایل پادکست       =آبشار بیشه.ogg
+| حجم فایلپادکست    =8/12
+| تاریخ پادکست      =30-1-1405
+| زیرنویس عنوان     =
+| عنوان اصلی        =
+| عنوان انگلیسی     =
+| عنوان عربی        =
+| عنوان علمی        =
+| شاخه علمی         =
+| نوع مفهوم         =
+| معنای اصطلاحی      =
+| حوزه کاربرد       =
+| گستره جغرافیایی   =
+| منشأ تاریخی       =
+| نخستین کاربرد     =
+| ریشه واژه         =
+| مرتبط با          =
+| اهمیت             =
+| مبدع              =
+| مروج              =
+| مقدس برای         =
+| مورد احترام       =
+| آثار مرتبط        =
+}}
+'''{{درشت|آبشار بیشه}}،''' آبشاری در دل کوه‌های زاگرس در منطقه بیشه.
+'''آبشار بیشه'''، یکی از زیباترین آبشارهای ایران، در دل رشته‌کوه‌های زاگرس و میان جنگل‌های [[بلوط]] لرستان جای دارد. این آبشار با ارتفاع ۴۸ متر، به‌صورت پرده‌ای خروشان از صخره‌ها فرو می‌ریزد. نزدیکی به ایستگاه راه‌آهن بیشه و روستای هم‌نام، دسترسی به آن را آسان کرده و مسیر ریلی آن از دیدنی‌ترین مناظر راه‌آهن ایران به‌شمار می‌رود. جنگل‌های بلوط، کوه‌های سرسبز و پوشش گیاهی متنوع در پیرامون آبشار، فضایی رؤیایی برای طبیعت‌گردی و عکاسی فراهم آورده است. روستای بیشه با مردمان [[مهمان‌نواز]] لر، محصولات محلی همچون [[عسل]]، [[گردو]] و [[صنایع دستی]] عرضه می‌کند و به‌دلیل فرهنگ و طبیعت بکر، در مسیر ثبت جهانی قرار دارد. این آبشار افزون بر جذب گردشگر، منبع درآمد و اشتغال برای مردم محلی است و آیین‌ها و داستان‌های بومی پیرامون آن، نقش مهمی در حفظ [[هویت فرهنگی]] منطقه ایفا می‌کند.
+== معرفی ==
+=== موقعیت جغرافیایی ===
+[[پرونده:آبشار بیشه (1).jpg|جایگزین=موقعیت آبشار بیشه|بندانگشتی|موقعیت آبشار بیشه بر روی نقشه]]
+آبشار بیشه در ۶۵کیلومتری شهرستان [[خرم‌آباد]] و ۳۵کیلومتری شهرستان دورود در بخش پاپی، شهر سپیددشت و روستای بیشه واقع شده است. این [[آبشار]]، از شمال با کوه ازگن و از شرق با تپه‌های کلاه‌کوه احاطه شده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/92111308565/بیشه-کجاست «بیشه کجاست»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> آبشار بیشه در نزدیکی ایستگاه راه‌آهن بیشه و در کنار خط آهن [[تهران]]-[[خوزستان]] قرار دارد که مسیر ریلی آن از زیباترین مسیرهای ریلی ایران به‌شمار می‌رود.<ref>شیرواند، «ژئوتوریسم آبشار بیشه لرستان»، 1394ش، ص12.</ref>
+=== ویژگی‌های طبیعی ===
+آبشار بیشه از ترکیب چند آبشار کوچک تشکیل می‌شود که در کنار هم از کوه‌های زاگرس سرازیر می‌شوند. ارتفاع آبشار تا نقطهٔ برخورد به زمین، حدود ۴۸ متر است و تا رسیدن به رودخانهٔ سزار ۱۰ متر دیگر جریان دارد. عرض تاج آبشار نیز حدود ۲۰ متر است. [[آب]] آبشار از چندین [[چشمه|چشمهٔ]] پرآب که در بالای آبشار و روبه‌روی ایستگاه قطار قرار دارند، تأمین می‌شود و آبشار پس از سرریز شدن از دل کوه و میان درختان، به‌صورت پرده‌ای گسترده و خروشان به پایین سرازیر می‌شود و در نهایت به رودخانهٔ دائمی و پرآب سزار می‌ریزد.<ref>[https://www.roshdmag.ir/fa/article/22117/ژئوتوریسم-آبشارهای-استان-لرستان جعفریان، «ژئوتوریسم آبشارهای استان لرستان»، وب‌سایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی.]</ref>
+=== طبیعت پیرامون ===
+منطقهٔ اطراف [[آبشار]]، پوشیده از جنگل‌های بلوط، کوه‌های سرسبز و طبیعتی بکر و مه‌آلود است که چشم‌اندازی رؤیایی و دل‌انگیز ایجاد می‌کند. آب و هوای خنک و مطبوع، سرسبزی درختان و کوه‌های تماشایی، این مکان را به یکی از محبوب‌ترین مقاصد طبیعت‌گردی ایران تبدیل کرده است. گذر ریل قطار از کنار آبشار و طبیعت اطراف، منظره‌ای تماشایی و منحصر به فرد را به وجود آورده است.<ref>[https://lorestan.ict.gov.ir/fa/ostanataglance/generalinfo/turism/bishewaterfall-آبشار-بیشه «آبشار بیشه»، وب‌سایت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات.]</ref>
+=== بهترین زمان بازدید ===
+بهترین زمان بازدید از آبشار بیشه از [[فروردین]] تا اوایل [[آبان]] است، به‌ویژه [[اردیبهشت]] و [[خرداد]] که آبشار، پرآب‌تر و طبیعت سرسبزتر است.<ref>[https://www.pateh.com/blog/bisheh-waterfall/ پاکباز، «آبشار بیشه لرستان؛ جواهری پنهان در دل جنگل‌های بلوط»، وب‌سایت پته.]</ref>
+=== ثبت ملی ===
+آبشار بیشه به‌عنوان چهل و هشتمین اثر ملی طبیعی در اسفند ۱۳۸۷ش، در فهرست میراث طبیعی ایران ثبت شده است.<ref>[https://lorestan.ict.gov.ir/fa/ostanataglance/generalinfo/turism/bishewaterfall-آبشار-بیشه «آبشار بیشه»، وب‌سایت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات.]</ref>
+== پوشش گیاهی و جانوری منطقه ==
+[[پرونده:آبشار بیشه (3).jpg|جایگزین=جنگل بلوط - مسیر عبوری به آبشار بیشه|بندانگشتی|جنگل بلوط در مسیر عبوری به آبشار بیشه]]
+=== پوشش گیاهی ===
+منطقهٔ آبشار بیشه از نظر پوشش گیاهی بسیار متنوع و غنی است. مهم‌ترین گونه‌های گیاهی این منطقه عبارت‌اند از: درختان [[بلوط]] (گونه غالب جنگل‌های اطراف آبشار)، راش، افرا، زالزالک، بنه (پسته وحشی)، [[گردو]] و [[بادام]] کوهی، نارون، [[چنار]] و ارژن. علاوه بر این، در فصل [[بهار]] گل‌های وحشی و گیاهان دارویی مانند گل گاوزبان، گل [[ختمی]]، لاله، شقایق و [[بنفشه]] در اطراف آبشار می‌رویند که جلوه‌ای خاص به طبیعت منطقه می‌بخشند.<ref>[https://ourflight.ir/2024/05/28/آبشار-بیشه/ «آبشار بیشه»، وب‌سایت پرواز ما.]</ref>
+=== پوشش جانوری ===
+حیات وحش منطقهٔ آبشار بیشه نیز بسیار متنوع است و زیستگاه گونه‌های مختلف جانوری به‌شمار می‌رود. از مهم‌ترین گونه‌های جانوری این منطقه می‌توان به خرس قهوه‌ای، پلنگ ایرانی، کل و بز، قوچ و میش، گرگ، روباه، شغال، گراز و سمور آبی و پرندگانی چون کبک، تیهو، بلدرچین، قرقی و انواع پرندگان بومی و مهاجر اشاره کرد. همچنین حوضچه‌های پرورش ماهی و ماهی‌های بومی رودخانهٔ سزار که در پایین‌دست آبشار جریان دارد، نیز از جاذبه‌های گردشگری این منطقه است.<ref>[https://hamsafarshim.ir/آبشار-بیشه-لرستان-تماشای-شکوه-آب-در-دل/ «آبشار بیشه لرستان، تماشای شکوه آب در دل زاگرس»، وب‌سایت همسفرشیم.]</ref>
+این تنوع گیاهی و جانوری، منطقهٔ آبشار بیشه را به یکی از مهم‌ترین زیست‌بوم‌های طبیعی [[جنگل‌های زاگرس|زاگرس]] تبدیل کرده است که نقش مهمی در حفظ اکوسیستم و همچنین جذب گردشگران طبیعت‌دوست دارد. حفظ این پوشش گیاهی و جانوری برای پایداری محیط زیست منطقه اهمیت زیادی دارد.<ref>[https://www.bishehvillage.com/nature «آبشار بیشه در روستای بیشه»، وب‌سایت bishehvillage.]</ref>
+== ساکنان منطقه آبشار بیشه ==
+ساکنان منطقهٔ آبشار بیشه عمدتاً اهالی روستای بیشه هستند که در مجاورت آبشار و در دل طبیعت سرسبز زاگرس [[زندگی]] می‌کنند. روستای بیشه در دهستان سپیددشت، بخش پاپی شهرستان خرم‌آباد استان لرستان قرار دارد و نام محلی آن «بیشه پورم» است. ساکنان این روستا عمدتاً از قوم لر هستند و به زبان لری صحبت می‌کنند. اهالی روستا ارتباط نزدیکی با شهرهای اطراف و گردشگرانی دارند که برای بازدید از آبشار به این منطقه سفر می‌کنند.<ref>[https://hamsafarshim.ir/آبشار-بیشه-لرستان-تماشای-شکوه-آب-در-دل/ «آبشار بیشه لرستان، تماشای شکوه آب در دل زاگرس»، وب‌سایت همسفرشیم.]</ref>
+مردم روستای بیشه به [[مهمان نوازی|مهمان‌نوازی]] و [[مهربانی]] معروف هستند و بسیاری از گردشگران در سفر به آبشار، از بازارچه‌های محلی روستا نیز بازدید می‌کنند. شغل اصلی ساکنان، کشاورزی، دامداری و تولید محصولات محلی مانند گردو، عسل، [[کشک]]، لبنیات و روغن محلی است که بخشی از این محصولات به‌عنوان [[سوغاتی|سوغات]] به گردشگران عرضه می‌شود. این روستا با طبیعت بکر و فرهنگ روستایی خود، بخشی از هویت منطقهٔ آبشار بیشه را تشکیل می‌دهد.<ref>[https://www.alibaba.ir/mag/lorestan/dorud/bisheh-waterfall/ میرسلطانی، «آبشار بیشه لرستان؛ گنجینه‌ای دیدنی در دل جنگل‌های بلوط»، وب‌سایت علی‌بابا.]</ref>
+آبشار بیشه و روستای بیشه در استان لرستان، در مسیر ثبت جهانی شدن قرار گرفته‌اند و اکنون مقدمات ثبت جهانی روستای بیشه که در کنار آبشار واقع شده، در دست انجام است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85425351/مقدمات-ثبت-جهانی-روستای-بیشه-خرم-آباد-انجام-شد «مقدمات ثبت جهانی روستای بیشه خرم‌آباد انجام شد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
+=== روستای بیشه در مسیر جهانی شدن ===
+روستای بیشه از بین ۲۰۰ روستای کشور به‌عنوان یکی از ۸ روستای برتر برای ثبت جهانی انتخاب شده است<ref>[https://www.irna.ir/news/85425351/مقدمات-ثبت-جهانی-روستای-بیشه-خرم-آباد-انجام-شد «مقدمات ثبت جهانی روستای بیشه خرم‌آباد انجام شد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و قرار است به‌عنوان دومین روستای ایران پس از [[ماسوله]] در فهرست جهانی ثبت شود. این اقدام توسط سازمان جهانی [[گردشگری]] (UNWTO) در حال پیگیری است و ثبت جهانی روستای بیشه نیازمند همکاری و رفع موانع مختلف است.<ref>[https://www.khabaronline.ir/live/1897529/بیشه-خرم-آباد-از-بین-۸-روستای-گردشگری-کشور-برای-ثبت-جهانی-انتخاب «بیشه خرم‌آباد از بین ۸ روستای گردشگری کشور برای ثبت جهانی انتخاب شد»، خبرآنلاین.]</ref>
+ویژگی‌های منحصربه‌فرد روستای بیشه، از جمله آبشار ثبت شدهٔ ملی بیشه، پل راه‌آهن تاریخی، [[صنایع دستی]] متنوع، خدمات گردشگری مناسب، مراکز اقامتی و حمل‌ونقل زمینی و ریلی، موجب شده این روستا در اولویت‌های ثبت جهانی قرار گیرد. رویداد «رود و ریل» نیز به‌منظور معرفی و ارتقای این منطقه در مسیر جهانی شدن برگزار شده است و حضور دبیرکل سازمان جهانی گردشگری در این رویداد نشان‌دهندهٔ اهمیت آن است.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/02/02/3071199/آبشار-رؤیایی-بیشه-در-لرستان-فیلم «آبشار رؤیایی بیشه در لرستان+ فیلم»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>
+== امکانات منطقه آبشار بیشه ==
+منطقهٔ اطراف آبشار بیشه دارای امکانات زیر برای گردشگران است: دسترسی آسان از جمله ریلی و جاده‌ای، محل‌های استراحت و پیک‌نیک، بازارچه‌های محلی در روستای بیشه، تفریحات طبیعی از جمله اسب‌سواری،<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/tourism/آبشار-بیشه-در-لرستان/ «آبشار بیشه، جلوه‌ای از طبیعت مسحورکننده لرستان»، وب‌سایت مجله گردشگری الی گشت.]</ref> امکانات بهداشتی و ایمنی، پارکینگ و مسیر پیاده‌روی، محیط مناسب برای عکاسی و طبیعت‌گردی، و اقامتگاه‌ها و مهمانپذیرها.<ref>[https://www.alibaba.ir/mag/lorestan/dorud/bisheh-waterfall/ میرسلطانی، «آبشار بیشه لرستان؛ گنجینه‌ای دیدنی در دل جنگل‌های بلوط»، وب‌سایت علی‌بابا.]</ref>
+بر اساس یک پژوهش، آبشار بیشه در میان آبشارهای هفت‌گانهٔ لرستان به‌دلیل امکانات رفاهی و تفریحی مناسب، سرمایه‌گذاری و معرفی به‌عنوان منطقهٔ نمونهٔ گردشگری، بیشترین امتیاز را کسب کرده است.<ref>[https://grup.journals.pnu.ac.ir/article_1262.html اجزاء شکوهی و دیگران، «ارزیابی و اولویت‌بندی آبشارهای طبیعی به‌منظور توسعه اکوتوریسم (مطالعه موردی آبشارهای هفت‌گانه استان لرستان)»، 1393ش، ص41.]</ref>
+== مسیرهای دسترسی ==
+دسترسی به آبشار بیشه در استان لرستان از دو مسیر اصلی امکان‌پذیر است:
+# '''قطار''': قطار تهران-[[اهواز]] یا قطار محلی درود-اندیمشک از ایستگاه بیشه رد می‌شوند. مسیر ریلی از میان کوه‌های زاگرس و [[جنگل]]‌های بلوط عبور می‌کند و مناظر بسیار [[زیبایی]] دارد. از ایستگاه تا [[آبشار]] حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه پیاده‌روی است.
+# '''خودرو''': بازدیدکنندگان با خودروهای شخصی باید از خرم‌آباد، ۶۵ کیلومتر و از دورود، ۳۰ کیلومتر به‌سمت روستای بیشه بروند. در طول مسیر، جاده آسفالت و کوهستانی است و تابلوهای راهنما، مسیر را نشان می‌دهند.<ref>[https://www.alibaba.ir/mag/lorestan/dorud/bisheh-waterfall/ میرسلطانی، «آبشار بیشه لرستان؛ گنجینه‌ای دیدنی در دل جنگل‌های بلوط»، وب‌سایت علی‌بابا.]</ref>
+== جاذبه‌های گردشگری منطقه ==
+جاذبه‌های گردشگری منطقهٔ آبشار بیشه، علاوه بر خود آبشار شامل موارد زیر است:
+* '''طبیعت بکر و جنگل‌های اطراف''': اطراف آبشار پوشیده از جنگل‌های انبوه بلوط و کوه‌های سرسبز است که فضایی آرام و دلپذیر برای طبیعت‌گردی فراهم می‌کند.<ref>[https://www.pateh.com/blog/bisheh-waterfall/ پاکباز، «آبشار بیشه لرستان؛ جواهری پنهان در دل جنگل‌های بلوط»، وب‌سایت پته.]</ref>
+* [[پرونده:آبشار بیشه.jpeg|جایگزین=رودخانه سزار|بندانگشتی|رودخانه سزار]]'''رودخانه سزار''': پس از سقوط آبشار، آب به رودخانهٔ خروشان و دائمی سزار می‌ریزد که در کنار آن می‌توان از مناظر کوهستانی و جنگلی [[لذت‌جویی|لذت]] برد. همچنین ماهی‌گیری، شنا و غواصی در رودخانهٔ سزار از جمله جاذبه‌های گردشگری این منطقه است. رودخانهٔ سزار یکی از مهم‌ترین منابع غذایی مردم محلی از طریق ماهی‌گیری و عرضهٔ آن به گردشگران به‌شمار می‌رود.<ref>[https://www.bishehvillage.com/nature «آبشار بیشه در روستای بیشه»، وب‌سایت bishehvillage.]</ref>
+* '''روستای بیشه''': روستای کنار آبشار با بافت سنتی و محصولات محلی مانند گردو، عسل و صنایع دستی، فرصتی برای روستاگردی و آشنایی با فرهنگ محلی فراهم می‌کند.<ref>[https://www.pateh.com/blog/bisheh-waterfall/ پاکباز، «آبشار بیشه لرستان؛ جواهری پنهان در دل جنگل‌های بلوط»، وب‌سایت پته.]</ref>
+* '''مسیر ریلی منحصر به فرد''': مسیر قطار تهران-اهواز که از کنار آبشار می‌گذرد، منظره‌ای تماشایی و تجربه‌ای خاص برای گردشگران به ارمغان می‌آورد.<ref>[https://lorestanology.lu.ac.ir/khbr-lrstn-shns/nshst-aalm-bshrshns-b-mhort-bshr-bshh-dr-dnshdh-mnbaa-tbaa-dnshh-lrstn-brzr-shd/ «نشست علمی آبشارشناسی با محوریت آبشار بیشه در دانشکده منابع طبیعی دانشگاه لرستان برگزار شد»، وب‌سایت دانشگاه لرستان.]</ref>
+== نقش آبشار بیشه در فرهنگ و اقتصاد مردم منطقه ==
+آبشار بیشه نقش مهم و چندجانبه‌ای در فرهنگ و اقتصاد مردم منطقه دارد:
+* '''نقش اقتصادی''': این آبشار با جذب گردشگر، اشتغال‌زایی و درآمدزایی برای مردم محلی ایجاد کرده است، از جمله ارائه خدمات گردشگری، فروش محصولات کشاورزی و صنایع دستی، و راه‌اندازی بازارچه‌ها. رونق گردشگری به بهبود زیرساخت‌هایی مانند جاده، اقامتگاه و [[رستوران]] انجامیده<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2879241/آبشارهای-لرستان-بستر-رونق-صنعت-سبز-جذب-سرمایه-گذار-برای-بیشه «آبشارهای لرستان بستر رونق صنعت سبز، جذب سرمایه‌گذار برای بیشه»، خبرگزاری مهر.]</ref> و با افزایش درآمد جوانان، از [[مهاجرت]] آن‌ها به شهرها جلوگیری کرده است.<ref>[https://www.roshdmag.ir/fa/article/20862/روستای-بیشه نیکبخت و منتصری، «آبشار بیشه»، وب‌سایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی.]</ref>
+* '''نقش فرهنگی''': آبشار بیشه بخشی از هویت فرهنگی مردم منطقه است. برگزاری جشنواره‌هایی چون «رود و ریل»، اجرای موسیقی محلی و آیین‌های بومی مانند مراسم باران‌خواهی با رقص‌های آیینی و دعا، به حفظ و معرفی فرهنگ لری کمک می‌کند.<ref>[https://www.ibna.ir/news/509916/آبشار-بیشه-دستمایه-نگارش-کتاب-های-گردشگری-و-طبیعت-گردی-آمیختگی «آبشار بیشه دستمایه نگارش کتاب‌های گردشگری و طبیعت‌گردی، آمیختگی «رود و ریل» و زیبایی‌های چشم‌نواز»، خبرگزاری ایبنا.]</ref> همچنین در افسانه‌های محلی، آبشار به «گیسوان آبی» تشبیه شده و در برخی روایات شفاهی از مردم محلی، آن‌جا را مکانی مقدس و آرامش‌بخش می‌دانند.<ref>[https://ourflight.ir/2024/05/28/آبشار-بیشه/ «آبشار بیشه»، وب‌سایت پرواز ما.]</ref> حضور گردشگران نیز به تعامل فرهنگی و معرفی آداب و رسوم محلی انجامیده است.<ref>[https://lorestan.ict.gov.ir/fa/ostanataglance/generalinfo/turism/bishewaterfall-آبشار-بیشه «آبشار بیشه»، وب‌سایت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات.]</ref>
+== پانویس ==
+{{پانویس}}
+== منابع ==
+{{آغاز منابع}}
+* «آبشار بیشه»، وب‌سایت پرواز ما، تاریخ انتشار: ۸ خرداد ۱۴۰۳ش.
+* «آبشار بیشه»، وب‌سایت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، تاریخ بازدید: ۲ خرداد ۱۴۰۴ش.
+* «آبشار بیشه، جلوه‌ای از طبیعت مسحورکننده لرستان»، وب‌سایت مجله گردشگری الی گشت، تاریخ انتشار: ۲۴ تیر ۱۴۰۳ش.
+* «آبشار بیشه در روستای بیشه»، وب‌سایت bishehvillage، تاریخ انتشار: ۱۰ خرداد ۱۴۰۲ش.
+* «آبشار بیشه لرستان، تماشای شکوه آب در دل زاگرس»، وب‌سایت همسفرشیم، تاریخ انتشار: ۸ فروردین ۱۴۰۴ش.
+* «آبشار رؤیایی بیشه در لرستان+ فیلم»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ انتشار: ۲ اردیبهشت ۱۴۰۳ش.
+* «آبشارهای لرستان بستر رونق صنعت سبز، جذب سرمایه‌گذار برای بیشه»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج خبر: ۱۹ مرداد ۱۳۹۴ش.
+* اجزاء شکوهی، محمد و دیگران، «ارزیابی و اولویت‌بندی آبشارهای طبیعی به‌منظور توسعه اکوتوریسم (مطالعه موردی آبشارهای هفت‌گانه استان لرستان)»، فصلنامه علمی پژوهش‌های بوم‌شناسی شهری، سال پنجم، شماره ۲، پیاپی ۱۰، ۱۳۹۳ش.
+* «بیشه خرم‌آباد از بین ۸ روستای گردشگری کشور برای ثبت جهانی انتخاب شد»، خبرآنلاین، تاریخ انتشار: ۱ اردیبهشت ۱۴۰۳ش.
+* «بیشه کجاست»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ انتشار: ۱۲ بهمن ۱۳۹۲ش.
+* پاکباز، نسا، «آبشار بیشه لرستان؛ جواهری پنهان در دل جنگل‌های بلوط»، وب‌سایت پته، تاریخ انتشار: ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۳ش.
+* جعفریان، لیلی، «ژئوتوریسم آبشارهای استان لرستان»، وب‌سایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی، تاریخ انتشار: ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ش.
+* شیرواند، رمضان، «ژئوتوریسم آبشار بیشه لرستان»، دومین همایش ملی گردشگری، جغرافیا و محیط زیست پاک، ۱۳۹۴ش.
+* «مقدمات ثبت جهانی روستای بیشه خرم‌آباد انجام شد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ انتشار: ۴ فروردین ۱۴۰۳ش.
+* میرسلطانی، فائزه، «آبشار بیشه لرستان؛ گنجینه‌ای دیدنی در دل جنگل‌های بلوط»، وب‌سایت علی‌بابا، تاریخ بازدید: ۳ خرداد ۱۴۰۴ش.
+* «نشست علمی آبشارشناسی با محوریت آبشار بیشه در دانشکده منابع طبیعی دانشگاه لرستان برگزار شد»، وب‌سایت دانشگاه لرستان، تاریخ انتشار: ۲۶ فروردین ۱۴۰۳ش.
+* نیکبخت، حاتم و منتصری، زهرا، «آبشار بیشه»، وب‌سایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی، تاریخ انتشار: ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷ش.
+{{پایان منابع}}